സാ ത്വാം സുപ്തം ഹതം ജ്ഞാത്വാ മാം ച രക്ഷോഗൃഹം ഗതാമ്। ഹൃദയേനാവദീര്ണേന ന ഭവിഷ്യതി രാഘവ
നീ ഉറങ്ങിയിരിക്കുമ്പോൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, ഞാൻ രാക്ഷസരുടെ വീട്ടിൽ കൊണ്ടുപോയതും അറിഞ്ഞാൽ, ഹൃദയം തകർന്ന അവൾ ജീവിച്ചിരിക്കാൻ കഴിയില്ല രാഘവ.
മമ ഹേതോരനാര്യായാ അനഘഃ പാര്ഥിവാത്മജഃ। രാമഃ സാഗരമുത്തീര്യ വീര്യവാന് ഗോഷ്പദേ ഹതഃ
എന്നെ പോലെ അയോഗ്യയാളുടെ കാരണത്താൽ, പാപരഹിതനായ രാജകുമാരൻ രാമൻ, തന്റെ വീര്യത്തോടെ സമുദ്രം കടന്നവൻ, ഒരു പശുവിന്റെ കുരുക്കളിൽപോലും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അഹം ദാശരഥേനോഢാ മോഹാത് സ്വകുലപാംസനീ। ആര്യപുത്രസ്യ രാമസ്യ ഭാര്യാ മൃത്യുരജായത
ദശരഥന്റെ മകനുമായി വിവാഹം കഴിച്ച ഞാൻ, ഭ്രമത്തിൽ എന്റെ കുടുംബത്തിന് അപമാനമായിത്തീർന്നു; ആര്യപുത്രനായ രാമന്റെ ഭാര്യയായി, അവന്റെ മരണത്തിന് കാരണമായിരിക്കുന്നു.
നൂനമന്യാം മയാ ജാതിം വാരിതം ദാനമുത്തമമ്। യാഹമദ്യൈവ ശോചാമി ഭാര്യാ സര്വാതിഥേരിഹ
മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഏതെങ്കിലും ഉത്തമമായ ദാനം തടഞ്ഞിട്ടുണ്ടാവണം; അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ന് സകലാതിഥികളിലും ശ്രേഷ്ഠനായ ഭർത്താവിന്റെ ഭാര്യയായി ദുഃഖിക്കുന്നത്.
സാധു ഘാതയ മാം ക്ഷിപ്രം രാമസ്യോപരി രാവണ। സമാനയ പതിം പത്ന്യാ കുരു കല്യാണമുത്തമമ്
രാവണാ, ദയവായി രാമന്റെ ശരീരത്തിനരികിൽ എന്നെ ഉടൻ കൊല്ലൂ; ഭർത്താവിനെയും ഭാര്യയെയും ഒന്നിപ്പിച്ച് ഉത്തമമായ അനുഗ്രഹം നൽകൂ.
ഇതീവ ദുഃഖസംതപ്താ വിലലാപായതേക്ഷണാ। ഭര്തുഃ ശിരോ ധനുശ്ചൈവ ദദര്ശ ജനകാത്മജാ
ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ കത്തിയ സീത, വിശാലമായ കണ്ണുകളോടെ വിലപിച്ചു; ഭർത്താവിന്റെ തലയും വില്ലും അവൾ കണ്ടു.
ഏവം ലാലപ്യമാനായാം സീതായാം തത്ര രാക്ഷസഃ। അഭിചക്രാമ ഭര്താരമനീകസ്ഥഃ കൃതാഞ്ജലിഃ
അങ്ങനെ സീത വിലപിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, ഒരു രാക്ഷസൻ കയ്യുകൂപ്പി അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
വിജയസ്വാര്യപുത്രേതി സോഽഭിവാദ്യ പ്രസാദ്യ ച। ന്യവേദയദനുപ്രാപ്തം പ്രഹസ്തം വാഹിനീപതിമ്
‘വിജയിക്കണം ആര്യപുത്രാ’ എന്ന് ആദരവോടെ പറഞ്ഞ്, അവൻ അനുകൂല്യം നേടി, സൈന്യാധിപനായ പ്രഹസ്തൻ എത്തിയതായി അറിയിച്ചു.
അമാത്യൈഃ സഹിതഃ സര്വൈഃ പ്രഹസ്തസ്ത്വാമുപസ്ഥിതഃ। തേന ദര്ശനകാമേന അഹം പ്രസ്ഥാപിതഃ പ്രഭോ
എല്ലാ മന്ത്രിമാരോടും കൂടെ പ്രഹസ്തൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു; നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചിട്ടാണ് അവൻ എന്നെ അയച്ചത്, പ്രഭോ.
