നാനാവികൃതവേഷാശ്ച നാനാഭൂഷണഭൂഷിതാഃ। പാര്ശ്വതഃ പൃഷ്ഠതശ്ചൈനം പരിവാര്യ യയുസ്തദാ
വിവിധരീതിയിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച്, അവൻ്റെ ഇരുവശത്തും പിന്നിലും അവനെ ചുറ്റി അവരൊക്കെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
രഥൈശ്ചാതിരഥാഃ ശീഘ്രം മത്തൈശ്ച വരവാരണൈഃ। അനൂത്പേതുര്ദശഗ്രീവമാക്രീഡദ്ഭിശ്ച വാജിഭിഃ
ശക്തരായ മഹാരഥന്മാർ വേഗത്തിൽ രഥങ്ങളിൽ കയറി, ഉഗ്രശക്തിയുള്ള ആനകളും ഉല്ലാസത്തോടെ ചാടുന്ന കുതിരകളും ദശമുഖനെ പിന്തുടർന്നു.
ഗദാപരിഘഹസ്താശ്ച ശക്തിതോമരപാണയഃ। പരശ്വധധരാശ്ചാന്യേ തഥാന്യേ ശൂലപാണയഃ। തതസ്തൂര്യസഹസ്രാണം സംജജ്ഞേ നിഃസ്വനോ മഹാന്
ചിലർ കൈയിൽ ഗദയും ഇരുമ്പ് ദണ്ഡും പിടിച്ചു, മറ്റുചിലർ കുന്തവും വാളും, ചിലർ പരശുവും മറ്റുചിലർ ത്രിശൂലവും കൈവശം വച്ചു. പിന്നെ ആയിരം വാദ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
തുമുലഃ ശങ്ഖശബ്ദശ്ച സഭാം ഗച്ഛതി രാവണേ। സ നേമിഘോഷേണ മഹാന് സഹസാഭിനിനാദയന്
രാവണൻ സഭയിലേക്കു കടക്കുമ്പോൾ ശംഖങ്ങളുടെ ഉഗ്രമായ ശബ്ദം, മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തോടൊപ്പം മുഴങ്ങി.
രാജമാര്ഗം ശ്രിയാ ജുഷ്ടം പ്രതിപേദേ മഹാരഥഃ। വിമലം ചാതപത്രം ച പ്രഗൃഹീതമശോഭത
മഹാരഥൻ ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച രാജമാർഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; വെളുത്ത ചാമരക്കൊടി തലയിൽ പിടിച്ചിരുന്നതും അതി ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
ചാമരവ്യജനേ തസ്യ രേജതുഃ സവ്യദക്ഷിണേ। തേ കൃതാഞ്ജലയഃ സര്വേ രഥസ്ഥം പൃഥിവീസ്ഥിതാഃ
അവന്റെ ഇടത്തും വലത്തും ചാമരങ്ങൾ ആലോലിതമായി വീശി; ഭൂമിയിൽ നിന്നു കൈകൂപ്പി നിൽക്കുന്ന എല്ലാവരും രഥത്തിൽ നിന്നു നിന്ന അവനോട് ആദരം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
രാക്ഷസാ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠം ശിരോഭിസ്തം വവന്ദിരേ। രാക്ഷസൈഃ സ്തൂയമാനഃ സഞ്ജയാശീര്ഭിരരിംദമഃ
രാക്ഷസന്മാർ അവരുടെ മദ്ധ്യേ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ രാക്ഷസനെ തലകുനിച്ച് വണങ്ങി. രാക്ഷസന്മാരും ഗായകർ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകിയും അവനെ പ്രശംസിച്ചു, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവൻ അകത്തു കടന്നു.
ആസസാദ മഹാതേജാഃ സഭാം വിരചിതാം തദാ। സുവര്ണരജതാസ്തീര്ണാം വിശുദ്ധസ്ഫടികാന്തരാമ്
അവൻ അത്യന്തം തേജസ്സോടെ, പൊന്നും വെള്ളിയും വിതറിയ നിലവും ശുദ്ധമായ സ്ഫടികം പതിച്ചിരിക്കുന്ന മനോഹരമായ സഭാമന്ദപത്തിലേക്ക് അകത്തു കടന്നു.
