ബ്രഹ്മലോകം ചരത്വേക ഇന്ദ്രലോകം തഥാപരഃ। ദിവ്യവായുരിതി ഖ്യാതസ്തൃതീയോഽപി മഹായശാഃ
'ഒരുത്തൻ ബ്രഹ്മലോകത്ത് സഞ്ചരിക്കട്ടെ, മറ്റൊരുത്തൻ ഇന്ദ്രലോകത്തും; മൂന്നാമൻ ദിവ്യവായു എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാകട്ടെ.'
ചത്വാരസ്തു സുരശ്രേഷ്ഠ ദിശോ വൈ തവ ശാസനാത്। സംചരിഷ്യന്തി ഭദ്രം തേ കാലേന ഹി മമാത്മജാഃ
'മറ്റുള്ള നാലുപേർ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ദിശകളിൽ സഞ്ചരിക്കും. നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ; ഇവർ കാലക്രമേണ എന്റെ മക്കളാണ്.'
ത്വത്കൃതേനൈവ നാമ്നാ വൈ മാരുതാ ഇതി വിശ്രുതാഃ। തസ്യാസ്തദ് വചനം ശ്രുത്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ പുരന്ദരഃ
'നിന്റെ പ്രവൃത്തിയാൽ ഇവർ മാരുതന്മാർ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരാകും.' ദിതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആയിരം കണ്ണുള്ള പുരന്ദരൻ—
ഉവാച പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമതീദം ബലസൂദനഃ। സര്വമേതദ് യഥോക്തം തേ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
ബലാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ കയ്യുകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം സംശയമില്ലാതെ അങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കും.'
വിചരിഷ്യന്തി ഭദ്രം തേ ദേവരൂപാസ്തവാത്മജാഃ। ഏവം തൌ നിശ്ചയം കൃത്വാ മാതാപുത്രൌ തപോവനേ
'ദേവരൂപമുള്ള നിന്റെ മക്കൾ നിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം സഞ്ചരിക്കും.' ഇങ്ങനെ അമ്മയും മകനും തപോവനത്തിൽ തീരുമാനമെടുത്തു.
ജഗ്മതുസ്ത്രിദിവം രാമ കൃതാര്ഥാവിതി നഃ ശ്രുതമ്। ഏഷ ദേശഃ സ കാകുത്സ്ഥ മഹേന്ദ്രാധ്യുഷിതഃ പുരാ
രാമാ, അവർ ലക്ഷ്യം നേടിയാണ് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയതെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. കാകുത്സ്ഥകുലജനായവനേ, ഇതാണ് മഹേന്ദ്രൻ മുമ്പ് വാസം ചെയ്ത ദേശം.
ദിതിം യത്ര തപഃസിദ്ധാമേവം പരിചചാര സഃ। ഇക്ഷ്വാകോസ്തു നരവ്യാഘ്ര പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ
ഇവിടെ തന്നെയാണ് തപസ്സിൽ നിപുണയായ ദിതി സഞ്ചരിച്ചത്. മനുഷ്യസിംഹനായ ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ പുത്രൻ അത്യധികം ധാർമികനായിരുന്നു.
അലമ്ബുഷായാമുത്പന്നോ വിശാല ഇതി വിശ്രുതഃ। തേന ചാസീദിഹ സ്ഥാനേ വിശാലേതി പുരീ കൃതാ
അലമ്പുഷയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ വിശാലൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി; അവൻ ഈ സ്ഥലത്ത് വിശാലാ എന്ന നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
വിശാലസ്യ സുതോ രാമ ഹേമചന്ദ്രോ മഹാബലഃ। സുചന്ദ്ര ഇതി വിഖ്യാതോ ഹേമചന്ദ്രാദനന്തരഃ
വിശാലന്റെ മകൻ മഹാശക്തനായ ഹേമചന്ദ്രൻ; ഹേമചന്ദ്രന്റെ ശേഷം പ്രശസ്തനായ സുചന്ദ്രൻ ജനിച്ചു.
സുചന്ദ്രതനയോ രാമ ധൂമ്രാശ്വ ഇതി വിശ്രുതഃ। ധൂമ്രാശ്വതനയശ്ചാപി സൃഞ്ജയഃ സമപദ്യത
സുചന്ദ്രന്റെ പുത്രനായ ധൂമ്രാശ്വൻ എന്നാണു പ്രശസ്തൻ, ധൂമ്രാശ്വന്റെ പുത്രൻ സൃഞ്ജയൻ ആയിരുന്നു.
