സാ ഹി തത്ര കൃതാ മിത്രം സീതയാ രക്ഷ്യമാണയാ। രക്ഷന്തീ രാവണാദിഷ്ടാ സാനുക്രോശാ ദൃഢവ്രതാ
അവിടെ, സരമാ, കരുണയും ഉറച്ച വ്രതവും ഉള്ളവളായി, സീതയുടെ സുഹൃത്ത് ആയി. സീതയുടെ സംരക്ഷണത്തിലും രാവണൻ അവളെ കാവൽക്കാരിയായി നിയോഗിച്ചതുമാണ്.
സാ ദദര്ശ സഖീ സീതാം സരമാ നഷ്ടചേതനാമ്। ഉപാവൃത്യോത്ഥിതാം ധ്വസ്താം വഡവാമിവ പാംസുഷു
ആ സഖി സരമാ, മനസ്സില്ലാതെ ഇരുന്ന് തിരിഞ്ഞ് ഇരിക്കുന്ന, പൊടിയിൽ വീണു കിടക്കുന്ന കുതിരയെപ്പോലെയുള്ള സീതയെ കണ്ടു.
താം സമാശ്വാസയാമാസ സഖീസ്നേഹേന സുവ്രതാമ്। സമാശ്വസിഹി വൈദേഹി മാ ഭൂത് തേ മനസോ വ്യഥാ। ഉക്താ യദ് രാവണേന ത്വം പ്രയുക്തശ്ച സ്വയം ത്വയാ
സ്നേഹത്തോടെ, സരമാ ആ സുഖവ്രതയുള്ള സുഹൃത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: 'വൈദേഹി, മനസ്സിൽ ദുഃഖം വരുത്തേണ്ട. രാവണൻ പറഞ്ഞതും നീ തീരുമാനിച്ചതുമെല്ലാം—'
സഖീസ്നേഹേന തദ് ഭീരു മയാ സര്വം പ്രതിശ്രുതമ്। ലീനയാ ഗഹനേ ശൂന്യേ ഭയമുത്സൃജ്യ രാവണാത്। തവ ഹേതോര്വിശാലാക്ഷി നഹി മേ രാവണാദ് ഭയമ്
'സഖ്യസ്നേഹത്താൽ, ഭീതിയുള്ളവളേ, ഞാൻ നിനക്കായി എല്ലാം ഉറപ്പു നൽകി. കാട്ടിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുകയും, രാവണനോട് ഭയം വച്ചുകളയുകയും ചെയ്തു. വിശാലനേത്രളേ, നിന്റെ കാരണത്താൽ എനിക്ക് രാവണനോട് ഭയമില്ല.'
സ സമ്ഭ്രാന്തശ്ച നിഷ്ക്രാന്തോ യത്കൃതേ രാക്ഷസേശ്വരഃ। തത്ര മേ വിദിതം സര്വമഭിനിഷ്ക്രമ്യ മൈഥിലി
'ഏത് കാരണത്താലാണ് റാക്ഷസാധിപൻ അതീവ ആശങ്കയോടെ പുറത്തേക്കു പോയതോ, അതെല്ലാം ഞാൻ, മൈഥിലി, പുറത്തു പോയി അറിഞ്ഞു.'
ന ശക്യം സൌപ്തികം കര്തും രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ। വധശ്ച പുരുഷവ്യാഘ്രേ തസ്മിന് നൈവോപപദ്യതേ
'സ്വയം അറിയുന്ന രാമനെതിരെ രാത്രിയിൽ ആക്രമണം നടത്താൻ കഴിയില്ല; ആ പുരുഷസിംഹനെ കൊല്ലുന്നതും യോജിച്ചതല്ല.'
ന ത്വേവം വാനരാ ഹന്തും ശക്യാഃ പാദപയോധിനഃ। സുരാ ദേവര്ഷഭേണേവ രാമേണ ഹി സുരക്ഷിതാഃ
'എന്നാൽ മരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന വാനരന്മാരെ ഇങ്ങനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല; ദേവന്മാരെ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ രാമൻ അവരെ കാത്തിരിക്കുന്നു.'
