സ്വാനി മിത്രാണി മന്ത്രീംശ്ച ജ്ഞാതീന് ഭ്രാതൄന് സുതാന്ഹിതാന്। ഭോഗാന് ദാരാംശ്ച ലങ്കാം ച മാ വിനാശമുപാനയ
നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെയും മന്ത്രിമാരെയും ബന്ധുക്കളെയും സഹോദരന്മാരെയും പുത്രന്മാരെയും സമ്പത്തുകളെയും ഭാര്യമാരെയും ലങ്കയെയും നശിപ്പിക്കാതിരിക്കുക.
സത്യം രാക്ഷസരാജേന്ദ്ര ശൃണുഷ്വ വചനം മമ। രാമദാസസ്യ ദൂതസ്യ വാനരസ്യ വിശേഷതഃ
രാക്ഷസരാജാവേ, ഞാൻ രാമന്റെ ദൂതനായ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു വാനരനായ് പറയുന്ന സത്യവാക്കുകൾ കേൾക്കണം.
സര്വാല്ഁ ലോകാന് സുസംഹൃത്യ സഭൂതാന് സചരാചരാന്। പുനരേവ തഥാ സ്രഷ്ടും ശക്തോ രാമോ മഹായശാഃ
മഹാപ്രശസ്തനായ രാമൻ സകലലോകങ്ങളെയും അതിലെ ചലനസ്ഥിരജന്തുക്കളോടുകൂടി പിന്വലിക്കുകയും, വീണ്ടും അതുപോലെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
ദേവാസുരനരേന്ദ്രേഷു യക്ഷരക്ഷോരഗേഷു ച। വിദ്യാധരേഷു നാഗേഷു ഗന്ധര്വേഷു മൃഗേഷു ച
ദേവന്മാരിൽ, അസുരന്മാരിൽ, മനുഷ്യരിൽ, യക്ഷന്മാരിൽ, രാക്ഷസന്മാരിൽ, പാമ്പുകളിൽ, വിദ്യാധരന്മാരിൽ, നാഗന്മാരിൽ, ഗന്ധർവന്മാരിൽ, മൃഗങ്ങളിൽ—
സിദ്ധേഷു കിംനരേന്ദ്രേഷു പതത്ത്രിഷു ച സര്വതഃ। സര്വത്ര സര്വഭൂതേഷു സര്വകാലേഷു നാസ്തി സഃ
സിദ്ധന്മാരിലും കിന്നരരാജാക്കളിലും പക്ഷികളിലുമെല്ലാം, എല്ലായിടത്തും, എല്ലാ കാലത്തും, എല്ലാ ജീവികളിലും, അത്തരം ഒരാളുമില്ല.
യോ രാമം പ്രതി യുധ്യേത വിഷ്ണുതുല്യപരാക്രമമ്। സര്വലോകേശ്വരസ്യേഹ കൃത്വാ വിപ്രിയമീദൃശമ്। രാമസ്യ രാജസിംഹസ്യ ദുര്ലഭം തവ ജീവിതമ്
വിഷ്ണുവിനോടു തുല്യമായ വീര്യവും ലോകങ്ങളിലെ രാജാധിപതിയായ രാമനോടു ഇങ്ങനെ ദ്രോഹം ചെയ്തവനും, അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവനും, രാജസിംഹനായ രാമന്റെ നേരിൽ ജീവൻ നിലനിർത്തുക ദുർലഭമാണ്.
ദേവാശ്ച ദൈത്യാശ്ച നിശാചരേന്ദ്ര ഗന്ധര്വവിദ്യാധരനാഗയക്ഷാഃ। രാമസ്യ ലോകത്രയനായകസ്യ സ്ഥാതും ന ശക്താഃ സമരേഷു സര്വേ
രാത്രിചരന്മാരുടെ രാജാവേ, ദേവന്മാരും ദൈത്യന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും—ലോകത്രയാധിപനായ രാമനോടു യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ ആരും കഴിയില്ല.
ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂശ്ചതുരാനനോ വാ രുദ്രസ്ത്രിനേത്രസ്ത്രിപുരാന്തകോ വാ। ഇന്ദ്രോ മഹേന്ദ്രഃ സുരനായകോ വാ സ്ഥാതും ന ശക്താ യുധി രാഘവസ്യ
സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവോ, നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവോ, മൂന്നുകണ്ണുള്ള ത്രിപുരവിനാശകനായ രുദ്രനോ, മഹേന്ദ്രനായ ഇന്ദ്രനോ—even ദേവരാജാവോ, രാഘവനോടു യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.
സ സൌഷ്ഠവോപേതമദീനവാദിനഃ കപേര്നിശമ്യാപ്രതിമോഽപ്രിയം വചഃ। ദശാനനഃ കോപവിവൃത്തലോചനഃ സമാദിശത് തസ്യ വധം മഹാകപേഃ
ഭയമില്ലാതെ, നൈപുണ്യത്തോടെ, കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ വാനരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശമുഖൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ വലുതാക്കി, ആ മഹാവാനരന്റെ വധം കല്പിച്ചു.
thumb|ദ്വിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ദ്വിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിൽ അമ്പതിരണ്ടാം സര്ഗം.
സ തസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വാനരസ്യ മഹാത്മനഃ। ആജ്ഞാപയദ് വധം തസ്യ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ
ആ മഹാത്മാവായ വാനരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കോപത്തിൽ മുങ്ങിയ രാവണൻ അവനെ കൊല്ലാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.
തം രക്ഷോഽധിപതിം ക്രുദ്ധം തച്ച കാര്യമുപസ്ഥിതമ്। വിദിത്വാ ചിന്തയാമാസ കാര്യം കാര്യവിധൌ സ്ഥിതഃ
കോപം നിറഞ്ഞ രാക്ഷസാധിപനെയും സംഭവിച്ച കാര്യവും മനസ്സിലാക്കി, കാര്യത്തിൽ നിപുണനായവൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
നിശ്ചിതാര്ഥസ്തതഃ സാമ്നാ പൂജ്യം ശത്രുജിദഗ്രജമ്। ഉവാച ഹിതമത്യര്ഥം വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ
ഉദ്ദേശ്യം ഉറപ്പായവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച മൂത്തവനോട് ആദരപൂർവ്വം, ഉപകാരപ്രദമായ വാക്കുകൾ നൈപുണ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു.
ക്ഷമസ്വ രോഷം ത്യജ രാക്ഷസേന്ദ്ര പ്രസീദ മേ വാക്യമിദം ശൃണുഷ്വ। വധം ന കുര്വന്തി പരാവരജ്ഞാ ദൂതസ്യ സന്തോ വസുധാധിപേന്ദ്രാഃ
രാക്ഷസരാജാവേ, ദയവായി കോപം വിട്ട് ക്ഷമിക്കണം, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കണം. എന്താണ് ഉചിതം, എന്താണ് അനുചിതം എന്നറിയുന്ന ഭൂമിയിലെ മഹാരാജാക്കന്മാർ ദൂതന്മാരെ കൊല്ലാറില്ല.
രാജന് ധര്മവിരുദ്ധം ച ലോകവൃത്തേശ്ച ഗര്ഹിതമ്। തവ ചാസദൃശം വീര കപേരസ്യ പ്രമാപണമ്
രാജാവേ, ഈ വാനരനെ കൊല്ലുന്നത് ധർമ്മത്തിലും ലോകരീതിയിലും നിരോധിതവും നിന്ദ്യവുമാണ്; വീരനേ, ഇത് നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല.
ധര്മജ്ഞശ്ച കൃതജ്ഞശ്ച രാജധര്മവിശാരദഃ। പരാവരജ്ഞോ ഭൂതാനാം ത്വമേവ പരമാര്ഥവിത്
നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനും, ഉപകാരമറിഞ്ഞവനും, രാജധർമ്മത്തിൽ നിപുണനുമാണ്. സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ഉന്നതതയും താഴ്മയും അറിയുന്നവൻ, പരമാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ നീയത്രേ.
