മഹേന്ദ്രം മേഘസംകാശം നനാദ സ മഹാകപിഃ। സ പൂരയാമാസ കപിര്ദിശോ ദശ സമന്തതഃ
മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ഇരുണ്ട മഹേന്ദ്രപര്വതത്തെ കണ്ട മഹാകപി വലിയ ശബ്ദത്തില് മുഴക്കി, അവന്റെ നാദം പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും പടര്ന്നു.
നദന് നാദേന മഹതാ മേഘസ്വനമഹാസ്വനഃ। സ തം ദേശമനുപ്രാപ്തഃ സുഹൃദ്ദര്ശനലാലസഃ
വലിയ മേഘങ്ങളുടെ ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ മഹാനാദം മുഴക്കി, സുഹൃത്തുക്കളെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവന് ആ സ്ഥലത്ത് എത്തി.
നനാദ സുമഹാനാദം ലാങ്ഗൂലം ചാപ്യകമ്പയത്। തസ്യ നാനദ്യമാനസ്യ സുപര്ണാചരിതേ പഥി
വലിയ ശബ്ദത്തില് മുഴക്കി, വാലും ആടിച്ചു; ഗരുഡന് സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴിയില് അവന് മുഴക്കിയപ്പോള്,
ഫലതീവാസ്യ ഘോഷേണ ഗഗനം സാര്കമണ്ഡലമ്। യേ തു തത്രോത്തരേ കൂലേ സമുദ്രസ്യ മഹാബലാഃ
അവന്റെ മുഴക്കത്തില് സൂര്യന് അടങ്ങിയ ആകാശം itself വിറച്ചു പോലെ തോന്നി; സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കേ കരയില് ഉണ്ടായിരുന്ന മഹാബലശാലികളും,
പൂര്വം സംവിഷ്ഠിതാഃ ശൂരാ വായുപുത്രദിദൃക്ഷവഃ। മഹതോ വായുനുന്നസ്യ തോയദസ്യേവ നിഃസ്വനമ്। ശുശ്രുവുസ്തേ തദാ ഘോഷമൂരുവേഗം ഹനൂമതഃ
മുന്പേ അവിടെ ഇരുന്ന് വായുപുത്രനെ കാണാന് ആഗ്രഹിച്ച വീരന്മാര് വാതംകൊണ്ട് നീങ്ങുന്ന വലിയ മേഘത്തിന്റെ മുഴക്കത്തെപ്പോലെ ഹനുമാന്റെ മഹാശബ്ദം കേട്ടു.
തേ ദീനമനസഃ സര്വേ ശുശ്രുവുഃ കാനനൌകസഃ। വാനരേന്ദ്രസ്യ നിര്ഘോഷം പര്ജന്യനിനദോപമമ്
ദുഃഖഭാരമുള്ള മനസ്സോടെ കാട്ടില് താമസിക്കുന്ന ആ വാനരന്മാര് എല്ലാവരും വാനരരാജാവിന്റെ ഇടിമുഴക്കത്തോടുള്ള വലിയ ശബ്ദം കേട്ടു.
നിശമ്യ നദതോ നാദം വാനരാസ്തേ സമന്തതഃ। ബഭൂവുരുത്സുകാഃ സര്വേ സുഹൃദ്ദര്ശനകാങ്ക്ഷിണഃ
ആ വലിയ മുഴക്കം ചുറ്റും മുഴങ്ങുന്നത് കേട്ടവരെല്ലാവരും സുഹൃത്തിനെ കാണാന് ആഗ്രഹത്തോടെ ഉത്സുകരായി.
ജാമ്ബവാന് സ ഹരിശ്രേഷ്ഠഃ പ്രീതിസംഹൃഷ്ടമാനസഃ। ഉപാമന്ത്ര്യ ഹരീന് സര്വാനിദം വചനമബ്രവീത്
ഹരികളില് ശ്രേഷ്ഠനായ ജാംബവാന് സന്തോഷത്തിലും ആവേശത്തിലും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ എല്ലാ വാനരന്മാരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
സര്വഥാ കൃതകാര്യോഽസൌ ഹനൂമാന് നാത്ര സംശയഃ। ന ഹ്യസ്യാകൃതകാര്യസ്യ നാദ ഏവംവിധോ ഭവേത്
എല്ലാവിധത്തിലും ഹനുമാന് തന്റെ കര്ത്തവ്യം പൂര്ത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു, ഇതില് സംശയമില്ല; കാരണം, കര്ത്തവ്യം പൂര്ത്തിയാകാതെ അവനില് ഇങ്ങനെ ഒരു ശബ്ദം ഉണ്ടാകില്ല.
തസ്യ ബാഹൂരുവേഗം ച നിനാദം ച മഹാത്മനഃ। നിശമ്യ ഹരയോ ഹൃഷ്ടാഃ സമുത്പേതുര്യതസ്തതഃ
അവന്റെ കൈകളും ഉരസ്സും കൊണ്ടുള്ള ശക്തിയും മഹാനാദവും കേട്ട വാനരന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ അവിടം വിട്ട് ചാടിപ്പോയി.
