യ ഏനമഭിസംരബ്ധം പ്ലവമാനമവസ്ഥിതമ്। പ്രേക്ഷന്തേ വാനരാഃ സര്വേ സ്ഥിതാ യൂഥപയൂഥപമ്
കൂട്ടപ്പടനേതാവായ അവനെ ഉത്സാഹത്തോടെ ചാടാൻ തയ്യാറായി മുന്നോട്ട് പോവുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ വാനരന്മാരും നിന്നു നോക്കുന്നു.
ഏഷ രാജന് സഹസ്രാക്ഷം പര്യുപാസ്തേ ഹരീശ്വരഃ। ബലേന ബലസംയുക്തോ ദമ്ഭോ നാമൈഷ യൂഥപഃ
രാജാവേ, ശക്തിയുള്ള ഈ ഹരീശ്വരൻ ദംഭൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവൻ, കൂട്ടപ്പടകളുടെ നേതാവാണ്.
യഃ സ്ഥിതം യോജനേ ശൈലം ഗച്ഛന് പാര്ശ്വേന സേവതേ। ഊര്ധ്വം തഥൈവ കായേന ഗതഃ പ്രാപ്നോതി യോജനമ്
അവൻ നടക്കുമ്പോൾ, ഒരു യോജന ദൂരെ നില്ക്കുന്ന പർവതത്തിൻറെ അരികിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ശരീരത്തിൽ നേരേ ചാടുമ്പോൾ, ഒരു യോജന ഉയരത്തിൽ എത്താൻ കഴിയും.
യസ്മാത് തു പരമം രൂപം ചതുഷ്പാത്സു ന വിദ്യതേ। ശ്രുതഃ സംനാദനോ നാമ വാനരാണാം പിതാമഹഃ
നാലുകാലികളിൽ ഏറ്റവും വലിയ രൂപം അവനാണ്. സംനാദനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, വാനരന്മാരുടെ പിതാമഹനാണ്.
യേന യുദ്ധം തദാ ദത്തം രണേ ശക്രസ്യ ധീമതാ। പരാജയശ്ച ന പ്രാപ്തഃ സോഽയം യൂഥപയൂഥപഃ
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തവൻ ഇവൻ തന്നെയാണ്. ജയിച്ചില്ലെങ്കിലും, ഒരിക്കലും തോറ്റിട്ടില്ല; കൂട്ടപ്പടകളുടെ പ്രധാനികളിൽ പ്രധാനിയാണ്.
യസ്യ വിക്രമമാണസ്യ ശക്രസ്യേവ പരാക്രമഃ। ഏഷ ഗന്ധര്വകന്യായാമുത്പന്നഃ കൃഷ്ണവര്ത്മനാ
ഇവന്റെ വീര്യം ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമാണ്. കൃഷ്ണവർത്തമാർഗ്ഗത്തിൽ ഗന്ധർവകന്യയിൽ ജനിച്ചവനാണ്.
തദാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ സാഹ്യാര്ഥം ത്രിദിവൌകസാമ്। യത്ര വൈശ്രവണോ രാജാ ജമ്ബൂമുപനിഷേവതേ
ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്ക് സഹായം ചെയ്യാൻ, വൈശ്രവണൻ രാജാവു ജാംബൂവൃക്ഷത്തെ ആരാധിക്കുന്ന സ്ഥലത്താണ്.
യോ രാജാ പര്വതേന്ദ്രാണാം ബഹുകിംനരസേവിനാമ്। വിഹാരസുഖദോ നിത്യം ഭ്രാതുസ്തേ രാക്ഷസാധിപ
പർവതരാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവായവൻ, അനേകം കിന്നരന്മാർ സേവിക്കുന്നവൻ, എപ്പോഴും വിനോദസുഖം നൽകുന്നവൻ, രാജാവേ, അവൻ നിന്റെ സഹോദരനാണ്.
തത്രൈഷ രമതേ ശ്രീമാന് ബലവാന് വാനരോത്തമഃ। യുദ്ധേഷ്വകത്ഥനോ നിത്യം ക്രഥനോ നാമ യൂഥപഃ
അവിടെ ഈ മഹത്വമുള്ള, ശക്തനായ, വാനരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ കൃതനൻ എന്ന നായകൻ സന്തോഷത്തോടെ വാസം ചെയ്യുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ധൈര്യത്തോടെ അഭിമാനിക്കുന്നവനാണ് ഇദ്ദേഹം.
വൃതഃ കോടിസഹസ്രേണ ഹരീണാം സമവസ്ഥിതഃ। ഏഷൈവാശംസതേ ലങ്കാം സ്വേനാനീകേന മര്ദിതുമ്
കോടികൾക്കണക്കിന് വാനരന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി, ഇദ്ദേഹം തനിക്കു തന്നെ ഉള്ള സൈന്യത്തോടെ ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യോ ഗങ്ഗാമനുപര്യേതി ത്രാസയന് ഗജയൂഥപാന്। ഹസ്തിനാം വാനരാണാം ച പൂര്വവൈരമനുസ്മരന്
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് സഞ്ചരിച്ച്, ആനകളുടെ കൂട്ടപ്പെരുമ്പടികളെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും, ആനകളും വാനരന്മാരും തമ്മിലുള്ള പഴയ വൈരാഗ്യം ഓർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് ഇദ്ദേഹം.
ഏഷ യൂഥപതിര്നേതാ ഗര്ജന് ഗിരിഗുഹാശയഃ। ഗജാന് രോധയതേ വന്യാനാരുജംശ്ച മഹീരുഹാന്
ഈ കൂട്ടത്തിന്റെ നായകൻ, മലകളിലെ ഗുഹകളിൽ താമസിച്ച്, ഗർജ്ജിച്ച്, കാട്ടാനകളെ തടയുകയും, വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ വേരോടെ പിഴുതെറിയുകയും ചെയ്യുന്നു.
രമതേ വാനരശ്രേഷ്ഠോ ദിവി ശക്ര ഇവ സ്വയമ്। ഏനം ശതസഹസ്രാണാം സഹസ്രമഭിവര്തതേ
വാനരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആകാശത്ത് ഇന്ദ്രനുപോലെ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ലക്ഷക്കണക്കിന് വാനരന്മാർ ഇദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരുന്നു.
വീര്യവിക്രമദൃപ്താനാം നര്ദതാം ബാഹുശാലിനാമ്। സ ഏഷ നേതാ ചൈതേഷാം വാനരാണാം മഹാത്മനാമ്
ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് അഭിമാനിച്ച്, ഗർജ്ജിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ വാനരന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഈയാളാണ് അവരുടെ നായകൻ.
സ ഏഷ ദുര്ധരോ രാജന് പ്രമാഥീ നാമ യൂഥപഃ। വാതേനേവോദ്ധതം മേഘം യമേനമനുപശ്യസി
രാജാവേ, നീ കാണുന്ന ഈ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയാത്ത, ഉന്മാദമായ പ്രമാഥി എന്ന കൂട്ടനായകൻ, കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന മേഘത്തെപ്പോലെയാണ്.
അനീകമപി സംരബ്ധം വാനരാണാം തരസ്വിനാമ്। ഉദ്ധൂതമരുണാഭാസം പവനേന സമന്തതഃ
ഉത്സാഹത്തോടെ കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ള വാനരന്മാരുടെ സൈന്യം ചുറ്റും ചുവപ്പായി തിളങ്ങി, കാറ്റ് ഉയർത്തുന്ന പൊടിപടലത്തെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
വിവര്തമാനം ബഹുശോ യത്രൈതദ്ബഹുലം രജഃ। ഏതേഽസിതമുഖാ ഘോരാ ഗോലാങ്ഗൂലാ മഹാബലാഃ
പലതവണ തിരിഞ്ഞു കയറുന്ന ഈ കനത്ത പൊടിക്കുഴച്ചിലിനുള്ളിൽ, കറുത്ത മുഖവും ഭയാനകതയും ഉള്ള, നീണ്ട വാലുള്ള ശക്തരായ വാനരന്മാരാണ്.
ശതം ശതസഹസ്രാണി ദൃഷ്ട്വാ വൈ സേതുബന്ധനമ്। ഗോലാങ്ഗൂലം മഹാരാജ ഗവാക്ഷം നാമ യൂഥപമ്
ലക്ഷക്കണക്കിന് വാനരന്മാർ പാലം പണിതതിനെ കണ്ട മഹാരാജാവേ, അവിടെയാണ് ഗോലാംഗൂലൻ എന്ന നീണ്ട വാലുള്ള കൂട്ടനായകൻ ഗവാക്ഷൻ.
പരിവാര്യാഭിനര്ദന്തേ ലങ്കാം മര്ദിതുമോജസാ। ഭ്രമരാചരിതാ യത്ര സര്വകാലഫലദ്രുമാഃ
അവനെ ചുറ്റി വാനരന്മാർ ഗർജ്ജിച്ച്, ശക്തിയോടെ ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു; അവിടെയാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും പഴം കായ്ക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും തേനീച്ചകൾ നിറഞ്ഞതും.
യം സൂര്യസ്തുല്യവര്ണാഭമനുപര്യേതി പര്വതമ്। യസ്യ ഭാസാ സദാ ഭാന്തി തദ്വര്ണാ മൃഗപക്ഷിണഃ
സൂര്യന്റെ തിളക്കത്തിന് തുല്യമായ നിറമുള്ളത് പോലെ, സൂര്യൻ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന മലയും, അതിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ആ നിറത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു.
യസ്യ പ്രസ്ഥം മഹാത്മാനോ ന ത്യജന്തി മഹര്ഷയഃ। സര്വകാമഫലാ വൃക്ഷാഃ സദാ ഫലസമന്വിതാഃ
ആ മലയുടെ മുകളിലായി മഹർഷിമാർ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും ഇഷ്ടംപോലെയുള്ള പഴം കായ്ക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
മധൂനി ച മഹാര്ഹാണി യസ്മിന് പര്വതസത്തമേ। തത്രൈഷ രമതേ രാജന് രമ്യേ കാഞ്ചനപര്വതേ
അവിടെയാണ്, മഹാരാജാവേ, അതിമൂല്യമായ തേൻ ലഭിക്കുന്ന അതിമനോഹരമായ കാഞ്ചനപർവതത്തിൽ ഇദ്ദേഹം സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കുന്നു.
മുഖ്യോ വാനരമുഖ്യാനാം കേസരീ നാമ യൂഥപഃ। ഷഷ്ടിര്ഗിരിസഹസ്രാണി രമ്യാഃ കാഞ്ചനപര്വതാഃ
വാനരനായകരിൽ പ്രധാനനായ, കെസരി എന്ന കൂട്ടനായകൻ, അറുപതിനായിരം മനോഹരമായ കാഞ്ചനപർവതങ്ങൾക്ക് അധിപനാണ്.
തേഷാം മധ്യേ ഗിരിവരസ്ത്വമിവാനഘ രക്ഷസാമ്। തത്രൈകേ കപിലാഃ ശ്വേതാസ്താമ്രാസ്യാ മധുപിങ്ഗലാഃ
അവയുടെ ഇടയിൽ, പാപരഹിതനായവനേ, നീ രാക്ഷസന്മാരിൽ എങ്ങനെ ഉന്നതനോ, അങ്ങനെ അവിടെയുണ്ട് ഒരു ശ്രേഷ്ഠഗിരി; അവിടെയുള്ളവരിൽ ചിലർ കപ്പിളനിറം, ചിലർ വെള്ള, ചിലർ ചുവന്ന മുഖം, ചിലർ തേൻനിറം ഉള്ളവരാണ്.
നിവസന്ത്യന്തിമഗിരൌ തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാ നഖായുധാഃ। സിംഹാ ഇവ ചതുര്ദംഷ്ട്രാ വ്യാഘ്രാ ഇവ ദുരാസദാഃ
അവരൊക്കെയും അന്ത്യഗിരിയിൽ താമസിക്കുന്നു; മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും നഖവും ആയുധമായുള്ളവർ; സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ നാലു പല്ലും, കടുവയെപ്പോലെ സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരും.
സര്വേ വൈശ്വാനരസമാ ജ്വലദാശീവിഷോപമാഃ। സുദീര്ഘാഞ്ചിതലാങ്ഗൂലാ മത്തമാതങ്ഗസംനിഭാഃ
അവരൊക്കെയും അഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്നവരും, തീപൊള്ളുന്ന പാമ്പുകളെപ്പോലെയും; വളരെ നീളമുള്ള ഉയർത്തിയ വാലും, മദംപൊങ്ങി നടക്കുന്ന ആനയെപ്പോലെയും.
മഹാപര്വതസംകാശാ മഹാജീമൂതനിഃസ്വനാഃ। വൃത്തപിങ്ഗലനേത്രാ ഹി മഹാഭീമഗതിസ്വനാഃ
വലിയ പർവതങ്ങളെപ്പോലെയും മഹാ മേഘങ്ങളുടെ ഗർജനപോലെയും, വട്ടംകറുപ്പും പിങ്ക് നിറമുള്ള കണ്ണുകളും, ഭയങ്കരമായ ചലനത്തിലും ശബ്ദത്തിലും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവരും ഇവരാണ്.
മര്ദയന്തീവ തേ സര്വേ തസ്ഥുര്ലങ്കാം സമീക്ഷ്യ തേ। ഏഷ ചൈഷാമധിപതിര്മധ്യേ തിഷ്ഠതി വീര്യവാന്
അവരൊക്കെയും ലങ്കയെ നോക്കി, തകർക്കാൻ തയ്യാറായി നിന്നു. അവരുടെ നേതാവ്, ധൈര്യശാലിയായവൻ, അവരിടയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ജയാര്ഥീ നിത്യമാദിത്യമുപതിഷ്ഠതി വീര്യവാന്। നാമ്നാ പൃഥിവ്യാം വിഖ്യാതോ രാജന് ശതബലീതി യഃ
വിജയം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ എപ്പോഴും സൂര്യനേ ആരാധിക്കുന്നു. രാജാവേ, ശതബലി എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തനാണ് അവൻ.
ഏഷൈവാശംസതേ ലങ്കാം സ്വേനാനീകേന മര്ദിതുമ്। വിക്രാന്തോ ബലവാന് ശൂരഃ പൌരുഷേ സ്വേ വ്യവസ്ഥിതഃ
സ്വന്തം സൈന്യത്തോടൊപ്പം ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ഒരുപാട് പ്രതീക്ഷയുള്ളവനാണ് ഇദ്ദേഹം. ധൈര്യവും ശക്തിയും വീരതയും നിറഞ്ഞവൻ, തന്റെ ശക്തിയിൽ ഉറച്ചവൻ.