വിമലേ ച പ്രകാശേതേ വിശാഖേ നിരുപദ്രവേ। നക്ഷത്രം പരമസ്മാകമിക്ഷ്വാകൂണാം മഹാത്മനാമ്
'തെളിഞ്ഞ ആകാശത്ത് വിഷാഖ നക്ഷത്രം തടസ്സമില്ലാതെ പ്രകാശിക്കുന്നു; ആ നക്ഷത്രം മഹാത്മാക്കളായ ഇക്ഷ്വാകുക്കൾക്കു ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.'
നൈര്ഋതം നൈര്ഋതാനാം ച നക്ഷത്രമതിപീഡ്യതേ। മൂലോ മൂലവതാ സ്പൃഷ്ടോ ധൂപ്യതേ ധൂമകേതുനാ
'നൈരൃതരുടെ നക്ഷത്രം വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടിൽ ആകുന്നു; മൂല നക്ഷത്രം മൂലവതിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടും, ധൂമകേതുവിന്റെ പുക കൊണ്ടും ബാധിക്കപ്പെടുന്നു.'
സര്വം ചൈതദ് വിനാശായ രാക്ഷസാനാമുപസ്ഥിതമ്। കാലേ കാലഗൃഹീതാനാം നക്ഷത്രം ഗ്രഹപീഡിതമ്
'ഇവയെല്ലാം രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശത്തിനുള്ള സൂചനകളാണ്; ഈ സമയത്ത്, ഗ്രഹങ്ങളുടെ ബാധയാൽ നക്ഷത്രം മരണത്തിന്റെ പിടിയിലായവർക്കാണ്.'
പ്രസന്നാഃ സുരസാശ്ചാപോ വനാനി ഫലവന്തി ച। പ്രവാന്തി നാധികാ ഗന്ധാ യഥര്തുകുസുമാ ദ്രുമാഃ
'ദേവന്മാർ സന്തുഷ്ടരാണ്, ജലങ്ങൾ സുതാര്യമാണ്, കാടുകൾ ഫലസമൃദ്ധിയോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; സുഗന്ധങ്ങൾ പരന്നുപോകുന്നു, മരങ്ങൾ കാലാനുസൃതമായ പുഷ്പങ്ങൾ പുഷ്പിക്കുന്നു.'
വ്യൂഢാനി കപിസൈന്യാനി പ്രകാശന്തേഽധികം പ്രഭോ। ദേവാനാമിവ സൈന്യാനി സംഗ്രാമേ താരകാമയേ। ഏവമാര്യ സമീക്ഷ്യൈതത് പ്രീതോ ഭവിതുമര്ഹസി
'കപ്പിസൈന്യങ്ങൾ നിരത്തായി അതിവിശേഷമായി തെളിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു, പ്രഭോ, ദേവന്മാർ അസുരന്മാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്തപ്പോഴത്തെ സൈന്യങ്ങളെപ്പോലെ; അതിനാൽ, ആര്യ, ഇതെല്ലാം കണ്ടു സന്തോഷിക്കേണ്ടതാണ്.'
ഇതി ഭ്രാതരമാശ്വാസ്യ ഹൃഷ്ടഃ സൌമിത്രിരബ്രവീത്। അഥാവൃത്യ മഹീം കൃത്സ്നാം ജഗാമ ഹരിവാഹിനീ
ഇങ്ങനെ സഹോദരനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ സൗമിത്രി പറഞ്ഞു; പിന്നെ കപ്പിസൈന്യം മുഴുവൻ ഭൂമിയും മൂടി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ഋക്ഷവാനരശാര്ദൂലൈര്നഖദ്രംഷ്ട്രായുധൈരപി। കരാഗ്രൈശ്ചരണാഗ്രൈശ്ച വാനരൈരുദ്ധതം രജഃ
കരടികളും വാനരങ്ങളും അവരുടെ നേതാക്കളും, നഖവും പല്ലും ആയുധമാക്കി, കൈകളും കാലുകളും വിരലുകളും ഉപയോഗിച്ച് വാനരങ്ങൾ പൊടി ഉയർത്തി.
