തതസ്തു തം വാനരവീരമുഖ്യം മഹാബലം മാരുതതുല്യവേഗമ്। മഹാമതിം വായുസുതം വരിഷ്ഠം പ്രതുഷ്ടുവുര്ദേവഗണാശ്ച സര്വേ
അപ്പോൾ ദേവതകളൊക്കെയും ആ വാനരവീരനെയും, വാതിനോടു തുല്യശക്തിയുള്ളവനെയും, മഹാമതിയെയും, വായുപുത്രന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെയും സ്തുതിച്ചു.
ദേവാശ്ച സര്വേ മുനിപുങ്ഗവാശ്ച ഗന്ധര്വവിദ്യാധരപന്നഗാശ്ച। ഭൂതാനി സര്വാണി മഹാന്തി തത്ര ജഗ്മുഃ പരാം പ്രീതിമതുല്യരൂപാമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരും, മഹർഷിമാരും, ഗന്ധർവന്മാരും, വിദ്യാധരന്മാരും, പന്നഗന്മാരും, അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മഹാബലികൾ എല്ലാം അതുല്യമായ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
ഭങ്ക്ത്വാ വനം മഹാതേജാ ഹത്വാ രക്ഷാംസി സംയുഗേ। ദഗ്ധ്വാ ലങ്കാപുരീം ഭീമാം രരാജ സ മഹാകപിഃ
കാട് തകർത്തു, മഹാശക്തിയോടെ, യുദ്ധത്തിൽ റാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചു, ഭയാനകമായ ലങ്കാനഗരം കത്തിച്ചു, ആ മഹാകപി പ്രകാശിച്ചു.
ഗൃഹാഗ്ര്യശൃങ്ഗാഗ്രതലേ വിചിത്രേ പ്രതിഷ്ഠിതോ വാനരരാജസിംഹഃ। പ്രദീപ്തലാങ്ഗൂലകൃതാര്ചിമാലീ വ്യരാജതാദിത്യ ഇവാര്ചിമാലീ
അലങ്കാരമുള്ള വലിയ വീടിന്റെ മുകളിൽ നില്ക്കുന്ന കുരങ്ങന്മാരിൽ സിംഹം, കത്തുന്ന വാലിൽ അഗ്നിമാല ധരിച്ച്, കിരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
ലങ്കാം സമസ്താം സമ്പീഡ്യ ലാങ്ഗൂലാഗ്നിം മഹാകപിഃ। നിര്വാപയാമാസ തദാ സമുദ്രേ ഹരിപുങ്ഗവഃ
ലങ്കയെ മുഴുവനും അടിച്ചമർത്തി, മഹാകപി തന്റെ വാലിലെ അഗ്നി സമുദ്രത്തിൽ അണച്ചു.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। ദൃഷ്ട്വാ ലങ്കാം പ്രദഗ്ധാം താം വിസ്മയം പരമം ഗതാഃ
പിന്നീട് ദേവന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാരും, സിദ്ധന്മാരും, മഹർഷിമാരും, അങ്ങനെ കത്തിക്കളഞ്ഞ ലങ്കയെ കണ്ടപ്പോൾ അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ വാനരശ്രേഷ്ഠം ഹനൂമന്തം മഹാകപിമ്। കാലാഗ്നിരിതി സംചിന്ത്യ സര്വഭൂതാനി തത്രസുഃ
ആ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന സകലഭൂതങ്ങളും 'ഇവൻ കാലാഗ്നിയാണ്' എന്നു വിചാരിച്ചു.
thumb|പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ അമ്പത്തിയഞ്ചാം സർഗം കേൾക്കുക.
സംദീപ്യമാനാം വിത്രസ്താം ത്രസ്തരക്ഷോഗണാം പുരീമ്। അവേക്ഷ്യ ഹനുമാഁല്ലങ്കാം ചിന്തയാമാസ വാനരഃ
കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന, ഭയത്താൽ വിറക്കുന്ന, ഭീതിയിലായ റാക്ഷസന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ ലങ്കയെ കണ്ടു, വാനരനായ ഹനുമാൻ ചിന്തിച്ചു.
തസ്യാഭൂത് സുമഹാംസ്ത്രാസഃ കുത്സാ ചാത്മന്യജായത। ലങ്കാം പ്രദഹതാ കര്മ കിംസ്വിത് കൃതമിദം മയാ
അവനിൽ വലിയ ഭയം ഉണർന്നു, മനസ്സിൽ കുറ്റബോധവും ജനിച്ചു: 'ലങ്കയെ കത്തിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന്'.
ധന്യാഃ ഖലു മഹാത്മാനോ യേ ബുദ്ധ്യാ കോപമുത്ഥിതമ്। നിരുന്ധന്തി മഹാത്മാനോ ദീപ്തമഗ്നിമിവാമ്ഭസാ
യുക്തിയോടെ ഉയരുന്ന കോപം നിയന്ത്രിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ ഭാഗ്യശാലികളാണ്; അവർ അഗ്നിയെ വെള്ളംകൊണ്ട് അണയ്ക്കുന്നതുപോലെ ക്രോധം ശമിപ്പിക്കുന്നു.
