അരിഘ്നം സിംഹസംകാശം ക്ഷിപ്രം ദ്രക്ഷ്യസി രാഘവമ്। ലക്ഷ്മണം ച ധനുഷ്മന്തം ലങ്കാദ്വാരമുപാഗതമ്
ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന സിംഹസദൃശനായ രാഘവനെയും, വില്ലുമായ ലക്ഷ്മണനെയും, ലങ്കയുടെ വാതിലിൽ എത്തിച്ചേരുന്നവരെയും നീ ഉടൻ കാണും.
നഖദംഷ്ട്രായുധാന് വീരാന് സിംഹശാര്ദൂലവിക്രമാന്। വാനരാന് വാരണേന്ദ്രാഭാന് ക്ഷിപ്രം ദ്രക്ഷ്യസി സംഗതാന്
നഖവും പല്ലും ആയുധമാക്കി, സിംഹത്തിന്റെയും കടുവയുടെയും ശക്തിയുള്ള, ആനപോലെയുള്ള വീരവാനരന്മാരെ നീ ഉടൻ ഒരുമിച്ച് കാണും.
ശൈലാമ്ബുദനികാശാനാം ലങ്കാമലയസാനുഷു। നര്ദതാം കപിമുഖ്യാനാം നചിരാച്ഛ്രോഷ്യസേ സ്വനമ്
പർവ്വതങ്ങളെയും മേഘങ്ങളെയും പോലെ ഭയങ്കരരായ കപിനേതാക്കൾ ലങ്കയുടെയും മലയപർവ്വതത്തിന്റെയും മുകളിലായി മുഴങ്ങുന്ന ഗർജ്ജനം നീ ഉടൻ കേൾക്കും.
നിവൃത്തവനവാസം ച ത്വയാ സാര്ധമരിംദമമ്। അഭിഷിക്തമയോധ്യായാം ക്ഷിപ്രം ദ്രക്ഷ്യസി രാഘവമ്
വനവാസം അവസാനിപ്പിച്ച്, നിനക്കൊപ്പം, അയോഗ്യയിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ട ശത്രുനാശകനായ രാഘവനെ നീ ഉടൻ കാണും.
തതോ മയാ വാഗ്ഭിരദീനഭാഷിണീ ശിവാഭിരിഷ്ടാഭിരഭിപ്രസാദിതാ। ഉവാഹ ശാന്തിം മമ മൈഥിലാത്മജാ തവാതിശോകേന തഥാതിപീഡിതാ
എന്റെ ശാന്തവും മംഗളകരവുമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട്, നിന്റെ ദു:ഖത്തിൽ അതിയായി പീഡിതയായ മൈഥിലിയുടെ മകളെ ഞാൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവൾ മനസ്സിൽ സമാധാനം കണ്ടെത്തി.
thumb|ധ്യാനശ്ലോകാഃ ശ്രൂയന്താമ്|center thumb|പ്രഥമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ധ്യാനശ്ലോകങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ. ആദ്യ സർഗ്ഗം കേൾക്കട്ടെ. മഹത്വമുള്ള വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ ഇതാണ് ആദ്യ സർഗ്ഗം.
കൃതം ഹനൂമതാ കാര്യം സുമഹദ് ഭുവി ദുര്ലഭമ്। മനസാപി യദന്യേന ന ശക്യം ധരണീതലേ
ഹനുമാൻ ഭൂമിയിൽ വളരെ അപൂർവമായ വലിയൊരു കാര്യം ചെയ്തു; മറ്റാരും മനസ്സിൽ പോലും ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു അത്.
നഹി തം പരിപശ്യാമി യസ്തരേത മഹോദധിമ്। അന്യത്ര ഗരുഡാദ് വായോരന്യത്ര ച ഹനൂമതഃ
ഈ മഹാസമുദ്രം കടക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ഗരുഡനും വായുവും ഹനുമാനും ഒഴികെ.
ദേവദാനവയക്ഷാണാം ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷസാമ്। അപ്രധൃഷ്യാം പുരീം ലങ്കാം രാവണേന സുരക്ഷിതാമ്
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും പാമ്പുകൾക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും പോലും, രാവണൻ കാത്തിരിക്കുന്ന ലങ്കാപുരി കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.
പ്രവിഷ്ടഃ സത്ത്വമാശ്രിത്യ ജീവന് കോ നാമ നിഷ്ക്രമേത്। കോ വിശേത് സുദുരാധര്ഷാം രാക്ഷസൈശ്ച സുരക്ഷിതാമ്
സ്വന്തം ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച് ആ നഗരത്തിൽ കയറി ജീവൻ രക്ഷിച്ച് പുറത്തുവരാൻ ആര്ക്ക് കഴിയും? രാക്ഷസന്മാർ കാത്തിരിക്കുന്ന അത്രയും ദുർജയമായ ആ നഗരത്തിൽ ആരാണ് കയറാൻ കഴിയുക?
