സംവൃതാന് ഭൂമിഭാഗാംശ്ച സുവിഭക്താംശ്ച ചത്വരാന്। രഥ്യാശ്ച ഗൃഹസമ്ബാധാഃ കപിഃ ശൃങ്ഗാടകാനി ച
അവൻ ചുറ്റപ്പെട്ട നിലം, നന്നായി വിഭജിച്ച ചത്വരം, വീടുകൾ നിറഞ്ഞ തെരുവുകൾ, ചന്തകൾ എന്നിവയും കണ്ടു.
തഥാ രഥ്യോപരഥ്യാശ്ച തഥൈവ ച ഗൃഹാന്തരാന്। ചത്വരേഷു ചതുഷ്കേഷു രാജമാര്ഗേ തഥൈവ ച
അങ്ങനെ പ്രധാനവഴികളും ഉപവഴികളും വീടുകളുടെ അകത്തളങ്ങളും രാജമാർഗത്തിലെ ചത്വരങ്ങളും അവൻ കണ്ടു.
ഘോഷയന്തി കപിം സര്വേ ചാര ഇത്യേവ രാക്ഷസാഃ। സ്ത്രീബാലവൃദ്ധാ നിര്ജഗ്മുസ്തത്ര തത്ര കുതൂഹലാത്
ഇവൻ ചാരനായ കപിയാണെന്ന് എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും വിളിച്ചു. സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും മൂപ്പന്മാരും അതത് സ്ഥലങ്ങളിൽ കൗതുകത്തോടെ പുറത്തുവന്നു.
തം പ്രദീപിതലാങ്ഗൂലം ഹനൂമന്തം ദിദൃക്ഷവഃ। ദീപ്യമാനേ തതസ്തസ്യ ലാങ്ഗൂലാഗ്രേ ഹനൂമതഃ
തീകൊളുത്തിയ വാലോടെ ഹനുമാനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ, അവന്റെ വാലിന്റെ അറ്റം കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ—
രാക്ഷസ്യസ്താ വിരൂപാക്ഷ്യഃ ശംസുര്ദേവ്യാസ്തദപ്രിയമ്। യസ്ത്വയാ കൃതസംവാദഃ സീതേ താമ്രമുഖഃ കപിഃ
അരികിൽ കണ്ണുകൾ വിചിത്രമായ രാക്ഷസസ്ത്രികൾ ആ ദുർഭാഗ്യം ദേവിയെ അറിയിച്ചു: 'സീതേ, നീ സംസാരിച്ച ആ ചുവപ്പു മുഖമുള്ള കപി—'
ലാങ്ഗൂലേന പ്രദീപ്തേന സ ഏഷ പരിണീയതേ। ശ്രുത്വാ തദ് വചനം ക്രൂരമാത്മാപഹരണോപമമ്
വാലിൽ തീകൊളുത്തി അവനെ നഗരത്തിലൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നു; ആ ക്രൂരമായ, ജീവനെ തന്നെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട്—
വൈദേഹീ ശോകസംതപ്താ ഹുതാശനമുപാഗമത്। മങ്ഗലാഭിമുഖീ തസ്യ സാ തദാസീന്മഹാകപേഃ
വൈദേഹി ദുഃഖത്തിൽ കത്തിയവളായി, ആ മഹാകപിക്ക് മംഗളം നേരി അഗ്നിയെ അഭിമുഖീകരിച്ചു.
ഉപതസ്ഥേ വിശാലാക്ഷീ പ്രയതാ ഹവ്യവാഹനമ്। യദ്യസ്തി പതിശുശ്രൂഷാ യദ്യസ്തി ചരിതം തപഃ। യദി വാ ത്വേകപത്നീത്വം ശീതോ ഭവ ഹനൂമതഃ
വിസാലാക്ഷിയായ സീത, മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയോടെ ഹവ്യവാഹനത്തെ പ്രാർത്ഥിച്ചു: 'ഞാൻ ഭർത്താവിനെ സേവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ പുണ്യജീവിതം നയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരാൾക്കു മാത്രമായുള്ള ഭക്തി എനിക്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഹനുമാനു തണുപ്പുണ്ടാകട്ടെ.'
യദി കിംചിദനുക്രോശസ്തസ്യ മയ്യസ്തി ധീമതഃ। യദി വാ ഭാഗ്യശേഷോ മേ ശീതോ ഭവ ഹനൂമതഃ
'ആ ധീരനിൽ എനിക്കു നേരെ ദയയുണ്ടെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഭാഗ്യശേഷം ശേഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഹനുമാനു തണുപ്പുണ്ടാകട്ടെ.'
യദി മാം വൃത്തസമ്പന്നാം തത്സമാഗമലാലസാമ്। സ വിജാനാതി ധര്മാത്മാ ശീതോ ഭവ ഹനൂമതഃ
'ധർമ്മാത്മാവായ Rama എന്നെ സദാചാരവതിയായവളായി, അവനോടു വീണ്ടും ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവളായി അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, ഹനുമാനു തണുപ്പുണ്ടാകട്ടെ.'
