തസ്യ ബുദ്ധിരിയം ജാതാ വാല്മീകേര്ഭാവിതാത്മനഃ । കൃത്സ്നം രാമായണം കാവ്യമീദൃശൈഃ കരവാണ്യഹമ് ॥൧-൨-
ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള വാൽമീകിയുടെ മനസ്സിൽ ഒരു നിർണ്ണയം ഉദിച്ചു: 'ഇത്തരം ശ്ലോകങ്ങളിൽ ഞാൻ മുഴുവൻ രാമായണം രചിക്കണം'.
ഉദാരവൃത്താര്ഥപദൈര്മനോരമൈ- ::സ്തദാസ്യ രാമസ്യ ചകാര കീര്തിമാന് । സമാക്ഷരൈഃ ശ്ലോകശതൈര്യശസ്വിനോ ::യശസ്കരം കാവ്യമുദാരദര്ശനഃ ॥൧-൨-
ഉദാരമായ ആശയങ്ങളും വാക്കുകളും മനോഹരമായ അർത്ഥങ്ങളും ചേർത്ത്, വാൽമീകി രാമന്റെ മഹത്വം പാടിച്ചു; സമചരണമായ നൂറുകണക്കിന് ശ്ലോകങ്ങളാൽ പ്രശസ്തനായ മഹർഷി മഹത്വം നൽകുന്ന കാവ്യം രചിച്ചു.
തദുപഗതസമാസസംധിയോഗം ::സമമധുരോപനതാര്ഥവാക്യബദ്ധമ് । രഘുവരകരിതം മുനിപ്രണീതം ::ദശശിരസശ്ക വധം നിശാമയധ്വമ് ॥൧-൨-
ചിട്ടയായ സംയുക്തങ്ങൾക്കും സന്ധികൾക്കും, മധുരവും അർത്ഥവത്തുമായ വാക്യങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ, രഘുവംശത്തിലെ രാമന്റെ കഥയും ദശമുഖന്റെ വധവും മഹർഷി രചിച്ച ഈ കാവ്യം നിങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ.
thumb|തൃതീയഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ തൃതീയഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം സർഗം കേൾവിൻ.
ശ്രുത്വാ വസ്തു സമഗ്രം തദ്ധര്മാര്ഥസഹിതം ഹിതമ് । വ്യക്തമന്വേഷതേ ഭൂയോ യദ് വൃത്തം തസ്യ ധീമതഃ ॥൧-൩-
ആ സംഭവങ്ങൾ എല്ലാം, അതിന്റെ ധാർമ്മികതയും ഉത്തമത്വവും കേട്ടശേഷം, ആ ജ്ഞാനിയും വീണ്ടും വ്യക്തമായി ആ മഹാന്റെ സംഭവങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചു.
ഉപസ്പൃശ്യോദകം സമ്യങ്മുനിഃ സ്ഥിത്വാ കൃതാഞ്ജലിഃ । പ്രാചീനാഗ്രേഷു ദര്ഭേഷു ധര്മേണാന്വേഷതേ ഗതിമ് ॥൧-൩-
മുനി ശുദ്ധജലത്തിൽ കഴുകി, കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ ദർഭപ്പുല്ലിന്മേൽ കയ്യുകൂപ്പി നിൽക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മം അനുസരിച്ച് സംഭവങ്ങളുടെ വഴി അന്വേഷിച്ചു.
ഹസിതം ഭാഷിതം ചൈവ ഗതിര്യാവച്ച ചേഷ്ടിതമ് । തത് സര്വം ധര്മവീര്യേണ യഥാവത് സംപ്രപശ്യതി ॥൧-൩-
അവൻ ചിരിച്ചതും സംസാരിച്ചതും നടപ്പും ചെയ്തതുമൊക്കെയും, ധർമ്മത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ മുഴുവൻ ശരിയായി നിരീക്ഷിച്ചു.
സ്ത്രീതൃതീയേന ച തഥാ യത് പ്രാപ്തം ചരതാ വനേ । സത്യസന്ധേന രാമേണ തത് സര്വം ചാന്വവൈക്ഷത ॥൧-൩-
ഭാര്യയോടും സഹോദരനോടും കൂടെ വനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച സത്യനിഷ്ഠനായ രാമനു സംഭവിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളും അവൻ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചു.
തതഃ പശ്യതി ധര്മാത്മാ തത് സര്വം യോഗമാസ്ഥിതഃ । പുരാ യത് തത്ര നിര്വൃത്തം പാണാവാമലകം യഥാ ॥൧-൩-
പിന്നീട് യോഗത്തിൽ നിലകൊണ്ട ആ ധാർമ്മികൻ, അവിടെ മുൻകാലത്ത് നടന്നതെല്ലാം കൈയിലെ ആമലകഫലം പോലെ വ്യക്തമായി കണ്ടു.
തത് സര്വം തത്ത്വതോ ദൃഷ്ട്വാ ധര്മേണ സ മഹാമതിഃ । അഭിരാമസ്യ രാമസ്യ തത് സര്വം കര്തുമുദ്യതഃ ॥൧-൩-
അവൻ ആ സത്യാവസ്ഥയിൽ എല്ലാം കണ്ടശേഷം, മനസ്സിൽ വലിയ ജ്ഞാനമുള്ളവൻ ആ മനോഹരനായ രാമന്റെ കഥ മുഴുവനും രചിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.
