ഫലമൂലവതാ നീല ശീതകാനനവാരിണാ। പഥാ മധുമതാ ചാശു സേനാം സേനാപതേ നയ
നീലാ, സേനാധിപനായ നീ, പഴവും കിഴങ്ങും നിറഞ്ഞതും തണുത്ത കാട്ടുനീരും തേൻപോലുള്ള വഴിയും ഉള്ള വഴി വേഗത്തിൽ സൈന്യത്തെ നയിക്കണം.
ദൂഷയേയുര്ദുരാത്മാനഃ പഥി മൂലഫലോദകമ്। രാക്ഷസാഃ പഥി രക്ഷേഥാസ്തേഭ്യസ്ത്വം നിത്യമുദ്യതഃ
ദുഷ്ടരായ രാക്ഷസന്മാർ വഴിയിൽ പഴം, കിഴങ്ങ്, വെള്ളം എന്നിവ മലിനമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാം. അതിനാൽ നീ എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ അവയെ സംരക്ഷിക്കണം.
നിമ്നേഷു വനദുര്ഗേഷു വനേഷു ച വനൌകസഃ। അഭിപ്ലുത്യാഭിപശ്യേയുഃ പരേഷാം നിഹിതം ബലമ്
താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും കാട്ടിലെ കഠിന സ്ഥലങ്ങളിലും വനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവർ ചാടിപ്പോയി ശത്രുക്കളുടെ സൈന്യം എവിടെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് നോക്കണം.
യത്തു ഫല്ഗു ബലം കിംചിത് തദത്രൈവോപപദ്യതാമ്। ഏതദ്ധി കൃത്യം ഘോരം നോ വിക്രമേണ പ്രയുജ്യതാമ്
വലിയ ശക്തിയില്ലാത്ത ചെറിയ സൈന്യം എങ്കിൽ അതിവേഗം ഇവിടെ തന്നെ നേരിടണം. ഈ ഭയങ്കരമായ ജോലി ധൈര്യത്തോടെ ചെയ്യണം.
സാഗരൌഘനിഭം ഭീമമഗ്രാനീകം മഹാബലാഃ। കപിസിംഹാഃ പ്രകര്ഷന്തു ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
സമുദ്രംപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ മുന്നേറ്റസേനയെ, ശക്തിയുള്ള സിംഹസദൃശമായ വാനരന്മാർ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മുന്നോട്ട് നയിക്കട്ടെ.
ഗജശ്ച ഗിരിസംകാശോ ഗവയശ്ച മഹാബലഃ। ഗവാക്ഷശ്ചാഗ്രതോ യാതു ഗവാം ദൃപ്ത ഇവര്ഷഭഃ
പർവതത്തിനെപ്പോലെയുള്ള ഗജനും മഹാശക്തിയുള്ള ഗവയനും ഗവാക്ഷനും, പശുക്കളുടെ ഇടയിൽ അഭിമാനമുള്ള കാളപോലെ മുന്നിൽ പോകട്ടെ.
യാതു വാനരവാഹിന്യാ വാനരഃ പ്ലവതാം പതിഃ। പാലയന് ദക്ഷിണം പാര്ശ്വമൃഷഭോ വാനരര്ഷഭഃ
വാനരസേനയുടെ വലതുവശം സംരക്ഷിക്കാൻ, ചാടലിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുടെ അധിപതിയായ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ ഋഷഭൻ മുന്നോട്ട് പോകണം.
ഗന്ധഹസ്തീവ ദുര്ധര്ഷസ്തരസ്വീ ഗന്ധമാദനഃ। യാതു വാനരവാഹിന്യാഃ സവ്യം പാര്ശ്വമധിഷ്ഠിതഃ
യുദ്ധഹസ്തിനിയെപ്പോലെയുള്ള ഭയങ്കരനും വേഗശാലിയുമായ ഗന്ധമാദനൻ, വാനരസേനയുടെ ഇടതുവശം കാത്തുനിൽക്കണം.
യാസ്യാമി ബലമധ്യേഽഹം ബലൌഘമഭിഹര്ഷയന്। അധിരുഹ്യ ഹനൂമന്തമൈരാവതമിവേശ്വരഃ
ഞാൻ തന്നെ സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ ചെന്നു, സൈന്യത്തെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ച്, ഹനുമാന്റെ മേൽ കയറി, ഇന്ദ്രൻ എയരാവതത്തിൽ കയറിയതുപോലെ പോകും.
അങ്ഗദേനൈഷ സംയാതു ലക്ഷ്മണശ്ചാന്തകോപമഃ। സാര്വഭൌമേന ഭൂതേശോ ദ്രവിണാധിപതിര്യഥാ
മരണദൂതനുപോലെയുള്ള ലക്ഷ്മണനും അങ്ങദനും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ, ഭൂതങ്ങളുടെ ഇശ്വരൻ സർവഭൗമനോടൊപ്പം പോകുന്നതുപോലെ.
