സ്വേ സ്വേ ഗൃഹപരിത്രാണേ ഭഗ്നോത്സാഹോജ്ഝിതശ്രിയാമ്। നൂനമേഷോഽഗ്നിരായാതഃ കപിരൂപേണ ഹാ ഇതി
ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വീട് രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, ധൈര്യവും ഭാഗ്യവും വിട്ടുപോയ അവരൊക്കെയും, 'ഇത് തീ കുരങ്ങിന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു, അയ്യോ!' എന്ന് നിലവിളിച്ചു.
ക്രന്ദന്ത്യഃ സഹസാ പേതുഃ സ്തനംധയധരാഃ സ്ത്രിയഃ। കാശ്ചിദഗ്നിപരീതാങ്ഗ്യോ ഹര്മ്യേഭ്യോ മുക്തമൂര്ധജാഃ
കുഞ്ഞുങ്ങളെ മുലകുടിപ്പിച്ച സ്ത്രീകൾ പെട്ടെന്ന് നിലവിളിച്ച് വീണു; ചിലർക്ക് തീ ശരീരത്തിൽ പടർന്നു, മുടി അഴിച്ചു, അവർ ആഹ്ലാദങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്ത് ഓടി.
പതന്ത്യോരേജിരേഽഭ്രേഭ്യഃ സൌദാമന്യ ഇവാമ്ബരാത്। വജ്രവിദ്രുമവൈദൂര്യമുക്താരജതസംഹതാന്
അവർ ആകാശത്തെത്തുന്ന വലിയ ഭവനങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണു ഓടുമ്പോൾ, വജ്രം, പവഴ, വൈഡൂര്യം, മുത്ത്, വെള്ളി എന്നിവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവർ, മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് മിന്നുന്ന മിന്നലുപോലെ തിളങ്ങി.
വിചിത്രാന് ഭവനാദ്ധാതൂന് സ്യന്ദമാനാന് ദദര്ശ സഃ। നാഗ്നിസ്തൃപ്യതി കാഷ്ഠാനാം തൃണാനാം ച യഥാ തഥാ
ഹനുമാൻ ആ അത്ഭുതഭവനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകി വരുന്ന വിവിധ ലോഹങ്ങൾ കണ്ടു; തീക്ക് മരവും പുല്ലും എത്ര കിട്ടിയാലും മതിയാവാത്തതുപോലെ,
ഹനൂമാന് രാക്ഷസേന്ദ്രാണാം വധേ കിംചിന്ന തൃപ്യതി। ന ഹനൂമദ്വിശസ്താനാം രാക്ഷസാനാം വസുന്ധരാ
ഹനുമാൻ രക്ഷസാധിപന്മാരെ സംഹരിച്ചിട്ടും തൃപ്തിയുണ്ടായില്ല; ഹനുമാനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട രക്ഷസന്മാരെ ഭൂമിക്കും മതിയായില്ല.
ഹനൂമതാ വേഗവതാ വാനരേണ മഹാത്മനാ। ലങ്കാപുരം പ്രദഗ്ധം തദ് രുദ്രേണ ത്രിപുരം യഥാ
വേഗവാനായ മഹാത്മാവായ ഹനുമാൻ ആ ലങ്കാപുരി ചുട്ടുതകർത്തു, രുദ്രൻ ത്രിപുരം ചുട്ടതുപോലെ.
തതഃ സ ലങ്കാപുരപര്വതാഗ്രേ സമുത്ഥിതോ ഭീമപരാക്രമോഽഗ്നിഃ। പ്രസാര്യ ചൂഡാവലയം പ്രദീപ്തോ ഹനൂമതാ വേഗവതോപസൃഷ്ടഃ
അതിനുശേഷം, ലങ്കാപുരിയുടെ പർവതശിഖരത്തിൽ, ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള തീ ഉയർന്നു, കിരീടംപോലെ ജ്വാലകൾ പടർന്നു, വേഗതയുള്ള ഹനുമാൻ അതിനെ ഉണർത്തി.
യുഗാന്തകാലാനലതുല്യരൂപഃ സമാരുതോഽഗ്നിര്വവൃധേ ദിവസ്പൃക്। വിധൂമരശ്മിര്ഭവനേഷു സക്തോ രക്ഷഃശരീരാജ്യസമര്പിതാര്ചിഃ
യുഗാന്തകാലത്തിലെ അഗ്നിപോലെയുള്ള തീ, കാറ്റിനൊപ്പം വളർന്നു, ആകാശം തൊട്ട്, ഭവനങ്ങളിൽ പടർന്ന്, പുകയില്ലാത്ത ജ്വാലകൾ, രക്ഷസശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പാൽ തീർത്തു.