കാമാര്ഥഗുണസംയുക്തം ധര്മാര്ഥഗുണവിസ്തരമ് । സമുദ്രമിവ രത്നാഢ്യം സര്വശ്രുതിമനോഹരമ് ॥൧-൩-
കാമം, അർത്ഥം, ധർമ്മം എന്നിവയുടെ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, ധർമ്മത്തിന്റെ വിശാലതയും ഉദ്ദേശ്യത്തിന്റെ മഹത്വവും ഉള്ളതുമായ ആ കഥ, രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സമുദ്രംപോലെ എല്ലാ ശ്രോതാക്കളെയും ആകർഷിച്ചു.
സ യഥാ കഥിതം പൂര്വം നാരദേന മഹാത്മനാ । രഘുവംശസ്യ ചരിതം ചകാര ഭഗവാന് മുനിഃ ॥൧-൩-
മഹാത്മാവായ നാരദൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഭഗവാൻ മുനി രഘുവംശത്തിന്റെ കഥ രചിച്ചു.
ജന്മ രാമസ്യ സുമഹദ്വീര്യം സര്വാനുകൂലതാമ് । ലോകസ്യ പ്രിയതാം ക്ഷാന്തിം സൌമ്യതാം സത്യശീലതാമ് ॥൧-൩-
രാമന്റെ ജനനം, അതിവിശാലമായ വീര്യം, എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായതും, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്നേഹവും, ക്ഷമയും, സൗമ്യതയും, സത്യശീലതയും—
നാനാ ചിത്രാഃ കഥാശ്ചാന്യാ വിശ്വാമിത്രസഹായനേ । ജാനക്യാശ്ച വിവാഹം ച ധനുഷശ്ച വിഭേദനമ് ॥൧-൩-
വിശ്വാമിത്രനെ സഹായിച്ചവണ്ണം നടന്ന അനേകം അത്ഭുതമായ കഥകളും, ജാനകിയുടെ വിവാഹവും, ധനുസ് തകർത്തതും—
രാമരാമവിവാദം ച ഗുണാന് ദാശരഥേസ്തഥാ । തഥാഭിഷേകം രാമസ്യ കൈകേയ്യാ ദുഷ്ടഭാവതാമ് ॥൧-൩-
രാമനും പരശുരാമനും തമ്മിലുള്ള വാദം, ദശരഥന്റെ ഗുണങ്ങൾ, രാമന്റെ അഭിഷേകം, കൈകേയിയുടെ ദുഷ്ടത—
വിഘാതം ചാഭിഷേകസ്യ രാമസ്യ ച വിവാസനമ് । രാജ്ഞഃ ശോകം വിലാപം ച പരലോകസ്യ ചാശ്രയമ് ॥൧-൩-
രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിന് തടസ്സം, അവന്റെ വനവാസം, രാജാവിന്റെ ദുഃഖവും വിലാപവും, അവന്റെ പരലോകപ്രാപ്തിയും—
പ്രകൃതീനാം വിഷാദം ച പ്രകൃതീനാം വിസര്ജനമ് । നിഷാദാധിപസംവാദം സൂതോപാവര്തനം തഥാ ॥൧-൩-
പ്രജകളുടെ ദുഃഖം, അവരുടെ വിടുവിക്കൽ, നിഷാദാധിപനോടുള്ള സംഭാഷണം, സാരഥിയുടെ മടങ്ങിപ്പോകലും—
ഗങ്ഗായാശ്ചാപി സംതാരം ഭരദ്വാജസ്യ ദര്ശനമ് । ഭരദ്വാജാഭ്യനുജ്ഞാനാച്ചിത്രകൂടസ്യ ദര്ശനമ് ॥൧-൩-
ഗംഗയെ കടന്നതും, ഭരദ്വാജനെ കണ്ടതും, ഭരദ്വാജന്റെ അനുമതിയും, ചിത്രകൂടം കണ്ടതും—
വാസ്തുകര്മ നിവേശം ച ഭരതാഗമനം തഥാ । പ്രസാദനം ച രാമസ്യ പിതുശ്ച സലിലക്രിയാമ് ॥൧-൩-
വീട് പണിതതും, ഭരതന്റെ വരവുമാണ്, രാമനെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും, പിതാവിനായി ജലകർമ്മം ചെയ്തതും—
പാദുകാഗ്ര്യാഭിഷേകം ച നന്ദിഗ്രാമനിവാസനമ് । ദണ്ഡകാരണ്യഗമനം വിരാധസ്യ വധം തഥാ ॥൧-൩-
പാദുകകളുടെ അഭിഷേകം, നന്ദിഗ്രാമത്തിൽ താമസം, ദണ്ടകാരണ്യത്തിലേക്ക് യാത്ര, വിരാധനെ വധിച്ചതും—
ദര്ശനം ശരഭങ്ഗസ്യ സുതീക്ഷ്ണേന സമാഗമമ് അനസൂയാസമാഖ്യാം ച അങ്ഗരാഗസ്യ ചാര്പണമ് ॥൧-൩-
ശരഭംഗനെ കണ്ടതും, സുതീക്ഷ്ണനുമായി കൂടിച്ചേർന്നതും, അനസൂയയുടെ കഥയും, സുഗന്ധദ്രവ്യം നൽകിയതും—
ദര്ശനം ചാപ്യഗസ്ത്യസ്യ ധനുഷോ ഗ്രഹണം തഥാ । ശൂര്പണഖ്യാശ്ച സംവാദം വിരൂപകരണം തഥാ ॥൧-൩-
അഗസ്ത്യനെ കണ്ടതും, ധനുസ് ലഭിച്ചതും, ശൂർപ്പണഖയുമായി സംസാരിച്ചതും, അവളുടെ രൂപഭംഗം സംഭവിച്ചതും—
വധം ഖരത്രിശിരസോരുത്ഥാനം രാവണസ്യ ച । മാരീചസ്യ വധം ചൈവ വൈദേഹ്യാ ഹരണം തഥാ ॥൧-൩-
ഖരനും ത്രിശിരസ്സും കൊല്ലപ്പെട്ടത്, രാവണന്റെ ഉയർച്ച, മാരീചന്റെ വധം, വൈദേഹിയെ അപഹരിച്ചത് — ഇതെല്ലാം സംഭവിച്ചു.
