തതോ മഹാത്മാ വിപുലം സുയുഗ്യം രഥം വരം ഹേമവിചിത്രിതാങ്ഗമ്। ശുഭം സമാസ്ഥായ യയൌ യശസ്വീ വിഭീഷണഃ സംസദമഗ്രജസ്യ
ശ്രേഷ്ഠനും മഹാത്മാവുമായ പ്രശസ്തനായ വിഭീഷണൻ, വിശാലവും നല്ലതും സ്വർണ്ണം അലങ്കരിച്ചും യുക്തമായും ഉള്ള രഥത്തിൽ കയറി, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ സഭയിലേക്ക് പോയി.
സ പൂര്വജായാവരജഃ ശശംസ നാമാഥ പശ്ചാച്ചരണൌ വവന്ദേ। ശുകഃ പ്രഹസ്തശ്ച തഥൈവ തേഭ്യോ ദദൌ യഥാര്ഹം പൃഥഗാസനാനി
തന്റെ മൂത്തയും ഇളയയും ആയ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം, വിഭീഷണൻ ആദ്യം തന്റെ പേര് അറിയിച്ചു, പിന്നെ അവരുടെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ചു വണങ്ങി. ശുകനും പ്രഹസ്തനും അതുപോലെ അവർക്കു യഥായോഗ്യം വേറേ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ നൽകി.
സുവര്ണനാനാമണിഭൂഷണാനാം സുവാസസാം സംസദി രാക്ഷസാനാമ്। തേഷാം പരാര്ഘ്യാഗുരുചന്ദനാനാം സ്രജാം ച ഗന്ധാഃ പ്രവവുഃ സമന്താത്
പൊന്നും വിവിധ രത്നങ്ങളും അണിഞ്ഞും മനോഹര വസ്ത്രം ധരിച്ചും, രാക്ഷസന്മാരുടെ ആ സഭയിൽ, വിലയേറിയ അഗുരു ചന്ദനം, ഉത്തമമായ പുഷ്പമാലകൾ എന്നിവയുടെ സുഗന്ധം എല്ലായിടത്തും പരന്നു.
ന ചുക്രുശുര്നാനൃതമാഹ കശ്ചിത് സഭാസദോ നാപി ജജല്പുരുച്ചൈഃ। സംസിദ്ധാര്ഥാഃ സര്വ ഏവോഗ്രവീര്യാ ഭര്തുഃ സര്വേ ദദൃശുശ്ചാനനം തേ
സഭയിലെ ആരും അസത്യവാക്കുകൾ പറഞ്ഞില്ല, ആരും ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിച്ചില്ല. എല്ലാവരും ലക്ഷ്യത്തിൽ വിജയിച്ചവരും ശക്തിയുള്ളവരുമായിരുന്നുവും, അവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ ഭർത്താവിന്റെ മുഖം നോക്കി ഇരുന്നുവും.
സ രാവണഃ ശസ്ത്രഭൃതാം മനസ്വിനാം മഹാബലാനാം സമിതൌ മനസ്വീ। തസ്യാം സഭായാം പ്രഭയാ ചകാശേ മധ്യേ വസൂനാമിവ വജ്രഹസ്തഃ
അവിടെ ആയുധധാരികളിലും ബലവാന്മാരിലും മനസ്സുറച്ചവനായ രാവണൻ ആ സഭയിൽ തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ വസുക്കളുടെ ഇടയിൽ വജ്രം കൈവശമുള്ള ഇന്ദ്രൻ പോലെ തിളങ്ങി.
