ഇഹാദ്യ രജനീമേകാം സുഖം സ്വപ്സ്യാമഹേ വയമ്। ശ്വഃ പ്രഭാതേ നരശ്രേഷ്ഠ ജനകം ദ്രഷ്ടുമര്ഹസി
ഇവിടെ ഇന്നത്തെ രാത്രി നമുക്ക് സുഖമായി ഉറങ്ങാം; നാളെ രാവിലെ, മഹാനായവനേ, നീ ജനകനെ കാണണം.
സുമതിസ്തു മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രമുപാഗതമ്। ശ്രുത്വാ നരവരശ്രേഷ്ഠഃ പ്രത്യാഗച്ഛന്മഹായശാഃ
മഹാതേജസ്സുള്ള സുമതി, വിശ്വാമിത്രൻ എത്തിയതായി അറിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാപ്രശസ്തനായവൻ തിരികെ വന്നു.
പൂജാം ച പരമാം കൃത്വാ സോപാധ്യായഃ സബാന്ധവഃ। പ്രാഞ്ജലിഃ കുശലം പൃഷ്ട്വാ വിശ്വാമിത്രമഥാബ്രവീത്
ഉപാധ്യായന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി പരമോന്നതമായ ആദരം നടത്തി, കൈകൂപ്പി വിശ്വാമിത്രന്റെ സുഖം ചോദിച്ചശേഷം അവനോട് പറഞ്ഞു.
ധന്യോഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോഽസ്മി യസ്യ മേ വിഷയം മുനേ। സമ്പ്രാപ്തോ ദര്ശനം ചൈവ നാസ്തി ധന്യതരോ മമ
മഹർഷേ, എന്റെ ദേശത്ത് നീ എത്തി എന്നതുകൊണ്ടും നിന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞതുകൊണ്ടും ഞാൻ ഭാഗ്യവാനും അനുഗ്രഹിതനും ആകുന്നു; എന്നേക്കാൾ ഭാഗ്യശാലി ആരുമില്ല.
thumb|അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ നാൽപ്പത്തിയെട്ടാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
പൃഷ്ട്വാ തു കുശലം തത്ര പരസ്പരസമാഗമേ। കഥാന്തേ സുമതിര്വാക്യം വ്യാജഹാര മഹാമുനിമ്
അവരവരുടെ സുഖം ചോദിച്ച ശേഷം, സംഭാഷണം അവസാനിക്കുമ്പോൾ സുമതി മഹാമുനിയോടു പറഞ്ഞു.
ഇമൌ കുമാരൌ ഭദ്രം തേ ദേവതുല്യപരാക്രമൌ। ഗജസിംഹഗതീ വീരൌ ശാര്ദൂലവൃഷഭോപമൌ
നിനക്ക് ആശംസകൾ; ദൈവസമാന വീര്യവും, ആനയുടെയും സിംഹത്തിന്റെയും നടയും ഉള്ള ഈ രണ്ട് യുവാക്കൾ ആരാണ്? ഇവർ കടുവയേയും കാളയേയും പോലെ വീര്യശാലികളാണ്.
പദ്മപത്രവിശാലാക്ഷൌ ഖഡ്ഗതൂണിധനുര്ധരൌ। അശ്വിനാവിവ രൂപേണ സമുപസ്ഥിതയൌവനൌ
താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലപോലുള്ള വലിയ കണ്ണുകളും, വാൾ, അമ്പൊട, വില്ലും കൈവശമുള്ളവരും, അശ്വിനീദേവന്മാരെപോലെ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവരുമാണ്.
യദൃച്ഛയൈവ ഗാം പ്രാപ്തൌ ദേവലോകാദിവാമരൌ। കഥം പദ്ഭ്യാമിഹ പ്രാപ്തൌ കിമര്ഥം കസ്യ വാ മുനേ
ദേവലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള അമരന്മാരെപോലെ യാദൃശ്ചികമായി ഇവർ ഭൂമിയിൽ എത്തിയത് എങ്ങനെ? ഇവർ ആരുടെ കുട്ടികളാണ്, എന്തിനാണ് ഇവർ കാലിൽ നടക്കുന്നു, എന്തിനാണ് ഇവർ വന്നത്, മഹർഷേ?
ഭൂഷയന്താവിമം ദേശം ചന്ദ്രസൂര്യാവിവാമ്ബരമ്। പരസ്പരേണ സദൃശൌ പ്രമാണേങ്ഗിതചേഷ്ടിതൈഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ആകാശത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ ഇവർ ഈ ദേശത്തെ ഭംഗിപ്പെടുത്തുന്നു; രൂപത്തിലും പെരുമാറ്റത്തിലും ഒരുപോലെയാണ്.
