യൂഥപാനാം സഹസ്രാണാം ശതേന പരിവാരിതഃ। യസ്യ ഘോഷേണ മഹതാ സപ്രാകാരാ സതോരണാ
അവനെ ചുറ്റി ആയിരക്കണക്കിന് സേനാനായകർ ഉണ്ട്; അവന്റെ വലിയ ഗർജ്ജനത്തിൽ കോട്ടയും ഗോപുരവും ഉള്ള നഗരം മുഴുവൻ മുഴങ്ങുന്നു.
ലങ്കാ പ്രതിഹതാ സര്വാ സശൈലവനകാനനാ। സര്വശാഖാമൃഗേന്ദ്രസ്യ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ
പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും കാനനങ്ങളും ഉള്ള ലങ്ക നഗരം മുഴുവൻ, എല്ലാ വാനരന്മാരുടെയും രാജാവായ മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവന്റെ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ വിറയുന്നു.
ബലാഗ്രേ തിഷ്ഠതേ വീരോ നീലോ നാമൈഷ യൂഥപഃ। ബാഹൂ പ്രഗൃഹ്യ യഃ പദ്ഭ്യാം മഹീം ഗച്ഛതി വീര്യവാന്
സൈന്യത്തിന്റെ മുന്നിൽ വീരനായ നീല എന്ന സേനാനായകൻ നില്ക്കുന്നു; കൈകൾ പിടിച്ച്, ശക്തിയോടെ ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്നു.
ലങ്കാമഭിമുഖഃ കോപാദഭീക്ഷ്ണം ച വിജൃമ്ഭതേ। ഗിരിശൃങ്ഗപ്രതീകാശഃ പദ്മകിംജല്കസംനിഭഃ
ലങ്കയെ നേരിട്ട്, കോപത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വലുതാവുന്നു; പർവ്വതശൃംഗംപോലയും താമരക്കൊമ്പ് പോലെയും കാണപ്പെടുന്നു.
സ്ഫോടയത്യതിസംരബ്ധോ ലാങ്ഗൂലം ച പുനഃ പുനഃ। യസ്യ ലാങ്ഗൂലശബ്ദേന സ്വനന്തി പ്രദിശോ ദശ
ഇവൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ തന്റെ വാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അടിച്ചു മുഴക്കുന്നു; ആ വാലിന്റെ ശബ്ദം പത്ത് ദിക്കുകളിലുമൊക്കെയും മുഴങ്ങുന്നു.
ഏഷ വാനരരാജേന സുഗ്രീവേണാഭിഷേചിതഃ। യുവരാജോഽങ്ഗദോ നാമ ത്വാമാഹ്വയതി സംയുഗേ
ഇവൻ വാനരരാജാവായ സുഖ്രീവൻ രാജകുമാരനായി നിയമിച്ച അങ്ങദൻ ആണ്; അവൻ നിന്നെ യുദ്ധത്തിനായി വിളിക്കുന്നു.
വാലിനഃ സദൃശഃ പുത്രഃ സുഗ്രീവസ്യ സദാ പ്രിയഃ। രാഘവാര്ഥേ പരാക്രാന്തഃ ശക്രാര്ഥേ വരുണോ യഥാ
വാലിയുടെ മകനായ ഈ അങ്ങദൻ സുഖ്രീവന് എപ്പോഴും പ്രിയങ്കരനാണ്; രാഘവന്റെ കാര്യംക്കായി അവൻ നിർഭയമായി മുന്നോട്ട് വരുന്നു, ഇന്ദ്രന്റെ കാര്യത്തിൽ വരുണൻ എങ്ങനെ ഉത്സാഹത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുമോ അതുപോലെ.
ഏതസ്യ സാ മതിഃ സര്വാ യദ് ദൃഷ്ടാ ജനകാത്മജാ। ഹനൂമതാ വേഗവതാ രാഘവസ്യ ഹിതൈഷിണാ
ഹനുമാൻ, വേഗത്തിൽ നീങ്ങുന്നവനും രാഘവന്റെ ഭക്തനും ആയവൻ, ജനകയുടെ മകളെക്കുറിച്ച് കണ്ടതൊക്കെയും ഈ അങ്ങദന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്നു.
