നാപി സമ്ഭാഷിതും ശക്യാഃ സമ്പ്രശ്നോഽത്ര ന ലഭ്യതേ। സര്വതോ രക്ഷ്യതേ പന്ഥാ വാനരൈഃ പര്വതോപമൈഃ
അവരുമായി സംസാരിക്കാനും കഴിയില്ല; ഇവിടെ ആരെയും ചോദ്യം ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല. പർവതങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള വാനരന്മാർ എല്ലാ വഴികളും കാവൽ നിൽക്കുന്നു.
പ്രവിഷ്ടമാത്രേ ജ്ഞാതോഽഹം ബലേ തസ്മിന് വിചാരിതേ। ബലാദ് ഗൃഹീതോ രക്ഷോഭിര്ബഹുധാസ്മി വിചാരിതഃ
ഞാൻ സൈന്യത്തിൽ കയറിയ ഉടനെ അവിടെ തന്നെ രാക്ഷസന്മാർ എന്നെ പിടിച്ചു, പലവിധം പരിശോധിച്ചു.
ജാനുഭിര്മുഷ്ടിഭിര്ദന്തൈസ്തലൈശ്ചാഭിഹതോ ഭൃശമ്। പരിണീതോഽസ്മി ഹരിഭിര്ബലമധ്യേ അമര്ഷണൈഃ
വാനരന്മാർ കാൽമുട്ടും കയ്യും പല്ലും തലയുംകൊണ്ട് എന്നെ കനത്തടിച്ചു, സൈന്യത്തിനുള്ളിൽ എവിടെയും വലിച്ചുനീക്കി.
പരിണീയ ച സര്വത്ര നീതോഽഹം രാമസംസദി। രുധിരസ്രാവിദീനാങ്ഗോ വിഹ്വലശ്ചലിതേന്ദ്രിയഃ
എവിടെയും വലിച്ചുനീക്കി, എന്നെ രാമന്റെ സഭയിൽ കൊണ്ടുപോയി; രക്തം വാർന്ന ശരീരവും ക്ഷീണവും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശക്തവും ആയി ഞാൻ അവിടെ നിന്നു.
ഹരിഭിര്വധ്യമാനശ്ച യാചമാനഃ കൃതാഞ്ജലിഃ। രാഘവേണ പരിത്രാതോ മാ മേതി ച യദൃച്ഛയാ
വാനരന്മാർ അടിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ കയ്യുമടക്കി അപേക്ഷിച്ചു; അപ്പോൾ രാഘവൻ 'ഇവനെ കൊല്ലരുത്' എന്ന് പറഞ്ഞ് എന്നെ രക്ഷിച്ചു.
ഏഷ ശൈലശിലാഭിസ്തു പൂരയിത്വാ മഹാര്ണവമ്। ദ്വാരമാശ്രിത്യ ലങ്കായാ രാമസ്തിഷ്ഠതി സായുധഃ
ഇവിടെ രാമൻ ആയുധധാരിയായി, പർവതശിലകൾ കൊണ്ട് മഹാസമുദ്രം നിറച്ച്, ലങ്കയുടെ വാതിലിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഗരുഡവ്യൂഹമാസ്ഥായ സര്വതോ ഹരിഭിര്വൃതഃ। മാം വിസൃജ്യ മഹാതേജാ ലങ്കാമേവാതിവര്തതേ
ഗരുഡവ്യൂഹം സ്വീകരിച്ച് നാലുവശവും വാനരന്മാർ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു; മഹാശക്തനായ രാമൻ എന്നെ വിട്ട് നേരെ ലങ്കയിലേക്കാണ് മുന്നേറുന്നത്.
പുരാ പ്രാകാരമായാതി ക്ഷിപ്രമേകതരം കുരു। സീതാം വാപി പ്രയച്ഛാശു യുദ്ധം വാപി പ്രദീയതാമ്
അവൻ കോട്ടയിലേക്കെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് വേഗത്തിൽ ഒന്നിൽ ഒന്ന് തീരുമാനിക്കണം; ഉടൻ സീതയെ തിരികെ നൽകുക, അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറാവുക.
മനസാ തത് തദാ പ്രേക്ഷ്യ തച്ഛ്രുത്വാ രാക്ഷസാധിപഃ। ശാര്ദൂലം സുമഹദ്വാക്യമഥോവാച സ രാവണഃ
അതു മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് കേട്ട ശേഷം, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ ശാർദൂലയോട് മഹത്തായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
യദി മാം പ്രതിയുധ്യന്തേ ദേവഗന്ധര്വദാനവാഃ। നൈവ സീതാം പ്രദാസ്യാമി സര്വലോകഭയാദപി
ദേവന്മാരോ ഗന്ധർവന്മാരോ ദാനവന്മാരോ എനിക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്താലും, ലോകം മുഴുവൻ ഭയപ്പെടുത്തുന്നുവെങ്കിലും ഞാൻ സീതയെ വിട്ടുകൊടുക്കില്ല.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാ രാവണഃ പുനരബ്രവീത്। ചരിതാ ഭവതാ സേനാ കേഽത്ര ശൂരാഃ പ്ലവംഗമാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹാശക്തനായ രാവണൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: നീ ഈ സൈന്യം കണ്ടു; ഇവരിൽ ആരാണ് ധൈര്യശാലികൾ എന്ന് പറയൂ.
