അവോചദ് യദി തത് തഥ്യം ഭവേയം ശരണം ഹി വഃ। താം ചാഹം താദൃശീം ദൃഷ്ട്വാ സീതായാ ദാരുണാം ദശാമ്
'അത് സത്യമാണെങ്കിൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു അഭയം നൽകും; സീതയുടെ ഭയങ്കരമായ അവസ്ഥ കണ്ടപ്പോൾ—'
ചിന്തയാമാസ വിശ്രാന്തോ ന ച മേ നിര്വൃതം മനഃ। സമ്ഭാഷണാര്ഥേ ച മയാ ജാനക്യാശ്ചിന്തിതോ വിധിഃ
വിശ്രമിച്ചിട്ടും എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തിയില്ലാതെ ചിന്തിച്ചു; ജാനകിയെ എങ്ങനെ സംസാരിപ്പിക്കാമെന്ന് ഞാൻ ആലോചിച്ചു.
ഇക്ഷ്വാകുകുലവംശസ്തു സ്തുതോ മമ പുരസ്കൃതഃ। ശ്രുത്വാ തു ഗദിതാം വാചം രാജര്ഷിഗണഭൂഷിതാമ്
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തെ ഞാൻ ആദരവോടെ പ്രശംസിച്ചു; രാജർഷിമാരുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ—
പ്രത്യഭാഷത മാം ദേവീ ബാഷ്പൈഃ പിഹിതലോചനാ। കസ്ത്വം കേന കഥം ചേഹ പ്രാപ്തോ വാനരപുങ്ഗവ
കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ ദേവി എന്നോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നീ ആരാണ്? ആരാൽ, എങ്ങനെ നീ ഇവിടെ എത്തി, വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ?'
കാ ച രാമേണ തേ പ്രീതിസ്തന്മേ ശംസിതുമര്ഹസി। തസ്യാസ്തദ് വചനം ശ്രുത്വാ അഹമപ്യബ്രുവം വചഃ
'രാമനോടു നിനക്ക് എന്ത് സ്നേഹമാണ്? അതു എനിക്കു പറയണം.' അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാനും മറുപടി പറഞ്ഞു.
ദേവി രാമസ്യ ഭര്തുസ്തേ സഹായോ ഭീമവിക്രമഃ। സുഗ്രീവോ നാമ വിക്രാന്തോ വാനരേന്ദ്രോ മഹാബലഃ
'ദേവി, ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ നിന്റെ ഭർത്താവ് രാമന് ഒരു ശക്തനായ കൂട്ടുകാരൻ ഉണ്ട്; സുഖ്രീവൻ എന്ന വാനരരാജാവാണ് അവൻ.'
തസ്യ മാം വിദ്ധി ഭൃത്യം ത്വം ഹനൂമന്തമിഹാഗതമ്। ഭര്ത്രാ സമ്പ്രഹിതസ്തുഭ്യം രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ
'അവന്റെ ഭൃത്യനായ ഹനുമാനെന്നെ നീ അറിയണം; പാപമില്ലാത്ത നിന്റെ ഭർത്താവായ രാമൻ നിന്നെ കാണാൻ എന്നെ അയച്ചിരിക്കുന്നു.'
ഇദം തു പുരുഷവ്യാഘ്രഃ ശ്രീമാന് ദാശരഥിഃ സ്വയമ്। അങ്ഗുലീയമഭിജ്ഞാനമദാത് തുഭ്യം യശസ്വിനി
'ഇതാ, മഹാപുരുഷനായ ദശരഥപുത്രൻ തന്നെയാണ് ഈ തിരിച്ചറിയൽ അടയാളം നിനക്കു തന്നത്, മഹത്വമുള്ളവളേ.'
തദിച്ഛാമി ത്വയാജ്ഞപ്തം ദേവി കിം കരവാണ്യഹമ്। രാമലക്ഷ്മണയോഃ പാര്ശ്വം നയാമി ത്വാം കിമുത്തരമ്
അതിനാല്, ദേവി, നീ കല്പിച്ചതു പറയൂ, ഞാന് എന്ത് ചെയ്യണം? രാമനും ലക്ഷ്മണനും അടുക്കല് നിന്നെ കൊണ്ടുപോകട്ടേ? നീ പറയുന്ന ഉത്തരം എന്താണ്?
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വിദിത്വാ ച സീതാ ജനകനന്ദിനീ। ആഹ രാവണമുത്പാട്യ രാഘവോ മാം നയത്വിതി
ഇത് കേട്ടും മനസ്സിലാക്കി, ജനകന്റെ മകളായ സീത പറഞ്ഞു: രാഘവന് രാവണനെ ജയിച്ച് എന്നെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
പ്രണമ്യ ശിരസാ ദേവീമഹമാര്യാമനിന്ദിതാമ്। രാഘവസ്യ മനോഹ്ലാദമഭിജ്ഞാനമയാചിഷമ്
ഞാന് ആ മഹാര്യയായ, പാപമില്ലാത്ത ദേവിയെ തലകുനിഞ്ഞ് വണങ്ങി, രാമന്റെ മനസ്സിന് സന്തോഷം നല്കാന് ഒരു അടയാളം ചോദിച്ചു.