ആദിത്യകോടീസദൃശഃ സുതേജാ ലങ്കാം സമസ്താം പരിവാര്യ തിഷ്ഠന്। ശബ്ദൈരനേകൈരശനിപ്രരൂഢൈ- ര്ഭിന്ദന്നിവാണ്ഡം പ്രബഭൌ മഹാഗ്നിഃ
കോടികൾ സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, ആ മഹാതീ ലങ്കയെ മുഴുവനും ചുറ്റി, പല ഇടങ്ങളിൽ ഇടിമുഴക്കങ്ങൾ പോലെ ശബ്ദിച്ചു, ബ്രഹ്മാണ്ഡം പൊട്ടുന്നപോലെ ഭയങ്കരമായി തിളങ്ങി.
തത്രാമ്ബരാദഗ്നിരതിപ്രവൃദ്ധോ രൂക്ഷപ്രഭഃ കിംശുകപുഷ്പചൂഡഃ। നിര്വാണധൂമാകുലരാജയശ്ച നീലോത്പലാഭാഃ പ്രചകാശിരേഽഭ്രാഃ
അവിടെ ആകാശത്ത് നിന്ന് തീ അതിവേഗത്തിൽ പടർന്നു; കഠിനമായ പ്രകാശം, കിംശുകപൂക്കൾ കിരീടംപോലെ, അണയുന്ന തീയുടെ പുകയും പൊടിയും നിറഞ്ഞ, നീലതാമരപോലെയുള്ള മേഘങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചു.
വജ്രീ മഹേന്ദ്രസ്ത്രിദശേശ്വരോ വാ സാക്ഷാദ് യമോ വാ വരുണോഽനിലോ വാ। രൌദ്രോഽഗ്നിരര്കോ ധനദശ്ച സോമോ ന വാനരോഽയം സ്വയമേവ കാലഃ
ഇത് വജ്രം കൈവശമുള്ള മഹേന്ദ്രനോ, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനോ, യമനോ, വരുണനോ, കാറ്റോ, രുദ്രനോ, അഗ്നിയോ, സൂര്യനോ, കുബേരനോ, സോമനോ? ഈ കുരങ്ങൻ അല്ല, സ്വയം കാലൻ തന്നെയാണ്.
കിം ബ്രഹ്മണഃ സര്വപിതാമഹസ്യ ലോകസ്യ ധാതുശ്ചതുരാനനസ്യ। ഇഹാഗതോ വാനരരൂപധാരീ രക്ഷോപസംഹാരകരഃ പ്രകോപഃ
ഇത് സർവ്വപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കോപമാണോ, ലോകത്തെ സൃഷ്ടിച്ച നാലുമുഖൻ, കുരങ്ങിന്റെ രൂപത്തിൽ ഇവിടെ വന്ന് രക്ഷസന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ?
കിം വൈഷ്ണവം വാ കപിരൂപമേത്യ രക്ഷോവിനാശായ പരം സുതേജഃ। അചിന്ത്യമവ്യക്തമനന്തമേകം സ്വമായയാ സാമ്പ്രതമാഗതം വാ
അല്ലെങ്കിൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമശക്തി കുരങ്ങിന്റെ രൂപത്തിൽ, അപ്രത്യക്ഷവും അനന്തവും ഏകത്വമുള്ളതുമായ സ്വയം മായയാൽ ഇപ്പോൾ രക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ വന്നതാണോ?