കിമര്ഥം ച നരശ്രേഷ്ഠൌ സമ്പ്രാപ്തൌ ദുര്ഗമേ പഥി। വരായുധധരൌ വീരൌ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ
നരശ്രേഷ്ഠന്മാരായ ഈ വീരന്മാർ മികച്ച ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച് ഈ ദുഷ്കരമായ വഴിയിൽ എന്തിനാണ് എത്തിയതെന്ന് ഞാൻ സത്യമായി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ യഥാവൃത്തം ന്യവേദയത്। സിദ്ധാശ്രമനിവാസം ച രാക്ഷസാനാം വധം യഥാ। വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ രാജാ പരമവിസ്മിതഃ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം വിശ്വാമിത്രൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു; സിദ്ധാശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചതും, രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചതും വിശദീകരിച്ചു. വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
അതിഥീ പരമം പ്രാപ്തൌ പുത്രൌ ദശരഥസ്യ തൌ। പൂജയാമാസ വിധിവത് സത്കാരാര്ഹൌ മഹാബലൌ
അതിനുശേഷം, ദശരഥന്റെ ആ രണ്ടു മഹാബലശാലി പുത്രന്മാരെ അതിഥികളായി സ്വീകരിച്ച്, യഥാവിധി ആദരവും സത്കാരവും നൽകി.
തതഃ പരമസത്കാരം സുമതേഃ പ്രാപ്യ രാഘവൌ। ഉഷ്യ തത്ര നിശാമേകാം ജഗ്മതുര്മിഥിലാം തതഃ
അപ്പുറം, അത്യന്തം മാന്യനായ ആ മനുഷ്യനിൽ നിന്നു വലിയ ആദരവു ലഭിച്ച ശേഷം, രാഘവന്മാർ അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചു, പിന്നെ മിഥിലയിലേക്കു യാത്രയായി.
താം ദൃഷ്ട്വാ മുനയഃ സര്വേ ജനകസ്യ പുരീം ശുഭാമ്। സാധു സാധ്വിതി ശംസന്തോ മിഥിലാം സമപൂജയന്
ജനകന്റെ ആ ശുഭമായ നഗരത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ മുനികളും 'ശ്രേഷ്ഠം, ശ്രേഷ്ഠം' എന്നു പറഞ്ഞ് മിഥിലയെ വഹുവിധം സ്തുതിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.
മിഥിലോപവനേ തത്ര ആശ്രമം ദൃശ്യ രാഘവഃ। പുരാണം നിര്ജനം രമ്യം പപ്രച്ഛ മുനിപുങ്ഗവമ്
അവിടെ, മിഥിലയുടെ സമീപത്തുള്ള വനത്തിൽ രാഘവൻ ഒരു പുരാതനവും ശൂന്യവുമായ മനോഹരമായ ആശ്രമം കണ്ടു, പിന്നെ പ്രധാനമുനിയെ ചോദിച്ചു.
ഇദമാശ്രമസംകാശം കിം ന്വിദം മുനിവര്ജിതമ്। ശ്രോതുമിച്ഛാമി ഭഗവന് കസ്യായം പൂര്വ ആശ്രമഃ
ഭഗവനേ, ഈ സ്ഥലം ആശ്രമംപോലെയാണ്, പക്ഷേ എങ്ങനെ ഇതിൽ ഒരു മുനിയും ഇല്ല? ആരുടെ പഴയ ആശ്രമമാണിതെന്ന് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ രാഘവേണോക്തം വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ। പ്രത്യുവാച മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രോ മഹാമുനിഃ
രാഘവൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടു, വാക്പാടവമുള്ള മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഹന്ത തേ കഥയിഷ്യാമി ശൃണു തത്ത്വേന രാഘവ। യസ്യൈതദാശ്രമപദം ശപ്തം കോപാന്മഹാത്മനഃ
രാഘവ, ഞാൻ നിന്നോട് സത്യം പറഞ്ഞ് പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു, ആരുടെ ആശ്രമമാണിതെന്നും, മഹാത്മാവിന്റെ കോപത്തിൽ ശപിക്കപ്പെട്ടതാണിതെന്നും.
ഗൌതമസ്യ നരശ്രേഷ്ഠ പൂര്വമാസീന്മഹാത്മനഃ। ആശ്രമോ ദിവ്യസംകാശഃ സുരൈരപി സുപൂജിതഃ
നരശ്രേഷ്ഠാ, ഇതു മുമ്പ് മഹാത്മാവായ ഗൗതമന്റെ ആശ്രമമായിരുന്നു; ദൈവികമായ പ്രകാശമുള്ളതും ദേവതകളും വഹുവിധം ആദരിച്ചതുമാണ്.