thumb|ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ പന്ത്രണ്ടാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
സ താം പരിഷദം കൃത്സ്നാം സമീക്ഷ്യ സമിതിംജയഃ। പ്രചോദയാമാസ തദാ പ്രഹസ്തം വാഹിനീപതിമ്
യുദ്ധവിജയിയായ അവൻ ആ മുഴുവൻ സഭയെ നിരീക്ഷിച്ച്, അപ്പോൾ സൈന്യാധിപനായ പ്രഹസ്തനെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
സേനാപതേ യഥാ തേ സ്യുഃ കൃതവിദ്യാശ്ചതുര്വിധാഃ। യോധാ നഗരരക്ഷായാം തഥാ വ്യാദേഷ്ടുമര്ഹസി
സേനാധിപനേ, യുദ്ധകലയിൽ നിപുണരായ നാലുവിധത്തിലുള്ള യോദ്ധാക്കളെ നഗരസംരക്ഷണത്തിന് നീ നിയോഗിക്കണം.
സ പ്രഹസ്തഃ പ്രണീതാത്മാ ചികീര്ഷന് രാജശാസനമ്। വിനിക്ഷിപദ് ബലം സര്വം ബഹിരന്തശ്ച മന്ദിരേ
പ്രഹസ്തൻ, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവനും രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചവനും ആയതിനാൽ, മുഴുവൻ സൈന്യവും അകത്തും പുറത്തും കൊട്ടാരത്തിൽ വിന്യസിച്ചു.
തതോ വിനിക്ഷിപ്യ ബലം സര്വം നഗരഗുപ്തയേ। പ്രഹസ്തഃ പ്രമുഖേ രാജ്ഞോ നിഷസാദ ജഗാദ ച
അങ്ങനെ നഗരസംരക്ഷണത്തിനായി മുഴുവൻ സൈന്യവും വിന്യസിച്ച ശേഷം, പ്രഹസ്തൻ രാജാവിന്റെ മുന്നിൽ ഇരുന്നു സംസാരിച്ചു.
വിഹിതം ബഹിരന്തശ്ച ബലം ബലവതസ്തവ। കുരുഷ്വാവിമനാഃ ക്ഷിപ്രം യദഭിപ്രേതമസ്തി തേ
നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അകത്തും പുറത്തും സൈന്യം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്; ഇനി നീ സംശയമില്ലാതെ വേഗത്തിൽ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതു ചെയ്യൂ.
പ്രഹസ്തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ രാജാ രാജ്യഹിതൈഷിണഃ। സുഖേപ്സുഃ സുഹൃദാം മധ്യേ വ്യാജഹാര സ രാവണഃ
പ്രഹസ്തന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, രാജ്യത്തിന്റെ ക്ഷേമവും സുഹൃത്തുകളുടെ സന്തോഷവും ആഗ്രഹിച്ച്, സുഹൃത്തുകളുടെ ഇടയിൽ സംസാരിച്ചു; അവൻ തന്നെയാണ് രാവണൻ.
പ്രിയാപ്രിയേ സുഖേ ദുഃഖേ ലാഭാലാഭേ ഹിതാഹിതേ। ധര്മകാമാര്ഥകൃച്ഛ്രേഷു യൂയമര്ഹഥ വേദിതുമ്
പ്രിയവും അപ്രിയവും, സന്തോഷവും ദുഃഖവും, ലാഭവും നഷ്ടവും, ഉപകാരവും അനുപകാരവും, ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിങ്ങനെയുള്ള കഷ്ടതകളിൽ നിങ്ങൾ അറിയാൻ യോഗ്യരാണ്.
സര്വകൃത്യാനി യുഷ്മാഭിഃ സമാരബ്ധാനി സര്വദാ। മന്ത്രകര്മനിയുക്താനി ന ജാതു വിഫലാനി മേ
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിങ്ങൾ എപ്പോഴും ഉചിതമായ ആലോചനയോടെയും പ്രവർത്തിയോടെയും ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതൊന്നും എനിക്ക് പരാജയപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
സസോമഗ്രഹനക്ഷത്രൈര്മരുദ്ഭിരിവ വാസവഃ। ഭവദ്ഭിരഹമത്യര്ഥം വൃതഃ ശ്രിയമവാപ്നുയാമ്
ഇന്ദ്രൻ ചന്ദ്രനെയും ഗ്രഹങ്ങളെയും നക്ഷത്രങ്ങളെയും വായുവിനെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, നിങ്ങളാൽ ഞാൻ സമ്പത്തിനെ ഉറപ്പാക്കും.