ക്രുദ്ധഃ പാപം ന കുര്യാത് കഃ ക്രുദ്ധോ ഹന്യാദ് ഗുരൂനപി। ക്രുദ്ധഃ പരുഷയാ വാചാ നരഃ സാധൂനധിക്ഷിപേത്
കോപത്തിൽ ആൾ പാപം ചെയ്യാതിരിക്കുംവേ? കോപത്തിൽ മുതിർന്നവരെ പോലും കൊല്ലാം; കോപത്തിൽ കഠിനമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സദുപുരുഷന്മാരെ അപമാനിക്കും.
വാച്യാവാച്യം പ്രകുപിതോ ന വിജാനാതി കര്ഹിചിത്। നാകാര്യമസ്തി ക്രുദ്ധസ്യ നാവാച്യം വിദ്യതേ ക്വചിത്
കോപം വന്നാൽ പറയേണ്ടതും പറയരുതാത്തതും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല; കോപമുള്ളവർക്കു ചെയ്യരുതാത്തതോ പറയരുതാത്തതോ ഒന്നുമില്ല.
യഃ സമുത്പതിതം ക്രോധം ക്ഷമയൈവ നിരസ്യതി। യഥോരഗസ്ത്വചം ജീര്ണാം സ വൈ പുരുഷ ഉച്യതേ
ഉയരുന്ന ക്രോധം ക്ഷമയോടെ തള്ളിവിടുന്നവൻ, പാമ്പ് പഴയ തൊലി കളയുന്നതുപോലെ, ആൾക്കാരനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ധിഗസ്തു മാം സുദുര്ബുദ്ധിം നിര്ലജ്ജം പാപകൃത്തമമ്। അചിന്തയിത്വാ താം സീതാമഗ്നിദം സ്വാമിഘാതകമ്
എനിക്ക് ലജ്ജയില്ലാത്തതും, വളരെ മോശമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തതും, സീതയെ ഓർക്കാതെയും, എന്റെ കർത്താവിന് ദോഷം വരുത്തിയതും—all ഇതെല്ലാം ചെയ്തതിൽ എനിക്ക് നാണക്കേട് മാത്രം.
യദി ദഗ്ധാ ത്വിയം സര്വാ നൂനമാര്യാപി ജാനകീ। ദഗ്ധാ തേന മയാ ഭര്തുര്ഹതം കാര്യമജാനതാ
ഈ നഗരം മുഴുവൻ കത്തിപ്പോയെങ്കിൽ, സീതയും നിശ്ചയമായി നശിച്ചിരിക്കണം; കാര്യത്തിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാതെ ഞാൻ ഭർത്താവിന്റെ കാര്യത്തെ നശിപ്പിച്ചു.
യദര്ഥമയമാരമ്ഭസ്തത്കാര്യമവസാദിതമ്। മയാ ഹി ദഹതാ ലങ്കാം ന സീതാ പരിരക്ഷിതാ
ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ ഉദ്ദേശം തന്നെ ഞാൻ നശിപ്പിച്ചു; ലങ്കയെ കത്തിച്ചപ്പോൾ സീതയെ ഞാൻ സംരക്ഷിച്ചില്ല.
ഈഷത്കാര്യമിദം കാര്യം കൃതമാസീന്ന സംശയഃ। തസ്യ ക്രോധാഭിഭൂതേന മയാ മൂലക്ഷയഃ കൃതഃ
ചെറുതായെങ്കിലും ഈ ജോലി ഞാൻ തീർത്തു, അതിൽ സംശയമില്ല; പക്ഷേ, കോപത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി ഞാൻ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെ നശിപ്പിച്ചു.
വിനഷ്ടാ ജാനകീ വ്യക്തം ന ഹ്യദഗ്ധഃ പ്രദൃശ്യതേ। ലങ്കായാഃ കശ്ചിദുദ്ദേശഃ സര്വാ ഭസ്മീകൃതാ പുരീ
സീത നിശ്ചയമായും നഷ്ടപ്പെട്ടു; ലങ്കയിൽ കത്തിപ്പോകാത്ത ഒരു ഭാഗവും കാണുന്നില്ല, നഗരം മുഴുവൻ ചാരമായിരിക്കുന്നു.