സൃഞ്ജയസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന് സഹദേവഃ പ്രതാപവാന്। കുശാശ്വഃ സഹദേവസ്യ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ
സൃഞ്ജയന്റെ പുത്രൻ മഹത്വവും തേജസ്സും ഉള്ള സഹദേവൻ ആയിരുന്നു; സഹദേവന്റെ പുത്രൻ ഉത്തമധാർമ്മികനായ കുശാശ്വൻ ആയിരുന്നു.
കുശാശ്വസ്യ മഹാതേജാഃ സോമദത്തഃ പ്രതാപവാന്। സോമദത്തസ്യ പുത്രസ്തു കാകുത്സ്ഥ ഇതി വിശ്രുതഃ
കുശാശ്വന്റെ പുത്രൻ മഹാതേജസ്സും ശക്തിയും ഉള്ള സോമദത്തൻ; സോമദത്തന്റെ പുത്രൻ പ്രശസ്തനായ കാകുത്സ്ഥൻ ആയിരുന്നു.
തസ്യ പുത്രോ മഹാതേജാഃ സമ്പ്രത്യേഷ പുരീമിമാമ്। ആവസത് പരമപ്രഖ്യഃ സുമതിര്നാമ ദുര്ജയഃ
അവന്റെ പുത്രൻ മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ ഇപ്പോൾ ഈ നഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അതിപ്രശസ്തനും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനും ആയ സുമതി എന്നാണ് അവന്റെ പേര്.
ഇക്ഷ്വാകോസ്തു പ്രസാദേന സര്വേ വൈശാലികാ നൃപാഃ। ദീര്ഘായുഷോ മഹാത്മാനോ വീര്യവന്തഃ സുധാര്മികാഃ
ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ വൈശാലിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ദീർഘായുസ്സും മഹാത്മത്വവും വീര്യവും ഉത്തമധാർമ്മികതയും ഉള്ളവരായി.
ഇഹാദ്യ രജനീമേകാം സുഖം സ്വപ്സ്യാമഹേ വയമ്। ശ്വഃ പ്രഭാതേ നരശ്രേഷ്ഠ ജനകം ദ്രഷ്ടുമര്ഹസി
ഇവിടെ ഇന്നത്തെ രാത്രി നമുക്ക് സുഖമായി ഉറങ്ങാം; നാളെ രാവിലെ, മഹാനായവനേ, നീ ജനകനെ കാണണം.
സുമതിസ്തു മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രമുപാഗതമ്। ശ്രുത്വാ നരവരശ്രേഷ്ഠഃ പ്രത്യാഗച്ഛന്മഹായശാഃ
മഹാതേജസ്സുള്ള സുമതി, വിശ്വാമിത്രൻ എത്തിയതായി അറിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാപ്രശസ്തനായവൻ തിരികെ വന്നു.
പൂജാം ച പരമാം കൃത്വാ സോപാധ്യായഃ സബാന്ധവഃ। പ്രാഞ്ജലിഃ കുശലം പൃഷ്ട്വാ വിശ്വാമിത്രമഥാബ്രവീത്
ഉപാധ്യായന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി പരമോന്നതമായ ആദരം നടത്തി, കൈകൂപ്പി വിശ്വാമിത്രന്റെ സുഖം ചോദിച്ചശേഷം അവനോട് പറഞ്ഞു.
ധന്യോഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോഽസ്മി യസ്യ മേ വിഷയം മുനേ। സമ്പ്രാപ്തോ ദര്ശനം ചൈവ നാസ്തി ധന്യതരോ മമ
മഹർഷേ, എന്റെ ദേശത്ത് നീ എത്തി എന്നതുകൊണ്ടും നിന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞതുകൊണ്ടും ഞാൻ ഭാഗ്യവാനും അനുഗ്രഹിതനും ആകുന്നു; എന്നേക്കാൾ ഭാഗ്യശാലി ആരുമില്ല.
thumb|അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ നാൽപ്പത്തിയെട്ടാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
പൃഷ്ട്വാ തു കുശലം തത്ര പരസ്പരസമാഗമേ। കഥാന്തേ സുമതിര്വാക്യം വ്യാജഹാര മഹാമുനിമ്
അവരവരുടെ സുഖം ചോദിച്ച ശേഷം, സംഭാഷണം അവസാനിക്കുമ്പോൾ സുമതി മഹാമുനിയോടു പറഞ്ഞു.
ഇമൌ കുമാരൌ ഭദ്രം തേ ദേവതുല്യപരാക്രമൌ। ഗജസിംഹഗതീ വീരൌ ശാര്ദൂലവൃഷഭോപമൌ
നിനക്ക് ആശംസകൾ; ദൈവസമാന വീര്യവും, ആനയുടെയും സിംഹത്തിന്റെയും നടയും ഉള്ള ഈ രണ്ട് യുവാക്കൾ ആരാണ്? ഇവർ കടുവയേയും കാളയേയും പോലെ വീര്യശാലികളാണ്.
