മന്ത്രമൂലം ച വിജയം പ്രവദന്തി മനസ്വിനഃ। തസ്മാദ് വൈ രോചയേ മന്ത്രം രാമം പ്രതി മഹാബലാഃ
വിജയം നല്ല ആലോചനയിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ, രാമനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, മഹാബലശാലികളേ.
മന്ത്രസ്ത്രിഭിര്ഹി സംയുക്തഃ സമര്ഥൈര്മന്ത്രനിര്ണയേ। മിത്രൈര്വാപി സമാനാര്ഥൈര്ബാന്ധവൈരപി വാധികൈഃ
മൂന്നു പേരുടെ കൂട്ടത്തിൽ, കാര്യങ്ങൾ നിർണയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും, ഒരേ ലക്ഷ്യമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളോ ബന്ധുക്കളോ എതിരാളികളോ കൂടിയാലോചിച്ചാൽ —
സഹിതോ മന്ത്രയിത്വാ യഃ കര്മാരമ്ഭാന് പ്രവര്തയേത്। ദൈവേ ച കുരുതേ യത്നം തമാഹുഃ പുരുഷോത്തമമ്
അങ്ങനെ കൂട്ടമായി ആലോചിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ സഹായം തേടി, പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നവനെയാണ് മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ എന്ന് പറയുന്നത്.
ഏകോഽര്ഥം വിമൃശേദേകോ ധര്മേ പ്രകുരുതേ മനഃ। ഏകഃ കാര്യാണി കുരുതേ തമാഹുര്മധ്യമം നരമ്
ഒറ്റയ്ക്ക് കാര്യങ്ങൾ ആലോചിക്കുന്നവനും, ഒരുവിധം മാത്രം ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സ് നിർത്തുന്നവനും, ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രവർത്തിക്കുന്നവനുമാണ് മധ്യസ്ഥനായ മനുഷ്യൻ എന്ന് പറയുന്നത്.
ഗുണദോഷൌ ന നിശ്ചിത്യ ത്യക്ത്വാ ദൈവവ്യപാശ്രയമ്। കരിഷ്യാമീതി യഃ കാര്യമുപേക്ഷേത് സ നരാധമഃ
ഗുണവും ദോഷവും പരിശോധിക്കാതെ, ദൈവത്തിന്റെ സഹായം ഉപേക്ഷിച്ച്, 'ഞാൻ ചെയ്യും' എന്നു പറഞ്ഞ് കാര്യങ്ങൾ അവഗണിക്കുന്നവനെയാണ് ഏറ്റവും താഴ്ന്ന മനുഷ്യൻ എന്ന് പറയുന്നത്.
യഥേമേ പുരുഷാ നിത്യമുത്തമാധമമധ്യമാഃ। ഏവം മന്ത്രോഽപി വിജ്ഞേയ ഉത്തമാധമമധ്യമഃ
മനുഷ്യർ എപ്പോഴും ഉത്തമൻ, മധ്യസ്ഥൻ, അധമൻ എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ആലോചനയും ഉത്തമം, മധ്യസ്ഥം, അധമം എന്നിങ്ങനെ തിരിച്ചറിയണം.
ഐകമത്യമുപാഗമ്യ ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന ചക്ഷുഷാ। മന്ത്രിണോ യത്ര നിരതാസ്തമാഹുര്മന്ത്രമുത്തമമ്
ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ, മന്ത്രികൾ ഐക്യമെത്തി, ആലോചനയിൽ മുഴുകുമ്പോൾ, അത്തരം ആലോചനയെ ഉത്തമം എന്ന് പറയുന്നു.
ബഹ്വീരപി മതീര്ഗത്വാ മന്ത്രിണാമര്ഥനിര്ണയഃ। പുനര്യത്രൈകതാം പ്രാപ്തഃ സ മന്ത്രോ മധ്യമഃ സ്മൃതഃ
മന്ത്രിമാരുടെ പലവിധ അഭിപ്രായങ്ങൾ കേട്ട ശേഷം, ഒടുവിൽ ഐക്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അത്തരം ആലോചന മധ്യസ്ഥം എന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.
അന്യോന്യമതിമാസ്ഥായ യത്ര സമ്പ്രതിഭാഷ്യതേ। ന ചൈകമത്യേ ശ്രേയോഽസ്തി മന്ത്രഃ സോഽധമ ഉച്യതേ
ഒരുത്തരോടൊരുത്തർ അഭിപ്രായം പറയുകയും, ഐക്യം ഇല്ലാതിരിക്കുകയും, യാതൊരു ഗുണവും ഉണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആലോചനയെ അധമം എന്ന് പറയുന്നു.