സ ചാത്ര തപ ആതിഷ്ഠദഹല്യാസഹിതഃ പുരാ। വര്ഷപൂഗാന്യനേകാനി രാജപുത്ര മഹായശഃ
രാജകുമാരാ, മഹാശോഭയുള്ള അഹല്യയോടൊപ്പം ഗൗതമൻ ഇവിടെ അനേകം വർഷങ്ങൾ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു.
തസ്യാന്തരം വിദിത്വാ ച സഹസ്രാക്ഷഃ ശചീപതിഃ। മുനിവേഷധരോ ഭൂത്വാ അഹല്യാമിദമബ്രവീത്
ഗൗതമൻ ഇല്ലാത്തതറിഞ്ഞ്, ശചിയുടെ ഭർത്താവായ ഇന്ദ്രൻ മുനിവേഷം ധരിച്ച് അഹല്യയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഋതുകാലം പ്രതീക്ഷന്തേ നാര്ഥിനഃ സുസമാഹിതേ। സംഗമം ത്വഹമിച്ഛാമി ത്വയാ സഹ സുമധ്യമേ
സുന്ദരിയായവളേ, സംഗമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ശരിയായ കാലം കാത്തിരിക്കുന്നു; പക്ഷേ ഞാൻ ഇപ്പോൾ തന്നെ നിന്നോടൊപ്പം സംഗമം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
മുനിവേഷം സഹസ്രാക്ഷം വിജ്ഞായ രഘുനന്ദന। മതിം ചകാര ദുര്മേധാ ദേവരാജകുതൂഹലാത്
രഘുനന്ദനാ, മുനിവേഷത്തിൽ ഇന്ദ്രനാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടും, ദുർബുദ്ധിയാൽ ദേവരാജാവിനെ കുറിച്ചുള്ള കൗതുകത്തിൽ അവൾ സമ്മതിച്ചു.
അഥാബ്രവീത് സുരശ്രേഷ്ഠം കൃതാര്ഥേനാന്തരാത്മനാ। കൃതാര്ഥാസ്മി സുരശ്രേഷ്ഠ ഗച്ഛ ശീഘ്രമിതഃ പ്രഭോ
ശേഷം, തന്റെ ഉദ്ദേശ്യം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, അഹല്യ ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു: 'ദേവശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ സംതൃപ്തയാകുന്നു; ദയവായി ഉടൻ ഇവിടെ നിന്ന് പോവുക'.
ആത്മാനം മാം ച ദേവേശ സര്വഥാ രക്ഷ ഗൌതമാത്। ഇന്ദ്രസ്തു പ്രഹസന് വാക്യമഹല്യാമിദമബ്രവീത്
'ദേവേശാ, ഗൗതമനിൽ നിന്ന് എന്നെയും നിന്നെയും എങ്ങിനെയും രക്ഷിക്കണം', അഹല്യ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവളോട് പറഞ്ഞു.
സുശ്രോണി പരിതുഷ്ടോഽസ്മി ഗമിഷ്യാമി യഥാഗതമ്। ഏവം സംഗമ്യ തു തദാ നിശ്ചക്രാമോടജാത് തതഃ
'സുന്ദരശോഭയുള്ളവളേ, ഞാൻ സംതൃപ്തനാണ്; ഞാൻ വന്നപോലെ തന്നെ പോകുന്നു.' അങ്ങനെ, സംഗമം കഴിഞ്ഞ് ഉടൻ അവൻ കുടിലിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി.
സ സമ്ഭ്രമാത് ത്വരന് രാമ ശങ്കിതോ ഗൌതമം പ്രതി। ഗൌതമം സ ദദര്ശാഥ പ്രവിശന്തം മഹാമുനിമ്
ശേഷം, ഗൗതമനെ ഭയന്ന്, ഇന്ദ്രൻ അതിവേഗം അവിടെ നിന്ന് പോകാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ മഹാമുനിയായ ഗൗതമൻ അകത്തേക്ക് വരുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
ദേവദാനവദുര്ധര്ഷം തപോബലസമന്വിതമ്। തീര്ഥോദകപരിക്ലിന്നം ദീപ്യമാനമിവാനലമ്
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും സമീപിക്കാനാകാത്ത, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയുള്ള, തീർത്ഥജലത്തിൽ കുളിച്ച, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനായിരുന്നു ഗൗതമൻ.
ഗൃഹീതസമിധം തത്ര സകുശം മുനിപുംഗവമ്। ദൃഷ്ട്വാ സുരപതിസ്ത്രസ്തോ വിഷണ്ണവദനോഽഭവത്
അവിടെ, കൂശയും സമിധും കൈയിൽ എടുത്ത് വരുന്ന മഹാമുനിയെ കണ്ടപ്പോൾ, ദേവതകളുടെ അധിപനായ ഇന്ദ്രൻ ഭയപ്പെട്ടു, മുഖം വാടിപ്പോയി.