വിരാജമാനോ വപുഷാ രുക്മപട്ടോത്തരച്ഛദാമ്। താം പിശാചശതൈഃ ഷഡ്ഭിരഭിഗുപ്താം സദാപ്രഭാമ്
സ്വർണ്ണക്കരിയുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച് ദീപ്തിയോടെ അവൻ ആ സഭയിൽ തിളങ്ങി നിന്നു. പിശാചുകൾ നൂറുകണക്കിന് കാവൽനിൽക്കുന്ന, എപ്പോഴും പ്രകാശമുള്ള ആ മന്ദപം അവനെ അലങ്കരിച്ചു.
പ്രവിവേശ മഹാതേജാഃ സുകൃതാം വിശ്വകര്മണാ। തസ്യാം തു വൈദൂര്യമയം പ്രിയകാജിനസംവൃതമ്
വിശ്വകർമാവ് നിർമിച്ച ആ മനോഹരമായ മന്ദപത്തിലേക്ക് അത്യന്തം തേജസ്സുള്ളവൻ അകത്തു കടന്നു. അവിടെ, വൈഡൂര്യമണിയിൽ നിർമ്മിച്ച, ഇഷ്ടപ്പെട്ട കറുത്ത മാൻതോലിൽ മൂടിയിരുന്ന ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കിയിരുന്നു.
മഹത്സോപാശ്രയം ഭേജേ രാവണഃ പരമാസനമ്। തതഃ ശശാസേശ്വരവദ്ദൂതാഁല്ലഘുപരാക്രമാന്
വലിയ പാദപീഠമുള്ള ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സിംഹാസനം രാവണൻ ഏറ്റെടുത്തു. ശേഷം, ഒരു രാജാവിനുപോലെ, തന്റെ വേഗതയും ധൈര്യവും ഉള്ള ദൂതന്മാരോട് ആജ്ഞാപിച്ചു.
സമാനയത മേ ക്ഷിപ്രമിഹൈതാന് രാക്ഷസാനിതി। കൃത്യമസ്തി മഹജ്ജാനേ കര്തവ്യമിതി ശത്രുഭിഃ
"ആ രാക്ഷസന്മാരെ ഉടൻ എനിക്ക് ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക!" എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു. "ശത്രുക്കളെ കുറിച്ച് വലിയ ഒരു കാര്യം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട് എന്ന് എനിക്ക് അറിയാം."
രാക്ഷസാസ്തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ ലങ്കായാം പരിചക്രമുഃ। അനുഗേഹമവസ്ഥായ വിഹാരശയനേഷു ച। ഉദ്യാനേഷു ച രക്ഷാംസി ചോദയന്തോ ഹ്യഭീതവത്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാക്ഷസന്മാർ ലങ്കയിൽ വീടുതോറും, വിനോദമുറികളിലും കിടക്കമുറികളിലും, തോട്ടങ്ങളിലും ചുറ്റി നടന്നു. അവർ ഭയമില്ലാതെ രാക്ഷസന്മാരെ ഉണർത്തി വിളിച്ചു.
തേ രഥാന്തചരാ ഏകേ ദൃപ്താനേകേ ദൃഢാന് ഹയാന്। നാഗാനേകേഽധിരുരുഹുര്ജഗ്മുശ്ചൈകേ പദാതയഃ
അവരിൽ ചിലർ രഥങ്ങളിൽ കയറി, ചിലർ അഭിമാനത്തോടും ശക്തിയോടും കൂടിയ കുതിരകളിൽ കയറി, ചിലർ ആനകളിൽ കയറി, മറ്റുള്ളവർ നടന്നു.
സാ പുരീ പരമാകീര്ണാ രഥകുഞ്ജരവാജിഭിഃ। സമ്പതദ്ഭിര്വിരുരുചേ ഗരുത്മദ്ഭിരിവാമ്ബരമ്
രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ് ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ നഗരം, ഗരുഡന്മാർ നിറഞ്ഞ ആകാശംപോലെ തിളങ്ങി.
