അദ്യ യുദ്ധേന മഹതാ സമുദ്രം പരിശോഷയേ। ക്ഷമയാ ഹി സമായുക്തം മാമയം മകരാലയഃ
ഇന്ന് ഞാൻ വലിയ യുദ്ധം നടത്തി ഈ സമുദ്രം ഉണക്കും; കാരണം, ഈ മകരങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലം എന്റെ ക്ഷമയെ ദൗർബല്യമായി കരുതുന്നു.
ചാപമാനയ സൌമിത്രേ ശരാംശ്ചാശീവിഷോപമാന്। സമുദ്രം ശോഷയിഷ്യാമി പദ്ഭ്യാം യാന്തു പ്ലവംഗമാഃ
സൗമിത്രേ, എന്റെ വില്ലും വിഷം നിറഞ്ഞ പാമ്പുപോലുള്ള അമ്പുകളും കൊണ്ടുവാ. ഞാൻ ഈ സമുദ്രം ഉണക്കും; വാനരന്മാർ കാൽനടയായി കടക്കട്ടെ.
അദ്യാക്ഷോഭ്യമപി ക്രുദ്ധഃ ക്ഷോഭയിഷ്യാമി സാഗരമ്। വേലാസു കൃതമര്യാദം സഹസ്രോര്മിസമാകുലമ്
ഇന്ന്, സമുദ്രം അശാന്തമാവാത്തതായാലും, എന്റെ കോപത്തിൽ ഞാൻ അതിനെ ഉണർത്തും; അതിന്റെ തീരങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ആയിരം തിരമാലകൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നിര്മര്യാദം കരിഷ്യാമി സായകൈര്വരുണാലയമ്। മഹാര്ണവം ക്ഷോഭയിഷ്യേ മഹാദാനവസംകുലമ്
എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഞാൻ സമുദ്രത്തിന്റെ അതിരുകൾ തകർക്കും; വലിയ ദാനവങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മഹാസമുദ്രം ഞാൻ ഉണർത്തും.
ഏവമുക്ത്വാ ധനുഷ്പാണിഃ ക്രോധവിസ്ഫാരിതേക്ഷണഃ। ബഭൂവ രാമോ ദുര്ധര്ഷോ യുഗാന്താഗ്നിരിവ ജ്വലന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വില്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ജ്വലിച്ചു, രാമൻ അജയനായ്, കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നിപോലെ തീപിടിച്ചു.
സമ്പീഡ്യ ച ധനുര്ഘോരം കമ്പയിത്വാ ശരൈര്ജഗത്। മുമോച വിശിഖാനുഗ്രാന് വജ്രാനിവ ശതക്രതുഃ
അവൻ ഭയങ്കരമായ വില്ല് വലിച്ചു, അമ്പുകൾകൊണ്ട് ലോകം നടുങ്ങിച്ചു, ഇന്ദ്രൻ വജ്രം എറിയുന്നതുപോലെ ശക്തമായ അമ്പുകൾ വിട്ടു.
തേ ജ്വലന്തോ മഹാവേഗാസ്തേജസാ സായകോത്തമാഃ। പ്രവിശന്തി സമുദ്രസ്യ ജലം വിത്രസ്തപന്നഗമ്
അവ ഭയങ്കരവും വേഗവുമുള്ള അമ്പുകൾ തീപോലെ ജ്വലിച്ച്, സമുദ്രജലത്തിൽ കയറി, അകത്തുള്ള പാമ്പുകളെ ഭയപ്പെടുത്തി.
തോയവേഗഃ സമുദ്രസ്യ സമീനമകരോ മഹാന്। സ ബഭൂവ മഹാഘോരഃ സമാരുതരവസ്തഥാ
വലിയ മീനുകളും മകരങ്ങളും നിറഞ്ഞ മഹാസമുദ്രം ശക്തിയായി ചുഴലിക്കാറ്റുപോലെ ഉണർന്ന് ഭയങ്കരമായി, കാറ്റിന്റെ ശബ്ദം പോലെ മുഴങ്ങി.
മഹോര്മിമാലാവിതതഃ ശങ്ഖശുക്തിസമാവൃതഃ। സധൂമഃ പരിവൃത്തോര്മിഃ സഹസാസീന്മഹോദധിഃ
വലിയ തിരമാലകളും ശംഖ് ചിപ്പികളും നിറഞ്ഞ, പുകപടർന്നും ചുഴലിക്കൊണ്ടുമുള്ള മഹാസമുദ്രം അപ്രതീക്ഷിതമായി കലഹഭരിതമായി.
വ്യഥിതാഃ പന്നഗാശ്ചാസന് ദീപ്താസ്യാ ദീപ്തലോചനാഃ। ദാനവാശ്ച മഹാവീര്യാഃ പാതാലതലവാസിനഃ
തീപോലെ വായും കണ്ണും ഉള്ള പാമ്പുകളും, പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശക്തനായ ദാനവരും, അത്യന്തം ഭയപ്പെട്ടുപോയി.