അഹം തു ഖലു സര്വാന് വഃ സമര്ഥയിതുമുദ്യതഃ। കുമ്ഭകര്ണസ്യ തു സ്വപ്നാന് നേമമര്ഥമചോദയമ്
ഞാൻ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും പിന്തുണയ്ക്കാൻ തയ്യാറാണ്; പക്ഷേ കുംഭകർണ്ണന്റെ സ്വപ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഈ കാര്യം ഞാൻ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചില്ല.
അയം ഹി സുപ്തഃ ഷണ്മാസാന് കുമ്ഭകര്ണോ മഹാബലഃ। സര്വശസ്ത്രഭൃതാം മുഖ്യഃ സ ഇദാനീം സമുത്ഥിതഃ
ഈ മഹാബലശാലിയായ കുംഭകർണ്ണൻ ആറുമാസം ഉറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു; ആയുധധാരികളിൽ പ്രധാനനായവൻ ഇപ്പോൾ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
സാ മേ ന ശയ്യാമാരോഢുമിച്ഛത്യലസഗാമിനീ। ത്രിഷു ലോകേഷു ചാന്യാ മേ ന സീതാസദൃശീ തഥാ
ആ മന്ദഗതിയുള്ള സ്ത്രീ എന്റെ ശയ്യയിൽ കയറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സീതയെപ്പോലെയുള്ള മറ്റൊരു സ്ത്രീ എനിക്ക് ഇല്ല.
തനുമധ്യാ പൃഥുശ്രോണീ ശരദിന്ദുനിഭാനനാ। ഹേമബിമ്ബനിഭാ സൌമ്യാ മായേവ മയനിര്മിതാ
സുന്ദരമായ അരയും വിശാലമായ കവിളുകളും ശരദ്കാലത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖവും പൊന്നുപോലെയുള്ള മൃദുലതയും ഉള്ള അവൾ, മായയാൽ നിർമ്മിതമായതുപോലെ തോന്നുന്നു.
സുലോഹിതതലൌ ശ്ലക്ഷ്ണൌ ചരണൌ സുപ്രതിഷ്ഠിതൌ। ദൃഷ്ട്വാ താമ്രനഖൌ തസ്യാ ദീപ്യതേ മേ ശരീരജഃ
അവളുടെ കാൽതലങ്ങൾ ചുവപ്പും മൃദുവും ഉറപ്പുള്ളതുമാണ്; അവളുടെ താമ്രവർണ്ണമുള്ള നഖങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ ശരീരത്തിലെ ആസക്തി ഉണർന്നു.
ഹുതാഗ്നേരര്ചിസംകാശാമേനാം സൌരീമിവ പ്രഭാമ്। ഉന്നസം വിമലം വല്ഗു വദനം ചാരുലോചനമ്
യാഗാഗ്നിയുടെ ജ്വാലയെപ്പോലെയും സൂര്യപ്രഭയെപ്പോലെയും അവളുടെ മുഖം തിളങ്ങുന്നു; ഉയർന്നതും നിർമ്മലവുമായ ആ മുഖം മനോഹരമായ കണ്ണുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പശ്യംസ്തദവശസ്തസ്യാഃ കാമസ്യ വശമേയിവാന്। ക്രോധഹര്ഷസമാനേന ദുര്വര്ണകരണേന ച
അവളെ നോക്കുമ്പോൾ ഞാൻ നിർബ്ബലനായി, ആഗ്രഹത്തിന്റെ വശമായിത്തീർന്നു; കോപവും സന്തോഷവും ഒരുമിച്ച് വന്നപ്പോൾ എന്റെ വർണ്ണം മാറി.