ബഹൂനി വാനരേന്ദ്രാണാമേഷ യൂഥാനി വീര്യവാന്। പരിഗൃഹ്യാഭിയാതി ത്വാം സ്വേനാനീകേന മര്ദിതുമ്
വാനരരാജാക്കന്മാരുടെ അനേകം സേനകളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഈ വീരൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം നിന്നെ കീഴടക്കാൻ മുന്നേറുന്നു.
അനുവാലിസുതസ്യാപി ബലേന മഹതാ വൃതഃ। വീരസ്തിഷ്ഠതി സംഗ്രാമേ സേതുഹേതുരയം നലഃ
അങ്ങദന്റെ മകന്റെ വലിയ ശക്തി ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്ന ഈ വീരൻ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, പാലം പണിത നലൻ തന്നെയാണ്.
യേ തു വിഷ്ടഭ്യ ഗാത്രാണി ക്ഷ്വേഡയന്തി നദന്തി ച। ഉത്ഥായ ച വിജൃമ്ഭന്തേ ക്രോധേന ഹരിപുങ്ഗവാഃ
തങ്ങളുടെ ശരീരം ഉറപ്പിച്ച്, മൂക്കിലൂടെ ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ട്, കോപത്തോടെ ഉയർന്ന് വലുതാവുന്നവരാണ് ഈ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ.
ഏതേ ദുഷ്പ്രസഹാ ഘോരാശ്ചണ്ഡാശ്ചണ്ഡപരാക്രമാഃ। അഷ്ടൌ ശതസഹസ്രാണി ദശകോടിശതാനി ച। യ ഏനമനുഗച്ഛന്തി വീരാശ്ചന്ദനവാസിനഃ
ഈ ഭയങ്കരവും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമായ ഉഗ്രശക്തിയുള്ള വീരന്മാർ—എണ്ണം എട്ടുലക്ഷം, പത്തു കോടിയിലധികം—ചന്ദനവാസം ധരിച്ച് അവനെ പിന്തുടരുന്നു.
ഏഷൈവാശംസതേ ലങ്കാം സ്വേനാനീകേന മര്ദിതുമ്। ശ്വേതോ രജതസംകാശശ്ചപലോ ഭീമവിക്രമഃ
ഇവൻ ഒരുവൻ തന്നെ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു; വെള്ള നിറം, വെള്ളി പോലെ തിളക്കം, ചഞ്ചലതയും ഭയങ്കര വീര്യവും ഉള്ളവൻ.
ബുദ്ധിമാന് വാനരഃ ശൂരസ്ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ। തൂര്ണം സുഗ്രീവമാഗമ്യ പുനര്ഗച്ഛതി വാനരഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായ ബുദ്ധിമാനായ ധീരവാനരൻ വേഗത്തിൽ സുഖ്രീവനെ സമീപിച്ച് പിന്നെ തിരികെ പോകുന്നു.
നാമ്നാ സംരോചനോ നാമ നാനാനഗയുതോ ഗിരിഃ। തത്ര രാജ്യം പ്രശാസ്ത്യേഷ കുമുദോ നാമ യൂഥപഃ
സമൃദ്ധമായ മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സമ്രോചന എന്ന പർവതത്തിൽ കുമുദൻ എന്ന വാനരസേനാനി രാജ്യം ഭരിക്കുന്നു.