ഭീമമന്തര്ദധേ ലോകം നിവാര്യ സവിതുഃ പ്രഭാമ്। സപര്വതവനാകാശം ദക്ഷിണാം ഹരിവാഹിനീ
അത് ഭയാനകമായ കപ്പിസൈന്യം, തെക്കേ പ്രദേശവും അതിലെ പർവതങ്ങളും കാടുകളും ആകാശവും മൂടി, ലോകം മറച്ചു സൂര്യപ്രകാശം തടഞ്ഞു.
ഛാദയന്തീ യയൌ ഭീമാ ദ്യാമിവാമ്ബുദസംതതിഃ। ഉത്തരന്ത്യാശ്ച സേനായാഃ സതതം ബഹുയോജനമ്
ആ ഭയങ്കരമായ സൈന്യം ആകാശം മേഘക്കൂട്ടം പോലെ മൂടി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; സൈന്യം കടന്നുപോകുമ്പോൾ എല്ലായ്പ്പോഴും അനേകം യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു.
നദീസ്രോതാംസി സര്വാണി സസ്യന്ദുര്വിപരീതവത്। സരാംസി വിമലാമ്ഭാംസി ദ്രുമാകീര്ണാംശ്ച പര്വതാന്
എല്ലാ നദികളും ഒഴുകുന്നത് വിരുദ്ധദിശയിലായി, സുതാര്യമായ ജലമുള്ള തടാകങ്ങളും, മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പർവതങ്ങളും അങ്ങനെ കണ്ടു.
സമാന് ഭൂമിപ്രദേശാംശ്ച വനാനി ഫലവന്തി ച। മധ്യേന ച സമന്താച്ച തിര്യക് ചാധശ്ച സാവിശത്
അവരാണ് സമതലമായ സ്ഥലങ്ങളിലൂടെ, പഴം നിറഞ്ഞ കാടുകളിലൂടെ നടന്നു, ഇടയ്ക്കും ചുറ്റും അപ്പുറവും താഴെയും കടന്നു പോയി.
സമാവൃത്യ മഹീം കൃത്സ്നാം ജഗാമ മഹതീ ചമൂഃ। തേ ഹൃഷ്ടവദനാഃ സര്വേ ജഗ്മുര്മാരുതരംഹസഃ
മഹത്തായ ആ സൈന്യം മുഴുവൻ ഭൂമി മൂടി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ മുഖം തെളിഞ്ഞ് കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗത്തിൽ നടന്നു.
ഹരയോ രാഘവസ്യാര്ഥേ സമാരോപിതവിക്രമാഃ। ഹര്ഷം വീര്യം ബലോദ്രേകാന് ദര്ശയന്തഃ പരസ്പരമ്
രാഘവന്റെ വേണ്ടി ശക്തി നേടിയ വാനരന്മാർ പരസ്പരം സന്തോഷവും വീര്യവും ശക്തിയുടെ അധികത്വവും കാണിച്ചു.
യൌവനോത്സേകജാദ് ദര്പാദ് വിവിധാംശ്ചക്രുരധ്വനി। തത്ര കേചിദ് ദ്രുതം ജഗ്മുരുത്പേതുശ്ച തഥാപരേ
യൗവനത്തിന്റെ അഭിമാനത്തിൽ അവർ വഴിയിൽ പലവിധ കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തു; ചിലർ വേഗത്തിൽ ഓടി, മറ്റുള്ളവർ ചാടുകയും ചെയ്തു.
കേചിത് കിലകിലാം ചക്രുര്വാനരാ വനഗോചരാഃ। പ്രാസ്ഫോടയംശ്ച പുച്ഛാനി സംനിജഘ്നുഃ പദാന്യപി
കാടുകളിൽ താമസിക്കുന്ന ചില വാനരന്മാർ വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി; ചിലർ വാലുകൾ കുലുക്കി, മറ്റുള്ളവർ കാലുകൊണ്ട് നിലം അടിച്ചു.
