ഹനൂമാംസ്തു ഗുരൂന് വൃദ്ധാഞ്ജാമ്ബവത്പ്രമുഖാംസ്തദാ। കുമാരമങ്ഗദം ചൈവ സോഽവന്ദത മഹാകപിഃ
ശേഷം മഹാകപിയായ ഹനുമാൻ, ജാംബവാനെ മുൻനിരയാക്കി ഗുരുക്കന്മാരെയും മുതിർന്നവരെയും, കൂടാതെ കുമാരനായ അങ്ങദനെയും വണങ്ങി.
സ താഭ്യാം പൂജിതഃ പൂജ്യഃ കപിഭിശ്ച പ്രസാദിതഃ। ദൃഷ്ടാ ദേവീതി വിക്രാന്തഃ സംക്ഷേപേണ ന്യവേദയത്
അവരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടും വാനരങ്ങൾക്കിടയിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടും, വീരനായ ഹനുമാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞു: 'സീതയെ കണ്ടു.'
നിഷസാദ ച ഹസ്തേന ഗൃഹീത്വാ വാലിനഃ സുതമ്। രമണീയേ വനോദ്ദേശേ മഹേന്ദ്രസ്യ ഗിരേസ്തദാ
ശേഷം വാലിയുടെ പുത്രന്റെ കൈ പിടിച്ച്, മഹേന്ദ്രപർവതത്തിലെ മനോഹരമായ വനഭാഗത്ത് ഹനുമാൻ ഇരുന്നു.
ഹനൂമാനബ്രവീത് പൃഷ്ടസ്തദാ താന് വാനരര്ഷഭാന്। അശോകവനികാസംസ്ഥാ ദൃഷ്ടാ സാ ജനകാത്മജാ
അപ്പോൾ ചോദിച്ചവർക്കു ഹനുമാൻ പറഞ്ഞു: 'അശോകവനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ജനകപുത്രിയെ ഞാൻ കണ്ടു.'
രക്ഷ്യമാണാ സുഘോരാഭീ രാക്ഷസീഭിരനിന്ദിതാ। ഏകവേണീധരാ ബാലാ രാമദര്ശനലാലസാ
ഭയാനകമായ രാക്ഷസസ്ത്രികൾ കാവൽനിൽക്കുന്ന, അപവാദമില്ലാത്ത, ഒരൊറ്റ ചുരുളി ചൂണ്ടിയുള്ള, ബാല്യമായ, രാമനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവളെ.
ഉപവാസപരിശ്രാന്താ മലിനാ ജടിലാ കൃശാ। തതോ ദൃഷ്ടേതി വചനം മഹാര്ഥമമൃതോപമമ്
ഉപവാസത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച, മലിനമായ, ജടയുള്ള, ക്ഷീണിച്ച അവളെ കണ്ടു — 'ഞാൻ കണ്ടു' എന്ന വാക്കുകൾ അമൃതംപോലെയുള്ള വലിയ അർത്ഥം വഹിച്ചു.
നിശമ്യ മാരുതേഃ സര്വേ മുദിതാ വാനരാഭവന്। ക്ഷ്വേഡന്ത്യന്യേ നദന്ത്യന്യേ ഗര്ജന്ത്യന്യേ മഹാബലാഃ
മാരുതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാ വാനരങ്ങളും സന്തോഷഭരിതരായി; ചിലർ കൂവുകയും, ചിലർ ഗർജിക്കുകയും, ശക്തിയോടെ ചിലർ ഉരസുകയും ചെയ്തു.
ചക്രുഃ കിലകിലാമന്യേ പ്രതിഗര്ജന്തി ചാപരേ। കേചിദുച്ഛ്രിതലാങ്ഗൂലാഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ കപികുഞ്ജരാഃ
ചിലർ കിളകിള ശബ്ദം ചെയ്തു, ചിലർ മറുപടി ഗർജനം നടത്തി; സന്തോഷത്തോടെ ചില വാനരപ്രധാനന്മാർ അവരുടെ വാലുകൾ ഉയർത്തി.
ആയതാഞ്ചിതദീര്ഘാണി ലാങ്ഗൂലാനി പ്രവിവ്യധുഃ। അപരേ തു ഹനൂമന്തം ശ്രീമന്തം വാനരോത്തമമ്
അവരിൽ ചിലർ ദീർഘവും വളഞ്ഞതുമായ വാലുകൾ നീട്ടി; മറ്റുള്ളവർ സന്തോഷത്തോടെ മഹത്വമുള്ള വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാനെ സ്പർശിച്ചു.
