അവാച്യം വദതോ ജിഹ്വാ കഥം ന പതിതാ തവ। കിംസ്വിദ്വീര്യ തവാനാര്യ യോ മാം ഭര്തുരസംനിധൌ
'നീ പറയുന്ന ഈ അശ്ലീലവാക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ നിന്റെ നാവ് എങ്ങനെ വീണില്ല? ഭർത്താവില്ലാത്തപ്പോൾ എന്നെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകാൻ നിനക്ക് എന്ത് ശക്തിയാണുള്ളത്, അകൃതജ്ഞാ?'
അപഹൃത്യാഗതഃ പാപ തേനാദൃഷ്ടോ മഹാത്മനാ। ന ത്വം രാമസ്യ സദൃശോ ദാസ്യേഽപ്യസ്യ ന യുജ്യസേ
'ആ മഹാത്മാവായ രാമൻ കാണാതെ എന്നെ അപഹരിച്ച് നീ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു; നീ രാമനോടു തുല്യമല്ല, അവന്റെ ദാസനാകുവാനും യോഗ്യനല്ല.'
അജേയഃ സത്യവാക് ശൂരോ രണശ്ലാഘീ ച രാഘവഃ। ജാനക്യാ പരുഷം വാക്യമേവമുക്തോ ദശാനനഃ
'രാഘവൻ ജയിക്കാനാവാത്തവനും സത്യവാനും വീരനും യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തനുമാണ്.' ഇങ്ങനെ ജനകി ദശാനനനോട് കടുപ്പത്തോടെ പറഞ്ഞു.
ജജ്വാല സഹസാ കോപാച്ചിതാസ്ഥ ഇവ പാവകഃ। വിവൃത്യ നയനേ ക്രൂരേ മുഷ്ടിമുദ്യമ്യ ദക്ഷിണമ്
അപ്പോൾ അവൻ പെട്ടെന്നു കുപിതനായി, ചിതയിൽ തീപിടിച്ചുപോലെ ജ്വലിച്ചു, ക്രൂരമായ കണ്ണുകൾ തുറന്നു, വലതുകൈ മുട്ടിയുയർത്തി.
മൈഥിലീം ഹന്തുമാരബ്ധഃ സ്ത്രീഭിര്ഹാഹാകൃതം തദാ। സ്ത്രീണാം മധ്യാത് സമുത്പത്യ തസ്യ ഭാര്യാ ദുരാത്മനഃ
അവൻ മൈഥിലിയെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ ഭയത്താൽ നിലവിളിച്ചു; അപ്പോൾ ആ ദുഷ്ടന്റെ ഭാര്യ സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
വരാ മന്ദോദരീ നാമ തയാ സ പ്രതിഷേധിതഃ। ഉക്തശ്ച മധുരാം വാണീം തയാ സ മദനാര്ദിതഃ
മഹിളകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ മന്ദോദരി എന്ന അവളുടെ പേരുള്ളവൾ അവനെ തടഞ്ഞു; സ്നേഹത്താൽ അവളവനോട് മധുരമായി സംസാരിച്ചു.
സീതയാ തവ കിം കാര്യം മഹേന്ദ്രസമവിക്രമ। മയാ സഹ രമസ്വാദ്യ മദ്വിശിഷ്ടാ ന ജാനകീ
'മഹേന്ദ്രനോട് തുല്യശക്തിയുള്ള സീതയെ കൊണ്ട് നിനക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്? ഇപ്പോൾ എന്നോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കൂ; ജനകി എന്നേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠയല്ല.'
ദേവഗന്ധര്വകന്യാഭിര്യക്ഷകന്യാഭിരേവ ച। സാര്ധം പ്രഭോ രമസ്വേതി സീതയാ കിം കരിഷ്യസി
'ദേവതകളുടെയും ഗന്ധർവരുടെ പുത്രിമാരുടെയും യക്ഷികളുടെ പുത്രിമാരുടെയും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കൂ, സീതയെ കൊണ്ടു നിനക്ക് എന്താണ് ചെയ്യാനാവുക?'
തതസ്താഭിഃ സമേതാഭിര്നാരീഭിഃ സ മഹാബലഃ। ഉത്ഥാപ്യ സഹസാ നീതോ ഭവനം സ്വം നിശാചരഃ
അതിനുശേഷം, ആ മഹാബലശാലി, ആ സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അവർ ചേർന്ന് അവനെ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേൽപ്പിച്ച് അവന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
യാതേ തസ്മിന് ദശഗ്രീവേ രാക്ഷസ്യോ വികൃതാനനാഃ। സീതാം നിര്ഭര്ത്സയാമാസുര്വാക്യൈഃ ക്രൂരൈഃ സുദാരുണൈഃ
അപ്പോൾ ദശമുഖൻ പോയതിനു ശേഷം, ഭയാനകമായ മുഖങ്ങളുള്ള റാക്ഷസികൾ സീതയെ ക്രൂരവും ഭയങ്കരവുമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഭീഷണിപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
തൃണവദ് ഭാഷിതം താസാം ഗണയാമാസ ജാനകീ। ഗര്ജിതം ച തഥാ താസാം സീതാം പ്രാപ്യ നിരര്ഥകമ്
ജാനകി അവരുടെ വാക്കുകളും ഗർജ്ജനവും പുല്ലിനേക്കാൾ വിലകുറഞ്ഞതാണെന്ന് കരുതി, സീതയുടെ ചെവിയിൽ അതൊന്നും അർത്ഥമില്ലാത്തതായിരുന്നു.
