തപഃസംതാപലബ്ധസ്തേ സോഽയം ധര്മപരിഗ്രഹഃ। ന സ നാശയിതും ന്യായ്യ ആത്മപ്രാണപരിഗ്രഹഃ
നീ വ്രതശുദ്ധിയിലൂടെ നേടിയ ഈ ധർമ്മം, അതുപോലെ തന്നെ ജീവൻ, നശിപ്പിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതാണു.
അവധ്യതാം തപോഭിര്യാം ഭവാന് സമനുപശ്യതി। ആത്മനഃ സാസുരൈര്ദേവൈര്ഹേതുസ്തത്രാപ്യയം മഹാന്
നീ വ്രതശക്തിയാൽ സ്വന്തമായി കാണുന്ന അവധ്യത, ദേവന്മാരോടോ അസുരന്മാരോടോ പോലും, അതിന് ഇവിടെ വലിയ ഒരു അവസാനം ഉണ്ടാകും.
സുഗ്രീവോ ന ച ദേവോഽയം ന യക്ഷോ ന ച രാക്ഷസഃ। മാനുഷോ രാഘവോ രാജന് സുഗ്രീവശ്ച ഹരീശ്വരഃ। തസ്മാത് പ്രാണപരിത്രാണം കഥം രാജന് കരിഷ്യസി
സുഗ്രീവൻ ദേവനല്ല, യക്ഷനല്ല, രാക്ഷസനുമല്ല; രാഘവൻ മനുഷ്യനാണ്, സുഗ്രീവൻ കുരങ്ങുകളുടെ രാജാവാണ്; അതിനാൽ രാജാവേ, നീ എങ്ങനെ ജീവൻ രക്ഷിക്കും?
ന തു ധര്മോപസംഹാരമധര്മഫലസംഹിതമ്। തദേവ ഫലമന്വേതി ധര്മശ്ചാധര്മനാശനഃ
അധർമ്മഫലമുള്ള പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ട് ധർമ്മം നേടാൻ കഴിയില്ല; ധർമ്മം അദ്ധർമ്മത്തെ നശിപ്പിക്കുമല്ലോ.
പ്രാപ്തം ധര്മഫലം താവദ് ഭവതാ നാത്ര സംശയഃ। ഫലമസ്യാപ്യധര്മസ്യ ക്ഷിപ്രമേവ പ്രപത്സ്യസേ
നീ ഇതിനകം തന്നെ ധർമ്മഫലം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇതിൽ സംശയമില്ല; എന്നാൽ ഈ അദ്ധർമ്മത്തിന്റെ ഫലവും ഉടൻ തന്നെ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
ജനസ്ഥാനവധം ബുദ്ധ്വാ വാലിനശ്ച വധം തഥാ। രാമസുഗ്രീവസഖ്യം ച ബുദ്ധ്യസ്വ ഹിതമാത്മനഃ
ജനസ്ഥാനത്തിൽ നടന്ന വധവും, വാലിയുടെ വധവും, രാമനും സുഗ്രീവനും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദവും ഓർത്ത്, നിനക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉപകാരപ്പെടുന്നത് എന്താണെന്ന് ആലോചിക്കണം.
കാമം ഖല്വഹമപ്യേകഃ സവാജിരഥകുഞ്ജരാമ്। ലങ്കാം നാശയിതും ശക്തസ്തസ്യൈഷ തു ന നിശ്ചയഃ
ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു തന്നെ കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും അടങ്ങിയ ലങ്കയെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; പക്ഷേ, അതാണ് എന്റെ തീരുമാനമല്ല.
രാമേണ ഹി പ്രതിജ്ഞാതം ഹര്യൃക്ഷഗണസംനിധൌ। ഉത്സാദനമമിത്രാണാം സീതാ യൈസ്തു പ്രധര്ഷിതാ
ഹരികൾക്കും കരടികൾക്കും മുമ്പിൽ രാമൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; സീതയെ അപമാനിച്ചവരെ മുഴുവനും നശിപ്പിക്കുമെന്ന്.
അപകുര്വന് ഹി രാമസ്യ സാക്ഷാദപി പുരംദരഃ। ന സുഖം പ്രാപ്നുയാദന്യഃ കിം പുനസ്ത്വദ്വിധോ ജനഃ
രാമനെ നേരിട്ട് അപകീർത്തിപ്പെടുത്തിയാൽ, ദേവേന്ദ്രനും പോലും സന്തോഷം നേടാൻ കഴിയില്ല; പിന്നെ നിനക്കൊക്കെ എങ്ങനെ സാധിക്കും.