രാഘവസ്യ വിലാപം ച ഗൃധ്രരാജനിബര്ഹണമ് । കബന്ധദര്ശനം ചൈവ പമ്പായാശ്ചാപി ദര്ശനമ് ॥൧-൩-
രാഘവന്റെ ദുഃഖം, ഗൃധ്രരാജാവിന്റെ മരണവും, കബന്ധനുമായി കണ്ടുമുട്ടിയതും, പമ്പാ തടാകം കണ്ടതും ഉണ്ടായി.
ശബരീദര്ശനം ചൈവ ഫലമൂലാശനം തഥാ । പ്രലാപം ചൈവ പമ്പായാം ഹനൂമദ്ദര്ശനം തഥാ ॥൧-൩-
ശബരിയെ കണ്ടതും, പഴവും കിഴങ്ങും ഭക്ഷിച്ചതും, പമ്പായിൽ ദുഃഖിച്ചതും, ഹനുമാനെ കണ്ടതും സംഭവിച്ചു.
ഋഷ്യമൂകസ്യ ഗമനം സുഗ്രീവേണ സമാഗമമ് । പ്രത്യയോത്പാദനം സഖ്യം വാലിസുഗ്രീവവിഗ്രഹമ് ॥൧-൩-
ഋശ്യമൂകപർവതത്തിലേക്ക് യാത്ര, സുഗ്രീവനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച, വിശ്വാസവും സൗഹൃദവും സ്ഥാപിച്ചത്, വാലിയും സുഗ്രീവനും തമ്മിലുള്ള കലഹം — ഇവയൊക്കെയും ഉണ്ടായി.
വാലിപ്രമഥനം ചൈവ സുഗ്രീവപ്രതിപാദനമ് താരാവിലാപം സമയം വര്ഷരാത്രനിവാസനമ് ॥൧-൩-
വാലിയെ തോൽപ്പിച്ചതും, സുഗ്രീവനെ തിരികെ രാജാവാക്കിയതും, താരയുടെ ദുഃഖം, ഉടമ്പടി, മഴക്കാലം മുഴുവൻ താമസിച്ചതും സംഭവിച്ചു.
കോപം രാഘവസിംഹസ്യ ബലാനാമുപസംഗ്രഹമ് ദിശഃ പ്രസ്ഥാപനം ചൈവ പൃഥിവ്യാശ്ച നിവേദനമ് ॥൧-൩-
സിംഹംപോലെയുള്ള രാഘവന്റെ കോപം, സൈന്യങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർത്തത്, ദിക്കുകളിലേക്കു അയച്ചത്, ഭൂമിയിലേക്കു റിപ്പോർട്ട് നൽകിയതും ഉണ്ടായി.
അങ്ഗുലീയകദാനം ച ഋക്ഷസ്യ ബിലദര്ശനമ് പ്രായോപവേശനം ചൈവ സംപാതേശ്ചാപി ദര്ശനമ് ॥൧-൩-
വളയത്തെ നൽകിയതും, കുരങ്ങിന്റെ ഗുഹ കണ്ടതും, മരണം വരെ ഉപവാസം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചതും, സമ്പതിയെ കണ്ടതും സംഭവിച്ചു.
പര്വതാരോഹണം ചൈവ സാഗരസ്യാപി ലങ്ഘനമ് സമുദ്രവചനാച്ചൈവ മൈനാകസ്യ ച ദര്ശനമ് ॥൧-൩-
പർവതം കയറിയതും, സമുദ്രം കടന്നതും, സമുദ്രദേവന്റെ വാക്കുകൾ, മൈനാകപർവതം കണ്ടതും ഉണ്ടായി.