ആപ്ലുത്യ ഗിരിശൃങ്ഗേഷു സംസ്പൃശന്തി സ്മ ഹര്ഷിതാഃ। ഉക്തവാക്യം ഹനൂമന്തമങ്ഗദസ്തു തദാബ്രവീത്
പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ചാടിക്കയറി, അവർ സന്തോഷത്തോടെ ഹനുമാനെ അണച്ചു; അപ്പോൾ അങ്ങദൻ ഹനുമാനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വേഷാം ഹരിവീരാണാം മധ്യേ വാചമനുത്തമാമ്। സത്ത്വേ വീര്യേ ന തേ കശ്ചിത് സമോ വാനര വിദ്യതേ
എല്ലാ വാനര വീരന്മാരുടെയും ഇടയിൽ അങ്ങദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ധൈര്യത്തിലും ശക്തിയിലും വാനരന്മാരിൽ ആരും നിനക്കു തുല്യനല്ല.
യദവപ്ലുത്യ വിസ്തീര്ണം സാഗരം പുനരാഗതഃ। ജീവിതസ്യ പ്രദാതാ നസ്ത്വമേകോ വാനരോത്തമ
നീ വിശാലമായ സമുദ്രം ചാടിയും തിരിച്ചു വന്നു. വാനരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായ നീയാണ് ഞങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകിയവൻ.
ത്വത്പ്രസാദാത് സമേഷ്യാമഃ സിദ്ധാര്ഥാ രാഘവേണ ഹ। അഹോ സ്വാമിനി തേ ഭക്തിരഹോ വീര്യമഹോ ധൃതിഃ
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നാം രാമനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും; നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം സാധിക്കും. അയ്യോ, നിന്റെ ഭക്തി! അയ്യോ, നിന്റെ വീര്യം! അയ്യോ, നിന്റെ സ്ഥിരത!
ദിഷ്ട്യാ ദൃഷ്ടാ ത്വയാ ദേവീ രാമപത്നീ യശസ്വിനീ। ദിഷ്ട്യാ ത്യക്ഷ്യതി കാകുത്സ്ഥഃ ശോകം സീതാവിയോഗജമ്
നിന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ നീ രാമപത്നിയായ മഹത്വമുള്ള സീതയെ കണ്ടു. ഭാഗ്യത്താൽ കാകുത്ഥ്സൻ സീതയെ വിട്ടു പിരിഞ്ഞ ദു:ഖം ഉപേക്ഷിക്കും.
തതോഽങ്ഗദം ഹനൂമന്തം ജാമ്ബവന്തം ച വാനരാഃ। പരിവാര്യ പ്രമുദിതാ ഭേജിരേ വിപുലാഃ ശിലാഃ
അതിനുശേഷം സന്തോഷത്തോടെ വാനരന്മാർ അങ്ങദനെയും ഹനുമാനെയും ജാംബവാനെയും ചുറ്റി, വിശാലമായ പാറകളിൽ ഇരുന്നു.
ഉപവിഷ്ടാ ഗിരേസ്തസ്യ ശിലാസു വിപുലാസു തേ। ശ്രോതുകാമാഃ സമുദ്രസ്യ ലങ്ഘനം വാനരോത്തമാഃ
ആ മലയുടെ വിശാലമായ പാറകളിൽ ഇരുന്ന വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ സമുദ്രം കടന്ന കഥ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ദര്ശനം ചാപി ലങ്കായാഃ സീതായാ രാവണസ്യ ച। തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ ഹനൂമദ്വദനോന്മുഖാഃ
ലങ്കയും സീതയും രാവണനും കണ്ടതിനെക്കുറിച്ചും കേൾക്കാൻ എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി ഹനുമാന്റെ മുഖം നോക്കി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
തസ്ഥൌ തത്രാങ്ഗദഃ ശ്രീമാന് വാനരൈര്ബഹുഭിര്വൃതഃ। ഉപാസ്യമാനോ വിബുധൈര്ദിവി ദേവപതിര്യഥാ
അവിടെ അങ്ങദൻ മഹത്വത്തോടെ അനേകം വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാർ ആദരിക്കുന്ന ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഹനൂമതാ കീര്തിമതാ യശസ്വിനാ തഥാങ്ഗദേനാങ്ഗദനദ്ധബാഹുനാ। മുദാ തദാധ്യാസിതമുന്നതം മഹ- ന്മഹീധരാഗ്രം ജ്വലിതം ശ്രിയാഭവത്
പ്രശസ്തനും മഹത്വമുള്ളവനും ആയ ഹനുമാനും ശക്തമായ കൈകളുള്ള അങ്ങദനും സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്ന ആ മലശിഖരം മഹത്വത്തോടെ പ്രകാശിച്ചു.
thumb|അഷ്ടപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ അഷ്ടപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ഇപ്പോൾ അമ്പതിയെട്ടാം സർഗം കേൾക്കുക.
