പുത്രാ വൈവസ്വതസ്യാഥ പഞ്ച കാലാന്തകോപമാഃ। ഗജോ ഗവാക്ഷോ ഗവയഃ ശരഭോ ഗന്ധമാദനഃ
അവശേഷിച്ച്, വൈവസ്വതന്റെ അഞ്ചു മക്കൾ, കാലാന്തകനെപ്പോലെ ഭയങ്കരന്മാർ: ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, ശരഭൻ, ഗന്ധമാദനൻ.
ദശ വാനരകോട്യശ്ച ശൂരാണാം യുദ്ധകാങ്ക്ഷിണാമ്। ശ്രീമതാം ദേവപുത്രാണാം ശേഷം നാഖ്യാതുമുത്സഹേ
പതിനായിരം കോടിയോളം ധൈര്യശാലികളും യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ഉള്ള വാനരന്മാർ; ബാക്കിയുള്ള ദേവപുത്രന്മാരെ ഞാൻ വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
പുത്രോ ദശരഥസ്യൈഷ സിംഹസംഹനനോ യുവാ। ദൂഷണോ നിഹതോ യേന ഖരശ്ച ത്രിശിരാസ്തഥാ
ഇവൻ ദശരഥന്റെ മകനാണ്, യുവാവും സിംഹസമാനമായ രൂപവുമുള്ളവൻ; ദൂഷണനെയും ഖരനെയും ത്രിശിരസ്സിനെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തവൻ.
നാസ്തി രാമസ്യ സദൃശേ വിക്രമേ ഭുവി കശ്ചന। വിരാധോ നിഹതോ യേന കബന്ധശ്ചാന്തകോപമഃ
ഭൂമിയിൽ ധൈര്യത്തിൽ രാമനോട് തുല്യൻ ആരുമില്ല; അവൻ വിരാധനെയും, മരണത്തെപ്പോലെ ഭയങ്കരനായ കബന്ദനെയും സംഹരിച്ചു.
ലക്ഷ്മണശ്ചാത്ര ധര്മാത്മാ മാതംഗാനാമിവര്ഷഭഃ। യസ്യ ബാണപഥം പ്രാപ്യ ന ജീവേദപി വാസവഃ
ഇവിടെ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ലക്ഷ്മണൻ ഉണ്ട്, ആനകളിൽ ഏറ്റവും ശക്തനായ കാളപോലെയാണ് അവൻ. അവന്റെ അമ്പിന്റെ വഴി തൊട്ടാൽ പോലും ഇന്ദ്രനും രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല.
വിശ്വകര്മസുതോ വീരോ നലഃ പ്ലവഗസത്തമഃ। വിക്രാന്തോ വേഗവാനത്ര വസുപുത്രഃ സ ദുര്ധരഃ
ഇവിടെ വിശ്വകർമ്മയുടെ പുത്രനായ വീരനായ നളനും, കുരങ്ങുകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും വേഗശാലിയുമായ വസുവിന്റെ പുത്രനായ ദുര്ധരനും ഉണ്ട്.
രാക്ഷസാനാം വരിഷ്ഠശ്ച തവ ഭ്രാതാ വിഭീഷണഃ। പ്രതിഗൃഹ്യ പുരീം ലങ്കാം രാഘവസ്യ ഹിതേ രതഃ
നിന്റെ സഹോദരനും രാക്ഷസന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനുമായ വിഭീഷണൻ ലങ്കാപുരി ഏറ്റുവാങ്ങി രാഘവന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഇതി സര്വം സമാഖ്യാതം തഥാ വൈ വാനരം ബലമ്। സുവേലേഽധിഷ്ഠിതം ശൈലേ ശേഷകാര്യേ ഭവാന് ഗതിഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; സുവേലപർവ്വതത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കുരങ്ങുസൈന്യവും ഉൾപ്പെടെ. ഇനി ശേഷിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കായി നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് ആശ്രയം.
thumb|ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തൊന്നാമത്തെ സർഗ്ഗം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
തതസ്തമക്ഷോഭ്യബലം ലങ്കായാം നൃപതേശ്ചരാഃ। സുവേലേ രാഘവം ശൈലേ നിവിഷ്ടം പ്രത്യവേദയന്
അതിനുശേഷം ലങ്കയിലെ ചാരന്മാർ അക്ഷോഭ്യമായ സൈന്യത്തോടൊപ്പം രാഘവൻ സുവേലപർവ്വതത്തിൽ താവളം ഇറക്കിയെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ചാരാണാം രാവണഃ ശ്രുത്വാ പ്രാപ്തം രാമം മഹാബലമ്। ജാതോദ്വേഗോഽഭവത് കിംചിത് സചിവാനിദമബ്രവീത്
രാമൻ എന്ന മഹാബലവാനെത്തിയതായി ചാരന്മാരിൽ നിന്ന് കേട്ട രാവണൻ അല്പം ഉത്കണ്ഠയോടെ തന്റെ മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു.