വൃഥാ ഗര്ജിതനിശ്ചേഷ്ടാ രാക്ഷസ്യഃ പിശിതാശനാഃ। രാവണായ ശശംസുസ്താഃ സീതാവ്യവസിതം മഹത്
മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന രാക്ഷസികൾ വെറുതെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും ഭാവങ്ങൾ കാണിച്ചും സീതയുടെ ഉറച്ച മനസ്സിനെ രാവണനോട് അറിയിച്ചു.
തതസ്താഃ സഹിതാഃ സര്വാ വിഹതാശാ നിരുദ്യമാഃ। പരിക്ലിശ്യ സമസ്താസ്താ നിദ്രാവശമുപാഗതാഃ
അവരുടെ എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളും നശിച്ചും ശ്രമം തീർന്നും, അവൾക്കൊക്കെ കഷ്ടപ്പെടുകയും ഒടുവിൽ ഉറക്കം കീഴടക്കുകയും ചെയ്തു.
താസു ചൈവ പ്രസുപ്താസു സീതാ ഭര്തൃഹിതേ രതാ। വിലപ്യ കരുണം ദീനാ പ്രശുശോച സുദുഃഖിതാ
അവർക്കൊക്കെ ഉറങ്ങുമ്പോൾ ഭർത്താവിന്റെ ഭാവി ഭാവിച്ച സീത ദുഃഖിതയായി ദയനീയമായി വിലപിച്ചു, അതീവ വിഷണ്ണയായിരുന്നു.
താസാം മധ്യാത് സമുത്ഥായ ത്രിജടാ വാക്യമബ്രവീത്। ആത്മാനം ഖാദത ക്ഷിപ്രം ന സീതാമസിതേക്ഷണാമ്
അവരുടെ ഇടയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ ത്രിജട പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ സ്വയം തന്നെ വേഗം നശിപ്പിക്കൂ, കറുത്ത കണ്ണുള്ള സീതയെ അല്ല.'
ജനകസ്യാത്മജാം സാധ്വീം സ്നുഷാം ദശരഥസ്യ ച। സ്വപ്നോ ഹ്യദ്യ മയാ ദൃഷ്ടോ ദാരുണോ രോമഹര്ഷണഃ
'ജനകന്റെ സദ്വൃത്തയായ മകളെയും ദശരഥന്റെ മരുമകളെയും കുറിച്ച് ഞാൻ ഇന്ന് ഒരു ഭയങ്കരമായ, രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്ന സ്വപ്നം കണ്ടു.'
രക്ഷസാം ച വിനാശായ ഭര്തുരസ്യാ ജയായ ച। അലമസ്മാന് പരിത്രാതും രാഘവാദ് രാക്ഷസീഗണമ്
'അത് രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശവും അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെ ജയവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഇനി മതിയാകട്ടെ, രാഘവനിൽ നിന്ന് നമ്മെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കാം.'
അഭിയാചാമ വൈദേഹീമേതദ്ധി മമ രോചതേ। യദി ഹ്യേവംവിധഃ സ്വപ്നോ ദുഃഖിതായാഃ പ്രദൃശ്യതേ
'വൈദേഹിയെ കനിവ് ചേർത്ത് അപേക്ഷിക്കാം; അതാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം. ഇങ്ങനെ ഒരു സ്വപ്നം ദുഃഖിതയ്ക്ക് കാണുന്നുവെങ്കിൽ—'
സാ ദുഃഖൈര്വിവിധൈര്മുക്താ സുഖമാപ്നോത്യനുത്തമമ്। പ്രണിപാതപ്രസന്നാ ഹി മൈഥിലീ ജനകാത്മജാ
'അവൾ പലവിധ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി അതുല്യമായ സന്തോഷം നേടും; കാരണം, ജനകന്റെ മകൾ മൈഥിലി നമസ്കരിക്കുന്നവർക്കു ദയയുള്ളവളാണ്.'
അലമേഷാ പരിത്രാതും രാക്ഷസ്യോ മഹതോ ഭയാത്। തതഃ സാ ഹ്രീമതീ ബാലാ ഭര്തുര്വിജയഹര്ഷിതാ
'ഈ വലിയ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് രാക്ഷസികളെ രക്ഷിക്കാൻ അവൾക്ക് മാത്രം കഴിയും.' അതിനുശേഷം ഭർത്താവിന്റെ ജയത്തിൽ സന്തോഷം കൊണ്ടു ലജ്ജയോടെ ആ ബാലിക നിന്നു.