നൂനമസ്തി മഹാരാജ രാജഭാവാത് ക്ഷമാന്വിത। കിംചിദാത്യയികം കാര്യം തേഷാം ത്വം ദര്ശനം കുരു
മഹാരാജാവേ, രാജാവിന് യോജിച്ച ക്ഷമയോടെ ചെയ്യേണ്ട അത്യാവശ്യമായ കാര്യം അവർക്കുണ്ടാവണം; നീ അവരെ കാണണം.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ ദശഗ്രീവോ രാക്ഷസപ്രതിവേദിതമ്। അശോകവനികാം ത്യക്ത്വാ മന്ത്രിണാം ദര്ശനം യയൌ
രാക്ഷസൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട ദശമുഖൻ അശോകവനിക വിട്ട് മന്ത്രിമാരെ കാണാൻ പോയി.
സ തു സര്വം സമര്ഥ്യൈവ മന്ത്രിഭിഃ കൃത്യമാത്മനഃ। സഭാം പ്രവിശ്യ വിദധേ വിദിത്വാ രാമവിക്രമമ്
തന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആലോചിച്ച്, രാമന്റെ വീര്യം മനസ്സിലാക്കി, അദ്ദേഹം സഭയിൽ പ്രവേശിച്ച് വേണ്ട ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്തു.
അന്തര്ധാനം തു തച്ഛീര്ഷം തച്ച കാര്മുകമുത്തമമ്। ജഗാമ രാവണസ്യൈവ നിര്യാണസമനന്തരമ്
രാവണൻ പുറപ്പെട്ട ഉടനെ, ആ തലയും അതി ഉത്തമമായ വില്ലും അപ്രത്യക്ഷമായി.
രാക്ഷസേന്ദ്രസ്തു തൈഃ സാര്ധം മന്ത്രിഭിര്ഭീമവിക്രമൈഃ। സമര്ഥയാമാസ തദാ രാമകാര്യവിനിശ്ചയമ്
ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം രാക്ഷസാധിപൻ അന്ന് രാമന്റെ കാര്യത്തിൽ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
അവിദൂരസ്ഥിതാന് സര്വാന് ബലാധ്യക്ഷാന് ഹിതൈഷിണഃ। അബ്രവീത് കാലസദൃശം രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ
അടുത്ത് നിന്നിരുന്ന എല്ലാ സൈന്യാധിപന്മാരോടും, സ്വന്തം ഹിതചിന്തകരോടും, മരണത്തെപ്പോലെയുള്ള കടുപ്പത്തോടെ രാവണൻ, റാക്ഷസാധിപൻ, സംസാരിച്ചു.
ശീഘ്രം ഭേരീനിനാദേന സ്ഫുടം കോണാഹതേന മേ। സമാനയധ്വം സൈന്യാനി വക്തവ്യം ച ന കാരണമ്
വേഗത്തിൽ, കോണിൽ നിന്ന് ശക്തിയായി അടിച്ചുള്ള ഭേരിയുടെ ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദം ഉപയോഗിച്ച് സൈന്യങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർക്കൂ; കാരണം പറയേണ്ടതില്ല.
തതസ്തഥേതി പ്രതിഗൃഹ്യ തദ്വച- സ്തദൈവ ദൂതാഃ സഹസാ മഹദ് ബലമ്। സമാനയംശ്ചൈവ സമാഗതം ച ന്യവേദയന് ഭര്തരി യുദ്ധകാങ്ക്ഷിണി
അപ്പോൾ 'ശരി' എന്ന് സമ്മതിച്ച്, ദൂതന്മാർ ഉടൻ വലിയ സൈന്യത്തെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, യുദ്ധത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭർത്താവിനോടു്, എത്തിയവരെയും വരികയുള്ളവരെയും കുറിച്ച് അറിയിച്ചു.
thumb|ത്രയസ്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രയസ്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തിമൂന്നാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
സീതാം തു മോഹിതാം ദൃഷ്ട്വാ സരമാ നാമ രാക്ഷസീ। ആസസാദാഥ വൈദേഹീം പ്രിയാം പ്രണയിനീ സഖീമ്
സീതയെ മോഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ടപ്പോൾ, സരമാ എന്ന പേരുള്ള ഒരു റാക്ഷസി, പ്രിയപ്പെട്ടവളും സ്നേഹിതയും ആയ വൈദേഹിയോട് അടുത്തുചെന്നു.
മോഹിതാം രാക്ഷസേന്ദ്രേണ സീതാം പരമദുഃഖിതാമ്। ആശ്വാസയാമാസ തദാ സരമാ മൃദുഭാഷിണീ
റാക്ഷസരാജാവിനാൽ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ട് അതിയായി ദുഃഖിതയായ സീതയെ, മൃദുലമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സരമാ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
സാ ഹി തത്ര കൃതാ മിത്രം സീതയാ രക്ഷ്യമാണയാ। രക്ഷന്തീ രാവണാദിഷ്ടാ സാനുക്രോശാ ദൃഢവ്രതാ
അവിടെ, സരമാ, കരുണയും ഉറച്ച വ്രതവും ഉള്ളവളായി, സീതയുടെ സുഹൃത്ത് ആയി. സീതയുടെ സംരക്ഷണത്തിലും രാവണൻ അവളെ കാവൽക്കാരിയായി നിയോഗിച്ചതുമാണ്.
