തൌ ദൃഷ്ട്വാ വ്യഥിതൌ രാമം നിരാശൌ ജീവിതേ തഥാ। കൃതാഞ്ജലിപുടൌ ഭീതൌ വചനം ചേദമൂചതുഃ
രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ ഇരുവരും അതിയായി ഭയപ്പെട്ടു, ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന നിരാശയോടെ കൈകൂപ്പി വിറയോടെ പറഞ്ഞു:
ആവാമിഹാഗതൌ സൌമ്യ രാവണപ്രഹിതാവുഭൌ। പരിജ്ഞാതും ബലം സര്വം തദിദം രഘുനന്ദന
സൗമ്യനേ, ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ഇവിടെയെത്തിയത് രാവണൻ അയച്ചതുകൊണ്ടാണ്. ഈ സൈന്യത്തെ മുഴുവനും അറിയാനാണ് ഞങ്ങൾ വന്നത്, രഘുവംശത്തിലെ സന്തോഷമേ.
തയോസ്തദ് വചനം ശ്രുത്വാ രാമോ ദശരഥാത്മജഃ। അബ്രവീത് പ്രഹസന് വാക്യം സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ, എല്ലായിടത്തും സുഖം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു:
യദി ദൃഷ്ടം ബലം സര്വം വയം വാ സുസമാഹിതാഃ। യഥോക്തം വാ കൃതം കാര്യം ഛന്ദതഃ പ്രതിഗമ്യതാമ്
നിങ്ങൾക്ക് ഈ സൈന്യവും ഞങ്ങളെയും കണ്ടുകഴിഞ്ഞോ, അല്ലെങ്കിൽ നിർദ്ദേശിച്ചതു പോലെ ദൗത്യം പൂർത്തിയായോ, ഇഷ്ടംപോലെ മടങ്ങാം.
അഥ കിംചിദദൃഷ്ടം വാ ഭൂയസ്തദ് ദ്രഷ്ടുമര്ഹഥഃ। വിഭീഷണോ വാ കാത്സ്ര്ന്യേന പുനഃ സംദര്ശയിഷ്യതി
ഇനിയും എന്തെങ്കിലും കാണാനുണ്ടെങ്കിൽ, അതും കാണാം; അല്ലെങ്കിൽ വിഭീഷണൻ മുഴുവൻ വീണ്ടും കാണിച്ചു തരാം.
ന ചേദം ഗ്രഹണം പ്രാപ്യ ഭേതവ്യം ജീവിതം പ്രതി। ന്യസ്തശസ്ത്രൌ ഗൃഹീതൌ ച ന ദൂതൌ വധമര്ഹഥഃ
പിടിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ജീവൻക്കായി ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ആയുധങ്ങൾ വച്ചുവെച്ച ദൂതന്മാരായ നിങ്ങൾക്ക് മരണശിക്ഷ അർഹമല്ല.
പ്രച്ഛന്നൌ ച വിമുഞ്ചേമൌ ചാരൌ രാത്രിംചരാവുഭൌ। ശത്രുപക്ഷസ്യ സതതം വിഭീഷണ വികര്ഷിണൌ
മറഞ്ഞ് വന്ന ഈ ഇരുവരും ശത്രുവിന്റെ പക്ഷത്തിന് എപ്പോഴും ദോഷം ചെയ്യുന്ന രാത്രിചരരായ ചാരന്മാരാണ്. വിഭീഷണനേ, ഇവരെ വിട്ടയക്കണം.
പ്രവിശ്യ മഹതീം ലങ്കാം ഭവദ്ഭ്യാം ധനദാനുജഃ। വക്തവ്യോ രക്ഷസാം രാജാ യഥോക്തം വചനം മമ
നിങ്ങൾ ഇരുവരും മഹത്തായ ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ധനദയുടെ സഹോദരനായ രാക്ഷസരാജാവിനോട് എന്റെ വാക്ക് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അറിയിക്കണം.
യദ് ബലം ത്വം സമാശ്രിത്യ സീതാം മേ ഹൃതവാനസി। തദ് ദര്ശയ യഥാകാമം സസൈന്യശ്ച സബാന്ധവഃ
നീ എന്റെ സീതയെ അപഹരിക്കാൻ ആശ്രയിച്ച ശക്തി എന്താണോ, അതെല്ലാം നീയും നിന്റെ സൈന്യവും ബന്ധുക്കളുമൊത്ത് എനിക്കു കാണിക്കണം.
ശ്വഃ കാല്യേ നഗരീം ലങ്കാം സപ്രാകാരാം സതോരണാമ്। രക്ഷസാം ച ബലം പശ്യ ശരൈര്വിധ്വംസിതം മയാ
നാളെ രാവിലെ, കോട്ടയും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ള ലങ്കാനഗരിയും, എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർത്തു വീഴുന്ന രാക്ഷസസൈന്യവും നീ കാണും.