ദീര്ഘവൃത്തഭുജഃ ശ്രീമാന് മഹോരസ്കഃ പ്രതാപവാന്। ധന്വീ സംനഹനോപേതോ ധര്മാത്മാ ഭുവി വിശ്രുതഃ
'ദീർഘമായ ഭുജങ്ങളുള്ളവൻ, മഹോരസ്കനും, ശക്തനും, ധനുര്ധാരിയും, ധാർമ്മികനും, ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തനുമാണ്.'
വിക്രാന്തോ രക്ഷിതാ നിത്യമാത്മനശ്ച പരസ്യ ച। ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ കുലീനോ നയശാസ്ത്രവിത്
'വീര്യശാലിയായവൻ, സ്വയംക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും സംരക്ഷകനും, സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം, ഉചിതവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, നയശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമാണ്.'
ഹന്താ പരബലൌഘാനാമചിന്ത്യബലപൌരുഷഃ। ന ഹതോ രാഘവഃ ശ്രീമാന് സീതേ ശത്രുനിബര്ഹണഃ
'ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, അളവുകിട്ടാത്ത ബലവും വീര്യവും ഉള്ളവൻ, ശോഭയുള്ള രാഘവൻ, ശത്രുനാശകൻ, സീതേ, കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടില്ല.'
അയുക്തബുദ്ധികൃത്യേന സര്വഭൂതവിരോധിനാ। ഏവം പ്രയുക്താ രൌദ്രേണ മായാ മായാവിനാ ത്വയി
'തെറ്റായ ബുദ്ധിയാൽ, എല്ലാ ജീവികളോടും വിരോധം കാണിച്ച്, അങ്ങനെ ക്രൂരമായ മായാജാലം മായാവിയായവൻ നിനക്കു നേരെ ഉപയോഗിച്ചു.'
ശോകസ്തേ വിഗതഃ സര്വകല്യാണം ത്വാമുപസ്ഥിതമ്। ധ്രുവം ത്വാം ഭജതേ ലക്ഷ്മീഃ പ്രിയം തേ ഭവതി ശൃണു
'നിന്റെ ദുഃഖം മാറട്ടെ; എല്ലാ ഭാഗ്യവും നിന്നെ തേടിയെത്തിയിരിക്കുന്നു. നിർബന്ധമായും ഭാഗ്യം നിന്നെ അനുഗമിക്കുന്നു, പ്രിയനുമാണ് സുരക്ഷിതൻ—കേൾക്കൂ.'
ഉത്തീര്യ സാഗരം രാമഃ സഹ വാനരസേനയാ। സംനിവിഷ്ടഃ സമുദ്രസ്യ തീരമാസാദ്യ ദക്ഷിണമ്
രാമനും വാനരസേനയും കടല് കടന്ന് തെക്കേ തീരത്ത് എത്തിയ ശേഷം അവിടെ പടയിറക്കി തങ്ങുകയായിരുന്നു.
ദൃഷ്ടോ മേ പരിപൂര്ണാര്ഥഃ കാകുത്സ്ഥഃ സഹലക്ഷ്മണഃ। സഹിതൈഃ സാഗരാന്തസ്ഥൈര്ബലൈസ്തിഷ്ഠതി രക്ഷിതഃ
കാകുത്സ്ഥനായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും സമ്പൂര്ണ്ണ ലക്ഷ്യം കൈവരിച്ച് കടല് കടന്ന സേനയോടൊപ്പം സുരക്ഷിതരായി നിലകൊള്ളുന്നത് ഞാന് കണ്ടു.
അനേന പ്രേഷിതാ യേ ച രാക്ഷസാ ലഘുവിക്രമാഃ। രാഘവസ്തീര്ണ ഇത്യേവം പ്രവൃത്തിസ്തൈരിഹാഹൃതാ
അവന് അയച്ച വേഗമേറിയ രാക്ഷസന്മാര് രാഘവന് കടല് കടന്നുവെന്ന വാര്ത്ത ഇവിടെ എത്തിച്ചു.
സ താം ശ്രുത്വാ വിശാലാക്ഷി പ്രവൃത്തിം രാക്ഷസാധിപഃ। ഏഷ മന്ത്രയതേ സര്വൈഃ സചിവൈഃ സഹ രാവണഃ
വിപുലമായ കണ്ണുള്ളവളേ, ഈ വാര്ത്ത കേട്ട രാക്ഷസാധിപന് രാവണന് തന്റെ മന്ത്രിമാരെല്ലാം കൂട്ടി ആലോചിക്കുന്നു.
ഇതി ബ്രുവാണാ സരമാ രാക്ഷസീ സീതയാ സഹ। സര്വോദ്യോഗേന സൈന്യാനാം ശബ്ദം ശുശ്രാവ ഭൈരവമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സരമാ എന്ന രാക്ഷസി സീതയോടൊപ്പം സൈന്യത്തിന്റെ മുഴുവന് ഒരുക്കത്തിന്റെ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം കേട്ടു.
ദണ്ഡനിര്ഘാതവാദിന്യാഃ ശ്രുത്വാ ഭേര്യാ മഹാസ്വനമ്। ഉവാച സരമാ സീതാമിദം മധുരഭാഷിണീ
ഇടിമുഴക്കത്തേപ്പോലെ മുഴങ്ങുന്ന വലിയ യുദ്ധമൃദംഗത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട സരമാ, മധുരമായി സംസാരിച്ച് സീതയോട് പറഞ്ഞു:
സംനാഹജനനീ ഹ്യേഷാ ഭൈരവാ ഭീരു ഭേരികാ। ഭേരീനാദം ച ഗമ്ഭീരം ശൃണു തോയദനിഃസ്വനമ്
ഭയപ്പെട്ടവളേ, ഇതാണ് യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുന്നതിന്റെ സൂചനയായി മുഴങ്ങുന്ന ഭയങ്കരമായ മൃദംഗം. ഈ ആഴമുള്ള ശബ്ദം, മേഘങ്ങള് ഗര്ജിക്കുന്നതുപോലെ, നീ കേള്ക്കൂ.
കല്പ്യന്തേ മത്തമാതങ്ഗാ യുജ്യന്തേ രഥവാജിനഃ। ദൃശ്യന്തേ തുരഗാരൂഢാഃ പ്രാസഹസ്താഃ സഹസ്രശഃ
മദംപൊങ്ങിയ ആനകള് അണിനിരക്കപ്പെടുന്നു, രഥങ്ങളും കുതിരകളും ചേര്ക്കുന്നു, ആയിരക്കണക്കിന് വീരന്മാര് കുതിരപ്പുറത്ത് കയ്യില് കുന്തം പിടിച്ച് കാണപ്പെടുന്നു.
തത്ര തത്ര ച സംനദ്ധാഃ സമ്പതന്തി സഹസ്രശഃ। ആപൂര്യന്തേ രാജമാര്ഗാഃ സൈന്യൈരദ്ഭുതദര്ശനൈഃ
ഇവിടെയും അവിടെയും ആയിരക്കണക്കിന് കാവല്ക്കാരുകള് ആയുധധാരികളായി ഓടുന്നു; രാജപഥങ്ങള് അത്ഭുതകരമായ സൈന്യങ്ങളാല് നിറയുന്നു.
വേഗവദ്ഭിര്നദദ്ഭിശ്ച തോയൌഘൈരിവ സാഗരഃ। ശസ്ത്രാണാം ച പ്രസന്നാനാം ചര്മണാം വര്മണാം തഥാ
വേഗതയോടെയും ഗര്ജനയോടെയും ഒഴുകുന്ന ജലധാരകളെപ്പോലെ, തിളങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങളും കവചവും ചർമ്മവും എല്ലാം ചേര്ന്നിരിക്കുന്നു.