യദി മാം താരയേദാര്യഃ സുഗ്രീവഃ സത്യസംഗരഃ। അസ്മാദ് ദുഃഖാമ്ബുസംരോധാച്ഛീതോ ഭവ ഹനൂമതഃ
'സത്യവ്രതനായ ആര്യനായ സുഗ്രീവൻ എന്നെ ഈ ദു:ഖസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കും എങ്കിൽ, ഹനുമാനു തണുപ്പുണ്ടാകട്ടെ.'
തതസ്തീക്ഷ്ണാര്ചിരവ്യഗ്രഃ പ്രദക്ഷിണശിഖോഽനലഃ। ജജ്വാല മൃഗശാവാക്ഷ്യാഃ ശംസന്നിവ ശുഭം കപേഃ
ശരിയായ തീക്കനലോടെ അഗ്നി, അവളുടെ ചുറ്റും വലതുവശത്ത് ചുറ്റി, കാട്ടുപോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ള സീതയ്ക്ക് ഹനുമാനു മംഗളമുണ്ടാകുമെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു.
ഹനൂമജ്ജനകശ്ചൈവ പുച്ഛാനലയുതോഽനിലഃ। വവൌ സ്വാസ്ഥ്യകരോ ദേവ്യാഃ പ്രാലേയാനിലശീതലഃ
ഹനൂമാൻ തന്റെ അച്ഛനായ കാറ്റും വാലിൽ അഗ്നിയും കൂട്ടിയായി, ദേവിക്ക് തണുത്തും ആരോഗ്യം നൽകുന്നും ഹിമംപോലെയുള്ള ഒരു സുഖപ്രവാഹം പടർത്തി.
ദഹ്യമാനേ ച ലാങ്ഗൂലേ ചിന്തയാമാസ വാനരഃ। പ്രദീപ്തോഽഗ്നിരയം കസ്മാന്ന മാം ദഹതി സര്വതഃ
വാലിൽ തീ കത്തുമ്പോൾ ആ വാനരൻ വിചാരിച്ചു: 'ഈ കത്തുന്ന അഗ്നി എവിടെയും എന്നെ പൊള്ളുന്നില്ലേ, എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ?'
ദൃശ്യതേ ച മഹാജ്വാലഃ കരോതി ച ന മേ രുജമ്। ശിശിരസ്യേവ സമ്പാതോ ലാങ്ഗൂലാഗ്രേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
'വലിയ ജ്വാലകൾ കാണാം, പക്ഷേ എനിക്ക് വേദനയൊന്നുമില്ല; വാലിന്റെ അറ്റത്ത് ഒരു തണുത്ത വെള്ളച്ചാട്ടം പടർന്നതുപോലെയാണ് അനുഭവം.'
അഥ വാ തദിദം വ്യക്തം യദ് ദൃഷ്ടം പ്ലവതാ മയാ। രാമപ്രഭാവാദാശ്ചര്യം പര്വതഃ സരിതാം പതൌ
'അല്ലെങ്കിൽ, സമുദ്രം കടന്നപ്പോൾ ഞാൻ കണ്ട അത്ഭുതം ഇതാണോ? രാമന്റെ ശക്തിയാൽ, പർവ്വതം പോലും നദികളുടെ രാജാവിന് വഴങ്ങി.'
യദി താവത് സമുദ്രസ്യ മൈനാകസ്യ ച ധീമതഃ। രാമാര്ഥം സമ്ഭ്രമസ്താദൃക് കിമഗ്നിര്ന കരിഷ്യതി
'സമുദ്രവും ധീരനായ മൈനാകനും രാമന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇത്ര ഉത്സുകരായിരുന്നെങ്കിൽ, അഗ്നി അങ്ങനെ ചെയ്യാതിരിക്കുംവോ?'
സീതായാശ്ചാനൃശംസ്യേന തേജസാ രാഘവസ്യ ച। പിതുശ്ച മമ സഖ്യേന ന മാം ദഹതി പാവകഃ
'സീതയുടെ കരുണയും രാമന്റെ ശക്തിയും എന്റെ അച്ഛന്റെ സൗഹൃദവും കൊണ്ടാണ് അഗ്നി എന്നെ പൊള്ളാത്തത്.'
ഭൂയഃ സ ചിന്തയാമാസ മുഹൂര്തം കപികുഞ്ജരഃ। കഥമസ്മദ്വിധസ്യേഹ ബന്ധനം രാക്ഷസാധമൈഃ
ശക്തനായ ആ വാനരൻ വീണ്ടും ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചു: 'എന്നതുപോലുള്ളവനെ ഈ ദുഷ്ടരാക്ഷസന്മാർ എങ്ങനെ ബന്ധിക്കാനാകും?'
പ്രതിക്രിയാസ്യ യുക്താ സ്യാത് സതി മഹ്യം പരാക്രമേ। തതശ്ഛിത്ത്വാ ച താന് പാശാന് വേഗവാന് വൈ മഹാകപിഃ
'എനിക്ക് ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.' പിന്നെ വേഗത്തിൽ ആ മഹാവാനരൻ ആ കെട്ടുകൾ പൊട്ടിച്ചു.
ഉത്പപാതാഥ വേഗേന നനാദ ച മഹാകപിഃ। പുരദ്വാരം തതഃ ശ്രീമാന് ശൈലശൃങ്ഗമിവോന്നതമ്
ശക്തിയോടെ ചാടി, ആ മഹാവാനരൻ ഗർജിച്ചു; അവിടെ നിന്ന്, പർവ്വതശൃംഗംപോലെയുള്ള നഗരവാതിലിൽ എത്തി.
വിഭക്തരക്ഷഃസമ്ബാധമാസസാദാനിലാത്മജഃ। സ ഭൂത്വാ ശൈലസംകാശഃ ക്ഷണേന പുനരാത്മവാന്
രാക്ഷസരുടെ കൂട്ടം ചിതറിച്ച്, കാറ്റിന്റെ മകൻ പർവ്വതംപോലാണ് അവിടെ നിന്നത്; ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തനിക്കു തന്നെ തിരികെവന്നു.
ഹ്രസ്വതാം പരമാം പ്രാപ്തോ ബന്ധനാന്യവശാതയത്। വിമുക്തശ്ചാഭവച്ഛ്രീമാന് പുനഃ പര്വതസംനിഭഃ
അവൻ വളരെ ചെറുതായി മാറി, കെട്ടുകൾ വിട്ട് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നെ വീണ്ടും പർവ്വതംപോലെയുള്ള ഭംഗിയോടെ നിലകൊണ്ടു.
വീക്ഷമാണശ്ച ദദൃശേ പരിഘം തോരണാശ്രിതമ്। സ തം ഗൃഹ്യ മഹാബാഹുഃ കാലായസപരിഷ്കൃതമ്। രക്ഷിണസ്താന് പുനഃ സര്വാന് സൂദയാമാസ മാരുതിഃ
ചുറ്റും നോക്കി, വാതിലിൽ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം കണ്ടു; അതെടുത്തു, കരുത്തുള്ള ഹനൂമാൻ കറുത്ത ഇരുമ്പ് അലങ്കാരമുള്ളത് കൊണ്ട്, എല്ലാ കാവലുകാരെയും വീണ്ടും തകർത്തു.
സ താന് നിഹത്വാ രണചണ്ഡവിക്രമഃ സമീക്ഷമാണഃ പുനരേവ ലങ്കാമ്। പ്രദീപ്തലാങ്ഗൂലകൃതാര്ചിമാലീ പ്രകാശിതാദിത്യ ഇവാര്ചിമാലീ
യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായ അവൻ അവരെ സംഹരിച്ച്, വീണ്ടും ലങ്കയെ നോക്കി; കത്തുന്ന വാലിൽ ജ്വാലാമാല പടർന്നു, സൂര്യനെ ചുറ്റിയ കിരണങ്ങൾപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
thumb|ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ചതുഃപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിൽ പത്തിപത്തിരണ്ടാം സർഗം കേൾക്കൂ.
വീക്ഷമാണസ്തതോ ലങ്കാം കപിഃ കൃതമനോരഥഃ। വര്ധമാനസമുത്സാഹഃ കാര്യശേഷമചിന്തയത്
തന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റിയ കുരങ്ങൻ പിന്നെ ലങ്കയെ നോക്കി, ഉത്സാഹം കൂടിയവൻ ബാക്കിയുള്ള ജോലി എന്താണെന്ന് ചിന്തിച്ചു.
കിം നു ഖല്വവശിഷ്ടം മേ കര്തവ്യമിഹ സാമ്പ്രതമ്। യദേഷാം രക്ഷസാം ഭൂയഃ സംതാപജനനം ഭവേത്
'ഇവിടെ എനിക്ക് ഇനി ചെയ്യാനുള്ളത് എന്താണ്? ഈ രാക്ഷസന്മാർക്ക് കൂടുതൽ ദുഃഖം ഉണ്ടാകാൻ എന്ത് ചെയ്യാം?'
വനം താവത്പ്രമഥിതം പ്രകൃഷ്ടാ രാക്ഷസാ ഹതാഃ। ബലൈകദേശഃ ക്ഷപിതഃ ശേഷം ദുര്ഗവിനാശനമ്
വനം നശിച്ചു, പല രാക്ഷസന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു, സൈന്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തകർത്തു; ഇനി ബാക്കി കിടക്കുന്നത് കോട്ടയെ നശിപ്പിക്കുകയാണ്.
ദുര്ഗേ വിനാശിതേ കര്മ ഭവേത് സുഖപരിശ്രമമ്। അല്പയത്നേന കാര്യേഽസ്മിന് മമ സ്യാത് സഫലഃ ശ്രമഃ
കോട്ടു നശിപ്പിച്ചാൽ, ജോലി എളുപ്പത്തിൽ തീരും; ഈ കാര്യത്തിൽ എന്റെ പരിശ്രമം ചെറിയ കഷ്ടപ്പാടിൽ ഫലപ്രദമാകും.