ദേശകാലോപപന്നം ച കാര്യം കാര്യവിദാം വര। സഫലം കുരുതേ ക്ഷിപ്രം പ്രയോഗേണാഭിസംഹിതമ്
ശ്രേഷ്ഠനായ കാര്യജ്ഞനേ, ശരിയായ സമയത്തും സ്ഥലത്തും ആരംഭിച്ച പ്രവൃത്തികൾ ശരിയായി നടത്തുമ്പോൾ വേഗത്തിൽ ഫലം കാണും.
ഉദ്യോഗം തവ സമ്പ്രേക്ഷ്യ മിഥ്യാവൃത്തം ച രാവണമ്। വാലിനം ച ഹതം ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവം ചാഭിഷേചിതമ്
നിന്റെ ഒരുക്കവും, രാവണന്റെ കപടതയും, വാലിയുടെ മരണവും, സുഗ്രീവന്റെ അഭിഷേകവും കണ്ടു കേട്ടാണ്—
രാജ്യം പ്രാര്ഥയമാനസ്തു ബുദ്ധിപൂര്വമിഹാഗതഃ। ഏതാവത് തു പുരസ്കൃത്യ യുജ്യതേ തസ്യ സംഗ്രഹഃ
രാജ്യം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ബുദ്ധിപൂർവ്വം അവൻ ഇവിടെ എത്തിയതാണ്. ഇതെല്ലാം പരിഗണിച്ചാൽ അവനെ സ്വീകരിക്കുന്നത് യുക്തമാണ്.
യഥാശക്തി മയോക്തം തു രാക്ഷസസ്യാര്ജവം പ്രതി। പ്രമാണം ത്വം ഹി ശേഷസ്യ ശ്രുത്വാ ബുദ്ധിമതാം വര
രാക്ഷസന്റെ സത്യസന്ധതയെ കുറിച്ച് എനിക്ക് കഴിയുന്നതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു. ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ കേട്ടശേഷം ശേഷിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണയമാണ്.
thumb|ഏകോനവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ അഷ്ടാദശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ പതിനെട്ടാം സർഗ്ഗം കേൾക്കുവാൻ തയ്യാറാകൂ.
അഥ രാമഃ പ്രസന്നാത്മാ ശ്രുത്വാ വായുസുതസ്യ ഹ। പ്രത്യഭാഷത ദുര്ധര്ഷഃ ശ്രുതവാനാത്മനി സ്ഥിതമ്
അപ്പോൾ മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ രാമൻ, വായുസുതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ഉറപ്പോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
മമാപി ച വിവക്ഷാസ്തി കാചിത് പ്രതി വിഭീഷണമ്। ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത് സര്വം ഭവദ്ഭിഃ ശ്രേയസി സ്ഥിതൈഃ
വിബീഷണനെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് പറയാനുള്ളതുണ്ട്. നന്മയിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്ന നിങ്ങൾ എല്ലാവരിൽ നിന്നുമാണ് അതെല്ലാം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
മിത്രഭാവേന സമ്പ്രാപ്തം ന ത്യജേയം കഥംചന। ദോഷോ യദ്യപി തസ്യ സ്യാത് സതാമേതദഗര്ഹിതമ്
സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ വന്നവനെ ഒരിക്കലും തള്ളേണ്ടതില്ല; അവനിൽ കുറവുണ്ടെങ്കിലും, സത്പുരുഷന്മാർക്ക് അത് കുറ്റമല്ല.
സുഗ്രീവസ്ത്വഥ തദ്വാക്യമാഭാഷ്യ ച വിമൃശ്യ ച। തതഃ ശുഭതരം വാക്യമുവാച ഹരിപുങ്ഗവഃ
അപ്പോൾ സുഗ്രീവൻ ആ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു ആലോചിച്ചശേഷം, അതിനേക്കാൾ ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ.
സ ദുഷ്ടോ വാപ്യദുഷ്ടോ വാ കിമേഷ രജനീചരഃ। ഈദൃശം വ്യസനം പ്രാപ്തം ഭ്രാതരം യഃ പരിത്യജേത്
ഈ രാവിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ ദുഷ്ടനോ അല്ലയോ എന്നത് വകവയ്ക്കാതെ, ഇങ്ങനെയൊരു ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്ന സഹോദരനെ ആരാണ് ഉപേക്ഷിക്കുക?
കോ നാമ സ ഭവേത് തസ്യ യമേഷ ന പരിത്യജേത്। വാനരാധിപതേര്വാക്യം ശ്രുത്വാ സര്വാനുദീക്ഷ്യ തു
വാനരരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാവരും ആലോചിച്ചു. ആരാണ് അവനെ ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കാൻ തയ്യാറാവുക?