യോഽസൌ ശതസഹസ്രാണി സഹര്ഷം പരികര്ഷതി। യസ്യ വാലാ ബഹുവ്യാമാ ദീര്ഘലാങ്ഗൂലമാശ്രിതാഃ
സന്തോഷത്തോടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് കൂട്ടുകാരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് കൊണ്ടുപോകുന്നവൻ, ദീർഘവും കനത്തതുമായ വാലിൽ അനേകം വിരൽവീതിയോളം രോമങ്ങൾ നിറഞ്ഞവൻ—
താമ്രാഃ പീതാഃ സിതാഃ ശ്വേതാഃ പ്രകീര്ണാ ഘോരദര്ശനാഃ। അദീനോ വാനരശ്ചണ്ഡഃ സംഗ്രാമമഭികാങ്ക്ഷതി। ഏഷോഽപ്യാശംസതേ ലങ്കാം സ്വേനാനീകേന മര്ദിതുമ്
ചുവപ്പും മഞ്ഞയും വെളുപ്പും പാണ്ടു നിറമുള്ള രോമങ്ങൾ അവന്റെ ഭയങ്കരമായ വാലിൽ ചിതറുന്നുണ്ട്; ഈ ഉഗ്രനും ക്ഷീണമില്ലാത്തവനും യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ലങ്കയെ തകർക്കാൻ താനും തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.
യസ്ത്വേഷ സിംഹസംകാശഃ കപിലോ ദീര്ഘകേസരഃ। നിഭൃതഃ പ്രേക്ഷതേ ലങ്കാം ദിധക്ഷന്നിവ ചക്ഷുഷാ
സിംഹത്തെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്ന, കപില വർണ്ണവും ദീർഘമായ കേശരവും ഉള്ളവൻ, നിശബ്ദമായി ഇരുന്നു കണ്ണുകൊണ്ട് ലങ്കയെ നോക്കുന്നു, അതിനെ കത്തിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ.
വിന്ധ്യം കൃഷ്ണഗിരിം സഹ്യം പര്വതം ച സുദര്ശനമ്। രാജന് സതതമധ്യാസ്തേ സ രമ്ഭോ നാമ യൂഥപഃ। ശതം ശതസഹസ്രാണാം ത്രിംശച്ച ഹരിപുങ്ഗവാഃ
വിന്ദ്യ, കൃഷ്ണഗിരി, സഹ്യ, സുദർശനം എന്നീ പർവതങ്ങളിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും വസിക്കുന്നവൻ, രാജാവേ, രംഭ എന്ന സേനാനിയാണ്; അവനോടൊപ്പം ഒരു ലക്ഷത്തി മുപ്പതിനായിരം വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഉണ്ട്.
യം യാന്തം വാനരാ ഘോരാശ്ചണ്ഡാശ്ചണ്ഡപരാക്രമാഃ। പരിവാര്യാനുഗച്ഛന്തി ലങ്കാം മര്ദിതുമോജസാ
അവൻ മുന്നോട്ട് പോവുമ്പോൾ ഭയങ്കരവും ഉഗ്രശക്തിയുമുള്ള വാനരന്മാർ അവനെ ചുറ്റി പിന്തുടർന്ന്, ശക്തിയോടെ ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യസ്തു കര്ണൌ വിവൃണുതേ ജൃമ്ഭതേ ച പുനഃ പുനഃ। ന തു സംവിജതേ മൃത്യോര്ന ച സേനാം പ്രധാവതി
ഇവൻ കാതുകൾ വീർത്തു വീണ്ടും വീണ്ടും ചുമ്മുന്നു; മരണത്തെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, സൈന്യത്തെ കണ്ടു ഓടിപ്പോകുന്നില്ല.
പ്രകമ്പതേ ച രോഷേണ തിര്യക് ച പുനരീക്ഷതേ। പശ്യ ലാങ്ഗൂലവിക്ഷേപം ക്ഷ്വേഡത്യേഷ മഹാബലഃ
കോപത്തോടെ കുലുങ്ങി വലതോട്ടും ഇടത്തോട്ടും നോക്കുന്നവൻ, വാൽ വീശി മൂക്കിലൂടെ ശബ്ദം പുറത്ത് വിടുന്ന ഈ മഹാശക്തനെയാണ് നീ കാണുന്നത്.