സാ ദദര്ശ സഖീ സീതാം സരമാ നഷ്ടചേതനാമ്। ഉപാവൃത്യോത്ഥിതാം ധ്വസ്താം വഡവാമിവ പാംസുഷു
ആ സഖി സരമാ, മനസ്സില്ലാതെ ഇരുന്ന് തിരിഞ്ഞ് ഇരിക്കുന്ന, പൊടിയിൽ വീണു കിടക്കുന്ന കുതിരയെപ്പോലെയുള്ള സീതയെ കണ്ടു.
താം സമാശ്വാസയാമാസ സഖീസ്നേഹേന സുവ്രതാമ്। സമാശ്വസിഹി വൈദേഹി മാ ഭൂത് തേ മനസോ വ്യഥാ। ഉക്താ യദ് രാവണേന ത്വം പ്രയുക്തശ്ച സ്വയം ത്വയാ
സ്നേഹത്തോടെ, സരമാ ആ സുഖവ്രതയുള്ള സുഹൃത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: 'വൈദേഹി, മനസ്സിൽ ദുഃഖം വരുത്തേണ്ട. രാവണൻ പറഞ്ഞതും നീ തീരുമാനിച്ചതുമെല്ലാം—'
സഖീസ്നേഹേന തദ് ഭീരു മയാ സര്വം പ്രതിശ്രുതമ്। ലീനയാ ഗഹനേ ശൂന്യേ ഭയമുത്സൃജ്യ രാവണാത്। തവ ഹേതോര്വിശാലാക്ഷി നഹി മേ രാവണാദ് ഭയമ്
'സഖ്യസ്നേഹത്താൽ, ഭീതിയുള്ളവളേ, ഞാൻ നിനക്കായി എല്ലാം ഉറപ്പു നൽകി. കാട്ടിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുകയും, രാവണനോട് ഭയം വച്ചുകളയുകയും ചെയ്തു. വിശാലനേത്രളേ, നിന്റെ കാരണത്താൽ എനിക്ക് രാവണനോട് ഭയമില്ല.'
സ സമ്ഭ്രാന്തശ്ച നിഷ്ക്രാന്തോ യത്കൃതേ രാക്ഷസേശ്വരഃ। തത്ര മേ വിദിതം സര്വമഭിനിഷ്ക്രമ്യ മൈഥിലി
'ഏത് കാരണത്താലാണ് റാക്ഷസാധിപൻ അതീവ ആശങ്കയോടെ പുറത്തേക്കു പോയതോ, അതെല്ലാം ഞാൻ, മൈഥിലി, പുറത്തു പോയി അറിഞ്ഞു.'
ന ശക്യം സൌപ്തികം കര്തും രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ। വധശ്ച പുരുഷവ്യാഘ്രേ തസ്മിന് നൈവോപപദ്യതേ
'സ്വയം അറിയുന്ന രാമനെതിരെ രാത്രിയിൽ ആക്രമണം നടത്താൻ കഴിയില്ല; ആ പുരുഷസിംഹനെ കൊല്ലുന്നതും യോജിച്ചതല്ല.'
ന ത്വേവം വാനരാ ഹന്തും ശക്യാഃ പാദപയോധിനഃ। സുരാ ദേവര്ഷഭേണേവ രാമേണ ഹി സുരക്ഷിതാഃ
'എന്നാൽ മരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന വാനരന്മാരെ ഇങ്ങനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല; ദേവന്മാരെ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ രാമൻ അവരെ കാത്തിരിക്കുന്നു.'
ദീര്ഘവൃത്തഭുജഃ ശ്രീമാന് മഹോരസ്കഃ പ്രതാപവാന്। ധന്വീ സംനഹനോപേതോ ധര്മാത്മാ ഭുവി വിശ്രുതഃ
'ദീർഘമായ ഭുജങ്ങളുള്ളവൻ, മഹോരസ്കനും, ശക്തനും, ധനുര്ധാരിയും, ധാർമ്മികനും, ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തനുമാണ്.'
വിക്രാന്തോ രക്ഷിതാ നിത്യമാത്മനശ്ച പരസ്യ ച। ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ കുലീനോ നയശാസ്ത്രവിത്
'വീര്യശാലിയായവൻ, സ്വയംക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും സംരക്ഷകനും, സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം, ഉചിതവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, നയശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമാണ്.'
ഹന്താ പരബലൌഘാനാമചിന്ത്യബലപൌരുഷഃ। ന ഹതോ രാഘവഃ ശ്രീമാന് സീതേ ശത്രുനിബര്ഹണഃ
'ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, അളവുകിട്ടാത്ത ബലവും വീര്യവും ഉള്ളവൻ, ശോഭയുള്ള രാഘവൻ, ശത്രുനാശകൻ, സീതേ, കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടില്ല.'