ഊര്മയഃ സിന്ധുരാജസ്യ സനക്രമകരാസ്തഥാ। വിന്ധ്യമന്ദരസംകാശാഃ സമുത്പേതുഃ സഹസ്രശഃ
സമുദ്രരാജാവിന്റെ തിരമാലകൾ, വലിയ കൊമ്പുകളുമായി, വിന്ധ്യയും മന്ദരപർവ്വതവും പോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ഉയർന്നു.
ആഘൂര്ണിതതരങ്ഗൌഘഃ സമ്ഭ്രാന്തോരഗരാക്ഷസഃ। ഉദ്വര്തിതമഹാഗ്രാഹഃ സഘോഷോ വരുണാലയഃ
വലിയ തിരമാലകൾ ചുഴലിക്കുമ്പോൾ, പാമ്പുകളും രാക്ഷസന്മാരും ഉണർന്ന്, വലിയ ഗ്രാഹങ്ങൾ പൊങ്ങിപ്പറഞ്ഞു, വരുണന്റെ വാസസ്ഥലത്ത് വലിയ ശബ്ദം മുഴങ്ങി.
തതസ്തു തം രാഘവമുഗ്രവേഗം പ്രകര്ഷമാണം ധനുരപ്രമേയമ്। സൌമിത്രിരുത്പത്യ വിനിഃശ്വസന്തം മാമേതി ചോക്ത്വാ ധനുരാലലമ്ബേ
അപ്പോൾ, രാഘവൻ അതിശക്തിയായി വില്ല് വലിക്കുന്നതും, ഉച്ചത്തിൽ ശ്വാസം വിടുന്നതും കണ്ട സൗമിത്രി കയറി, 'ഇല്ല, ചെയ്യരുത്' എന്ന് പറഞ്ഞ് വില്ലിൽ പിടിച്ചു.
ഏതദ്വിനാപി ഹ്യുദധേസ്തവാദ്യ സമ്പത്സ്യതേ വീരതമസ്യ കാര്യമ്। ഭവദ്വിധാഃ ക്രോധവശം ന യാന്തി ദീര്ഘം ഭവാന് പശ്യതു സാധുവൃത്തമ്
ഇത് ചെയ്യാതെ തന്നെ, വീരനേ, സമുദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിന്റെ ലക്ഷ്യം ഇന്ന് സാധിക്കും; നിന്നുപോലുള്ളവർക്ക് കോപം പിടിക്കാറില്ല—നിന്റെ നല്ല പെരുമാറ്റം ദീർഘകാലം കാണപ്പെടട്ടെ.
അന്തര്ഹിതൈശ്ചാപി തഥാന്തരിക്ഷേ ബ്രഹ്മര്ഷിഭിശ്ചൈവ സുരര്ഷിഭിശ്ച। ശബ്ദഃ കൃതഃ കഷ്ടമിതി ബ്രുവദ്ഭി- ര്മാമേതി ചോക്ത്വാ മഹതാ സ്വരേണ
അതിനൊപ്പം, ആകാശത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന ബ്രഹ്മർഷികളും ദേവർഷികളും 'ദു:ഖം!' എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു, 'ചെയ്യരുത്' എന്നും പറഞ്ഞു.
thumb|ദ്വാവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വാവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിൽ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തിരണ്ടാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കൂ.
അഥോവാച രഘുശ്രേഷ്ഠഃ സാഗരം ദാരുണം വചഃ। അദ്യ ത്വാം ശോഷയിഷ്യാമി സപാതാലം മഹാര്ണവ
അപ്പോൾ രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ കടലോടു കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെയും പാതാളത്തെയും കൂടെ ഈ മഹാസമുദ്രത്തെ ഉണക്കിത്തീരിക്കും.'
ശരനിര്ദഗ്ധതോയസ്യ പരിശുഷ്കസ്യ സാഗര। മയാ നിഹതസത്ത്വസ്യ പാംസുരുത്പദ്യതേ മഹാന്
എൻ്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നിൻ്റെ വെള്ളം കത്തിപ്പൊള്ളിച്ചാൽ, നീ ഉണങ്ങിയ കടലായാൽ, നിന്റെ ജീവൻ ഇല്ലാതായ കടൽതട്ടിൽ വലിയ പൊടിക്കാറ്റ് ഉയരും.
മത്കാര്മുകവിസൃഷ്ടേന ശരവര്ഷേണ സാഗര। പരം തീരം ഗമിഷ്യന്തി പദ്ഭിരേവ പ്ലവംഗമാഃ
എൻ്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ച്, വാനരങ്ങൾ അവരുടെ കാലിൽ നടക്കുമ്പോൾ തന്നെ കടലിന്റെ അപ്പുറത്തേക്കെത്തും.