തസ്മാത് സുമന്ത്രിതം സാധു ഭവന്തോ മതിസത്തമാഃ। കാര്യം സമ്പ്രതിപദ്യന്തമേതത് കൃത്യം മതം മമ
അതുകൊണ്ട്, ഉത്തമമായ മനസ്സുള്ളവർ നല്ലപോലെ ആലോചിക്കണം; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന് തീരുമാനിക്കണം. ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
വാനരാണാം ഹി ധീരാണാം സഹസ്രൈഃ പരിവാരിതഃ। രാമോഽഭ്യേതി പുരീം ലങ്കാമസ്മാകമുപരോധകഃ
വാനരസേനാപതിമാരായ ധീരന്മാരുടെ ആയിരങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ രാമൻ ലങ്കാപുരിയിലേക്ക് വരികയാണ്; അവൻ നമ്മുക്ക് ഭീഷണിയാണ്.
തരിഷ്യതി ച സുവ്യക്തം രാഘവഃ സാഗരം സുഖമ്। തരസാ യുക്തരൂപേണ സാനുജഃ സബലാനുഗഃ
രാഘവൻ സഹോദരനോടും സൈന്യത്തോടുമൊപ്പം, ഉത്സാഹത്തോടും വേഗത്തോടും കൂടി, സമുദ്രം എളുപ്പത്തിൽ കടക്കും എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
സമുദ്രമുച്ഛോഷയതി വീര്യേണാന്യത്കരോതി വാ। തസ്മിന്നേവംവിധേ കാര്യേ വിരുദ്ധേ വാനരൈഃ സഹ। ഹിതം പുരേ ച സൈന്യേ ച സര്വം സമ്മന്ത്ര്യതാം മമ
അവൻ തന്റെ വീര്യത്തോടെ സമുദ്രം ഉണക്കാമോ, വേറെ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാമോ; അങ്ങനെ വാനരന്മാർ എതിരാകുമ്പോൾ, നഗരത്തിനും സൈന്യത്തിനും ഉത്തമമായത് എല്ലാം നിങ്ങൾ എന്നോടൊപ്പം ആലോചിക്കണം.
thumb|സപ്തമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ സപ്തമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഏഴാമത്തെ സർഗം കേൾക്കട്ടെ.
ഇത്യുക്താ രാക്ഷസേന്ദ്രേണ രാക്ഷസാസ്തേ മഹാബലാഃ। ഊചുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ രാവണം രാക്ഷസേശ്വരമ്
ഇങ്ങനെ രാക്ഷസരാജാവിനാൽ ഉദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട മഹാബലശാലികളായ രാക്ഷസന്മാർ കൈകൂപ്പി രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണനോട് പറഞ്ഞു.
ദ്വിഷത്പക്ഷമവിജ്ഞായ നീതിബാഹ്യാസ്ത്വബുദ്ധയഃ। രാജന് പരിഘശക്ത്യൃഷ്ടിശൂലപട്ടിശകുന്തലമ്
ശത്രുവിന്റെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കാതെയും, നയവും ബുദ്ധിയും ഇല്ലാതെയും, രാജാവേ, ഞങ്ങൾക്ക് പരിഘം, ശക്തി, ഋഷ്ടി, ശൂലം, പട്ടിശ, ശകുന്തലം എന്നിവയുണ്ട്.
സുമഹന്നോ ബലം കസ്മാദ് വിഷാദം ഭജതേ ഭവാന്। ത്വയാ ഭോഗവതീം ഗത്വാ നിര്ജിതാഃ പന്നഗാ യുധി
ഇത്ര വലിയൊരു സൈന്യം ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ, ഭവാൻ എന്തുകൊണ്ട് വിഷാദത്തിൽ ആകുന്നു? ഭോഗവതിയിൽ ചെന്നു, യുദ്ധത്തിൽ പന്നഗന്മാരെ ജയിച്ചവനല്ലേ നിങ്ങൾ.
കൈലാസശിഖരാവാസീ യക്ഷൈര്ബഹുഭിരാവൃതഃ। സുമഹത്കദനം കൃത്വാ വശ്യസ്തേ ധനദഃ കൃതഃ
കൈലാസശിഖരങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന അനേകം യക്ഷന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നതിനുശേഷം, വലിയ യുദ്ധം നടത്തി, ധനദനെ ഭവാൻ കീഴടക്കി.
സ മഹേശ്വരസഖ്യേന ശ്ലാഘമാനസ്ത്വയാ വിഭോ। നിര്ജിതഃ സമരേ രോഷാല്ലോകപാലോ മഹാബലഃ
മഹേശ്വരനോടുള്ള സൗഹൃദം കൊണ്ടു നീ മഹത്വം പ്രാപിച്ചവനാണ്. മഹാബലശാലിയായ ലോകപാലനെ യുദ്ധത്തിൽ കോപത്തോടെ നീ ജയിച്ചു.
വിനിപാത്യ ച യക്ഷൌഘാന് വിക്ഷോഭ്യ വിനിഗൃഹ്യ ച। ത്വയാ കൈലാസശിഖരാദ് വിമാനമിദമാഹൃതമ്
നീ യക്ഷന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളെ വീഴ്ത്തി അവരെ അകറ്റി കീഴടക്കി, കൈലാസശിഖരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ ആകാശരഥം കൊണ്ടുവന്നു.