യാം സീതേത്യഭിജാനാസി യേയം തിഷ്ഠതി തേ ഗൃഹേ। കാലരാത്രീതി താം വിദ്ധി സര്വലങ്കാവിനാശിനീമ്
നീ സീതയെന്നു കരുതുന്ന, ഇപ്പോൾ നിന്റെ വീട്ടിൽ കഴിയുന്ന അവളെ, ലങ്കയെ മുഴുവനും നശിപ്പിക്കാൻ വന്ന കാലരാത്രിയെന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
തദലം കാലപാശേന സീതാവിഗ്രഹരൂപിണാ। സ്വയം സ്കന്ധാവസക്തേന ക്ഷേമമാത്മനി ചിന്ത്യതാമ്
സീതയുടെ ശത്രുത്വം എന്ന രൂപത്തിൽ നിന്റെ ചുമലിൽ കിടക്കുന്ന ഈ കാലത്തിന്റെ പാശം ഇനി മതിയാകട്ടെ. നീ ഇപ്പോൾ നിന്റെ രക്ഷയെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കണം.
സീതായാസ്തേജസാ ദഗ്ധാം രാമകോപപ്രദീപിതാമ്। ദഹ്യമാനാമിമാം പശ്യ പുരീം സാട്ടപ്രതോലികാമ്
സീതയുടെ തേജസ്സിലും രാമന്റെ കോപത്തിലും തീപിടിച്ച് കത്തുന്ന ഈ കോട്ടയെയും അതിന്റെ മതിലുകളും വാതിലുകളും നീ കാണുക.
സ്വാനി മിത്രാണി മന്ത്രീംശ്ച ജ്ഞാതീന് ഭ്രാതൄന് സുതാന്ഹിതാന്। ഭോഗാന് ദാരാംശ്ച ലങ്കാം ച മാ വിനാശമുപാനയ
നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെയും മന്ത്രിമാരെയും ബന്ധുക്കളെയും സഹോദരന്മാരെയും പുത്രന്മാരെയും സമ്പത്തുകളെയും ഭാര്യമാരെയും ലങ്കയെയും നശിപ്പിക്കാതിരിക്കുക.
സത്യം രാക്ഷസരാജേന്ദ്ര ശൃണുഷ്വ വചനം മമ। രാമദാസസ്യ ദൂതസ്യ വാനരസ്യ വിശേഷതഃ
രാക്ഷസരാജാവേ, ഞാൻ രാമന്റെ ദൂതനായ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു വാനരനായ് പറയുന്ന സത്യവാക്കുകൾ കേൾക്കണം.
സര്വാല്ഁ ലോകാന് സുസംഹൃത്യ സഭൂതാന് സചരാചരാന്। പുനരേവ തഥാ സ്രഷ്ടും ശക്തോ രാമോ മഹായശാഃ
മഹാപ്രശസ്തനായ രാമൻ സകലലോകങ്ങളെയും അതിലെ ചലനസ്ഥിരജന്തുക്കളോടുകൂടി പിന്വലിക്കുകയും, വീണ്ടും അതുപോലെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
ദേവാസുരനരേന്ദ്രേഷു യക്ഷരക്ഷോരഗേഷു ച। വിദ്യാധരേഷു നാഗേഷു ഗന്ധര്വേഷു മൃഗേഷു ച
ദേവന്മാരിൽ, അസുരന്മാരിൽ, മനുഷ്യരിൽ, യക്ഷന്മാരിൽ, രാക്ഷസന്മാരിൽ, പാമ്പുകളിൽ, വിദ്യാധരന്മാരിൽ, നാഗന്മാരിൽ, ഗന്ധർവന്മാരിൽ, മൃഗങ്ങളിൽ—
സിദ്ധേഷു കിംനരേന്ദ്രേഷു പതത്ത്രിഷു ച സര്വതഃ। സര്വത്ര സര്വഭൂതേഷു സര്വകാലേഷു നാസ്തി സഃ
സിദ്ധന്മാരിലും കിന്നരരാജാക്കളിലും പക്ഷികളിലുമെല്ലാം, എല്ലായിടത്തും, എല്ലാ കാലത്തും, എല്ലാ ജീവികളിലും, അത്തരം ഒരാളുമില്ല.