തേ വാഹനാന്യവസ്ഥായ യാനാനി വിവിധാനി ച। സഭാം പദ്ഭിഃ പ്രവിവിശുഃ സിംഹാ ഗിരിഗുഹാമിവ
വിവിധ വാഹനങ്ങളും യാത്രാസാധനങ്ങളും വിട്ട് അവർ കാൽനടയായി സഭാമന്ദപത്തിലേക്ക് കടന്നു, പാറഗുഹയിലേക്കു കടക്കുന്ന സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ.
രാജ്ഞഃ പാദൌ ഗൃഹീത്വാ തു രാജ്ഞാ തേ പ്രതിപൂജിതാഃ। പീഠേഷ്വന്യേ ബൃസീഷ്വന്യേ ഭൂമൌ കേചിദുപാവിശന്
രാജാവിന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ച്, രാജാവിൽ നിന്ന് ആദരം നേടി, ചിലർ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ, ചിലർ ബെഞ്ചുകളിൽ, ചിലർ നിലത്തും ഇരുന്നു.
തേ സമേത്യ സഭായാം വൈ രാക്ഷസാ രാജശാസനാത്। യഥാര്ഹമുപതസ്ഥുസ്തേ രാവണം രാക്ഷസാധിപമ്
രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സഭയിൽ ഒന്നിച്ചുകൂടിയ രാക്ഷസന്മാർ, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണനെ യഥായോഗ്യം ആദരിച്ചു സമീപിച്ചു.
മന്ത്രിണശ്ച യഥാമുഖ്യാ നിശ്ചിതാര്ഥേഷു പണ്ഡിതാഃ। അമാത്യാശ്ച ഗുണോപേതാഃ സര്വജ്ഞാ ബുദ്ധിദര്ശനാഃ
നിശ്ചയത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പ്രധാന മന്ത്രിമാരും, ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ, എല്ലാം അറിയുന്ന, ബുദ്ധിശാലികളായ അമാത്യന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സമീയുസ്തത്ര ശതശഃ ശൂരാശ്ച ബഹവസ്തഥാ। സഭായാം ഹേമവര്ണായാം സര്വാര്ഥസ്യ സുഖായ വൈ
അവിടെ നൂറുകണക്കിന് വീരന്മാരും കൂടെ, പൊൻ നിറമുള്ള ആ സഭാമന്ദപത്തിൽ, എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും സൗകര്യത്തിനായി ഒന്നിച്ചു.
തതോ മഹാത്മാ വിപുലം സുയുഗ്യം രഥം വരം ഹേമവിചിത്രിതാങ്ഗമ്। ശുഭം സമാസ്ഥായ യയൌ യശസ്വീ വിഭീഷണഃ സംസദമഗ്രജസ്യ
ശ്രേഷ്ഠനും മഹാത്മാവുമായ പ്രശസ്തനായ വിഭീഷണൻ, വിശാലവും നല്ലതും സ്വർണ്ണം അലങ്കരിച്ചും യുക്തമായും ഉള്ള രഥത്തിൽ കയറി, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ സഭയിലേക്ക് പോയി.
സ പൂര്വജായാവരജഃ ശശംസ നാമാഥ പശ്ചാച്ചരണൌ വവന്ദേ। ശുകഃ പ്രഹസ്തശ്ച തഥൈവ തേഭ്യോ ദദൌ യഥാര്ഹം പൃഥഗാസനാനി
തന്റെ മൂത്തയും ഇളയയും ആയ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം, വിഭീഷണൻ ആദ്യം തന്റെ പേര് അറിയിച്ചു, പിന്നെ അവരുടെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ചു വണങ്ങി. ശുകനും പ്രഹസ്തനും അതുപോലെ അവർക്കു യഥായോഗ്യം വേറേ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ നൽകി.