ജാമ്ബവാംശ്ച സുഷേണശ്ച വേഗദര്ശീ ച വാനരഃ। ഋക്ഷരാജോ മഹാബാഹുഃ കുക്ഷിം രക്ഷന്തു തേ ത്രയഃ
ജാംബവാൻ, സുശേനൻ, വേഗശാലിയായ വാനരൻ വേഗദർശി, ഈ മൂവരും കരുതലോടെ പിൻവശം സംരക്ഷിക്കണം.
രാഘവസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവോ വാഹിനീപതിഃ। വ്യാദിദേശ മഹാവീര്യോ വാനരാന് വാനരര്ഷഭഃ
രാഘവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, മഹാവീര്യശാലിയും വാനരശ്രേഷ്ഠനുമായ സുഗ്രീവൻ, വാനരന്മാരോട് ഉത്തരവിട്ടു.
തേ വാനരഗണാഃ സര്വേ സമുത്പത്യ മഹൌജസഃ। ഗുഹാഭ്യഃ ശിഖരേഭ്യശ്ച ആശു പുപ്ലുവിരേ തദാ
അപ്പോൾ ആ ശക്തിയുള്ള വാനരസേന മുഴുവൻ, ഗുഹകളിൽ നിന്നും പർവതശിഖരങ്ങളിൽ നിന്നും വേഗത്തിൽ ചാടി പുറപ്പെട്ടു.
തതോ വാനരരാജേന ലക്ഷ്മണേന ച പൂജിതഃ। ജഗാമ രാമോ ധര്മാത്മാ സസൈന്യോ ദക്ഷിണാം ദിശമ്
വാനരരാജാവും ലക്ഷ്മണനും ആദരിച്ച രാമൻ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവൻ, തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം തെക്കോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
ശതൈഃ ശതസഹസ്രൈശ്ച കോടിഭിശ്ചായുതൈരപി। വാരണാഭൈശ്ച ഹരിഭിര്യയൌ പരിവൃതസ്തദാ
അന്നേരം ആനകളെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്ന വാനരന്മാർ നൂറുകണക്കിന്, ലക്ഷക്കണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന്, പതിനായിരം കോടിയോളം ആളുകൾ ചുറ്റി നിന്നു.
തം യാന്തമനുയാന്തീ സാ മഹതീ ഹരിവാഹിനീ। ഹൃഷ്ടാഃ പ്രമുദിതാഃ സര്വേ സുഗ്രീവേണാപി പാലിതാഃ
അവനെ പിന്തുടർന്ന് ആ മഹത്തായ വാനരസേന സന്തോഷത്തോടെയും ഉല്ലാസത്തോടെയും സുഖ്രീവന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ആപ്ലവന്തഃ പ്ലവന്തശ്ച ഗര്ജന്തശ്ച പ്ലവംഗമാഃ। ക്ഷ്വേലന്തോ നിനദന്തശ്ച ജഗ്മുര്വൈ ദക്ഷിണാം ദിശമ്
വാനരന്മാർ ചാടിയും കുതിച്ചും കൂവിയും ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചും തെക്കോട്ട് മുന്നേറി.
ഭക്ഷയന്തഃ സുഗന്ധീനി മധൂനി ച ഫലാനി ച। ഉദ്വഹന്തോ മഹാവൃക്ഷാന് മഞ്ജരീപുഞ്ജധാരിണഃ
അവർ സുഗന്ധമുള്ള തേനും പഴങ്ങളും കഴിച്ചു, പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ ചുമന്ന് നടന്നു.
അന്യോന്യം സഹസാ ദൃപ്താ നിര്വഹന്തി ക്ഷിപന്തി ച। പതന്തശ്ചോത്പതന്ത്യന്യേ പാതയന്ത്യപരേ പരാന്
അഹങ്കാരത്തോടെ അവർ ഒരുമുത്തിരി കൂട്ടുകാരെ പിടിച്ചു എറിഞ്ഞു; ചിലർ വീണു, ചിലർ ചാടിപ്പോയി, മറ്റുള്ളവർ കൂട്ടുകാരെ താഴേക്ക് തള്ളി.
രാവണോ നോ നിഹന്തവ്യഃ സര്വേ ച രജനീചരാഃ। ഇതി ഗര്ജന്തി ഹരയോ രാഘവസ്യ സമീപതഃ
രാമന്റെ അടുത്ത് വാനരന്മാർ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: 'രാവണനും എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും ഞങ്ങൾ കൊല്ലണം!'
