തതസ്തു സുമഹാപ്രാജ്ഞോ മാല്യവാന് നാമ രാക്ഷസഃ। രാവണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഇതി മാതാമഹോഽബ്രവീത്
അതിനുശേഷം, അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനായ മാല്യവാൻ എന്ന രാക്ഷസൻ, രാവണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, തന്റെ മുത്തശ്ശനായ നിലയിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിദ്യാസ്വഭിവിനീതോ യോ രാജാ രാജന് നയാനുഗഃ। സ ശാസ്തി ചിരമൈശ്വര്യമരീംശ്ച കുരുതേ വശേ
രാജാവേ, വിദ്യയിലും നയത്തിലും നന്നായി പരിശീലനം നേടിയ ഭരണാധികാരി ദീർഘകാലം രാജ്യം ഭരിക്കുകയും ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സംദധാനോ ഹി കാലേന വിഗൃഹ്ണംശ്ചാരിഭിഃ സഹ। സ്വപക്ഷേ വര്ധനം കുര്വന്മഹദൈശ്വര്യമശ്നുതേ
സമയോചിതമായി സഖ്യതകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ശത്രുക്കളോട് നേരിടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, തന്റെ പക്ഷം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നവൻ വലിയ അധികാരം നേടുന്നു.
ഹീയമാനേന കര്തവ്യോ രാജ്ഞാ സംധിഃ സമേന ച। ന ശത്രുമവമന്യേത ജ്യായാന് കുര്വീത വിഗ്രഹമ്
ശക്തി കുറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവിന് സമവായം ചെയ്യേണ്ടതാണ്; ശത്രുവിനെ അവഗണിക്കരുത്, വലിയവരോടാണ് യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടത്.
തന്മഹ്യം രോചതേ സംധിഃ സഹ രാമേണ രാവണ। യദര്ഥമഭിയുക്തോഽസി സീതാ തസ്മൈ പ്രദീയതാമ്
അതിനാൽ, രാവണാ, രാമനോടൊപ്പം സമാധാനം ചെയ്യുന്നതാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം; ഇതിന്റെ കാരണത്താലാണ് നീ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടത്, അതിനാൽ സീതയെ അവനു തിരികെ നൽകുക.
തസ്യ ദേവര്ഷയഃ സര്വേ ഗന്ധര്വാശ്ച ജയൈഷിണഃ। വിരോധം മാ ഗമസ്തേന സംധിസ്തേ തേന രോചതാമ്
അവനോടൊപ്പം വൈരമുണ്ടാകരുതെന്ന് എല്ലാ ദേവർഷിമാരും വിജയത്തിനാഗ്രഹിക്കുന്ന ഗന്ധർവന്മാരും ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവനോടുള്ള സമാധാനമാണ് നിനക്ക് ഉചിതം.
അസൃജദ് ഭഗവാന് പക്ഷൌ ദ്വാവേവ ഹി പിതാമഹഃ। സുരാണാമസുരാണാം ച ധര്മാധര്മൌ തദാശ്രയൌ
ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ പിതാമഹൻ രണ്ടു പക്ഷങ്ങൾ മാത്രമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്: ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും, ധർമ്മത്തിലും അധർമ്മത്തിലും ആധാരമിട്ടവ.
ധര്മോ ഹി ശ്രൂയതേ പക്ഷ അമരാണാം മഹാത്മനാമ്। അധര്മോ രക്ഷസാം പക്ഷോ ഹ്യസുരാണാം ച രാക്ഷസ
ധർമ്മം എന്നത് അമരന്മാരായ മഹാത്മാക്കളുടേതാണ്; അധർമ്മം രാക്ഷസന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ഭാഗമാണ്, രാക്ഷസാ.
ധര്മോ വൈ ഗ്രസതേഽധര്മം യദാ കൃതമഭൂദ് യുഗമ്। അധര്മോ ഗ്രസതേ ധര്മം യദാ തിഷ്യഃ പ്രവര്തതേ
ധർമ്മം പ്രബലമായ കാലത്ത് അധർമ്മത്തെ അതിജീവിക്കുന്നു; തിഷ്യയുഗം വന്നാൽ അധർമ്മം ധർമ്മത്തെ കീഴടക്കുന്നു.
തത് ത്വയാ ചരതാ ലോകാന് ധര്മോഽപി നിഹതോ മഹാന്। അധര്മഃ പ്രഗൃഹീതശ്ച തേനാസ്മദ് ബലിനഃ പരേ
നീ ലോകങ്ങളിൽ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് വലിയ ധർമ്മം പോലും നശിച്ചു; അധർമ്മം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മുടെ ശത്രുക്കൾ നമ്മിൽ കൂടുതൽ ശക്തരായത്.