ഭുജാന് വിക്ഷിപ്യ ശൈലാംശ്ച ദ്രുമാനന്യേ ബഭഞ്ജിരേ। ആരോഹന്തശ്ച ശൃങ്ഗാണി ഗിരീണാം ഗിരിഗോചരാഃ
ചിലർ കൈകൾ വീശി, മറ്റുള്ളവർ പർവ്വതങ്ങളും മരങ്ങളും പൊട്ടിച്ചു; പർവ്വതങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ അതിന്റെ കൊടുമുടികൾ കയറി.
മഹാനാദാന് പ്രമുഞ്ചന്തി ക്ഷ്വേഡാമന്യേ പ്രചക്രിരേ। ഊരുവേഗൈശ്ച മമൃദുര്ലതാജാലാന്യനേകശഃ
ചിലർ വലിയ ഗർജ്ജനങ്ങൾ മുഴക്കി, മറ്റുള്ളവർ കൂവൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി; പലരും തങ്ങളുടെ തോളിന്റെ ശക്തിയിൽ വള്ളി കാടുകൾ തകർത്തു.
ജൃമ്ഭമാണാശ്ച വിക്രാന്താ വിചിക്രീഡുഃ ശിലാദ്രുമൈഃ। തതഃ ശതസഹസ്രൈശ്ച കോടിഭിശ്ച സഹസ്രശഃ
വലിയ ധൈര്യത്തോടെ അവർ കല്ലുകളും മരങ്ങളും കൊണ്ട് കളിച്ചു; പിന്നെ ലക്ഷക്കണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന് വാനരന്മാർ അങ്ങോട്ട് നീങ്ങി.
വാനരാണാം സുഘോരാണാം ശ്രീമത്പരിവൃതാ മഹീ। സാ സ്മ യാതി ദിവാരാത്രം മഹതീ ഹരിവാഹിനീ
ഭയങ്കരവും ഭംഗിയുള്ളവുമായ വാനരന്മാർ ഭൂമി മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു; ആ വലിയ വാനരസൈന്യം പകലും രാത്രിയും മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
പ്രഹൃഷ്ടമുദിതാഃ സര്വേ സുഗ്രീവേണാഭിപാലിതാഃ। വാനരാസ്ത്വരിതാ യാന്തി സര്വേ യുദ്ധാഭിനന്ദിനഃ। പ്രമോക്ഷയിഷവഃ സീതാം മുഹൂര്തം ക്വാപി നാവസന്
സുഗ്രീവന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെയും ഉല്ലാസത്തോടെയും വാനരന്മാർ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിനായി ആവേശത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോയി; സീതയെ രക്ഷിക്കാനായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം, ഒരു നിമിഷം പോലും എവിടെയും താമസിച്ചില്ല.
തതഃ പാദപസമ്ബാധം നാനാവനസമായുതമ്। സഹ്യപര്വതമാസാദ്യ വാനരാസ്തേ സമാരുഹന്
പലതരം കാടുകളും മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞും കിടക്കുന്ന സഹ്യപർവ്വതം എത്തിയപ്പോൾ, ആ വാനരന്മാർ അതിൽ കയറിത്തുടങ്ങി.
കാനനാനി വിചിത്രാണി നദീപ്രസ്രവണാനി ച। പശ്യന്നപി യയൌ രാമഃ സഹ്യസ്യ മലയസ്യ ച
രാമൻ അത്ഭുതകരമായ കാടുകളും ഒഴുകുന്ന നദികളും നോക്കി, സഹ്യയും മലയയും പർവ്വതങ്ങൾ കടന്നു മുന്നോട്ട് നടന്നു.