യോ വീര്യബലസമ്പന്നോ ന സമഃ സ്യാദ്ധനൂമതഃ। ഭൃത്യകാര്യം ഹനുമതാ സുഗ്രീവസ്യ കൃതം മഹത്। ഏവം വിധായ സ്വബലം സദൃശം വിക്രമസ്യ ച
വീര്യവും ബലവും ഉള്ളവൻ എങ്കിലും ഹനുമാനെപ്പോലെ അല്ലെങ്കിൽ, ഹനുമാൻ സുഖ്രീവനുവേണ്ടി ചെയ്ത വലിയ സേവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ശക്തിയും വീര്യവും അളക്കേണ്ടതുണ്ട്.
യോ ഹി ഭൃത്യോ നിയുക്തഃ സന് ഭര്ത്രാ കര്മണി ദുഷ്കരേ। കുര്യാത് തദനുരാഗേണ തമാഹുഃ പുരുഷോത്തമമ്
യജമാനൻ നിർദ്ദേശിച്ച കഠിനമായ ഒരു ജോലി ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്ന ഭൃത്യനെയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമപുരുഷൻ എന്നു പറയുന്നത്.
യോ നിയുക്തഃ പരം കാര്യം ന കുര്യാന്നൃപതേഃ പ്രിയമ്। ഭൃത്യോ യുക്തഃ സമര്ഥശ്ച തമാഹുര്മധ്യമം നരമ്
ശക്തിയും കഴിവും ഉള്ളവൻ രാജാവിന്റെ ഇഷ്ടം ചെയ്യുന്ന പ്രധാന കാര്യത്തിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അത് ചെയ്യാത്തവനെ ശരാശരി മനുഷ്യൻ എന്നു പറയുന്നു.
നിയുക്തോ നൃപതേഃ കാര്യം ന കുര്യാദ് യഃ സമാഹിതഃ। ഭൃത്യോ യുക്തഃ സമര്ഥശ്ച തമാഹുഃ പുരുഷാധമമ്
ശ്രദ്ധയോടെയും കഴിവോടെയും രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശിച്ച ജോലി ചെയ്യാത്തവനെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന മനുഷ്യൻ എന്നു പറയുന്നു.
തന്നിയോഗേ നിയുക്തേന കൃതം കൃത്യം ഹനൂമതാ। ന ചാത്മാ ലഘുതാം നീതഃ സുഗ്രീവശ്ചാപി തോഷിതഃ
ആ ആജ്ഞ പാലിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഹനുമാൻ തന്റെ ജോലി പൂർണ്ണമായി നിർവഹിച്ചു; അവന്റെ മഹത്വം കുറയുകയും ചെയ്തില്ല, സുഖ്രീവനും സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു.
അഹം ച രഘുവംശശ്ച ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാബലഃ। വൈദേഹ്യാ ദര്ശനേനാദ്യ ധര്മതഃ പരിരക്ഷിതാഃ
ഇപ്പോൾ ഞാനും രഘുവംശവും ശക്തനായ ലക്ഷ്മണനും സീതയെ കാണുന്നതിലൂടെ ധർമ്മപരമായി രക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇദം തു മമ ദീനസ്യ മനോ ഭൂയഃ പ്രകര്ഷതി। യദിഹാസ്യ പ്രിയാഖ്യാതുര്ന കുര്മി സദൃശം പ്രിയമ്
എന്നാൽ എന്റെ മനസ്സ് ഇപ്പോഴും ദുഃഖിതമാണ്; സന്തോഷവാർത്ത പറഞ്ഞ ആർക്കും ഞാൻ അതിനൊത്ത സന്തോഷം നൽകാൻ കഴിയാത്തതിൽ മനസ്സിന് വേദനയുണ്ട്.
ഏഷ സര്വസ്വഭൂതസ്തു പരിഷ്വങ്ഗോ ഹനൂമതഃ। മയാ കാലമിമം പ്രാപ്യ ദത്തസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ
ഹനുമാനെ ഞാൻ ചേർത്ത് പിടിച്ചതാണ് എന്റെ എല്ലാം എന്നതുപോലെ വിലപ്പെട്ടത്; ഈ മഹാത്മാവിന് ഈ സമയത്ത് ഞാൻ ആലിംഗനം നൽകി.
ഇത്യുക്ത്വാ പ്രീതിഹൃഷ്ടാങ്ഗോ രാമസ്തം പരിഷസ്വജേ। ഹനൂമന്തം കൃതാത്മാനം കൃതകാര്യമുപാഗതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ രാമൻ തന്റെ ജോലി പൂർത്തിയാക്കി തിരിച്ചു വന്ന ഹനുമാനെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു.