ഈഷദുത്സ്മയമാനസ്തു ലക്ഷ്മണം പുണ്യലക്ഷണമ്। ഇതി ഹോവാച കാകുത്സ്ഥോ വാക്യം സത്യപരാക്രമഃ
അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ, സത്യശീലനായ കാകുത്സ്ഥൻ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അനധീത്യ ച ശാസ്ത്രാണി വൃദ്ധാനനുപസേവ്യ ച। ന ശക്യമീദൃശം വക്തും യദുവാച ഹരീശ്വരഃ
ശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിക്കാതെയും മൂപ്പന്മാരെ സേവിക്കാതെയും, വാനരനാഥൻ പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള വാക്കുകൾ പറയാൻ കഴിയില്ല.
അസ്തി സൂക്ഷ്മതരം കിംചിദ് യഥാത്ര പ്രതിഭാതി മാ। പ്രത്യക്ഷം ലൌകികം ചാപി വര്തതേ സര്വരാജസു
ഇവിടെ എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, ഇതിൽ ഏതോ സൂക്ഷ്മമായ കാര്യം ഉണ്ടാകാം. ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരിലും നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം കാണാം.
അമിത്രാസ്തത്കുലീനാശ്ച പ്രാതിദേശ്യാശ്ച കീര്തിതാഃ। വ്യസനേഷു പ്രഹര്താരസ്തസ്മാദയമിഹാഗതഃ
ശത്രുക്കളും, ഉന്നത വംശജരും, അയൽക്കാരും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു; ദുരിതത്തിൽ അവർ ആക്രമിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് ഇദ്ദേഹം ഇവിടെ വന്നത്.
അപാപാസ്തത്കുലീനാശ്ച മാനയന്തി സ്വകാന് ഹിതാന്। ഏഷ പ്രായോ നരേന്ദ്രാണാം ശങ്കനീയസ്തു ശോഭനഃ
പാപമില്ലാത്ത ഉന്നത വംശജർ അവരുടെ സ്നേഹിതരെ ആദരിക്കും; ഇതാണ് സാധാരണ രാജാക്കന്മാരുടെ സ്വഭാവം. എങ്കിലും നല്ലവരോടും സൂക്ഷ്മത വേണം.
യസ്തു ദോഷസ്ത്വയാ പ്രോക്തോ ഹ്യാദാനേഽരിബലസ്യ ച। തത്ര തേ കീര്തയിഷ്യാമി യഥാശാസ്ത്രമിദം ശൃണു
നീ പറഞ്ഞ ശത്രുവിന്റെ ശക്തി സ്വീകരിക്കുന്നതിലെ പിഴവിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ശാസ്ത്രപ്രകാരം വിശദീകരിക്കാം; ഇത് ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.
ന വയം തത്കുലീനാശ്ച രാജ്യകാങ്ക്ഷീ ച രാക്ഷസഃ। പണ്ഡിതാ ഹി ഭവിഷ്യന്തി തസ്മാദ് ഗ്രാഹ്യോ വിഭീഷണഃ
നാം അവന്റെ വംശത്തിൽപെട്ടവരും അല്ല, ആ രാക്ഷസനും രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുമല്ല. ജ്ഞാനികൾ ഇതു മനസ്സിലാക്കും. അതുകൊണ്ട് വിഭീഷണനെ സ്വീകരിക്കണം.
അവ്യഗ്രാശ്ച പ്രഹൃഷ്ടാശ്ച തേ ഭവിഷ്യന്തി സംഗതാഃ। പ്രണാദശ്ച മഹാനേഷോഽന്യോന്യസ്യ ഭയമാഗതമ്। ഇതി ഭേദം ഗമിഷ്യന്തി തസ്മാദ് ഗ്രാഹ്യോ വിഭീഷണഃ
അവർ ഒരുമിച്ച് സന്തോഷത്തോടെയും ആശങ്കയില്ലാതെ ഇരിക്കും; വലിയ ശബ്ദം ഉയരും, പരസ്പര ഭയം ഉണ്ടാകും, അങ്ങനെ ഭേദം വരും. അതുകൊണ്ട് വിഭീഷണനെ സ്വീകരിക്കണം.
ന സര്വേ ഭ്രാതരസ്താത ഭവന്തി ഭരതോപമാഃ। മദ്വിധാ വാ പിതുഃ പുത്രാഃ സുഹൃദോ വാ ഭവദ്വിധാഃ
എന്റെ പ്രിയനേ, എല്ലാ സഹോദരന്മാരും ഭാരതനുപമരായിരിക്കില്ല. എല്ലാ മക്കളും എന്നെപ്പോലെയും എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കളും നിന്നെപ്പോലെയും ആയിരിക്കില്ല.