ചമ്പകാംസ്തിലകാംശ്ചൂതാനശോകാന് സിന്ദുവാരകാന്। തിനിശാന് കരവീരാംശ്ച ഭഞ്ജന്തി സ്മ പ്ലവംഗമാഃ
വാനരന്മാർ ചമ്പക, തിലക, മാവു, അശോക, സിന്ദുവാര, തിനിശ, അരളി മരങ്ങളുടെ ശാഖകൾ പൊട്ടിച്ചു.
അങ്കോലാംശ്ച കരഞ്ജാംശ്ച പ്ലക്ഷന്യഗ്രോധപാദപാന്। ജമ്ബൂകാമലകാന് നീപാന് ഭഞ്ജന്തി സ്മ പ്ലവംഗമാഃ
അവർ അങ്കോള, കരിഞ്ച, അത്തിമരം, ആൽമരം, ഞാവൽ, നെല്ലിക്ക, നീപ്പു മരങ്ങൾ എന്നിവയും പൊട്ടിച്ചു.
പ്രസ്തരേഷു ച രമ്യേഷു വിവിധാഃ കാനനദ്രുമാഃ। വായുവേഗപ്രചലിതാഃ പുഷ്പൈരവകിരന്തി താന്
സുന്ദരമായ പാറമലകളിൽ, പലതരം കാടുമരങ്ങൾ കാറ്റിന്റെ ശക്തിയിൽ കുലുങ്ങി പൂക്കൾ അവരിൽ ചിതറിച്ചു.
മാരുതഃ സുഖസംസ്പര്ശോ വാതി ചന്ദനശീതലഃ। ഷട്പദൈരനുകൂജദ്ഭിര്വനേഷു മധുഗന്ധിഷു
ചന്ദനത്തണലുപോലെയുള്ള സുഖമായ കാറ്റ്, തേൻമണം നിറഞ്ഞ കാടുകളിൽ, തേൻചീറ്റകളുടെ ഗാനം കൂട്ടി വീശി.
അധികം ശൈലരാജസ്തു ധാതുഭിസ്തു വിഭൂഷിതഃ। ധാതുഭ്യഃ പ്രസൃതോ രേണുര്വായുവേഗേന ഘട്ടിതഃ
പർവ്വതരാജാവ് ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ആ ധാതുക്കളിൽ നിന്നുള്ള പൊടി കാറ്റ് ഉയർത്തി ചിതറിച്ചു.
സുമഹദ്വാനരാനീകം ഛാദയാമാസ സര്വതഃ। ഗിരിപ്രസ്ഥേഷു രമ്യേഷു സര്വതഃ സമ്പ്രപുഷ്പിതാഃ
വലിയ വാനരസൈന്യം ചുറ്റും മുഴുവൻ പുഷ്പിതമായ മരങ്ങൾ കൊണ്ട് പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ മൂടപ്പെട്ടു.
കേതക്യഃ സിന്ദുവാരാശ്ച വാസന്ത്യശ്ച മനോരമാഃ। മാധവ്യോ ഗന്ധപൂര്ണാശ്ച കുന്ദഗുല്മാശ്ച പുഷ്പിതാഃ
കേതകി, സിന്ദുവാര, മനോഹരമായ വസന്തകാല പുഷ്പങ്ങൾ, സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ മാധവി, പൂത്ത കുണ്ടഗുല്മം എന്നിവ അവിടത്തെ ഭംഗിയെ വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
ചിരിബില്വാ മധൂകാശ്ച വഞ്ജുലാ ബകുലാസ്തഥാ। രഞ്ജകാസ്തിലകാശ്ചൈവ നാഗവൃക്ഷാശ്ച പുഷ്പിതാഃ
ചിരിബിൽവം, മധൂകം, വഞ്ചുല, ബകുലം, രഞ്ജകം, തിലകം, നാഗവൃക്ഷം എന്നിവയും പൂത്തു നിലകൊണ്ടിരുന്നു.