സുവര്ണനാനാമണിഭൂഷണാനാം സുവാസസാം സംസദി രാക്ഷസാനാമ്। തേഷാം പരാര്ഘ്യാഗുരുചന്ദനാനാം സ്രജാം ച ഗന്ധാഃ പ്രവവുഃ സമന്താത്
പൊന്നും വിവിധ രത്നങ്ങളും അണിഞ്ഞും മനോഹര വസ്ത്രം ധരിച്ചും, രാക്ഷസന്മാരുടെ ആ സഭയിൽ, വിലയേറിയ അഗുരു ചന്ദനം, ഉത്തമമായ പുഷ്പമാലകൾ എന്നിവയുടെ സുഗന്ധം എല്ലായിടത്തും പരന്നു.
ന ചുക്രുശുര്നാനൃതമാഹ കശ്ചിത് സഭാസദോ നാപി ജജല്പുരുച്ചൈഃ। സംസിദ്ധാര്ഥാഃ സര്വ ഏവോഗ്രവീര്യാ ഭര്തുഃ സര്വേ ദദൃശുശ്ചാനനം തേ
സഭയിലെ ആരും അസത്യവാക്കുകൾ പറഞ്ഞില്ല, ആരും ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിച്ചില്ല. എല്ലാവരും ലക്ഷ്യത്തിൽ വിജയിച്ചവരും ശക്തിയുള്ളവരുമായിരുന്നുവും, അവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ ഭർത്താവിന്റെ മുഖം നോക്കി ഇരുന്നുവും.
സ രാവണഃ ശസ്ത്രഭൃതാം മനസ്വിനാം മഹാബലാനാം സമിതൌ മനസ്വീ। തസ്യാം സഭായാം പ്രഭയാ ചകാശേ മധ്യേ വസൂനാമിവ വജ്രഹസ്തഃ
അവിടെ ആയുധധാരികളിലും ബലവാന്മാരിലും മനസ്സുറച്ചവനായ രാവണൻ ആ സഭയിൽ തന്റെ പ്രകാശത്തോടെ വസുക്കളുടെ ഇടയിൽ വജ്രം കൈവശമുള്ള ഇന്ദ്രൻ പോലെ തിളങ്ങി.
thumb|ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ പന്ത്രണ്ടാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
സ താം പരിഷദം കൃത്സ്നാം സമീക്ഷ്യ സമിതിംജയഃ। പ്രചോദയാമാസ തദാ പ്രഹസ്തം വാഹിനീപതിമ്
യുദ്ധവിജയിയായ അവൻ ആ മുഴുവൻ സഭയെ നിരീക്ഷിച്ച്, അപ്പോൾ സൈന്യാധിപനായ പ്രഹസ്തനെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
സേനാപതേ യഥാ തേ സ്യുഃ കൃതവിദ്യാശ്ചതുര്വിധാഃ। യോധാ നഗരരക്ഷായാം തഥാ വ്യാദേഷ്ടുമര്ഹസി
സേനാധിപനേ, യുദ്ധകലയിൽ നിപുണരായ നാലുവിധത്തിലുള്ള യോദ്ധാക്കളെ നഗരസംരക്ഷണത്തിന് നീ നിയോഗിക്കണം.
സ പ്രഹസ്തഃ പ്രണീതാത്മാ ചികീര്ഷന് രാജശാസനമ്। വിനിക്ഷിപദ് ബലം സര്വം ബഹിരന്തശ്ച മന്ദിരേ
പ്രഹസ്തൻ, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവനും രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചവനും ആയതിനാൽ, മുഴുവൻ സൈന്യവും അകത്തും പുറത്തും കൊട്ടാരത്തിൽ വിന്യസിച്ചു.
തതോ വിനിക്ഷിപ്യ ബലം സര്വം നഗരഗുപ്തയേ। പ്രഹസ്തഃ പ്രമുഖേ രാജ്ഞോ നിഷസാദ ജഗാദ ച
അങ്ങനെ നഗരസംരക്ഷണത്തിനായി മുഴുവൻ സൈന്യവും വിന്യസിച്ച ശേഷം, പ്രഹസ്തൻ രാജാവിന്റെ മുന്നിൽ ഇരുന്നു സംസാരിച്ചു.