ശോകസംതാപനിത്യേന കാമേന കലുഷീകൃതഃ। സാ തു സംവത്സരം കാലം മാമയാചത ഭാമിനീ
ദുഃഖത്തിലും കാമാഗ്നിയിലും എപ്പോഴും കത്തിപ്പോകുന്ന ഞാൻ അങ്ങനെ ദുഷിതനായി; എങ്കിലും ആ ഭാവനയുള്ള സ്ത്രീ എന്നോട് ഒരു വർഷം സമയം ചോദിച്ചു.
പ്രതീക്ഷമാണാ ഭര്താരം രാമമായതലോചനാ। തന്മയാ ചാരുനേത്രായാഃ പ്രതിജ്ഞാതം വചഃ ശുഭമ്
വിരലുകൾ പോലെ നീളമുള്ള കണ്ണുകളുള്ള രാമനെ കാത്തിരുന്ന ആ മനോഹരദർശിനി എന്നിൽ നിന്ന് ഒരു നല്ല വാഗ്ദാനം നേടി.
ശ്രാന്തോഽഹം സതതം കാമാദ് യാതോ ഹയ ഇവാധ്വനി। കഥം സാഗരമക്ഷോഭ്യം തരിഷ്യന്തി വനൌകസഃ
കാമം കൊണ്ടു എപ്പോഴും ക്ഷീണിച്ച ഞാൻ ദൂരം ഓടുന്ന കുതിരയെപ്പോലെയാണ്; കാടിൽ താമസിക്കുന്നവർ എങ്ങനെ ഈ അകറ്റാനാവാത്ത സമുദ്രം കടക്കും?
ബഹുസത്ത്വഝഷാകീര്ണം തൌ വാ ദശരഥാത്മജൌ। അഥവാ കപിനൈകേന കൃതം നഃ കദനം മഹത്
നിരവധി ജീവികളും മീനുകളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ സമുദ്രത്തിൽ ദശരഥപുത്രന്മാരായ ആ ഇരുവരോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരൊറ്റ കുരങ്ങോ ഞങ്ങൾക്കു വലിയ നാശം വരുത്തി.
ദുര്ജ്ഞേയാഃ കാര്യഗതയോ ബ്രൂത യസ്യ യഥാമതി। മാനുഷാന്നോ ഭയം നാസ്തി തഥാപി തു വിമൃശ്യതാമ്
എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ അറിവനുസരിച്ച് പറയട്ടെ. മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് ഭയം ഇല്ലെങ്കിലും, നാം ആലോചിക്കണം.
തദാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ യുഷ്മാഭിഃ സഹിതോഽജയമ്। തേ മേ ഭവന്തശ്ച തഥാ സുഗ്രീവപ്രമുഖാന് ഹരീന്
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങൾക്കൊപ്പം ഞാൻ ജയിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ സുഗ്രീവൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ കുരങ്ങുകളും എന്റെ മുമ്പിലുണ്ട്.
പരേ പാരേ സമുദ്രസ്യ പുരസ്കൃത്യ നൃപാത്മജൌ। സീതായാഃ പദവീം പ്രാപ്യ സമ്പ്രാപ്തൌ വരുണാലയമ്
സമുദ്രത്തിന്റെ മറുകരയിൽ രാജകുമാരന്മാരെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവർ സീതയുടെ പാത പിന്തുടർന്ന് വരുണന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ എത്തി.
അദേയാ ച യഥാ സീതാ വധ്യൌ ദശരഥാത്മജൌ। ഭവദ്ഭിര്മന്ത്ര്യതാം മന്ത്രഃ സുനീതം ചാഭിധീയതാമ്
സീതയെ നൽകാൻ കഴിയില്ലെന്നതുപോലെ തന്നെ ദശരഥപുത്രന്മാരെ കൊല്ലണം; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ചേർന്ന് ആലോചിച്ച് നല്ല ഉപായം പറയണം.