ഇത്യേവമൂചുര്ബഹവോ വിശിഷ്ടാ രക്ഷോഗണാസ്തത്ര സമേത്യ സര്വേ। സപ്രാണിസങ്ഘാം സഗൃഹാം സവൃക്ഷാം ദഗ്ധാം പുരീം താം സഹസാ സമീക്ഷ്യ
അങ്ങനെ, അവിടെ കൂടിയിരുന്ന അനേകം പ്രധാനപ്പെട്ട രക്ഷസസംഘങ്ങൾ, ജീവജാലങ്ങളോടും വീടുകളോടും വൃക്ഷങ്ങളോടും കൂടിയ ആ നഗരം പെട്ടെന്ന് ചുട്ടുപോയത് കണ്ടു, ഇങ്ങനെ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
തതസ്തു ലങ്കാ സഹസാ പ്രദഗ്ധാ സരാക്ഷസാ സാശ്വരഥാ സനാഗാ। സപക്ഷിസങ്ഘാ സമൃഗാ സവൃക്ഷാ രുരോദ ദീനാ തുമുലം സശബ്ദമ്
അതിനുശേഷം, ലങ്കാപുരി പെട്ടെന്ന് തീയിൽ ചുട്ടുപോയി; രക്ഷസന്മാരോടും കുതിരകളോടും രഥങ്ങളോടും ആനകളോടും, പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളും കൂടെ, ദു:ഖത്തോടെ വലിയ ശബ്ദത്തോടെ നിലവിളിച്ചു.
ഹാ താത ഹാ പുത്രക കാന്ത മിത്ര ഹാ ജീവിതേശാങ്ഗ ഹതം സുപുണ്യമ്। രക്ഷോഭിരേവം ബഹുധാ ബ്രുവദ്ഭിഃ ശബ്ദഃ കൃതോ ഘോരതരഃ സുഭീമഃ
'അയ്യോ അച്ഛാ! അയ്യോ മകനേ, പ്രിയ സ്നേഹിതാ! അയ്യോ ജീവന്റെ നാഥാ, എന്റെ ശരീരം, എന്റെ ഭാഗ്യം എല്ലാം നശിച്ചു!' ഇങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ രക്ഷസന്മാർ നിലവിളിച്ചപ്പോൾ, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഒരു വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
ഹുതാശനജ്വാലസമാവൃതാ സാ ഹതപ്രവീരാ പരിവൃത്തയോധാ। ഹനൂമതഃ ക്രോധബലാഭിഭൂതാ ബഭൂവ ശാപോപഹതേവ ലങ്കാ
തീവ്രമായ അഗ്നിജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വീരന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ട്, രക്ഷകർ പിന്മാറി, ഹനുമാന്റെ ക്രോധശക്തിയിൽ കീഴടങ്ങിയ ലങ്ക, ശാപം ബാധിച്ചതുപോലെ തോന്നി.
സസമ്ഭ്രമം ത്രസ്തവിഷണ്ണരാക്ഷസാം സമുജ്ജ്വലജ്ജ്വാലഹുതാശനാങ്കിതാമ്। ദദര്ശ ലങ്കാം ഹനുമാന് മഹാമനാഃ സ്വയംഭുരോഷോപഹതാമിവാവനിമ്
ഭയത്തിലും നിരാശയിലുമായിരുന്ന റാക്ഷസന്മാരാൽ നിറഞ്ഞു, കത്തുന്ന അഗ്നിജ്വാലകളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ലങ്കയെ, മഹാമനസ്സുള്ള ഹനുമാൻ സ്വയംഭുവിന്റെ കോപത്തിൽ ബാധിച്ച ഭൂമിപോലെ കണ്ടു.
ഭങ്ക്ത്വാ വനം പാദപരത്നസംകുലം ഹത്വാ തു രക്ഷാംസി മഹാന്തി സംയുഗേ। ദഗ്ധ്വാ പുരീം താം ഗൃഹരത്നമാലിനീം തസ്ഥൌ ഹനൂമാന് പവനാത്മജഃ കപിഃ
മൂല്യവത്തായ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാട് തകർത്തു, മഹാരാക്ഷസന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ചു, മനോഹരമായ വീടുകൾ അലങ്കരിച്ച നഗരം കത്തിച്ചു, വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ അവിടെ ഉറച്ചു നിന്നു.
സ രാക്ഷസാംസ്താന് സുബഹൂംശ്ച ഹത്വാ വനം ച ഭങ്ക്ത്വാ ബഹുപാദപം തത്। വിസൃജ്യ രക്ഷോഭവനേഷു ചാഗ്നിം ജഗാമ രാമം മനസാ മഹാത്മാ
അനേകം റാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചു, അനവധി വൃക്ഷങ്ങളുള്ള കാട് തകർത്തു, റാക്ഷസരുടെ വീടുകളിൽ അഗ്നി വിടർന്നു, മഹാത്മാവായ ഹനുമാൻ മനസ്സിൽ രാമനെ ഓർത്തു.