മന്ത്രിണഃ ശീഘ്രമായാന്തു സര്വേ വൈ സുസമാഹിതാഃ। അയം നോ മന്ത്രകാലോ ഹി സമ്പ്രാപ്ത ഇതി രാക്ഷസാഃ
എല്ലാ മന്ത്രിമാരും ഉടൻ ശ്രദ്ധയോടെ വരിക. രാക്ഷസന്മാരേ, ഇപ്പോൾ തന്നെയാണ് ആലോചനയ്ക്കുള്ള സമയം.
തസ്യ തച്ഛാസനം ശ്രുത്വാ മന്ത്രിണോഽഭ്യാഗമന് ദ്രുതമ്। തതഃ സ മന്ത്രയാമാസ രാക്ഷസൈഃ സചിവൈഃ സഹ
അവന്റെ ആജ്ഞ കേട്ട് മന്ത്രിമാർ വേഗത്തിൽ എത്തി; പിന്നെ രാക്ഷസസഹചാരികളോടൊപ്പം അവൻ ആലോചന നടത്തി.
മന്ത്രയിത്വാ തു ദുര്ധര്ഷഃ ക്ഷമം യത് തദനന്തരമ്। വിസര്ജയിത്വാ സചിവാന് പ്രവിവേശ സ്വമാലയമ്
ആലോചിച്ച ശേഷം ദുർജയനായ അവൻ ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്തു; ശേഷം മന്ത്രിമാരെ വിട്ടയച്ച് തന്റെ അരമനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തതോ രാക്ഷസമാദായ വിദ്യുജ്ജിഹ്വം മഹാബലമ്। മായാവിനം മഹാമായം പ്രാവിശദ് യത്ര മൈഥിലീ
അതിനുശേഷം മഹാബലശാലിയായ, മഹാമായാവിയായ രാക്ഷസനായ വിദ്യുജ്ജിഹ്വയെ കൂട്ടി, അവൻ മൈഥിലി എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ പ്രവേശിച്ചു.
വിദ്യുജ്ജിഹ്വം ച മായാജ്ഞമബ്രവീദ് രാക്ഷസാധിപഃ। മോഹയിഷ്യാവഹേ സീതാം മായയാ ജനകാത്മജാമ്
മായാവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള വിദ്യുജ്ജിഹ്വയോട് രാക്ഷസാധിപൻ പറഞ്ഞു: 'ജനകപുത്രിയായ സീതയെ നമ്മൾ മായാവിദ്യകൊണ്ട് ഭ്രമിപ്പിക്കാം.'
ശിരോ മായാമയം ഗൃഹ്യ രാഘവസ്യ നിശാചര। മാം ത്വം സമുപതിഷ്ഠസ്വ മഹച്ച സശരം ധനുഃ
നിശാചരാ, രാഘവന്റെ ഈ മായാമയമായ തലയും വലിയ വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്ത് എന്നോടൊപ്പം വരിക.
ഏവമുക്തസ്തഥേത്യാഹ വിദ്യുജ്ജിഹ്വോ നിശാചരഃ। ദര്ശയാമാസ താം മായാം സുപ്രയുക്താം സ രാവണേ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിദ്യുജ്ജിഹ്വ എന്ന നിശാചരൻ 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞു; പിന്നെ രാവണന്റെ മുമ്പിൽ അതി പ്രാവീണ്യത്തോടെ ആ മായാജാലം കാണിച്ചു.
തസ്യ തുഷ്ടോഽഭവദ് രാജാ പ്രദദൌ ച വിഭൂഷണമ്। അശോകവനികായാം ച സീതാദര്ശനലാലസഃ
അവനോട് രാജാവ് സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു, അവനെ സമ്മാനവും നൽകി; അശോകവനത്തിൽ സീതയെ കാണാൻ ആഗ്രഹത്തോടെ.
നൈര്ഋതാനാമധിപതിഃ സംവിവേശ മഹാബലഃ। തതോ ദീനാമദൈന്യാര്ഹാം ദദര്ശ ധനദാനുജഃ
നൈരൃതന്മാരുടെ അധിപനായ മഹാബലൻ അകത്തു കടന്നു; ധനദയുടെ സഹോദരൻ ദു:ഖവും നിരാശയും അനുഭവിക്കുന്ന അവളെ കണ്ടു.
അധോമുഖീം ശോകപരാമുപവിഷ്ടാം മഹീതലേ। ഭര്താരം സമനുധ്യാന്തീമശോകവനികാം ഗതാമ്
ഭൂമിയിൽ ഇരുന്ന് മുഖം താഴ്ത്തി, ദു:ഖത്തിൽ മുഴുകി, ഭർത്താവിനെ നിരന്തരം ഓർക്കുന്ന, അശോകവനത്തിലിരുന്ന സീതയെ അവൻ കണ്ടു.