ഗൃഹ്യന്തേ യദി രോഷേണ ത്വാദൃശോഽപി വിചക്ഷണാഃ। തതഃ ശാസ്ത്രവിപശ്ചിത്ത്വം ശ്രമ ഏവ ഹി കേവലമ്
നിന്റെ പോലുള്ള വിവേകമുള്ളവരും കോപത്തിന് അടിമയാകുന്നുവെങ്കിൽ, ശാസ്ത്രജ്ഞതയൊക്കെയും വെറുതെ കഷ്ടപ്പാടായി മാത്രം തീരും.
തസ്മാത് പ്രസീദ ശത്രുഘ്ന രാക്ഷസേന്ദ്ര ദുരാസദ। യുക്തായുക്തം വിനിശ്ചിത്യ ദൂതദണ്ഡോ വിധീയതാമ്
അതിനാൽ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, ജയിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള രാക്ഷസരാജാവേ, ദയവായി ശാന്തനാകൂ. എന്താണ് ശരിയും തെറ്റും എന്ന് വിചാരിച്ച് ദൂതനു വേണ്ട ശിക്ഷ നിശ്ചയിക്കണം.
വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ। കോപേന മഹതാഽഽവിഷ്ടോ വാക്യമുത്തരമബ്രവീത്
വിഭീഷണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാവണൻ, രാക്ഷസരുടെ രാജാവ്, വലിയ കോപത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ന പാപാനാം വധേ പാപം വിദ്യതേ ശത്രുസൂദന। തസ്മാദിമം വധിഷ്യാമി വാനരം പാപകാരിണമ്
ദുഷ്ടരെ കൊല്ലുന്നതിൽ പാപമൊന്നുമില്ല, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനേ; അതുകൊണ്ട് ഈ ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത വാനരനെ ഞാൻ കൊല്ലും.
അധര്മമൂലം ബഹുദോഷയുക്ത- മനാര്യജുഷ്ടം വചനം നിശമ്യ। ഉവാച വാക്യം പരമാര്ഥതത്ത്വം വിഭീഷണോ ബുദ്ധിമതാം വരിഷ്ഠഃ
അധർമ്മത്തിൽ ആധാരമിട്ട, പല തെറ്റുകളും നിറഞ്ഞ, ഉത്തമന്മാർക്ക് യോജിക്കാത്ത ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ജ്ഞാനികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ വിഭീഷണൻ സത്യമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രസീദ ലങ്കേശ്വര രാക്ഷസേന്ദ്ര ധര്മാര്ഥതത്ത്വം വചനം ശൃണുഷ്വ। ദൂതാ ന വധ്യാഃ സമയേഷു രാജന് സര്വേഷു സര്വത്ര വദന്തി സന്തഃ
ലങ്കയുടെ രാജാവേ, രാക്ഷസരാജാവേ, ദയവായി ശാന്തനാകൂ, ധർമ്മവും സത്യവും ഉള്ള വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ. രാജാവേ, ദൂതന്മാരെ ഒരിക്കലും കൊല്ലരുത് എന്ന് സന്മാർഗ്ഗികൾ എല്ലായിടത്തും പറയുന്നു.
അസംശയം ശത്രുരയം പ്രവൃദ്ധഃ കൃതം ഹ്യനേനാപ്രിയമപ്രമേയമ്। ന ദൂതവധ്യാം പ്രവദന്തി സന്തോ ദൂതസ്യ ദൃഷ്ടാ ബഹവോ ഹി ദണ്ഡാഃ
സംശയമില്ല, ഈ ശത്രു ശക്തിയോടെ വളർന്നു, അളവുകെടിയ ദോഷങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും ദൂതനെ കൊല്ലണം എന്ന് സന്മാർഗ്ഗികൾ പറയുന്നില്ല. ദൂതന്മാർക്ക് പലവിധ ശിക്ഷകൾ ഉള്ളതാണു്.