രഥവാജിഗജാനാം ച രാക്ഷസേന്ദ്രാനുയായിനാമ്। സമ്ഭ്രമോ രക്ഷസാമേഷ ഹൃഷിതാനാം തരസ്വിനാമ്
രാക്ഷസാധിപനെ പിന്തുടരുന്ന രഥങ്ങള്, കുതിരകള്, ആനകള് എന്നിവയോടൊപ്പം ഉല്ലാസഭരിതരായ ഉത്സാഹമുള്ള രാക്ഷസന്മാരുടെ ആ കലഹമാണ് ഇത്.
പ്രഭാം വിസൃജതാം പശ്യ നാനാവര്ണസമുത്ഥിതാമ്। വനം നിര്ദഹതോ ഘര്മേ യഥാ രൂപം വിഭാവസോഃ
നാനാവര്ണ്ണത്തില് ഉദിച്ചുവരുന്ന പ്രകാശം നോക്കൂ, വേനലില് കാടിനെ കത്തിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ രൂപം പോലെ അത് തെളിഞ്ഞു കാണാം.
ഘണ്ടാനാം ശൃണു നിര്ഘോഷം രഥാനാം ശൃണു നിഃസ്വനമ്। ഹയാനാം ഹേഷമാണാനാം ശൃണു തൂര്യധ്വനിം തഥാ
ഘന്റകളുടെ മുഴക്കം കേള്ക്കൂ, രഥങ്ങളുടെ ഗര്ജനം കേള്ക്കൂ, കുതിരകളുടെ കുരല് കേള്ക്കൂ, അതുപോലെ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും കേള്ക്കൂ.
ഉദ്യതായുധഹസ്താനാം രാക്ഷസേന്ദ്രാനുയായിനാമ്। സമ്ഭ്രമോ രക്ഷസാമേഷ തുമുലോ ലോമഹര്ഷണമ്
ആയുധം ഉയര്ത്തിയ കയ്യോടെ രാക്ഷസാധിപനെ പിന്തുടരുന്ന രാക്ഷസന്മാരുടെ ഈ കലഹം ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചജനകവുമാണ്.
ശ്രീസ്ത്വാം ഭജതി ശോകഘ്നീ രക്ഷസാം ഭയമാഗതമ്। രാമഃ കമലപത്രാക്ഷോ ദൈത്യാനാമിവ വാസവഃ
നിനക്കു ഭാഗ്യം കൂടുന്നു, ദുഃഖം അകറ്റുന്നു, രാക്ഷസന്മാരെ ഭയം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; കമലദളനയനായ രാമന് ദാനവരില് ഇന്ദ്രനെപ്പോലെയാണ്.
അവജിത്യ ജിതക്രോധസ്തമചിന്ത്യപരാക്രമഃ। രാവണം സമരേ ഹത്വാ ഭര്താ ത്വാധിഗമിഷ്യതി
ക്രോധം ജയിച്ച് അതുല്യമായ വീര്യത്തോടെ രാമന് രാവണനെ യുദ്ധത്തില് കൊല്ലും, പിന്നെ അവന് വീണ്ടും നിന്നെ ഭര്ത്താവായി നേടും.
വിക്രമിഷ്യതി രക്ഷഃസു ഭര്താ തേ സഹലക്ഷ്മണഃ। യഥാ ശത്രുഷു ശത്രുഘ്നോ വിഷ്ണുനാ സഹ വാസവഃ
നിന്റെ ഭര്ത്താവും ലക്ഷ്മണനും ചേര്ന്ന് രാക്ഷസന്മാരെതിരെ വീര്യം കാണിക്കും, ശത്രുക്കളെ നേരിട്ടു വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ഇന്ദ്രന് ചെയ്തതുപോലെ.
ആഗതസ്യ ഹി രാമസ്യ ക്ഷിപ്രമങ്കാഗതാം സതീമ്। അഹം ദ്രക്ഷ്യാമി സിദ്ധാര്ഥാം ത്വാം ശത്രൌ വിനിപാതിതേ
രാമന് എത്തിയാല് ശത്രുവിനെ സംഹരിച്ച ശേഷം നീ സത്യസന്ധയുമായി അവന്റെ മടിയില് ഇരിക്കുന്നതും ലക്ഷ്യം നേടിയതുമായ നിന്നെ ഞാന് ഉടന് കാണും.