തേ നഗാഗ്രാന്നഗാഗ്രാണി ശിഖരാച്ഛിഖരാണി ച। പ്രഹൃഷ്ടാഃ സമപദ്യന്ത ഹനൂമന്തം ദിദൃക്ഷവഃ
പര്വതത്തിന്റെ ഒരു ചൂഡില് നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക്, ശിഖരത്തില് നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക്, ആഹ്ലാദത്തോടെ ഹനുമാനെ കാണാന് ആഗ്രഹിച്ച് വാനരന്മാര് നീങ്ങി.
തേ പ്രീതാഃ പാദപാഗ്രേഷു ഗൃഹ്യ ശാഖാമവസ്ഥിതാഃ। വാസാംസി ച പ്രകാശാനി സമാവിധ്യന്ത വാനരാഃ
സന്തോഷത്തോടെ വൃക്ഷങ്ങളുടെ കൊമ്പുകളില് പിടിച്ചു നിന്ന വാനരന്മാര് തങ്ങളുടെ തെളിഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങള് ആലയിച്ചു.
ഗിരിഗഹ്വരസംലീനോ യഥാ ഗര്ജതി മാരുതഃ। ഏവം ജഗര്ജ ബലവാന് ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ
പർവതഗുഹയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന കാറ്റ് എങ്ങനെ ഗർജിക്കുന്നു, അതുപോലെ ശക്തനായ ഹനുമാൻ, മാരുതന്റെ പുത്രൻ, ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചു.
തമഭ്രഘനസംകാശമാപതന്തം മഹാകപിമ്। ദൃഷ്ട്വാ തേ വാനരാഃ സര്വേ തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയസ്തദാ
അന്ധകാരമേഘംപോലെയുള്ള ആ മഹാകപിയെ താഴേക്ക് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ വാനരങ്ങളും കയ്യുകൂപ്പി അവിടെ നിന്നു.
തതസ്തു വേഗവാന് വീരോ ഗിരേര്ഗിരിനിഭഃ കപിഃ। നിപപാത ഗിരേസ്തസ്യ ശിഖരേ പാദപാകുലേ
ശക്തനും വീരനുമായ കപിയെ, പർവതത്തോട് സാമ്യമുള്ളവനെ, ആ പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ മരങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇറങ്ങി നിന്നു.
ഹര്ഷേണാപൂര്യമാണോഽസൌ രമ്യേ പര്വതനിര്ഝരേ। ഛിന്നപക്ഷ ഇവാകാശാത് പപാത ധരണീധരഃ
ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, മനോഹരമായ പർവതത്തിലെ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്ക്, ചിറകു മുറിഞ്ഞു ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന പർവതംപോലെ, അവൻ താഴേയ്ക്ക് വീണു.
തതസ്തേ പ്രീതമനസഃ സര്വേ വാനരപുങ്ഗവാഃ। ഹനൂമന്തം മഹാത്മാനം പരിവാര്യോപതസ്ഥിരേ
ശേഷം സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ എല്ലാ വാനരപ്രമുഖന്മാരും മഹാത്മാവായ ഹനുമാനെ ചുറ്റി വന്നു.
പരിവാര്യ ച തേ സര്വേ പരാം പ്രീതിമുപാഗതാഃ। പ്രഹൃഷ്ടവദനാഃ സര്വേ തമാഗതമുപാഗമന്
അവരെല്ലാവരും ഹനുമാനെ ചുറ്റി, പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ച്, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖങ്ങളോടെ അവന്റെ വരവിനെ സ്വാഗതം ചെയ്തു.
ഉപായനാനി ചാദായ മൂലാനി ച ഫലാനി ച। പ്രത്യര്ചയന് ഹരിശ്രേഷ്ഠം ഹരയോ മാരുതാത്മജമ്
മൂലങ്ങളും പഴങ്ങളും കൈവശം കൊണ്ടു വന്ന്, വാനരങ്ങൾ വാനരങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മാരുതന്റെ പുത്രനുമായ ഹനുമാനെ ആദരിച്ചു.
വിനേദുര്മുദിതാഃ കേചിത് കേചിത് കിലകിലാം തഥാ। ഹൃഷ്ടാഃ പാദപശാഖാശ്ച ആനിന്യുര്വാനരര്ഷഭാഃ
ചിലർ സന്തോഷത്തിൽ പാടുകയും, ചിലർ ഉല്ലാസത്തോടെ ശബ്ദം ചെയ്യുകയും, സന്തോഷംകൊണ്ടു വാനരപ്രധാനന്മാർ മരശാഖകൾ കൊണ്ടുവന്നു.