പദ്മപത്രവിശാലാക്ഷൌ ഖഡ്ഗതൂണിധനുര്ധരൌ। അശ്വിനാവിവ രൂപേണ സമുപസ്ഥിതയൌവനൌ
താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലപോലുള്ള വലിയ കണ്ണുകളും, വാൾ, അമ്പൊട, വില്ലും കൈവശമുള്ളവരും, അശ്വിനീദേവന്മാരെപോലെ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവരുമാണ്.
യദൃച്ഛയൈവ ഗാം പ്രാപ്തൌ ദേവലോകാദിവാമരൌ। കഥം പദ്ഭ്യാമിഹ പ്രാപ്തൌ കിമര്ഥം കസ്യ വാ മുനേ
ദേവലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള അമരന്മാരെപോലെ യാദൃശ്ചികമായി ഇവർ ഭൂമിയിൽ എത്തിയത് എങ്ങനെ? ഇവർ ആരുടെ കുട്ടികളാണ്, എന്തിനാണ് ഇവർ കാലിൽ നടക്കുന്നു, എന്തിനാണ് ഇവർ വന്നത്, മഹർഷേ?
ഭൂഷയന്താവിമം ദേശം ചന്ദ്രസൂര്യാവിവാമ്ബരമ്। പരസ്പരേണ സദൃശൌ പ്രമാണേങ്ഗിതചേഷ്ടിതൈഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ആകാശത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ ഇവർ ഈ ദേശത്തെ ഭംഗിപ്പെടുത്തുന്നു; രൂപത്തിലും പെരുമാറ്റത്തിലും ഒരുപോലെയാണ്.
കിമര്ഥം ച നരശ്രേഷ്ഠൌ സമ്പ്രാപ്തൌ ദുര്ഗമേ പഥി। വരായുധധരൌ വീരൌ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ
നരശ്രേഷ്ഠന്മാരായ ഈ വീരന്മാർ മികച്ച ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച് ഈ ദുഷ്കരമായ വഴിയിൽ എന്തിനാണ് എത്തിയതെന്ന് ഞാൻ സത്യമായി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ യഥാവൃത്തം ന്യവേദയത്। സിദ്ധാശ്രമനിവാസം ച രാക്ഷസാനാം വധം യഥാ। വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ രാജാ പരമവിസ്മിതഃ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സംഭവിച്ചതെല്ലാം വിശ്വാമിത്രൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു; സിദ്ധാശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചതും, രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചതും വിശദീകരിച്ചു. വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
അതിഥീ പരമം പ്രാപ്തൌ പുത്രൌ ദശരഥസ്യ തൌ। പൂജയാമാസ വിധിവത് സത്കാരാര്ഹൌ മഹാബലൌ
അതിനുശേഷം, ദശരഥന്റെ ആ രണ്ടു മഹാബലശാലി പുത്രന്മാരെ അതിഥികളായി സ്വീകരിച്ച്, യഥാവിധി ആദരവും സത്കാരവും നൽകി.
തതഃ പരമസത്കാരം സുമതേഃ പ്രാപ്യ രാഘവൌ। ഉഷ്യ തത്ര നിശാമേകാം ജഗ്മതുര്മിഥിലാം തതഃ
അപ്പുറം, അത്യന്തം മാന്യനായ ആ മനുഷ്യനിൽ നിന്നു വലിയ ആദരവു ലഭിച്ച ശേഷം, രാഘവന്മാർ അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചു, പിന്നെ മിഥിലയിലേക്കു യാത്രയായി.
താം ദൃഷ്ട്വാ മുനയഃ സര്വേ ജനകസ്യ പുരീം ശുഭാമ്। സാധു സാധ്വിതി ശംസന്തോ മിഥിലാം സമപൂജയന്
ജനകന്റെ ആ ശുഭമായ നഗരത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ മുനികളും 'ശ്രേഷ്ഠം, ശ്രേഷ്ഠം' എന്നു പറഞ്ഞ് മിഥിലയെ വഹുവിധം സ്തുതിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.
മിഥിലോപവനേ തത്ര ആശ്രമം ദൃശ്യ രാഘവഃ। പുരാണം നിര്ജനം രമ്യം പപ്രച്ഛ മുനിപുങ്ഗവമ്
അവിടെ, മിഥിലയുടെ സമീപത്തുള്ള വനത്തിൽ രാഘവൻ ഒരു പുരാതനവും ശൂന്യവുമായ മനോഹരമായ ആശ്രമം കണ്ടു, പിന്നെ പ്രധാനമുനിയെ ചോദിച്ചു.