വൈരൂപ്യമങ്ഗേഷു കശാഭിഘാതോ മൌണ്ഡ്യം തഥാ ലക്ഷണസംനിപാതഃ। ഏതാന് ഹി ദൂതേ പ്രവദന്തി ദണ്ഡാന് വധസ്തു ദൂതസ്യ ന നഃ ശ്രുതോഽസ്തി
അംഗങ്ങൾ ഭംഗം ചെയ്യൽ, ചവിട്ടുക, തലമുണ്ണയാക്കൽ, അല്ലെങ്കിൽ അടയാളം വെക്കൽ — ഇവയാണ് ദൂതന്മാർക്ക് ശിക്ഷയായി പറയുന്നത്; ദൂതനെ കൊല്ലണം എന്ന് ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും കേട്ടിട്ടില്ല.
കഥം ച ധര്മാര്ഥവിനീതബുദ്ധിഃ പരാവരപ്രത്യയനിശ്ചിതാര്ഥഃ। ഭവദ്വിധഃ കോപവശേ ഹി തിഷ്ഠേത് കോപം ന ഗച്ഛന്തി ഹി സത്ത്വവന്തഃ
ധർമ്മത്തിലും ലാഭത്തിലും പരിശീലനം നേടിയ, എല്ലാം മനസ്സിലാക്കുന്ന, നിന്റെ പോലുള്ളവൻ എങ്ങനെ കോപത്തിന് അടിമയാകും? സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് കോപം പിടിക്കാറില്ല.
ന ധര്മവാദേ ന ച ലോകവൃത്തേ ന ശാസ്ത്രബുദ്ധിഗ്രഹണേഷു വാപി। വിദ്യേത കശ്ചിത്തവ വീര തുല്യ- സ്ത്വം ഹ്യുത്തമഃ സര്വസുരാസുരാണാമ്
ധർമ്മചർച്ചയിലും ലോകചര്യയിലും ശാസ്ത്രബുദ്ധിയിൽ പോലും, വീരനേ, നിനക്ക് തുല്യൻ ആരുമില്ല; നീ ദേവന്മാരിലും അസുരന്മാരിലും ഏറ്റവും ഉത്തമൻ ആണു.
പരാക്രമോത്സാഹമനസ്വിനാം ച സുരാസുരാണാമപി ദുര്ജയേന। ത്വയാപ്രമേയേണ സുരേന്ദ്രസങ്ഘാ ജിതാശ്ച യുദ്ധേഷ്വസകൃന്നരേന്ദ്രാഃ
നിന്റെ അപ്പാരമായ വീര്യവും ഉത്സാഹവും കൊണ്ട്, ജയിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും നീ തോൽപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്; യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനും രാജാക്കന്മാരും പലതവണ നിനക്ക് കീഴടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
ഇത്ഥംവിധസ്യാമരദൈത്യശത്രോഃ ശൂരസ്യ വീരസ്യ തവാജിതസ്യ। കുര്വന്തി വീരാ മനസാപ്യലീകം പ്രാണൈര്വിമുക്താ ന തു ഭോഃ പുരാ തേ
ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും സംഹരിക്കുന്ന, ജയിക്കാനാവാത്ത വീരനേ, നിന്റെ പോലുള്ള വീരന്മാർ മനസ്സിൽ പോലും കപടത കാണിക്കാറില്ല; ജീവൻ പോലും വിട്ടുകൊടുക്കാൻ തയ്യാറാവും, പക്ഷേ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല.
ന ചാപ്യസ്യ കപേര്ഘാതേ കംചിത് പശ്യാമ്യഹം ഗുണമ്। തേഷ്വയം പാത്യതാം ദണ്ഡോ യൈരയം പ്രേഷിതഃ കപിഃ
ഈ കപിയെ കൊല്ലുന്നതിൽ ഞാൻ ഒരു ഗുണവും കാണുന്നില്ല; അവനെ അയച്ചവർക്കാണ് ശിക്ഷ നൽകേണ്ടത്.
സാധുര്വാ യദി വാസാധുഃ പരൈരേഷ സമര്പിതഃ। ബ്രുവന് പരാര്ഥം പരവാന് ന ദൂതോ വധമര്ഹതി
അവൻ നല്ലവനോ കெട്ടവനോ ആയാലും, മറ്റൊരാളാൽ അയച്ചവനാണ്; മറ്റൊരാളുടെ കാര്യമാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. ദൂതന് മരണശിക്ഷ യോജിക്കുന്നില്ല.