ദാനവേന്ദ്രോ മഹാബാഹോ വീര്യോത്സിക്തോ ദുരാസദഃ। വിഗൃഹ്യ വശമാനീതഃ കുമ്ഭീനസ്യാഃ സുഖാവഹഃ
വീര്യത്തിൽ നിറഞ്ഞ് സമീപിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത ദാനവരാജാവിനെ നീ യുദ്ധം ചെയ്ത് കീഴടക്കി, കുംഭീനസിക്ക് ആശ്വാസം നൽകി.
നിര്ജിതാസ്തേ മഹാബാഹോ നാഗാ ഗത്വാ രസാതലമ്। വാസുകിസ്തക്ഷകഃ ശങ്ഖോ ജടീ ച വശമാഹൃതാഃ
നീ മഹാബാഹുവായവനേ, പാതാളത്തിൽ ചെന്നു വാസുകി, തക്ഷക, ശംഖ, ജടി എന്നിവരുള്പ്പെടെയുള്ള സർപ്പന്മാരെ കീഴടക്കി.
അക്ഷയാ ബലവന്തശ്ച ശൂരാ ലബ്ധവരാഃ പുനഃ। ത്വയാ സംവത്സരം യുദ്ധ്വാ സമരേ ദാനവാ വിഭോ
അക്ഷയശക്തിയും വീര്യവും അനുഗ്രഹവും ലഭിച്ച ദാനവന്മാരെ നീ ഒരു സംവത്സരം യുദ്ധം നടത്തി ജയിച്ചു.
സ്വബലം സമുപാശ്രിത്യ നീതാ വശമരിംദമ। മായാശ്ചാധിഗതാസ്തത്ര ബഹ്വ്യോ വൈ രാക്ഷസാധിപ
സ്വന്തം ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച് നീ അവരെ കീഴടക്കി, ശത്രുനാശക, അവിടെ നീ അനേകം മായാവിദ്യകളും നേടി, രാക്ഷസാധിപനായവനേ.
ശൂരാശ്ച ബലവന്തശ്ച വരുണസ്യ സുതാ രണേ। നിര്ജിതാസ്തേ മഹാഭാഗ ചതുര്വിധബലാനുഗാഃ
വീര്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ വരുണന്റെ പുത്രന്മാരെയും നാലു വിഭാഗങ്ങളായ സൈന്യത്തോടൊപ്പം നീ യുദ്ധത്തിൽ കീഴടക്കി, മഹാഭാഗവാനേ.
മൃത്യുദണ്ഡമഹാഗ്രാഹം ശാല്മലീദ്രുമമണ്ഡിതമ്। കാലപാശമഹാവീചിം യമകിംകരപന്നഗമ്
മൃത്യുദണ്ഡം, കാലപാശം, യമന്റെ പാമ്പുകൾ, ശാല്മലിവൃക്ഷം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട യമലോകത്തിന്റെ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് നീ കടന്നു.
മഹാജ്വരേണ ദുര്ധര്ഷം യമലോകമഹാര്ണവമ്। അവഗാഹ്യ ത്വയാ രാജന് യമസ്യ ബലസാഗരമ്
മഹാജ്വരത്താൽ അതിജീവിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള യമലോകത്തിന്റെ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് നീ, രാജാവേ, യമന്റെ ശക്തി നിറഞ്ഞ ആഴത്തിൽ കടന്നു.
ജയശ്ച വിപുലഃ പ്രാപ്തോ മൃത്യുശ്ച പ്രതിഷേധിതഃ। സുയുദ്ധേന ച തേ സര്വേ ലോകസ്തത്ര സുതോഷിതാഃ
നീ വലിയ വിജയം നേടി, മരണത്തെ തടഞ്ഞു; നിന്റെ ഉത്തമമായ യുദ്ധംകൊണ്ട് അവിടെയുള്ള ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ സന്തോഷിച്ചു.
ക്ഷത്രിയൈര്ബഹുഭിര്വീരൈഃ ശക്രതുല്യപരാക്രമൈഃ। ആസീദ് വസുമതീ പൂര്ണാ മഹദ്ഭിരിവ പാദപൈഃ
ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ പരാക്രമമുള്ള അനേകം വീരനായ ക്ഷത്രിയന്മാരാൽ ഭൂമി ഒരിക്കൽ വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുപോലെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തേഷാം വീര്യഗുണോത്സാഹൈര്ന സമോ രാഘവോ രണേ। പ്രസഹ്യ തേ ത്വയാ രാജന് ഹതാഃ സമരദുര്ജയാഃ
വീര്യത്തിലും ഗുണത്തിലും ഉത്സാഹത്തിലും രാഘവൻ അവർക്കു സമനല്ല; സമരത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരെ നീ ശക്തിയായി സംഹരിച്ചു, രാജാവേ.