അഥ മാമബ്രവീത് സീതാ ഗൃഹ്യതാമയമുത്തമഃ। മണിര്യേന മഹാബാഹൂ രാമസ്ത്വാം ബഹു മന്യതേ
അപ്പോള് സീത എന്നോട് പറഞ്ഞു: ഈ ഉത്തമമായ മണി എടുത്തുകൊള്ക, ഇതുകൊണ്ടാണ് ബലവാനായ രാമന് നിന്നെ വളരെ വിലമതിക്കുന്നത്.
ഇത്യുക്ത്വാ തു വരാരോഹാ മണിപ്രവരമുത്തമമ്। പ്രായച്ഛത് പരമോദ്വിഗ്നാ വാചാ മാം സംദിദേശ ഹ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ ഉത്തമവരയായ സീത, വളരെ വിഷമത്തോടെ, അത്യുത്തമമായ മണി എനിക്ക് നല്കി, വാക്കുകള് കൊണ്ട് എന്നെ വിശ്വസിച്ചു.
തതസ്തസ്യൈ പ്രണമ്യാഹം രാജപുത്ര്യൈ സമാഹിതഃ। പ്രദക്ഷിണം പരിക്രാമമിഹാഭ്യുദ്ഗതമാനസഃ
അതിനുശേഷം, രാജകുമാരിയായ അവളോടു ഭക്തിയോടെ വണങ്ങി, ചുറ്റി നടന്ന്, മനസ്സില് തിരിച്ചു പോകാന് ആഗ്രഹിച്ച് അവിടെ നിന്നു പുറപ്പെട്ടു.
ഉത്തരം പുനരേവാഹ നിശ്ചിത്യ മനസാ തദാ। ഹനൂമന് മമ വൃത്താന്തം വക്തുമര്ഹസി രാഘവേ
അവള് മനസ്സില് ഉറപ്പാക്കി വീണ്ടും എന്നോട് പറഞ്ഞു: ഹനുമാനേ, എന്റെ കഥ രാഘവനോട് നീ പറയണം.
യഥാ ശ്രുത്വൈവ നചിരാത് താവുഭൌ രാമലക്ഷ്മണൌ। സുഗ്രീവസഹിതൌ വീരാവുപേയാതാം തഥാ കുരു
അത് കേട്ട ഉടനെ രാമനും ലക്ഷ്മണനും സുഗ്രീവനോടൊപ്പം വേഗത്തില് എത്താന് കഴിയുന്ന വിധം നീ ചെയ്യണം.
യദന്യഥാ ഭവേദേതദ് ദ്വൌ മാസൌ ജീവിതം മമ। ന മാം ദ്രക്ഷ്യതി കാകുത്സ്ഥോ മ്രിയേ സാഹമനാഥവത്
അങ്ങനെയല്ലാതെ മറ്റെന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചാല് എന്റെ ജീവന് രണ്ട് മാസം മാത്രം ബാക്കി. കാകുത്ഥ്സന് എന്നെ കാണാതെ പോയാല് ഞാന് അനാഥയായി മരിക്കും.
തച്ഛ്രുത്വാ കരുണം വാക്യം ക്രോധോ മാമഭ്യവര്തത। ഉത്തരം ച മയാ ദൃഷ്ടം കാര്യശേഷമനന്തരമ്
അവളുടെ ആ ദയനീയമായ വാക്കുകള് കേട്ടപ്പോള് എനിക്ക് കോപം വന്നു; പിന്നെ എന്ത് ചെയ്യാനുണ്ട് എന്ന് ഞാന് ആലോചിച്ചു.
തതോഽവര്ധത മേ കായസ്തദാ പര്വതസംനിഭഃ। യുദ്ധാകാങ്ക്ഷീ വനം തസ്യ വിനാശയിതുമാരഭേ
അതിനുശേഷം എന്റെ ശരീരം പര്വ്വതംപോലെ വലുതായി; യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച് അവന്റെ കാടിനെ നശിപ്പിക്കാന് തുടങ്ങി.
തദ് ഭഗ്നം വനഖണ്ഡം തു ഭ്രാന്തത്രസ്തമൃഗദ്വിജമ്। പ്രതിബുദ്ധ്യ നിരീക്ഷന്തേ രാക്ഷസ്യോ വികൃതാനനാഃ
അങ്ങനെ, തകര്ന്നും ചിതറിനും കിടക്കുന്ന കാടും, ഭയപ്പെട്ടും വഴികെട്ടും പോയ മൃഗങ്ങളെയും പക്ഷികളെയും, ഭയങ്കരമായ മുഖങ്ങളുള്ള രാക്ഷസികള് കണ്ടു.
മാം ച ദൃഷ്ട്വാ വനേ തസ്മിന് സമാഗമ്യ തതസ്തതഃ। താഃ സമഭ്യാഗതാഃ ക്ഷിപ്രം രാവണായാചചക്ഷിരേ
അവിടെ എന്നെ കാട്ടില് കണ്ട രാക്ഷസികള് ഉടനെ ഒന്നിച്ചു കൂടി, രാവണനോട് അറിയിക്കാന് വേഗത്തില് പോയി.
രാജന് വനമിദം ദുര്ഗം തവ ഭഗ്നം ദുരാത്മനാ। വാനരേണ ഹ്യവിജ്ഞായ തവ വീര്യം മഹാബല
രാജാവേ, ഈ ദുർഗ്ഗമായ കാട് ഒരു ദുഷ്ടവാനരന് നിന്റെ ശക്തി അറിയാതെ തകര്ത്തിരിക്കുന്നു.
തസ്യ ദുര്ബുദ്ധിതാ രാജംസ്തവ വിപ്രിയകാരിണഃ। വധമാജ്ഞാപയ ക്ഷിപ്രം യഥാസൌ ന പുനര്വ്രജേത്
അവന് ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനും നിനക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്ത പ്രവൃത്തികള് ചെയ്തവനുമാകയാല്, അവന് വീണ്ടും വരാതിരിക്കാന് ഉടന് അവന്റെ മരണത്തിന് കല്പന നല്കണം.
തച്ഛ്രുത്വാ രാക്ഷസേന്ദ്രേണ വിസൃഷ്ടാ ബഹുദുര്ജയാഃ। രാക്ഷസാഃ കിംകരാ നാമ രാവണസ്യ മനോഽനുഗാഃ
അത് കേട്ട രാക്ഷസരാജാവ്, ജയിക്കാന് പ്രയാസമുള്ള, രാവണന്റെ ഇഷ്ടാനുസരണമുള്ള കിംകരന്മാരെ അയച്ചു.
തേഷാമശീതിസാഹസ്രം ശൂലമുദ്ഗരപാണിനാമ്। മയാ തസ്മിന് വനോദ്ദേശേ പരിഘേണ നിഷൂദിതമ്
അവരില് അശീതിസാഹസ്രം പേരുടെ കയ്യില് കുന്തവും ഗദയും ഉണ്ടായിരുന്നു; ആ കാട്ടില് ഞാന് എന്റെ ഇരുമ്പ് വടികൊണ്ട് അവരെ സംഹരിച്ചു.
തേഷാം തു ഹതശിഷ്ടാ യേ തേ ഗതാ ലഘുവിക്രമാഃ। നിഹതം ച മയാ സൈന്യം രാവണായാചചക്ഷിരേ
അവരില് ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെട്ട, വേഗത്തില് ഓടിയവരാണ്, എന്റെ കൈവശം സൈന്യം നശിച്ചുവെന്ന് രാവണനോട് പോയി അറിയിച്ചു.
തതോ മേ ബുദ്ധിരുത്പന്നാ ചൈത്യപ്രാസാദമുത്തമമ്। തത്രസ്ഥാന് രാക്ഷസാന് ഹത്വാ ശതം സ്തമ്ഭേന വൈ പുനഃ
അപ്പോൾ എനിക്ക് ഒരു ആശയം തോന്നി; ആ വലിയ ക്ഷേത്രഗോപുരം ആക്രമിക്കണമെന്ന്. അവിടെ കാവലിരുന്നതായിരുന്ന നൂറ് രാക്ഷസന്മാരെ ഞാൻ ഒരു വലിയ തൂണുകൊണ്ട് കൊന്നു.
ലലാമഭൂതോ ലങ്കായാ മയാ വിധ്വംസിതോ രുഷാ। തതഃ പ്രഹസ്തസ്യ സുതം ജമ്ബുമാലിനമാദിശത്
ലങ്കയുടെ അണിയറയായിരുന്ന അതിനെ ഞാൻ കോപത്തോടെ നശിപ്പിച്ചു. അതിനുശേഷം പ്രഹസ്തന്റെ മകനായ ജംബുമാലിയെ രാവണൻ അയച്ചു.
രാക്ഷസൈര്ബഹുഭിഃ സാര്ധം ഘോരരൂപൈര്ഭയാനകൈഃ। തമഹം ബലസമ്പന്നം രാക്ഷസം രണകോവിദമ്
ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള അനേകം രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം, ശക്തനും യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ളയാളുമായ അവനെ ഞാൻ നേരിട്ടു.
പരിഘേണാതിഘോരേണ സൂദയാമി സഹാനുഗമ്। തച്ഛ്രുത്വാ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്തു മന്ത്രിപുത്രാന് മഹാബലാന്
എന്റെ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഗദയാൽ അവനെയും അവന്റെ കൂട്ടരെയും ഞാൻ സംഹരിച്ചു. ഇത് കേട്ട രാക്ഷസാധിപൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരുടെ ശക്തനായ പുത്രന്മാരെ അയച്ചു.