സ പ്രമാദാത് പ്രവൃദ്ധസ്തേഽധര്മോഽഹിര്ഗ്രസതേ ഹി നഃ। വിവര്ധയതി പക്ഷം ച സുരാണാം സുരഭാവനഃ
നിന്റെ അനാസ്ഥയാൽ വളർന്ന അധർമ്മം, ഇപ്പോൾ പാമ്പുപോലെ നമ്മെ വിഴുങ്ങുന്നു; ദേവന്മാരുടെ സ്രഷ്ടാവ് അവരുടെ പക്ഷം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
വിഷയേഷു പ്രസക്തേന യത്കിംചിത്കാരിണാ ത്വയാ। ഋഷീണാമഗ്നികല്പാനാമുദ്വേഗോ ജനിതോ മഹാന്
വിഷയങ്ങളിൽ ആസ്വാദനത്തിൽ മുങ്ങി നീ നിർഭാഗ്യമായി ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ മൂലം, അഗ്നിപോലെയുള്ള ഋഷിമാരിൽ വലിയ വിഷമം ഉണ്ടായി.
തേഷാം പ്രഭാവോ ദുര്ധര്ഷഃ പ്രദീപ്ത ഇവ പാവകഃ। തപസാ ഭാവിതാത്മാനോ ധര്മസ്യാനുഗ്രഹേ രതാഃ
അവരുടെ ശക്തി അഗ്നിപോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതും അതിജീവിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമാണ്; അവർ തപസ്സിലൂടെ മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ചവരും ധർമ്മത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ആസ്വാദിക്കുന്നവരുമാണ്.
മുഖ്യൈര്യജ്ഞൈര്യജന്ത്യേതേ തൈസ്തൈര്യത്തേ ദ്വിജാതയഃ। ജുഹ്വത്യഗ്നീംശ്ച വിധിവദ് വേദാംശ്ചോച്ചൈരധീയതേ
അവർ പ്രധാന യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, അത്തരം യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ അഗ്നിയിൽ യഥാവിധി ഹോമം നടത്തുകയും വേദങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ പാരായണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ദ്വിജന്മാരാണ്.
അഭിഭൂയ ച രക്ഷാംസി ബ്രഹ്മഘോഷാനുദീരയന്। ദിശോ വിപ്രദ്രുതാഃ സര്വാഃ സ്തനയിത്നുരിവോഷ്ണഗേ
രാക്ഷസന്മാരെ ജയിച്ച്, ബ്രഹ്മഘോഷം മുഴക്കി, എല്ലാ ദിക്കുകളും വേനൽക്കാലത്തെ ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലെ ഉലയുന്നു.
ഋഷീണാമഗ്നികല്പാനാമഗ്നിഹോത്രസമുത്ഥിതഃ। ആദത്തേ രക്ഷസാം തേജോ ധൂമോ വ്യാപ്യ ദിശോ ദശ
അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള ഋഷിമാരുടെ ഹോമങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന പുകം പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും പടർന്ന്, രാക്ഷസന്മാരുടെ ശക്തി കവർന്നു.
തേഷു തേഷു ച ദേശേഷു പുണ്യേഷ്വേവ ദൃഢവ്രതൈഃ। ചര്യമാണം തപസ്തീവ്രം സംതാപയതി രാക്ഷസാന്
ആ വിശുദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ദൃഢവ്രതന്മാർ കഠിനമായ തപസ്സ് ആചരിക്കുന്നത് രാക്ഷസന്മാരെ വല്ലാതെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു.
ദേവദാനവയക്ഷേഭ്യോ ഗൃഹീതശ്ച വരസ്ത്വയാ। മനുഷ്യാ വാനരാ ഋക്ഷാ ഗോലാങ്ഗൂലാ മഹാബലാഃ। ബലവന്ത ഇഹാഗമ്യ ഗര്ജന്തി ദൃഢവിക്രമാഃ
ദേവന്മാരിൽനിന്നും ദാനവന്മാരിൽനിന്നും യക്ഷന്മാരിൽനിന്നും നീ ലഭിച്ച വരം ഉള്ളതാണെങ്കിലും, മനുഷ്യരും വാനരന്മാരും കരടികളും ശക്തിയുള്ള ഗോലാങ്കൂലന്മാരും ഇവിടെ വന്നു ഉറച്ച ധൈര്യത്തോടെ ഗർജിക്കുന്നു.
ഉത്പാതാന് വിവിധാന് ദൃഷ്ട്വാ ഘോരാന് ബഹുവിധാന് ബഹൂന്। വിനാശമനുപശ്യാമി സര്വേഷാം രക്ഷസാമഹമ്
നാനാവിധ ഭയാനകമായ അശുഭസൂചനകൾ കണ്ടപ്പോൾ, ഞാൻ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരുടെയും നാശം വരുമെന്ന് കാണുന്നു.
ഖരാഭിസ്തനിതാ ഘോരാ മേഘാഃ പ്രതിഭയംകരാഃ। ശോണിതേനാഭിവര്ഷന്തി ലങ്കാമുഷ്ണേന സര്വതഃ
കഴുതയെപ്പോലെ ഇരുണ്ട ഭയാനകമായ മേഘങ്ങൾ ഭീഷണിയായി ചൂടുള്ള രക്തം മുഴുവൻ ലങ്കയിലേക്കും പെയ്യുന്നു.