തതസ്തു തം വാനരവീരമുഖ്യം മഹാബലം മാരുതതുല്യവേഗമ്। മഹാമതിം വായുസുതം വരിഷ്ഠം പ്രതുഷ്ടുവുര്ദേവഗണാശ്ച സര്വേ
അപ്പോൾ ദേവതകളൊക്കെയും ആ വാനരവീരനെയും, വാതിനോടു തുല്യശക്തിയുള്ളവനെയും, മഹാമതിയെയും, വായുപുത്രന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെയും സ്തുതിച്ചു.
ദേവാശ്ച സര്വേ മുനിപുങ്ഗവാശ്ച ഗന്ധര്വവിദ്യാധരപന്നഗാശ്ച। ഭൂതാനി സര്വാണി മഹാന്തി തത്ര ജഗ്മുഃ പരാം പ്രീതിമതുല്യരൂപാമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരും, മഹർഷിമാരും, ഗന്ധർവന്മാരും, വിദ്യാധരന്മാരും, പന്നഗന്മാരും, അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മഹാബലികൾ എല്ലാം അതുല്യമായ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
ഭങ്ക്ത്വാ വനം മഹാതേജാ ഹത്വാ രക്ഷാംസി സംയുഗേ। ദഗ്ധ്വാ ലങ്കാപുരീം ഭീമാം രരാജ സ മഹാകപിഃ
കാട് തകർത്തു, മഹാശക്തിയോടെ, യുദ്ധത്തിൽ റാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചു, ഭയാനകമായ ലങ്കാനഗരം കത്തിച്ചു, ആ മഹാകപി പ്രകാശിച്ചു.
ഗൃഹാഗ്ര്യശൃങ്ഗാഗ്രതലേ വിചിത്രേ പ്രതിഷ്ഠിതോ വാനരരാജസിംഹഃ। പ്രദീപ്തലാങ്ഗൂലകൃതാര്ചിമാലീ വ്യരാജതാദിത്യ ഇവാര്ചിമാലീ
അലങ്കാരമുള്ള വലിയ വീടിന്റെ മുകളിൽ നില്ക്കുന്ന കുരങ്ങന്മാരിൽ സിംഹം, കത്തുന്ന വാലിൽ അഗ്നിമാല ധരിച്ച്, കിരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
ലങ്കാം സമസ്താം സമ്പീഡ്യ ലാങ്ഗൂലാഗ്നിം മഹാകപിഃ। നിര്വാപയാമാസ തദാ സമുദ്രേ ഹരിപുങ്ഗവഃ
ലങ്കയെ മുഴുവനും അടിച്ചമർത്തി, മഹാകപി തന്റെ വാലിലെ അഗ്നി സമുദ്രത്തിൽ അണച്ചു.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। ദൃഷ്ട്വാ ലങ്കാം പ്രദഗ്ധാം താം വിസ്മയം പരമം ഗതാഃ
പിന്നീട് ദേവന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാരും, സിദ്ധന്മാരും, മഹർഷിമാരും, അങ്ങനെ കത്തിക്കളഞ്ഞ ലങ്കയെ കണ്ടപ്പോൾ അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ വാനരശ്രേഷ്ഠം ഹനൂമന്തം മഹാകപിമ്। കാലാഗ്നിരിതി സംചിന്ത്യ സര്വഭൂതാനി തത്രസുഃ
ആ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന സകലഭൂതങ്ങളും 'ഇവൻ കാലാഗ്നിയാണ്' എന്നു വിചാരിച്ചു.
thumb|പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ അമ്പത്തിയഞ്ചാം സർഗം കേൾക്കുക.
സംദീപ്യമാനാം വിത്രസ്താം ത്രസ്തരക്ഷോഗണാം പുരീമ്। അവേക്ഷ്യ ഹനുമാഁല്ലങ്കാം ചിന്തയാമാസ വാനരഃ
കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന, ഭയത്താൽ വിറക്കുന്ന, ഭീതിയിലായ റാക്ഷസന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ ലങ്കയെ കണ്ടു, വാനരനായ ഹനുമാൻ ചിന്തിച്ചു.
തസ്യാഭൂത് സുമഹാംസ്ത്രാസഃ കുത്സാ ചാത്മന്യജായത। ലങ്കാം പ്രദഹതാ കര്മ കിംസ്വിത് കൃതമിദം മയാ
അവനിൽ വലിയ ഭയം ഉണർന്നു, മനസ്സിൽ കുറ്റബോധവും ജനിച്ചു: 'ലങ്കയെ കത്തിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന്'.