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ സുഗ്രീവഃ സഹലക്ഷ്മണഃ। ഉത്ഥായേദം മഹാപ്രാജ്ഞഃ പ്രണതോ വാക്യമബ്രവീത്
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം സുഗ്രീവൻ എഴുന്നേറ്റ്, ആ മഹാപണ്ഡിതൻ നമസ്കരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
രാവണേന പ്രണിഹിതം തമവേഹി നിശാചരമ്। തസ്യാഹം നിഗ്രഹം മന്യേ ക്ഷമം ക്ഷമവതാം വര
രാവണൻ അയച്ചിരിക്കുന്ന ആ നിശാചരനാണിതെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം. ക്ഷമയുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും യോഗ്യമായത് അവനെ നിയന്ത്രിക്കലാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
രാക്ഷസോ ജിഹ്മയാ ബുദ്ധ്യാ സംദിഷ്ടോഽയമിഹാഗതഃ। പ്രഹര്തും ത്വയി വിശ്വസ്തേ വിശ്വസ്തേ മയി വാനഘ
ഈ രാക്ഷസൻ കപടബുദ്ധിയോടെ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു; നീയും ഞാനും വിശ്വസിക്കുന്ന സമയത്ത് ആക്രമിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു, പാപരഹിതനായവനേ.
ഏവമുക്ത്വാ രഘുശ്രേഷ്ഠം സുഗ്രീവോ വാഹിനീപതിഃ। വാക്യജ്ഞോ വാക്യകുശലം തതോ മൌനമുപാഗമത്
രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള സൈന്യാധിപനായ സുഗ്രീവൻ മൗനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ സുഗ്രീവസ്യ തദ് വാക്യം രാമഃ ശ്രുത്വാ വിമൃശ്യ ച। തതഃ ശുഭതരം വാക്യമുവാച ഹരിപുങ്ഗവമ്
സുഗ്രീവന്റെ വാക്കുകൾ രാമൻ കേട്ട് ആലോചിച്ചു; പിന്നെ വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനോട് കൂടുതൽ ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സ ദുഷ്ടോ വാപ്യദുഷ്ടോ വാ കിമേഷ രജനീചരഃ। സൂക്ഷ്മമപ്യഹിതം കര്തും മമ ശക്തഃ കഥംചന
ഈ നിശാചരൻ ദുഷ്ടനാണോ അല്ലയോ എന്നതെന്ത്, എനിക്കെതിരെ ഏതെങ്കിലും സൂക്ഷ്മമായ ദോഷം ചെയ്യാൻ അവന് എങ്ങനെ കഴിയുമെന്നു പറയൂ.
പിശാചാന് ദാനവാന് യക്ഷാന് പൃഥിവ്യാം ചൈവ രാക്ഷസാന്। അങ്ഗുല്യഗ്രേണ താന് ഹന്യാമിച്ഛന് ഹരിഗണേശ്വര
വാനരസേനാപതിയേ, ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, പിശാചുകളും ദാനവരും യക്ഷരും ഭൂമിയിലെ രാക്ഷസന്മാരും എന്റെ വിരലിന്റെ അറ്റത്താൽ തന്നെ കൊല്ലാൻ കഴിയുമെന്ന് അറിയണം.
ശ്രൂയതേ ഹി കപോതേന ശത്രുഃ ശരണമാഗതഃ। അര്ചിതശ്ച യഥാന്യായം സ്വൈശ്ച മാംസൈര്നിമന്ത്രിതഃ
ഒരു ശത്രു കപോതനോട് അഭയം തേടിയപ്പോൾ, ആ കപോതൻ പതിവുപോലെ ആദരിക്കുകയും സ്വന്തം മാംസം നൽകി അതിഥിയായി ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തതായി കേൾക്കുന്നു.
സ ഹി തം പ്രതിജഗ്രാഹ ഭാര്യാഹര്താരമാഗതമ്। കപോതോ വാനരശ്രേഷ്ഠ കിം പുനര്മദ്വിധോ ജനഃ
കപോതന് തന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ചവനെ പോലും സ്വീകരിച്ചു. അങ്ങനെയെങ്കില് എന്റെ പോലെയുള്ള ഒരാളില് നിന്നെന്ത് പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല, വാനരശ്രേഷ്ഠ?
ഋഷേഃ കണ്വസ്യ പുത്രോണ കണ്ഡുനാ പരമര്ഷിണാ। ശൃണു ഗാഥാ പുരാ ഗീതാ ധര്മിഷ്ഠാ സത്യവാദിനാ
കണ്വമഹർഷിയുടെ മകനായ കണ്ഡ് എന്ന മഹാതപസ്സി, സത്യസന്ധനും ധാർമ്മികനും ആയവൻ, പഴയകാലത്ത് പാടിയ ഗാഥകൾ നീ കേൾക്കൂ.