ധ്യാത്വാ പുനരുവാചേദം വചനം രഘുസത്തമഃ। ഹരീണാമീശ്വരസ്യാപി സുഗ്രീവസ്യോപശൃണ്വതഃ
പിന്നീട് ചിന്തിച്ച് രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ, കുരങ്ങുകളുടെ രാജാവായ സുഖ്രീവൻ കേൾക്കുമ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വഥാ സുകൃതം താവത് സീതായാഃ പരിമാര്ഗണമ്। സാഗരം തു സമാസാദ്യ പുനര്നഷ്ടം മനോ മമ
എല്ലാ രീതിയിലും സീതയെ അന്വേഷിച്ചത് നല്ലതായിരുന്നു; പക്ഷേ, സമുദ്രത്തിൻറെ അരികിലെത്തിയപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് വീണ്ടും വിഷമമായി.
കഥം നാമ സമുദ്രസ്യ ദുഷ്പാരസ്യ മഹാമ്ഭസഃ। ഹരയോ ദക്ഷിണം പാരം ഗമിഷ്യന്തി സമാഗതാഃ
ഈ വലിയ കടലിന്റെ തെക്കേ കരയിൽ എത്താൻ ഈ കുരങ്ങുകൾക്ക് എങ്ങനെ കഴിയുമെന്ന് ഞാൻ വിചാരിക്കുന്നു.
യദ്യപ്യേഷ തു വൃത്താന്തോ വൈദേഹ്യാ ഗദിതോ മമ। സമുദ്രപാരഗമനേ ഹരീണാം കിമിവോത്തരമ്
വൈദേഹിയുടെ വിവരങ്ങൾ ഞാൻ കേട്ടെങ്കിലും, കുരങ്ങുകൾക്ക് കടൽ കടക്കാൻ എന്താണ് മാർഗം എന്നതിൽ ഉറപ്പില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ ശോകസമ്ഭ്രാന്തോ രാമഃ ശത്രുനിബര്ഹണഃ। ഹനൂമന്തം മഹാബാഹുസ്തതോ ധ്യാനമുപാഗമത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായ രാമൻ ദുഃഖത്തിൽ അലമുറയോടെ ഹനുമാനെ ഓർത്ത് ചിന്തയിൽ മുങ്ങി.
thumb|ദ്വിതീയഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വിതീയഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ രണ്ടാം സർഗം കേൾക്കുക.
തം തു ശോകപരിദ്യൂനം രാമം ദശരഥാത്മജമ്। ഉവാച വചനം ശ്രീമാന് സുഗ്രീവഃ ശോകനാശനമ്
ശോകത്തിൽ മുങ്ങിയ ദശരഥപുത്രനായ രാമനോട്, മഹത്വമുള്ള സുഖ്രീവൻ ദുഃഖം മാറ്റുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സംതാപസ്യ ച തേ സ്ഥാനം നഹി പശ്യാമി രാഘവ। പ്രവൃത്താവുപലബ്ധായാം ജ്ഞാതേ ച നിലയേ രിപോഃ
രാഘവ, ശത്രുവിന്റെ സ്ഥലം അറിയുകയും വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഇനി ദുഃഖിക്കേണ്ട കാര്യമില്ലെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.
മതിമാന് ശാസ്ത്രവിത് പ്രാജ്ഞഃ പണ്ഡിതശ്ചാസി രാഘവ। ത്യജേമാം പ്രാകൃതാം ബുദ്ധിം കൃതാത്മേവാര്ഥദൂഷിണീമ്
നീ ബുദ്ധിമാൻ, ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, വിവേകശാലി, പണ്ഡിതൻ; ഈ സാധാരണവും ആത്മാവിനെ ദുർബലമാക്കുന്ന ചിന്തകൾ ഉപേക്ഷിക്കണം.
സമുദ്രം ലങ്ഘയിത്വാ തു മഹാനക്രസമാകുലമ്। ലങ്കാമാരോഹയിഷ്യാമോ ഹനിഷ്യാമശ്ച തേ രിപുമ്
നാം വലിയ മുത്തലയാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രം കടന്ന് ലങ്കയിലെത്തി, നിന്റെ ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കും.
നിരുത്സാഹസ്യ ദീനസ്യ ശോകപര്യാകുലാത്മനഃ। സര്വാര്ഥാ വ്യവസീദന്തി വ്യസനം ചാധിഗച്ഛതി
ഉത്സാഹം ഇല്ലാത്ത, ദുർബലനായ, ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പരാജയപ്പെടും; ദുരന്തം നേരിടേണ്ടി വരും.