വിചിന്വന്നാഭിജാനാസി പൌരുഷം നാപി വിക്രമമ്। ദാനവാലയ സംതാപം മത്തോ നാമ ഗമിഷ്യസി
നീ എന്റെ വീര്യവും ധൈര്യവും മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല; ദാനവരുടെ വാസസ്ഥലമായ നീ, എനിക്ക് നിന്നിൽ നിന്ന് വലിയ കഷ്ടം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
ബ്രാഹ്മേണാസ്ത്രേണ സംയോജ്യ ബ്രഹ്മദണ്ഡനിഭം ശരമ്। സംയോജ്യ ധനുഷി ശ്രേഷ്ഠേ വിചകര്ഷ മഹാബലഃ
ബ്രഹ്മാസ്ത്രം, ബ്രഹ്മദണ്ഡംപോലെയുള്ള അമ്പ്, ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലിൽ ഘടിപ്പിച്ച്, അതിനെ ശക്തിയായി വലിച്ചു.
തസ്മിന് വികൃഷ്ടേ സഹസാ രാഘവേണ ശരാസനേ। രോദസീ സമ്പഫാലേവ പര്വതാശ്ച ചകമ്പിരേ
രാഘവൻ അമ്പ് വില്ലിൽ വലിച്ചപ്പോൾ, ആകാശം മുഴുവൻ ഗർജിച്ചു, മലകളും നടുങ്ങി.
തമശ്ച ലോകമാവവ്രേ ദിശശ്ച ന ചകാശിരേ। പ്രതിചുക്ഷുഭിരേ ചാശു സരാംസി സരിതസ്തഥാ
അന്ധകാരം ലോകം മുഴുവൻ മൂടി, ദിക്കുകൾ തെളിഞ്ഞില്ല, തടാകങ്ങളും നദികളും ഉടനടി കലങ്ങിപ്പോയി.
തിര്യക് ച സഹ നക്ഷത്രൈഃ സംഗതൌ ചന്ദ്രഭാസ്കരൌ। ഭാസ്കരാംശുഭിരാദീപ്തം തമസാ ച സമാവൃതമ്
നക്ഷത്രങ്ങളോടൊപ്പം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും വക്രമായി നീങ്ങി; സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ ആകാശം പ്രകാശിച്ചു, അപ്പോൾ തന്നെ ഇരുണ്ടതുമായിരുന്നു.
പ്രചകാശേ തദാഽഽകാശമുല്കാശതവിദീപിതമ്। അന്തരിക്ഷാച്ച നിര്ഘാതാ നിര്ജഗ്മുരതുലസ്വനാഃ
അപ്പോൾ ആകാശം നൂറുകണക്കിന് ഉല്കകളാൽ പ്രകാശിച്ചു; അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് തുല്യശബ്ദത്തിൽ ഇടിമുഴക്കങ്ങൾ ഉയർന്നു.
വപുഃപ്രകര്ഷേണ വവുര്ദിവ്യമാരുതപങ്ക്തയഃ। ബഭഞ്ജ ച തദാ വൃക്ഷാഞ്ജലദാനുദ്വഹന്മുഹുഃ
അവന്റെ തേജസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ ദിവ്യമായ കാറ്റുകൾ വീശി, ഇടയ്ക്കിടെ മേഘങ്ങൾ കൊണ്ടു വൃക്ഷങ്ങൾ പിഴുതെറിഞ്ഞു.
ആരുജംശ്ചൈവ ശൈലാഗ്രാന് ശിഖരാണി ബഭഞ്ജ ച। ദിവി ച സ്മ മഹാമേഘാഃ സംഹതാഃ സമഹാസ്വനാഃ
അവ കുന്നിൻ മുകളിൽ നിന്ന് ശിഖരങ്ങൾ പിഴുതെറിഞ്ഞു, ആകാശത്ത് വലിയ മേഘങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് കൂടി വലിയ ശബ്ദത്തോടെ മുഴങ്ങി.
മുമുചുര്വൈദ്യുതാനഗ്നീംസ്തേ മഹാശനയസ്തദാ। യാനി ഭൂതാനി ദൃശ്യാനി ചുക്രുശുശ്ചാശനേഃ സമമ്
അപ്പോൾ ആ മഹാശക്തികൾ മിന്നലുപോലെയുള്ള അഗ്നി വിടർന്നു; കാണാവുന്ന ജീവികൾ ഇടിമുഴക്കത്തോടൊപ്പം നിലവിളിച്ചു.
അദൃശ്യാനി ച ഭൂതാനി മുമുചുര്ഭൈരവസ്വനമ്। ശിശ്യിരേ ചാഭിഭൂതാനി സംത്രസ്താന്യുദ്വിജന്തി ച
കാണാനാകാത്ത ജീവികളും ഭയാനകമായ നിലവിളി മുഴക്കി; ഭയക്കൊണ്ട് കീഴടക്കപ്പെട്ടവർ വിറച്ച് ഉണങ്ങിയുപോയി.
സമ്പ്രവിവ്യഥിരേ ചാപി ന ച പസ്പന്ദിരേ ഭയാത്। സഹ ഭൂതൈഃ സതോയോര്മിഃ സനാഗഃ സഹരാക്ഷസഃ
അവർ അതിയായി ഭയപ്പെട്ടു, ചലിച്ചില്ല; ജീവികളും, വെള്ളമുള്ള തിരകളും, പാമ്പുകളും, രാക്ഷസരും ഒപ്പം ഭയപ്പെട്ടു.