ഇതി പ്രതിസമാദിഷ്ടൌ രാക്ഷസൌ ശുകസാരണൌ। ജയേതി പ്രതിനന്ദ്യൈനം രാഘവം ധര്മവത്സലമ്
ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ച ശുകനും സാരണനും, 'ജയം' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ധർമ്മത്തെ പ്രിയപ്പെട്ട രാഘവനെ വന്ദിച്ചു.
ആഗമ്യ നഗരീം ലങ്കാമബ്രൂതാം രാക്ഷസാധിപമ്। വിഭീഷണഗൃഹീതൌ തു വധാര്ഥം രാക്ഷസേശ്വര
ലങ്കാനഗരിയിൽ എത്തി അവർ രാക്ഷസാധിപനോടു പറഞ്ഞു: 'വിഭീഷണൻ ഞങ്ങളെ പിടിച്ചു, കൊല്ലാനായിരുന്നു, രാക്ഷസരാജാവേ.'
ദൃഷ്ട്വാ ധര്മാത്മനാ മുക്തൌ രാമേണാമിതതേജസാ। ഏകസ്ഥാനഗതാ യത്ര ചത്വാരഃ പുരുഷര്ഷഭാഃ
പക്ഷേ, ധർമ്മാത്മാവും അതിയായ തേജസ്സുള്ളവനുമായ രാമൻ ഞങ്ങളെ വിട്ടയച്ചത് കണ്ടു, നാലു മഹാപുരുഷന്മാർ ഒരുമിച്ചുനിന്ന സ്ഥലത്താണ്.
ലോകപാലസമാഃ ശൂരാഃ കൃതാസ്ത്രാ ദൃഢവിക്രമാഃ। രാമോ ദാശരഥിഃ ശ്രീമാല്ഁലക്ഷ്മണശ്ച വിഭീഷണഃ
ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെയുള്ള വീരന്മാർ, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉറച്ച ധൈര്യവും ഉള്ളവർ: ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ, മഹത്വമുള്ള ലക്ഷ്മണൻ, വിഭീഷണൻ.
സുഗ്രീവശ്ച മഹാതേജാ മഹേന്ദ്രസമവിക്രമഃ। ഏതേ ശക്താഃ പുരീം ലങ്കാം സപ്രാകാരാം സതോരണാമ്
മഹത്തായ തേജസ്സും ഇന്ദ്രനോട് സമമായ വീര്യവും ഉള്ള സുഗ്രീവനും ഇവരോടൊപ്പം ഉണ്ട്. ഇവർക്ക് കോട്ടയും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ള ലങ്കാനഗരിയെ പൂർണ്ണമായും തകർക്കാനും കടക്കാനും കഴിയും.
ഉത്പാട്യ സംക്രാമയിതും സര്വേ തിഷ്ഠന്തു വാനരാഃ। യാദൃശം തദ്ധി രാമസ്യ രൂപം പ്രഹരണാനി ച
എല്ലാ വാനരരും നഗരത്തെ പിളർത്താനും കടക്കാനും ഒരുങ്ങി നിൽക്കട്ടെ. രാമന്റെയും അവന്റെ ആയുധങ്ങളുടെയും ശക്തി ഇങ്ങനെയാണ്.
വധിഷ്യതി പുരീം ലങ്കാമേകസ്തിഷ്ഠന്തു തേ ത്രയഃ। രാമലക്ഷ്മണഗുപ്താ സാ സുഗ്രീവേണ ച വാഹിനീ। ബഭൂവ ദുര്ധര്ഷതരാ സര്വൈരപി സുരാസുരൈഃ
ലങ്കാപുരിയെ ഒരാൾ മാത്രം നശിപ്പിക്കും; ബാക്കിയുള്ള മൂവരും പിന്മാറട്ടെ. രാമനും ലക്ഷ്മണനും സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സുഗ്രീവനോടൊപ്പം അവരുടെയൊക്കെ സൈന്യം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ചേർന്നാലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതായിത്തീർന്നു.
പ്രഹൃഷ്ടയോധാ ധ്വജിനീ മഹാത്മനാം വനൌകസാം സമ്പ്രതി യോദ്ധുമിച്ഛതാമ്। അലം വിരോധേന ശമോ വിധീയതാം പ്രദീയതാം ദാശരഥായ മൈഥിലീ
വനവാസികൾ എന്ന മഹാത്മാക്കളുടെയൊക്കെ സൈന്യം, യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ നില്ക്കുന്നു. വൈരാഗ്യം വേണ്ട; സമാധാനം നടത്തുക, ദാശരഥിയായ രാമനു മൈഥിലിയെ തിരികെ നൽകുക.
thumb|ഷഡ്വിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഷഡ്വിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്താറാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
തദ്വചഃ സത്യമക്ലീബം സാരണേനാഭിഭാഷിതമ്। നിശമ്യ രാവണോ രാജാ പ്രത്യഭാഷത സാരണമ്
സാരണൻ പറഞ്ഞ ആ സത്യവും ധൈര്യവുമുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ട രാവണൻ രാജാവു സാരണനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
യദി മാമഭിയുഞ്ജീരന് ദേവഗന്ധര്വദാനവാഃ। നൈവ സീതാമഹം ദദ്യാം സര്വലോകഭയാദപി
ദേവന്മാരോ ഗാന്ധർവന്മാരോ ദാനവന്മാരോ എന്നെ ആക്രമിച്ചാലും, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഭയപ്പെട്ടാലും ഞാൻ സീതയെ വിട്ടുകൊടുക്കില്ല.