രുദതാം വാഹനാനാം ച പ്രപതന്ത്യശ്രുബിന്ദവഃ। രജോധ്വസ്താ വിവര്ണാശ്ച ന പ്രഭാന്തി യഥാപുരമ്
കരയുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ കണ്ണുകളിൽനിന്ന് കണ്ണുനീർ വീണു വീഴുന്നു; പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട അവയ്ക്ക് പഴയപോലെ പ്രകാശമില്ലാതെ നിറം മങ്ങുന്നു.
വ്യാലാ ഗോമായവോ ഗൃധ്രാ വാശ്യന്തി ച സുഭൈരവമ്। പ്രവിശ്യ ലങ്കാമാരാമേ സമവായാംശ്ച കുര്വതേ
കാട്ടുമൃഗങ്ങളും നായരായ കോമയന്മാരും കഴുകന്മാരും അത്യന്തം ഭയാനകമായി നിലവിളിച്ച് ലങ്കയുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ കയറി കൂട്ടംകൂടുന്നു.
കാലികാഃ പാണ്ഡുരൈര്ദന്തൈഃ പ്രഹസന്ത്യഗ്രതഃ സ്ഥിതാഃ। സ്ത്രിയഃ സ്വപ്നേഷു മുഷ്ണന്ത്യോ ഗൃഹാണി പ്രതിഭാഷ്യ ച
പാണ്ടുരമായ പല്ലുകളുള്ള കറുത്ത സ്ത്രീകൾ മുന്നിൽ നിന്നു ചിരിക്കുന്നു; സ്വപ്നത്തിൽ സ്ത്രീകൾ വീടുകളിൽ കയറി വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിച്ച് ദുഷ്ടമായി സംസാരിക്കുന്നു.
ഗൃഹാണാം ബലികര്മാണി ശ്വാനഃ പര്യുപഭുഞ്ജതേ। ഖരാ ഗോഷു പ്രജായന്തേ മൂഷകാ നകുലേഷു ച
വീടുകളിൽ ബലികർമ്മം നടന്നാൽ നായകൾ അത് തിന്നുന്നു; പശുക്കളിൽ കഴുതകൾ ജനിക്കുന്നു, മംഗൂസുകളിൽ എലി ജനിക്കുന്നു.
മാര്ജാരാ ദ്വീപിഭിഃ സാര്ധം സൂകരാഃ ശുനകൈഃ സഹ। കിംനരാ രാക്ഷസൈശ്ചാപി സമേയുര്മാനുഷൈഃ സഹ
പൂച്ചകളും പുലികളും, പന്നികളും നായകളും ഒരുമിച്ച് ചേരുന്നു; കിന്നരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും മനുഷ്യരോടൊപ്പം കാണപ്പെടുന്നു.
പാണ്ഡുരാ രക്തപാദാശ്ച വിഹഗാഃ കാലചോദിതാഃ। രാക്ഷസാനാം വിനാശായ കപോതാ വിചരന്തി ച
പാണ്ടുരമായ ചിറകും ചുവപ്പുനഖവും ഉള്ള പാറകൾ, കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ, രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശത്തിനായി ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ചീചീകൂചീതി വാശന്ത്യഃ ശാരികാ വേശ്മസു സ്ഥിതാഃ। പതന്തി ഗ്രഥിതാശ്ചാപി നിര്ജിതാഃ കലഹൈഷിഭിഃ
വീടുകളിൽ പാർക്കുന്ന ശാരികകൾ 'ചീചീകൂ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; വഴക്കിനായി വന്നവരാൽ തോറ്റു കുടുങ്ങി അവ വീണുപോകുന്നു.
പക്ഷിണശ്ച മൃഗാഃ സര്വേ പ്രത്യാദിത്യം രുദന്തി തേ। കരാലോ വികടോ മുണ്ഡഃ പുരുഷഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗലഃ
എല്ലാ പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും സൂര്യനെ നോക്കി കരയുന്നു; ഭയാനകവും ഭീകരവുമായ കറുത്ത മഞ്ഞപ്പശയുള്ള തലമുടിയില്ലാത്ത ഒരു പുരുഷൻ കാണപ്പെടുന്നു.
കാലോ ഗൃഹാണി സര്വേഷാം കാലേ കാലേഽന്വവേക്ഷതേ। ഏതാന്യന്യാനി ദുഷ്ടാനി നിമിത്താന്യുത്പതന്തി ച
കാലം ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ എല്ലാരുടെയും വീടുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നിരീക്ഷിക്കുന്നു; ഇതുപോലെയുള്ള മറ്റു ദുഷ്ടസൂചനകളും ഉയരുന്നു.
യേന ബദ്ധഃ സമുദ്രേ ച സേതുഃ സ പരമാദ്ഭുതഃ। കുരുഷ്വ നരരാജേന സംധിം രാമേണ രാവണ। ജ്ഞാത്വാവധാര്യ കര്മാണി ക്രിയതാമായതിക്ഷമമ്
ആ സമുദ്രത്തിൽ അത്ഭുതമായ പാലം പണിതവൻ ആരാണോ, രാമനോടു സമാധാനം ചെയ്യുക രാവണാ; ഭാവിയിൽ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് മനസ്സിലാക്കി ആലോചിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കണം.