കിംപ്രഭാഃ കീദൃശാഃ സൌമ്യ വാനരാ യേ ദുരാസദാഃ। കസ്യ പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച തത്ത്വമാഖ്യാഹി രാക്ഷസ
ഇവരുടെ പ്രകാശം എങ്ങനെയാണ്? ഇവർ എങ്ങനെയുള്ളവരാണ്? ദയാവാനേ, നേരിടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായ ഈ വാനരന്മാർ ആരുടെ മക്കളാണ്, ആരുടെ മക്കളുടെയും മക്കളാണ്? സത്യമായി പറയൂ രാക്ഷസാ.
തഥാത്ര പ്രതിപത്സ്യാമി ജ്ഞാത്വാ തേഷാം ബലാബലമ്। അവശ്യം ഖലു സംഖ്യാനം കര്തവ്യം യുദ്ധമിച്ഛതാ
അവരുടെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും അറിഞ്ഞ് ഞാൻ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കും. യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അവരുടെയെണ്ണം കണക്കാക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്.
അഥൈവമുക്തഃ ശാര്ദൂലോ രാവണേനോത്തമശ്ചരഃ। ഇദം വചനമാരേഭേ വക്തും രാവണസംനിധൌ
ഇങ്ങനെ രാവണൻ ചോദിച്ചതിന് ശേഷം, അതിശയകരനായ ചാരനായ ശാർദൂലൻ, രാവണന്റെ സന്നിധിയിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഥര്ക്ഷരജസഃ പുത്രോ യുധി രാജന് സുദുര്ജയഃ। ഗദ്ഗദസ്യാഥ പുത്രോഽത്ര ജാമ്ബവാനിതി വിശ്രുതഃ
ഇവിടെയാണ് അർക്കനും രജസും മകനായ, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ; രാജാവേ, ഇവിടെയാണ് ഗദ്ഗദന്റെ മകനായി പ്രശസ്തനായ ജാംബവാനും.
ഗദ്ഗദസ്യാഥ പുത്രോഽന്യോ ഗുരുപുത്രഃ ശതക്രതോഃ। കദനം യസ്യ പുത്രേണ കൃതമേകേന രക്ഷസാമ്
ഇവിടെയും ഗദ്ഗദന്റെ മറ്റൊരു മകനും, ശതക്രതുവിന്റെ ഗുരുപുത്രനും ഉണ്ട്; അവന്റെ മകൻ മാത്രം രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചതായി അറിയപ്പെടുന്നു.
സുഷേണശ്ചാത്ര ധര്മാത്മാ പുത്രോ ധര്മസ്യ വീര്യവാന്। സൌമ്യഃ സോമാത്മജശ്ചാത്ര രാജന് ദധിമുഖഃ കപിഃ
ഇവിടെയാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ മകനായ ധർമ്മാത്മാവും വീര്യശാലിയുമായ സുഷേണൻ; രാജാവേ, ഇവിടെയാണ് സോമന്റെ മകനായ, സൗമ്യനായ ദധിമുഖൻ എന്ന കപിയും.
സുമുഖോ ദുര്മുഖശ്ചാത്ര വേഗദര്ശീ ച വാനരഃ। മൃത്യുര്വാനരരൂപേണ നൂനം സൃഷ്ടഃ സ്വയംഭുവാ
ഇവിടെയാണ് സുമുഖനും ദുര്മുഖനും, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വാനരനായ വേഗദർശിയും; സ്വയംഭുവായ ദൈവം, വാനരരൂപത്തിൽ തന്നെ മരണനെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാണ്.
പുത്രോ ഹുതവഹസ്യാത്ര നീലഃ സേനാപതിഃ സ്വയമ്। അനിലസ്യ തു പുത്രോഽത്ര ഹനൂമാനിതി വിശ്രുതഃ
ഇവിടെയാണ് ഹുതവാഹന്റെ മകനായ നീലൻ, സൈന്യാധിപതിയായി; ഇവിടെയാണ് അനിലന്റെ മകനായി പ്രശസ്തനായ ഹനുമാനും.
നപ്താ ശക്രസ്യ ദുര്ധര്ഷോ ബലവാനങ്ഗദോ യുവാ। മൈന്ദശ്ച ദ്വിവിദശ്ചോഭൌ ബലിനാവശ്വിസമ്ഭവൌ
ഇവിടെയാണ് ഇന്ദ്രന്റെ മകൻ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത, ബലവാനായ യുവാവായ അങ്കദൻ; അശ്വിനിദേവന്മാരുടെ മക്കളായ ശക്തശാലികളായ മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും ഉണ്ട്.
പുത്രാ വൈവസ്വതസ്യാഥ പഞ്ച കാലാന്തകോപമാഃ। ഗജോ ഗവാക്ഷോ ഗവയഃ ശരഭോ ഗന്ധമാദനഃ
അവശേഷിച്ച്, വൈവസ്വതന്റെ അഞ്ചു മക്കൾ, കാലാന്തകനെപ്പോലെ ഭയങ്കരന്മാർ: ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, ശരഭൻ, ഗന്ധമാദനൻ.
ദശ വാനരകോട്യശ്ച ശൂരാണാം യുദ്ധകാങ്ക്ഷിണാമ്। ശ്രീമതാം ദേവപുത്രാണാം ശേഷം നാഖ്യാതുമുത്സഹേ
പതിനായിരം കോടിയോളം ധൈര്യശാലികളും യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ഉള്ള വാനരന്മാർ; ബാക്കിയുള്ള ദേവപുത്രന്മാരെ ഞാൻ വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
പുത്രോ ദശരഥസ്യൈഷ സിംഹസംഹനനോ യുവാ। ദൂഷണോ നിഹതോ യേന ഖരശ്ച ത്രിശിരാസ്തഥാ
ഇവൻ ദശരഥന്റെ മകനാണ്, യുവാവും സിംഹസമാനമായ രൂപവുമുള്ളവൻ; ദൂഷണനെയും ഖരനെയും ത്രിശിരസ്സിനെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തവൻ.
നാസ്തി രാമസ്യ സദൃശേ വിക്രമേ ഭുവി കശ്ചന। വിരാധോ നിഹതോ യേന കബന്ധശ്ചാന്തകോപമഃ
ഭൂമിയിൽ ധൈര്യത്തിൽ രാമനോട് തുല്യൻ ആരുമില്ല; അവൻ വിരാധനെയും, മരണത്തെപ്പോലെ ഭയങ്കരനായ കബന്ദനെയും സംഹരിച്ചു.
ലക്ഷ്മണശ്ചാത്ര ധര്മാത്മാ മാതംഗാനാമിവര്ഷഭഃ। യസ്യ ബാണപഥം പ്രാപ്യ ന ജീവേദപി വാസവഃ
ഇവിടെ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ലക്ഷ്മണൻ ഉണ്ട്, ആനകളിൽ ഏറ്റവും ശക്തനായ കാളപോലെയാണ് അവൻ. അവന്റെ അമ്പിന്റെ വഴി തൊട്ടാൽ പോലും ഇന്ദ്രനും രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല.
വിശ്വകര്മസുതോ വീരോ നലഃ പ്ലവഗസത്തമഃ। വിക്രാന്തോ വേഗവാനത്ര വസുപുത്രഃ സ ദുര്ധരഃ
ഇവിടെ വിശ്വകർമ്മയുടെ പുത്രനായ വീരനായ നളനും, കുരങ്ങുകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും വേഗശാലിയുമായ വസുവിന്റെ പുത്രനായ ദുര്ധരനും ഉണ്ട്.
രാക്ഷസാനാം വരിഷ്ഠശ്ച തവ ഭ്രാതാ വിഭീഷണഃ। പ്രതിഗൃഹ്യ പുരീം ലങ്കാം രാഘവസ്യ ഹിതേ രതഃ
നിന്റെ സഹോദരനും രാക്ഷസന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനുമായ വിഭീഷണൻ ലങ്കാപുരി ഏറ്റുവാങ്ങി രാഘവന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഇതി സര്വം സമാഖ്യാതം തഥാ വൈ വാനരം ബലമ്। സുവേലേഽധിഷ്ഠിതം ശൈലേ ശേഷകാര്യേ ഭവാന് ഗതിഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; സുവേലപർവ്വതത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കുരങ്ങുസൈന്യവും ഉൾപ്പെടെ. ഇനി ശേഷിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കായി നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് ആശ്രയം.
thumb|ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തൊന്നാമത്തെ സർഗ്ഗം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
തതസ്തമക്ഷോഭ്യബലം ലങ്കായാം നൃപതേശ്ചരാഃ। സുവേലേ രാഘവം ശൈലേ നിവിഷ്ടം പ്രത്യവേദയന്
അതിനുശേഷം ലങ്കയിലെ ചാരന്മാർ അക്ഷോഭ്യമായ സൈന്യത്തോടൊപ്പം രാഘവൻ സുവേലപർവ്വതത്തിൽ താവളം ഇറക്കിയെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.