തതസ്തസ്യ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗേ മഹേന്ദ്രസ്യ മഹാബലാഃ। ഹനുമത്പ്രമുഖാഃ പ്രീതിം ഹരയോ ജഗ്മുരുത്തമാമ്
അതിനുശേഷം മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ ഹനുമാനെ മുന്നിൽ നിർത്തി വാനര വീരന്മാർ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
പ്രീതിമത്സൂപവിഷ്ടേഷു വാനരേഷു മഹാത്മസു। തം തതഃ പ്രതിസംഹൃഷ്ടഃ പ്രീതിയുക്തം മഹാകപിമ്
ആ മഹാത്മാക്കളായ വാനരന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്നപ്പോൾ, സന്തോഷഭരിതനായ ജാംബവാൻ സ്നേഹപൂർവ്വം മഹാകപിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ജാമ്ബവാന് കാര്യവൃത്താന്തമപൃച്ഛദനിലാത്മജമ്। കഥം ദൃഷ്ടാ ത്വയാ ദേവീ കഥം വാ തത്ര വര്തതേ
ജാംബവാൻ വായുവിന്റെ മകനായ ഹനുമാനോട് സംഭവങ്ങളുടെ ക്രമം ചോദിച്ചു: 'നീ സീതാദേവിയെ എങ്ങനെ കണ്ടു? അവിടെ അവൾ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു?'
തസ്യാം ചാപി കഥം വൃത്തഃ ക്രൂരകര്മാ ദശാനനഃ। തത്ത്വതഃ സര്വമേതന്നഃ പ്രബ്രൂഹി ത്വം മഹാകപേ
'ക്രൂരനായ രാവണൻ അവളോടു എങ്ങനെ പെരുമാറി? മഹാകപേ, ഈ സത്യങ്ങൾ എല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.'
സമ്മാര്ഗിതാ കഥം ദേവീ കിം ച സാ പ്രത്യഭാഷത। ശ്രുതാര്ഥാശ്ചിന്തയിഷ്യാമോ ഭൂയഃ കാര്യവിനിശ്ചയമ്
'സീതാദേവിയെ എങ്ങനെ അന്വേഷിച്ചു? അവൾ എന്താണ് മറുപടി പറഞ്ഞത്? സത്യാവസ്ഥകൾ കേട്ടശേഷം നാം വീണ്ടും എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിക്കാം.'
യശ്ചാര്ഥസ്തത്ര വക്തവ്യോ ഗതൈരസ്മാഭിരാത്മവാന്। രക്ഷിതവ്യം ച യത്തത്ര തദ് ഭവാന് വ്യാകരോതു നഃ
'നാം തിരിച്ചു വന്നവരായി അവിടെ പറയേണ്ടതും ചെയ്യേണ്ടതും എന്താണെന്ന്, അവിടെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് എന്താണെന്ന്, അതെല്ലാം നീ ഞങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിക്കണം.'
സ നിയുക്തസ്തതസ്തേന സമ്പ്രഹൃഷ്ടതനൂരുഹഃ। നമസ്യന് ശിരസാ ദേവ്യൈ സീതായൈ പ്രത്യഭാഷത
അങ്ങനെ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ച ഹനുമാൻ ആനന്ദത്തിൽ രോമാഞ്ചം കൊണ്ടു, സീതാദേവിയെ തലകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
പ്രത്യക്ഷമേവ ഭവതാം മഹേന്ദ്രാഗ്രാത് ഖമാപ്ലുതഃ। ഉദധേര്ദക്ഷിണം പാരം കാങ്ക്ഷമാണഃ സമാഹിതഃ
'നിങ്ങളുടെ കണ്ണിന് മുമ്പിൽ തന്നെ മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് ഞാൻ ചാടി, സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കൻ കരയിൽ എത്താൻ മനസ്സോടെ പുറപ്പെട്ടു.'
ഗച്ഛതശ്ച ഹി മേ ഘോരം വിഘ്നരൂപമിവാഭവത്। കാഞ്ചനം ശിഖരം ദിവ്യം പശ്യാമി സുമനോഹരമ്
ഞാൻ പോകുമ്പോൾ, ഭയങ്കരമായ ഒരു തടസ്സം പോലെ, ഒരു പൊന്നുപോലുള്ള ദിവ്യമായ മനോഹരമായ ഒരു പർവതം എന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ്ഥിതം പന്ഥാനമാവൃത്യ മേനേ വിഘ്നം ച തം നഗമ്। ഉപസംഗമ്യ തം ദിവ്യം കാഞ്ചനം നഗമുത്തമമ്
അത് എന്റെ വഴിയെ തടഞ്ഞ് നിന്നു. ഞാൻ അതിനെ ഒരു തടസ്സം എന്നു കരുതിയപ്പോൾ, ആ ദിവ്യമായ പൊന്നുപോലുള്ള ഉത്തമപർവതത്തോടു ഞാൻ സമീപിച്ചു.