അവോചദ് യദി തത് തഥ്യം ഭവേയം ശരണം ഹി വഃ। താം ചാഹം താദൃശീം ദൃഷ്ട്വാ സീതായാ ദാരുണാം ദശാമ്
'അത് സത്യമാണെങ്കിൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു അഭയം നൽകും; സീതയുടെ ഭയങ്കരമായ അവസ്ഥ കണ്ടപ്പോൾ—'
ചിന്തയാമാസ വിശ്രാന്തോ ന ച മേ നിര്വൃതം മനഃ। സമ്ഭാഷണാര്ഥേ ച മയാ ജാനക്യാശ്ചിന്തിതോ വിധിഃ
വിശ്രമിച്ചിട്ടും എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തിയില്ലാതെ ചിന്തിച്ചു; ജാനകിയെ എങ്ങനെ സംസാരിപ്പിക്കാമെന്ന് ഞാൻ ആലോചിച്ചു.
ഇക്ഷ്വാകുകുലവംശസ്തു സ്തുതോ മമ പുരസ്കൃതഃ। ശ്രുത്വാ തു ഗദിതാം വാചം രാജര്ഷിഗണഭൂഷിതാമ്
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തെ ഞാൻ ആദരവോടെ പ്രശംസിച്ചു; രാജർഷിമാരുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ—
പ്രത്യഭാഷത മാം ദേവീ ബാഷ്പൈഃ പിഹിതലോചനാ। കസ്ത്വം കേന കഥം ചേഹ പ്രാപ്തോ വാനരപുങ്ഗവ
കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ ദേവി എന്നോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നീ ആരാണ്? ആരാൽ, എങ്ങനെ നീ ഇവിടെ എത്തി, വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ?'
കാ ച രാമേണ തേ പ്രീതിസ്തന്മേ ശംസിതുമര്ഹസി। തസ്യാസ്തദ് വചനം ശ്രുത്വാ അഹമപ്യബ്രുവം വചഃ
'രാമനോടു നിനക്ക് എന്ത് സ്നേഹമാണ്? അതു എനിക്കു പറയണം.' അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാനും മറുപടി പറഞ്ഞു.
ദേവി രാമസ്യ ഭര്തുസ്തേ സഹായോ ഭീമവിക്രമഃ। സുഗ്രീവോ നാമ വിക്രാന്തോ വാനരേന്ദ്രോ മഹാബലഃ
'ദേവി, ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ നിന്റെ ഭർത്താവ് രാമന് ഒരു ശക്തനായ കൂട്ടുകാരൻ ഉണ്ട്; സുഖ്രീവൻ എന്ന വാനരരാജാവാണ് അവൻ.'
തസ്യ മാം വിദ്ധി ഭൃത്യം ത്വം ഹനൂമന്തമിഹാഗതമ്। ഭര്ത്രാ സമ്പ്രഹിതസ്തുഭ്യം രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ
'അവന്റെ ഭൃത്യനായ ഹനുമാനെന്നെ നീ അറിയണം; പാപമില്ലാത്ത നിന്റെ ഭർത്താവായ രാമൻ നിന്നെ കാണാൻ എന്നെ അയച്ചിരിക്കുന്നു.'
ഇദം തു പുരുഷവ്യാഘ്രഃ ശ്രീമാന് ദാശരഥിഃ സ്വയമ്। അങ്ഗുലീയമഭിജ്ഞാനമദാത് തുഭ്യം യശസ്വിനി
'ഇതാ, മഹാപുരുഷനായ ദശരഥപുത്രൻ തന്നെയാണ് ഈ തിരിച്ചറിയൽ അടയാളം നിനക്കു തന്നത്, മഹത്വമുള്ളവളേ.'
തദിച്ഛാമി ത്വയാജ്ഞപ്തം ദേവി കിം കരവാണ്യഹമ്। രാമലക്ഷ്മണയോഃ പാര്ശ്വം നയാമി ത്വാം കിമുത്തരമ്
അതിനാല്, ദേവി, നീ കല്പിച്ചതു പറയൂ, ഞാന് എന്ത് ചെയ്യണം? രാമനും ലക്ഷ്മണനും അടുക്കല് നിന്നെ കൊണ്ടുപോകട്ടേ? നീ പറയുന്ന ഉത്തരം എന്താണ്?
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വിദിത്വാ ച സീതാ ജനകനന്ദിനീ। ആഹ രാവണമുത്പാട്യ രാഘവോ മാം നയത്വിതി
ഇത് കേട്ടും മനസ്സിലാക്കി, ജനകന്റെ മകളായ സീത പറഞ്ഞു: രാഘവന് രാവണനെ ജയിച്ച് എന്നെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ.