തത്ര തത്ര ച സംനദ്ധാഃ സമ്പതന്തി സഹസ്രശഃ। ആപൂര്യന്തേ രാജമാര്ഗാഃ സൈന്യൈരദ്ഭുതദര്ശനൈഃ
ഇവിടെയും അവിടെയും ആയിരക്കണക്കിന് കാവല്ക്കാരുകള് ആയുധധാരികളായി ഓടുന്നു; രാജപഥങ്ങള് അത്ഭുതകരമായ സൈന്യങ്ങളാല് നിറയുന്നു.
വേഗവദ്ഭിര്നദദ്ഭിശ്ച തോയൌഘൈരിവ സാഗരഃ। ശസ്ത്രാണാം ച പ്രസന്നാനാം ചര്മണാം വര്മണാം തഥാ
വേഗതയോടെയും ഗര്ജനയോടെയും ഒഴുകുന്ന ജലധാരകളെപ്പോലെ, തിളങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങളും കവചവും ചർമ്മവും എല്ലാം ചേര്ന്നിരിക്കുന്നു.
രഥവാജിഗജാനാം ച രാക്ഷസേന്ദ്രാനുയായിനാമ്। സമ്ഭ്രമോ രക്ഷസാമേഷ ഹൃഷിതാനാം തരസ്വിനാമ്
രാക്ഷസാധിപനെ പിന്തുടരുന്ന രഥങ്ങള്, കുതിരകള്, ആനകള് എന്നിവയോടൊപ്പം ഉല്ലാസഭരിതരായ ഉത്സാഹമുള്ള രാക്ഷസന്മാരുടെ ആ കലഹമാണ് ഇത്.
പ്രഭാം വിസൃജതാം പശ്യ നാനാവര്ണസമുത്ഥിതാമ്। വനം നിര്ദഹതോ ഘര്മേ യഥാ രൂപം വിഭാവസോഃ
നാനാവര്ണ്ണത്തില് ഉദിച്ചുവരുന്ന പ്രകാശം നോക്കൂ, വേനലില് കാടിനെ കത്തിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ രൂപം പോലെ അത് തെളിഞ്ഞു കാണാം.
ഘണ്ടാനാം ശൃണു നിര്ഘോഷം രഥാനാം ശൃണു നിഃസ്വനമ്। ഹയാനാം ഹേഷമാണാനാം ശൃണു തൂര്യധ്വനിം തഥാ
ഘന്റകളുടെ മുഴക്കം കേള്ക്കൂ, രഥങ്ങളുടെ ഗര്ജനം കേള്ക്കൂ, കുതിരകളുടെ കുരല് കേള്ക്കൂ, അതുപോലെ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും കേള്ക്കൂ.
ഉദ്യതായുധഹസ്താനാം രാക്ഷസേന്ദ്രാനുയായിനാമ്। സമ്ഭ്രമോ രക്ഷസാമേഷ തുമുലോ ലോമഹര്ഷണമ്
ആയുധം ഉയര്ത്തിയ കയ്യോടെ രാക്ഷസാധിപനെ പിന്തുടരുന്ന രാക്ഷസന്മാരുടെ ഈ കലഹം ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചജനകവുമാണ്.
ശ്രീസ്ത്വാം ഭജതി ശോകഘ്നീ രക്ഷസാം ഭയമാഗതമ്। രാമഃ കമലപത്രാക്ഷോ ദൈത്യാനാമിവ വാസവഃ
നിനക്കു ഭാഗ്യം കൂടുന്നു, ദുഃഖം അകറ്റുന്നു, രാക്ഷസന്മാരെ ഭയം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; കമലദളനയനായ രാമന് ദാനവരില് ഇന്ദ്രനെപ്പോലെയാണ്.
അവജിത്യ ജിതക്രോധസ്തമചിന്ത്യപരാക്രമഃ। രാവണം സമരേ ഹത്വാ ഭര്താ ത്വാധിഗമിഷ്യതി
ക്രോധം ജയിച്ച് അതുല്യമായ വീര്യത്തോടെ രാമന് രാവണനെ യുദ്ധത്തില് കൊല്ലും, പിന്നെ അവന് വീണ്ടും നിന്നെ ഭര്ത്താവായി നേടും.
വിക്രമിഷ്യതി രക്ഷഃസു ഭര്താ തേ സഹലക്ഷ്മണഃ। യഥാ ശത്രുഷു ശത്രുഘ്നോ വിഷ്ണുനാ സഹ വാസവഃ
നിന്റെ ഭര്ത്താവും ലക്ഷ്മണനും ചേര്ന്ന് രാക്ഷസന്മാരെതിരെ വീര്യം കാണിക്കും, ശത്രുക്കളെ നേരിട്ടു വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ഇന്ദ്രന് ചെയ്തതുപോലെ.
ആഗതസ്യ ഹി രാമസ്യ ക്ഷിപ്രമങ്കാഗതാം സതീമ്। അഹം ദ്രക്ഷ്യാമി സിദ്ധാര്ഥാം ത്വാം ശത്രൌ വിനിപാതിതേ
രാമന് എത്തിയാല് ശത്രുവിനെ സംഹരിച്ച ശേഷം നീ സത്യസന്ധയുമായി അവന്റെ മടിയില് ഇരിക്കുന്നതും ലക്ഷ്യം നേടിയതുമായ നിന്നെ ഞാന് ഉടന് കാണും.
അചിരാന്മോക്ഷ്യതേ സീതേ ദേവി തേ ജഘനം ഗതാമ്। ധൃതാമേകാം ബഹൂന് മാസാന് വേണീം രാമോ മഹാബലഃ
ദേവി സീതേ, നീ ഈ കാലം മുഴുവൻ സഹിച്ച കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മഹാബലനായ രാമൻ ഉടൻ നിന്നെ മോചിപ്പിക്കും. നീ ഒരൊറ്റ ചൊരിയുമായി കാത്തിരുന്ന ഈ തടവിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം നിന്നെ വിടുവിക്കുന്നത്.
തസ്യ ദൃഷ്ട്വാ മുഖം ദേവി പൂര്ണചന്ദ്രമിവോദിതമ്। മോക്ഷ്യസേ ശോകജം വാരി നിര്മോകമിവ പന്നഗീ
ദേവി, പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന രാമന്റെ മുഖം നീ കണ്ടാൽ, ദുഃഖത്തിൽ നിന്നുള്ള കണ്ണുനീർ നീ പാമ്പ് തൻ്റെ പഴയ തൊലി കളയുന്നതുപോലെ തന്നെ വിട്ടൊഴിയും.
രാവണം സമരേ ഹത്വാ നചിരാദേവ മൈഥിലി। ത്വയാ സമഗ്രഃ പ്രിയയാ സുഖാര്ഹോ ലപ്സ്യതേ സുഖമ്
മൈഥിലി, രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ കൊല്ലുമ്പോൾ, ഉടൻ തന്നെ പ്രിയയായ നിന്നോടൊപ്പം സന്തോഷം അനുഭവിക്കാൻ അർഹനായ സന്തോഷം അവന് ലഭിക്കും.
സഭാജിതാ ത്വം രാമേണ മോദിഷ്യസി മഹാത്മനാ। സുവര്ഷേണ സമായുക്താ യഥാ സസ്യേന മേദിനീ
മഹാത്മാവായ രാമൻ നിന്നെ ആദരിച്ച് സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ, നല്ല മഴക്കാലത്ത് ധാരാളം വിളവോടെ ഭൂമി ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ നീയും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
ഗിരിവരമഭിതോ വിവര്തമാനോ ഹയ ഇവ മണ്ഡലമാശു യഃ കരോതി। തമിഹ ശരണമഭ്യുപൈഹി ദേവി ദിവസകരം പ്രഭവോ ഹ്യയം പ്രജാനാമ്
പർവ്വതത്തെ ചുറ്റി വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിരയെപ്പോലെ, ദേവി, നീ ഇവിടെ അവനെ ആശ്രയിക്കണം. അവൻ പ്രകാശം നൽകുന്ന സൂര്യനാണ്, എല്ലാ ജീവികളും അവനിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്.
thumb|ചതുസ്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുസ്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
നാല്പത്തി നാലാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കട്ടെ.
അഥ താം ജാതസംതാപാം തേന വാക്യേന മോഹിതാമ്। സരമാ ഹ്ലാദയാമാസ മഹീം ദഗ്ധാമിവാമ്ഭസാ
അപ്പോൾ, ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയ സീതയെ സരമാ, ഉണക്കിയ ഭൂമിയെ വെള്ളം ശമിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
തതസ്തസ്യാ ഹിതം സഖ്യാശ്ചികീര്ഷന്തീ സഖീ വചഃ। ഉവാച കാലേ കാലജ്ഞാ സ്മിതപൂര്വാഭിഭാഷിണീ
അതിനുശേഷം, സുഹൃത്തിനുവേണ്ടി നല്ലത് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സമയോചിതമായി പുഞ്ചിരിയോടെ സംസാരിച്ച് സരമാ സീതയോട് പറഞ്ഞു.
ഉത്സഹേയമഹം ഗത്വാ ത്വദ്വാക്യമസിതേക്ഷണേ। നിവേദ്യ കുശലം രാമേ പ്രതിച്ഛന്നാ നിവര്തിതുമ്
കറുത്ത കണ്ണുള്ളവളേ, ഞാൻ രാമനോടു നിന്ന സന്ദേശം രഹസ്യമായി പറഞ്ഞ് അവന്റെ സുഖം അറിയിച്ച ശേഷം ആരും അറിയാതെ തിരിച്ച് വരാൻ കഴിയും.
നഹി മേ ക്രമമാണായാ നിരാലമ്ബേ വിഹായസി। സമര്ഥോ ഗതിമന്വേതും പവനോ ഗരുഡോഽപി വാ
വ്യക്തമായ ആകാശത്ത് എനിക്ക് പിന്തുണയില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, വായുവോ കാഴ്ചപ്പക്ഷിയായ ഗരുഡനോ പോലും എന്റെ വേഗം തുല്യപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല.
ഏവം ബ്രുവാണാം താം സീതാ സരമാമിദമബ്രവീത്। മധുരം ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ പൂര്വശോകാഭിപന്നയാ
അങ്ങനെ സരമാ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, മുൻകാല ദു:ഖത്തിൽ ആകുലയായിരുന്ന സീത, മൃദുവും മധുരവുമായ വാക്കുകളിൽ അവളോട് പറഞ്ഞു.
സമര്ഥാ ഗഗനം ഗന്തുമപി ച ത്വം രസാതലമ്। അവഗച്ഛാദ്യ കര്തവ്യം കര്തവ്യം തേ മദന്തരേ
നീ ആകാശത്തിലേക്കോ അഥവാ പാതാളത്തിലേക്കോ പോകാൻ കഴിയുന്നവളാണ്. ഇപ്പോൾ എനിക്ക് വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യേണ്ടതാണെന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
മത്പ്രിയം യദി കര്തവ്യം യദി ബുദ്ധിഃ സ്ഥിരാ തവ। ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി തം ഗത്വാ കിം കരോതീതി രാവണഃ
എന്റെ ഇഷ്ടം ചെയ്യാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, മനസ്സ് ഉറപ്പുള്ളതാണെങ്കിൽ, നീ പോയി രാവണൻ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത് എന്ന് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സ ഹി മായാബലഃ ക്രൂരോ രാവണഃ ശത്രുരാവണഃ। മാം മോഹയതി ദുഷ്ടാത്മാ പീതമാത്രേവ വാരുണീ
കപടശക്തിയുള്ള ക്രൂരനായ ആ രാവണൻ, എന്റെ ശത്രു, ദുഷ്ടഹൃദയൻ, കുടിച്ച ഉടനെ മദ്യം മനുഷ്യനെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ എന്നെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു.
തര്ജാപയതി മാം നിത്യം ഭര്ത്സാപയതി ചാസകൃത്। രാക്ഷസീഭിഃ സുഘോരാഭിര്യോ മാം രക്ഷതി നിത്യശഃ
അവൻ എനിക്ക് നിരന്തരം ഭീഷണി പറയുന്നു, പലതവണ ശപിക്കുന്നു, ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസികൾ അവനെ എപ്പോഴും കാത്തു നില്ക്കുന്നു.
ഉദ്വിഗ്നാ ശങ്കിതാ ചാസ്മി ന സ്വസ്ഥം ച മനോ മമ। തദ്ഭയാച്ചാഹമുദ്വിഗ്നാ അശോകവനികാം ഗതാ
ഞാൻ ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലുമാണ്, മനസ്സ് സമാധാനമില്ല; അവനോടുള്ള ഭയത്താൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ അശോകവനത്തിലേക്ക് വന്നത്.
യദി നാമ കഥാ തസ്യ നിശ്ചിതം വാപി യദ്ഭവേത്। നിവേദയേഥാഃ സര്വം തദ് വരോ മേ സ്യാദനുഗ്രഹഃ
അവനെക്കുറിച്ച് ഉറപ്പായോ ഏതെങ്കിലും വാർത്തയോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ദയവായി എല്ലാം എന്നോട് പറയണം; അതാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ സഹായം.
സാപ്യേവം ബ്രുവതീം സീതാം സരമാ മൃദുഭാഷിണീ। ഉവാച വദനം തസ്യാഃ സ്പൃശന്തീ ബാഷ്പവിക്ലവമ്
അങ്ങനെ സീത സംസാരിച്ചപ്പോൾ, മൃദുവായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്ന സരമാ, അവളുടെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ മുഖം തൊട്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഏഷ തേ യദ്യഭിപ്രായസ്തസ്മാദ് ഗച്ഛാമി ജാനകി। ഗൃഹ്യ ശത്രോരഭിപ്രായമുപാവര്താമി മൈഥിലി
ഇത് തന്നെയാണ് നിന്റെ മനസ്സെങ്കിൽ, ജനകി, ഞാൻ പോകാം; ശത്രുവിന്റെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി തിരികെ വരാം, മൈഥിലി.
ഏവമുക്ത്വാ തതോ ഗത്വാ സമീപം തസ്യ രക്ഷസഃ। ശുശ്രാവ കഥിതം തസ്യ രാവണസ്യ സമന്ത്രിണഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ ആ രാക്ഷസന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി; അവിടെ രാവണൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം പറഞ്ഞതെല്ലാം അവൾ ശ്രദ്ധിച്ചു.