ഉപാസ്യമാനാം ഘോരാഭീ രാക്ഷസീഭിരദൂരതഃ। ഉപസൃത്യ തതഃ സീതാം പ്രഹര്ഷം നാമ കീര്തയന്
ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അടുത്ത് ഇരുന്ന സീതയോട് അവൻ സമീപിച്ചു; സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ച് അവളുടെ പേര് വിളിച്ചു.
ഇദം ച വചനം ധൃഷ്ടമുവാച ജനകാത്മജാമ്। സാന്ത്വ്യമാനാ മയാ ഭദ്രേ യമാശ്രിത്യ വിമന്യസേ
അവൻ ജനകന്റെ മകളോടു ധൈര്യത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ആശ്വസിപ്പിക്കുമ്പോൾ നീ ആരെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ ഇങ്ങനെ ധൈര്യത്തോടെ ഇരിക്കുന്നത്?'
ഖരഹന്താ സ തേ ഭര്താ രാഘവഃ സമരേ ഹതഃ। ഛിന്നം തേ സര്വഥാ മൂലം ദര്പശ്ച നിഹതോ മയാ
നിന്റെ ഭർത്താവായ ഖരനെ കൊല്ലുന്ന രാഘവൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; നിന്റെ എല്ലാ അടിസ്ഥാനവും തകർന്നുപോയി, നിന്റെ അഭിമാനവും ഞാൻ നശിപ്പിച്ചു.
വ്യസനേനാത്മനഃ സീതേ മമ ഭാര്യാ ഭവിഷ്യസി। വിസൃജൈതാം മതിം മൂഢേ കിം മൃതേന കരിഷ്യസി
നിന്റെ ദുർഭാഗ്യത്താൽ, സീതേ, നീ ഇനി എന്റെ ഭാര്യയാകും; ഈ വ്യർത്ഥമായ ആഗ്രഹം ഉപേക്ഷിക്കൂ — മരിച്ചവനുമായി നീ എന്ത് ചെയ്യും?
ഭവസ്വ ഭദ്രേ ഭാര്യാണാം സര്വാസാമീശ്വരീ മമ। അല്പപുണ്യേ നിവൃത്താര്ഥേ മൂഢേ പണ്ഡിതമാനിനി। ശൃണു ഭര്തൃവധം സീതേ ഘോരം വൃത്രവധം യഥാ
സുന്ദരിയേ, നീ എന്റെ എല്ലാ ഭാര്യമാരിലും പ്രധാനിയായിരിക്കുക; കുറച്ച് പുണ്യമുള്ളവളും, ലക്ഷ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവളും, അജ്ഞയാണെന്നും ജ്ഞാനിയാണെന്നു കരുതുന്നവളും, സീതേ, ഭയങ്കരമായ ഭർത്താവിന്റെ മരണവാർത്ത കേൾക്കൂ, അത് വൃത്രനെ കൊല്ലുന്നതുപോലെയാണ്.
സമായാതഃ സമുദ്രാന്തം ഹന്തും മാം കില രാഘവഃ। വാനരേന്ദ്രപ്രണീതേന ബലേന മഹതാ വൃതഃ
രാഘവൻ എന്നെ കൊല്ലാൻ വാനരരാജാവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വലിയ സൈന്യവുമായി സമുദ്രത്തോടു ചേർന്നെത്തിയെന്നു പറയുന്നു.
സംനിവിഷ്ടഃ സമുദ്രസ്യ പീഡ്യ തീരമഥോത്തരമ്। ബലേന മഹതാ രാമോ വ്രജത്യസ്തം ദിവാകരേ
അവൻ വലിയ സൈന്യത്തോടെ സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ കാവലിരുത്തി; സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ രാമൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
അഥാധ്വനി പരിശ്രാന്തമര്ധരാത്രേ സ്ഥിതം ബലമ്। സുഖസുപ്തം സമാസാദ്യ ചരിതം പ്രഥമം ചരൈഃ
പാതയിൽ ക്ഷീണിച്ച സൈന്യം അർദ്ധരാത്രിയിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ചാരന്മാർ അവരെ എല്ലാവരെയും നന്നായി ഉറങ്ങുന്നതായി കണ്ടു.
തത്പ്രഹസ്തപ്രണീതേന ബലേന മഹതാ മമ। ബലമസ്യ ഹതം രാത്രൌ യത്ര രാമഃ സലക്ഷ്മണഃ
പറഹസ്തൻ നയിച്ച എന്റെ വലിയ സൈന്യത്തോടെ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും ഉണ്ടായിരുന്നിടത്ത് അവരുടെ സൈന്യം രാത്രിയിൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.