ത്വം തു സൌമ്യ പരിത്രസ്തോ ഹരിഭിഃ പീഡിതോ ഭൃശമ്। പ്രതിപ്രദാനമദ്യൈവ സീതായാഃ സാധു മന്യസേ
നീയോ, സൗമ്യനേ, കുരങ്ങന്മാരാൽ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിച്ച്, ഇപ്പോൾ തന്നെ സീതയെ തിരികെ നൽകുന്നത് ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നു.
കോ ഹി നാമ സപത്നോ മാം സമരേ ജേതുമര്ഹതി। ഇത്യുക്ത്വാ പരുഷം വാക്യം രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ
യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ ജയിക്കാൻ എനിക്ക് എതിരാളി ആരുണ്ടെന്നു? ഇങ്ങനെ കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ—
ആരുരോഹ തതഃ ശ്രീമാന് പ്രാസാദം ഹിമപാണ്ഡുരമ്। ബഹുതാലസമുത്സേധം രാവണോഽഥ ദിദൃക്ഷയാ
ശോഭയുള്ള രാവണൻ, കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അനേകം താളവൃക്ഷങ്ങൾ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന, ഹിമപോല വെളുത്ത മഹാലയത്തിൽ കയറി.
താഭ്യാം ചരാഭ്യാം സഹിതോ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। പശ്യമാനഃ സമുദ്രം തം പര്വതാംശ്ച വനാനി ച
അവൻ ആ രണ്ടു ചാരന്മാരോടൊപ്പം, കോപത്തിൽ മുഴുകി, സമുദ്രവും പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും നോക്കി.
ദദര്ശ പൃഥിവീദേശം സുസമ്പൂര്ണം പ്ലവംഗമൈഃ। തദപാരമസഹ്യം ച വാനരാണാം മഹാബലമ്
അവൻ ഭൂമി കുരങ്ങന്മാരാൽ നിറഞ്ഞതും, വാനരന്മാരുടെ അതിരൂക്ഷമായ, അതിജയിക്കാനാകാത്ത ശക്തിയും കണ്ടു.
ആലോക്യ രാവണോ രാജാ പരിപപ്രച്ഛ സാരണമ്। ഏഷാം കേ വാനരാ മുഖ്യാഃ കേ ശൂരാഃ കേ മഹാബലാഃ
ഇത് കണ്ട രാവണൻ രാജാവു സാരണനോട് ചോദിച്ചു: ഇവരിൽ ആരാണ് പ്രധാന വാനരന്മാർ, ആരാണ് വീരന്മാർ, ആരാണ് ഏറ്റവും ശക്തരെന്ന്?
കേ പൂര്വമഭിവര്തന്തേ മഹോത്സാഹാഃ സമന്തതഃ। കേഷാം ശൃണോതി സുഗ്രീവഃ കേ വാ യൂഥപയൂഥപാഃ
ആശയത്തോടെ എല്ലാ ദിക്കിലും ആദ്യം മുന്നോട്ട് പോകുന്നവർ ആരാണ്? സുഗ്രീവൻ ആരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു? ആരാണ് സൈന്യങ്ങളുടെ സേനാനായകർ?
സാരണാചക്ഷ്വ മേ സര്വം കിംപ്രഭാവാഃ പ്ലവംഗമാഃ। സാരണോ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ വചനം പരിപൃച്ഛതഃ
വാനരന്മാരുടെ ശക്തി മുഴുവനും എനിക്ക് പറയൂ, സാരണാ. രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ചോദ്യം കേട്ട് സാരണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആബഭാഷേഽഥ മുഖ്യജ്ഞോ മുഖ്യാംസ്തത്ര വനൌകസഃ। ഏഷ യോഽഭിമുഖോ ലങ്കാം നര്ദംസ്തിഷ്ഠതി വാനരഃ
അവിടെയുള്ള പ്രധാന വാനരന്മാരെ അറിയുന്നവൻ പിന്നെ പറഞ്ഞു: ലങ്കയെ നേരിട്ട് നില്ക്കുന്ന, ഗർജ്ജിച്ച് നില്ക്കുന്ന ആ വാനരൻ പ്രധാനിയാണ്.