പുരസ്താദൃഷഭോ നീലോ വീരഃ കുമുദ ഏവ ച। പന്ഥാനം ശോധയന്തി സ്മ വാനരൈര്ബഹുഭിഃ സഹ
മുന്നിൽ വീരനായ നീലനും കുമുദനും അനേകം വാനരന്മാരോടൊപ്പം വഴി വെട്ടി മുന്നേറി.
മധ്യേ തു രാജാ സുഗ്രീവോ രാമോ ലക്ഷ്മണ ഏവ ച। ബലിഭിര്ബഹുഭിര്ഭീമൈര്വൃതഃ ശത്രുനിബര്ഹണഃ
നടുവിൽ രാജാവായ സുഖ്രീവനും രാമനും ലക്ഷ്മണനും അനേകം ശക്തിയുള്ള ഭയങ്കരനായ സേനാനികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നടന്നു.
ഹരിഃ ശതബലിര്വീരഃ കോടിഭിര്ദശഭിര്വൃതഃ। സര്വാമേകോ ഹ്യവഷ്ടഭ്യ രരക്ഷ ഹരിവാഹിനീമ്
വീരനായ ശതബലി പതിനായിരം കോടിയോളം ആളുകൾ ചുറ്റി, ഒറ്റയ്ക്ക് മുഴുവൻ വാനരസേനയെ കാത്തു.
കോടീശതപരീവാരഃ കേസരീ പനസോ ഗജഃ। അര്കശ്ച ബഹുഭിഃ പാര്ശ്വമേകം തസ്യാഭിരക്ഷതി
നൂറുകോടി ആളുകൾ കൂട്ടമായി, കേസരി, പനസ, ഗജ, അർക്ക എന്നിവരും അനേകം പേരും ചേർന്ന് ഒരു വശം കാത്തു.
സുഷേണോ ജാമ്ബവാംശ്ചൈവ ഋക്ഷൈര്ബഹുഭിരാവൃതൌ। സുഗ്രീവം പുരതഃ കൃത്വാ ജഘനം സംരരക്ഷതുഃ
സുഷേണനും ജാംബവാനും അനേകം കരടികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സുഖ്രീവനെ മുന്നിൽ വെച്ച് പിന്നിൽ സംരക്ഷിച്ചു.
തേഷാം സേനാപതിര്വീരോ നീലോ വാനരപുംഗവഃ। സമ്പതന് പ്ലവതാം ശ്രേഷ്ഠസ്തദ് ബലം പര്യവാരയത്
അവരുടെ വീരനായ സേനാനി, വാനരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ നീലൻ, അതിവേഗം ആ സേനയെ ചുറ്റി സംരക്ഷിച്ചു.
ദരീമുഖഃ പ്രജങ്ഘശ്ച ജമ്ഭോഽഥ രഭസഃ കപിഃ। സര്വതശ്ച യയുര്വീരാസ്ത്വരയന്തഃ പ്ലവംഗമാന്
ദരീമുഖൻ, പ്രജംഗ്ഹൻ, ജംഭൻ, രഭസൻ എന്ന കപി, മറ്റു വീരന്മാരുമായി എല്ലാ ദിശകളിലും വാനരന്മാരെ ഉണർത്തി മുന്നേറി.
ഏവം തേ ഹരിശാര്ദൂലാ ഗച്ഛന്തി ബലദര്പിതാഃ। അപശ്യന്ത ഗിരിശ്രേഷ്ഠം സഹ്യം ഗിരിശതായുതമ്
ഇങ്ങനെ ശക്തിയുടെ അഭിമാനത്തോടെ ആ കപിശാർദൂലന്മാർ മുന്നോട്ട് പോയപ്പോൾ, നൂറു കുന്തുകളുള്ള മഹത്തായ സഹ്യപർവ്വതം അവർ കണ്ടു.
സരാംസി ച സുഫുല്ലാനി തടാകാനി വരാണി ച। രാമസ്യ ശാസനം ജ്ഞാത്വാ ഭീമകോപസ്യ ഭീതവത്
പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന തടാകങ്ങളും മനോഹരമായ കുളങ്ങളും കണ്ടു; രാമന്റെ കർശനമായ ആജ്ഞ മനസ്സിലാക്കി, ഭയത്തോടെയാണ് അവർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങിയത്.
വര്ജയന് നാഗരാഭ്യാശാംസ്തഥാ ജനപദാനപി। സാഗരൌഘനിഭം ഭീമം തദ് വാനരബലം മഹത്
നഗരങ്ങൾക്കും ജനവാസ പ്രദേശങ്ങൾക്കും അടുത്ത് പോകാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിച്ച്, സമുദ്രം പോലെ വൻതോതിലുള്ള ആ വാനരസേന മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.