ഹനൂമാംസ്തു ഗുരൂന് വൃദ്ധാഞ്ജാമ്ബവത്പ്രമുഖാംസ്തദാ। കുമാരമങ്ഗദം ചൈവ സോഽവന്ദത മഹാകപിഃ
ശേഷം മഹാകപിയായ ഹനുമാൻ, ജാംബവാനെ മുൻനിരയാക്കി ഗുരുക്കന്മാരെയും മുതിർന്നവരെയും, കൂടാതെ കുമാരനായ അങ്ങദനെയും വണങ്ങി.
സ താഭ്യാം പൂജിതഃ പൂജ്യഃ കപിഭിശ്ച പ്രസാദിതഃ। ദൃഷ്ടാ ദേവീതി വിക്രാന്തഃ സംക്ഷേപേണ ന്യവേദയത്
അവരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടും വാനരങ്ങൾക്കിടയിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടും, വീരനായ ഹനുമാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞു: 'സീതയെ കണ്ടു.'
നിഷസാദ ച ഹസ്തേന ഗൃഹീത്വാ വാലിനഃ സുതമ്। രമണീയേ വനോദ്ദേശേ മഹേന്ദ്രസ്യ ഗിരേസ്തദാ
ശേഷം വാലിയുടെ പുത്രന്റെ കൈ പിടിച്ച്, മഹേന്ദ്രപർവതത്തിലെ മനോഹരമായ വനഭാഗത്ത് ഹനുമാൻ ഇരുന്നു.
ഹനൂമാനബ്രവീത് പൃഷ്ടസ്തദാ താന് വാനരര്ഷഭാന്। അശോകവനികാസംസ്ഥാ ദൃഷ്ടാ സാ ജനകാത്മജാ
അപ്പോൾ ചോദിച്ചവർക്കു ഹനുമാൻ പറഞ്ഞു: 'അശോകവനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ജനകപുത്രിയെ ഞാൻ കണ്ടു.'
രക്ഷ്യമാണാ സുഘോരാഭീ രാക്ഷസീഭിരനിന്ദിതാ। ഏകവേണീധരാ ബാലാ രാമദര്ശനലാലസാ
ഭയാനകമായ രാക്ഷസസ്ത്രികൾ കാവൽനിൽക്കുന്ന, അപവാദമില്ലാത്ത, ഒരൊറ്റ ചുരുളി ചൂണ്ടിയുള്ള, ബാല്യമായ, രാമനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവളെ.
ഉപവാസപരിശ്രാന്താ മലിനാ ജടിലാ കൃശാ। തതോ ദൃഷ്ടേതി വചനം മഹാര്ഥമമൃതോപമമ്
ഉപവാസത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച, മലിനമായ, ജടയുള്ള, ക്ഷീണിച്ച അവളെ കണ്ടു — 'ഞാൻ കണ്ടു' എന്ന വാക്കുകൾ അമൃതംപോലെയുള്ള വലിയ അർത്ഥം വഹിച്ചു.
നിശമ്യ മാരുതേഃ സര്വേ മുദിതാ വാനരാഭവന്। ക്ഷ്വേഡന്ത്യന്യേ നദന്ത്യന്യേ ഗര്ജന്ത്യന്യേ മഹാബലാഃ
മാരുതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാ വാനരങ്ങളും സന്തോഷഭരിതരായി; ചിലർ കൂവുകയും, ചിലർ ഗർജിക്കുകയും, ശക്തിയോടെ ചിലർ ഉരസുകയും ചെയ്തു.
ചക്രുഃ കിലകിലാമന്യേ പ്രതിഗര്ജന്തി ചാപരേ। കേചിദുച്ഛ്രിതലാങ്ഗൂലാഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ കപികുഞ്ജരാഃ
ചിലർ കിളകിള ശബ്ദം ചെയ്തു, ചിലർ മറുപടി ഗർജനം നടത്തി; സന്തോഷത്തോടെ ചില വാനരപ്രധാനന്മാർ അവരുടെ വാലുകൾ ഉയർത്തി.
ആയതാഞ്ചിതദീര്ഘാണി ലാങ്ഗൂലാനി പ്രവിവ്യധുഃ। അപരേ തു ഹനൂമന്തം ശ്രീമന്തം വാനരോത്തമമ്
അവരിൽ ചിലർ ദീർഘവും വളഞ്ഞതുമായ വാലുകൾ നീട്ടി; മറ്റുള്ളവർ സന്തോഷത്തോടെ മഹത്വമുള്ള വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാനെ സ്പർശിച്ചു.
ആപ്ലുത്യ ഗിരിശൃങ്ഗേഷു സംസ്പൃശന്തി സ്മ ഹര്ഷിതാഃ। ഉക്തവാക്യം ഹനൂമന്തമങ്ഗദസ്തു തദാബ്രവീത്
പർവതശിഖരങ്ങളിൽ ചാടിക്കയറി, അവർ സന്തോഷത്തോടെ ഹനുമാനെ അണച്ചു; അപ്പോൾ അങ്ങദൻ ഹനുമാനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.