മഹാജവോ വീതഭയോ രമ്യം സാല്വേയപര്വതമ്। രാജന് സതതമധ്യാസ്തേ ശരഭോ നാമ യൂഥപഃ
വേഗവും ഭയമില്ലാത്തതുമായ ശരഭൻ എന്ന കുരങ്ങുപ്രധാനൻ സാൽവേയപർവതത്തിലെ മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത് എപ്പോഴും താമസിക്കുന്നു, രാജാവേ.
ഏതസ്യ ബലിനഃ സര്വേ വിഹാരാ നാമ യൂഥപാഃ। രാജന് ശതസഹസ്രാണി ചത്വാരിംശത്തഥൈവ ച
ഈ ബലവാനായവന്റെ കീഴിൽ വിഹാരൻമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന എല്ലാ കുരങ്ങുപ്രധാനന്മാരും വരുന്നു, രാജാവേ. അവരുടെയെണ്ണം നാല്പത് ലക്ഷമാണ്.
യസ്തു മേഘ ഇവാകാശം മഹാനാവൃത്യ തിഷ്ഠതി। മധ്യേ വാനരവീരാണാം സുരാണാമിവ വാസവഃ
ആകാശം മുഴുവൻ മൂടിയിരിക്കുന്ന വലിയ മേഘംപോലെ, വീര്യശാലിയായ കുരങ്ങുകളുടെ ഇടയിൽ, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇന്ദ്രൻപോലെ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ് അവൻ.
ഭേരീണാമിവ സംനാദോ യസ്യൈഷ ശ്രൂയതേ മഹാന്। ഘോഷഃ ശാഖാമൃഗേന്ദ്രാണാം സംഗ്രാമമഭികാങ്ക്ഷതാമ്
യുദ്ധത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശാഖാമൃഗരാജന്മാരുടെ മഹത്തായ ഗർജ്ജനപോലെയുള്ള ശബ്ദം അവനിൽ നിന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു; അതു ഭേരികളുടെ മുഴക്കത്തെപ്പോലെയാണ്.
ഏഷ പര്വതമധ്യാസ്തേ പാരിയാത്രമനുത്തമമ്। യുദ്ധേ ദുഷ്പ്രസഹോ നിത്യം പനസോ നാമ യൂഥപഃ
പരമോന്നതമായ പാരിയാത്രപർവതത്തിന്റെ നടുവിൽ സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്ന, യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും ജയിക്കാനാകാത്ത, പനസൻ എന്ന കുരങ്ങുപ്രധാനനാണ് ഇവൻ.
ഏനം ശതസഹസ്രാണാം ശതാര്ധം പര്യുപാസതേ। യൂഥപാ യൂഥപശ്രേഷ്ഠം യേഷാം യൂഥാനി ഭാഗശഃ
അയാളുടെ ചുറ്റും അഞ്ഞൂറായിരം കുരങ്ങുപ്രധാനന്മാർ സേവനത്തിനായി നിലകൊള്ളുന്നു. അവൻ കുരങ്ങുപ്രധാനന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാണ്; അവരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
യസ്തു ഭീമാം പ്രവല്ഗന്തീം ചമൂം തിഷ്ഠതി ശോഭയന്। സ്ഥിതാം തീരേ സമുദ്രസ്യ ദ്വിതീയ ഇവ സാഗരഃ
സമുദ്രത്തിൻ്റെ തീരത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന ഭയാനകവും ഉല്ലാസഭരിതവുമായ സൈന്യത്തെ ഭംഗിയാക്കുന്നവൻ, രണ്ടാമത്തെ സമുദ്രംപോലെയാണ്.
ഏഷ ദര്ദുരസംകാശോ വിനതോ നാമ യൂഥപഃ। പിബംശ്ചരതി യോ വേണാം നദീനാമുത്തമാം നദീമ്
കപ്പയെപ്പോലെയുള്ള രൂപമുള്ള വിനതൻ എന്ന കുരങ്ങുപ്രധാനനാണ് ഇവൻ. അവൻ വേണാനദിയുടെ ശുദ്ധജലം കുടിച്ചു നടക്കുന്നു.