യദി തദ്വിഹതം കാര്യം മയാ പ്രജ്ഞാവിപര്യയാത്। ഇഹൈവ പ്രാണസംന്യാസോ മമാപി ഹ്യദ്യ രോചതേ
എന്റെ തെറ്റായ തീരുമാനത്താൽ ഈ ദൗത്യം നശിച്ചുപോയെങ്കിൽ, ഞാൻ ഇന്നുതന്നെ ഇവിടെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കിമഗ്നൌ നിപതാമ്യദ്യ ആഹോസ്വിദ് വഡവാമുഖേ। ശരീരമിഹ സത്ത്വാനാം ദദ്മി സാഗരവാസിനാമ്
ഇന്ന് ഞാൻ അഗ്നിയിലോ, അല്ലെങ്കിൽ സമുദ്രത്തിലെ അഗ്നിമുഖത്തിലോ ചാടണമോ? അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ തന്നെ സമുദ്രജീവികൾക്ക് എന്റെ ശരീരം അർപ്പിക്കണമോ?
കഥം നു ജീവതാ ശക്യോ മയാ ദ്രഷ്ടും ഹരീശ്വരഃ। തൌ വാ പുരുഷശാര്ദൂലൌ കാര്യസര്വസ്വഘാതിനാ
ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ ഹരികളുടെ അധിപനെയോ ആ രണ്ടു വീരരെയോ, ഞാൻ കാര്യങ്ങൾ മുഴുവനും നശിപ്പിച്ചവനായി നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയും?
മയാ ഖലു തദേവേദം രോഷദോഷാത് പ്രദര്ശിതമ്। പ്രഥിതം ത്രിഷു ലോകേഷു കപിത്വമനവസ്ഥിതമ്
എന്റെ കോപത്തിന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട്, കപികളുടെ സ്ഥിരതയില്ലായ്മ ലോകത്ത് മുഴുവൻ ഇപ്പോൾ ഞാൻ തെളിയിച്ചു.
ധിഗസ്തു രാജസം ഭാവമനീശമനവസ്ഥിതമ്। ഈശ്വരേണാപി യദ് രാഗാന്മയാ സീതാ ന രക്ഷിതാ
കാമം കൊണ്ടും, മനസ്സിന്റെ അസ്ഥിരത കൊണ്ടും, ഞാൻ സീതയെ സംരക്ഷിക്കാതെ പോയത് ലജ്ജാകരം തന്നെ.
വിനഷ്ടായാം തു സീതായാം താവുഭൌ വിനശിഷ്യതഃ। തയോര്വിനാശേ സുഗ്രീവഃ സബന്ധുര്വിനശിഷ്യതി
സീത നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ആ ഇരുവരും നഷ്ടപ്പെടും; അവരെ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ സുഗ്രീവനും അവന്റെ ബന്ധുക്കളും നശിക്കും.
ഏതദേവ വചഃ ശ്രുത്വാ ഭരതോ ഭ്രാതൃവത്സലഃ। ധര്മാത്മാ സഹശത്രുഘ്നഃ കഥം ശക്ഷ്യതി ജീവിതുമ്
ഇത് കേട്ടാൽ, സഹോദരനോടുള്ള സ്നേഹമുള്ള ധർമ്മാത്മാവായ ഭാരതനും ശത്രുഘ്നനും എങ്ങനെ ജീവിക്കാൻ കഴിയും?
ഇക്ഷ്വാകുവംശേ ധര്മിഷ്ഠേ ഗതേ നാശമസംശയമ്। ഭവിഷ്യന്തി പ്രജാഃ സര്വാഃ ശോകസംതാപപീഡിതാഃ
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച ഇക്ഷ്വാകു വംശം നശിച്ചാൽ, ജനങ്ങൾ മുഴുവൻ ദുഃഖത്തിലും വേദനയിലും ആകും.
തദഹം ഭാഗ്യരഹിതോ ലുപ്തധര്മാര്ഥസംഗ്രഹഃ। രോഷദോഷപരീതാത്മാ വ്യക്തം ലോകവിനാശനഃ
അതിനാൽ ഞാൻ ഭാഗ്യരഹിതനും, ധർമ്മവും സമ്പത്തും നഷ്ടപ്പെട്ടവനും, കോപം കൊണ്ടും തെറ്റുകൾ കൊണ്ടും മനസ്സ് കീഴടക്കപ്പെട്ടവനും, ലോകം നശിപ്പിക്കുന്നവനുമാണ്.
ഇതി ചിന്തയതസ്തസ്യ നിമിത്താന്യുപപേദിരേ। പൂര്വമപ്യുപലബ്ധാനി സാക്ഷാത് പുനരചിന്തയത്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മുമ്പ് കണ്ട ശകുനങ്ങൾ വീണ്ടും നേരിട്ട് മനസ്സിലായി.
അഥ വാ ചാരുസര്വാങ്ഗീ രക്ഷിതാ സ്വേന തേജസാ। ന നശിഷ്യതി കല്യാണീ നാഗ്നിരഗ്നൌ പ്രവര്തതേ
അല്ലെങ്കിൽ, സീതയുടെ സ്വന്തം തേജസ്സാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, ആ ഭഗ്യവതിക്ക് ഒന്നും സംഭവിക്കില്ല; അഗ്നി അഗ്നിയെ ബാധിക്കില്ലല്ലോ.