യോ രാമം പ്രതി യുധ്യേത വിഷ്ണുതുല്യപരാക്രമമ്। സര്വലോകേശ്വരസ്യേഹ കൃത്വാ വിപ്രിയമീദൃശമ്। രാമസ്യ രാജസിംഹസ്യ ദുര്ലഭം തവ ജീവിതമ്
വിഷ്ണുവിനോടു തുല്യമായ വീര്യവും ലോകങ്ങളിലെ രാജാധിപതിയായ രാമനോടു ഇങ്ങനെ ദ്രോഹം ചെയ്തവനും, അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവനും, രാജസിംഹനായ രാമന്റെ നേരിൽ ജീവൻ നിലനിർത്തുക ദുർലഭമാണ്.
ദേവാശ്ച ദൈത്യാശ്ച നിശാചരേന്ദ്ര ഗന്ധര്വവിദ്യാധരനാഗയക്ഷാഃ। രാമസ്യ ലോകത്രയനായകസ്യ സ്ഥാതും ന ശക്താഃ സമരേഷു സര്വേ
രാത്രിചരന്മാരുടെ രാജാവേ, ദേവന്മാരും ദൈത്യന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും—ലോകത്രയാധിപനായ രാമനോടു യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ ആരും കഴിയില്ല.
ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂശ്ചതുരാനനോ വാ രുദ്രസ്ത്രിനേത്രസ്ത്രിപുരാന്തകോ വാ। ഇന്ദ്രോ മഹേന്ദ്രഃ സുരനായകോ വാ സ്ഥാതും ന ശക്താ യുധി രാഘവസ്യ
സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവോ, നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവോ, മൂന്നുകണ്ണുള്ള ത്രിപുരവിനാശകനായ രുദ്രനോ, മഹേന്ദ്രനായ ഇന്ദ്രനോ—even ദേവരാജാവോ, രാഘവനോടു യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.
സ സൌഷ്ഠവോപേതമദീനവാദിനഃ കപേര്നിശമ്യാപ്രതിമോഽപ്രിയം വചഃ। ദശാനനഃ കോപവിവൃത്തലോചനഃ സമാദിശത് തസ്യ വധം മഹാകപേഃ
ഭയമില്ലാതെ, നൈപുണ്യത്തോടെ, കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ വാനരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശമുഖൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ വലുതാക്കി, ആ മഹാവാനരന്റെ വധം കല്പിച്ചു.
thumb|ദ്വിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ദ്വിപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിൽ അമ്പതിരണ്ടാം സര്ഗം.
സ തസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വാനരസ്യ മഹാത്മനഃ। ആജ്ഞാപയദ് വധം തസ്യ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ
ആ മഹാത്മാവായ വാനരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കോപത്തിൽ മുങ്ങിയ രാവണൻ അവനെ കൊല്ലാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.
തം രക്ഷോഽധിപതിം ക്രുദ്ധം തച്ച കാര്യമുപസ്ഥിതമ്। വിദിത്വാ ചിന്തയാമാസ കാര്യം കാര്യവിധൌ സ്ഥിതഃ
കോപം നിറഞ്ഞ രാക്ഷസാധിപനെയും സംഭവിച്ച കാര്യവും മനസ്സിലാക്കി, കാര്യത്തിൽ നിപുണനായവൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
നിശ്ചിതാര്ഥസ്തതഃ സാമ്നാ പൂജ്യം ശത്രുജിദഗ്രജമ്। ഉവാച ഹിതമത്യര്ഥം വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ
ഉദ്ദേശ്യം ഉറപ്പായവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച മൂത്തവനോട് ആദരപൂർവ്വം, ഉപകാരപ്രദമായ വാക്കുകൾ നൈപുണ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു.
ക്ഷമസ്വ രോഷം ത്യജ രാക്ഷസേന്ദ്ര പ്രസീദ മേ വാക്യമിദം ശൃണുഷ്വ। വധം ന കുര്വന്തി പരാവരജ്ഞാ ദൂതസ്യ സന്തോ വസുധാധിപേന്ദ്രാഃ
രാക്ഷസരാജാവേ, ദയവായി കോപം വിട്ട് ക്ഷമിക്കണം, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കണം. എന്താണ് ഉചിതം, എന്താണ് അനുചിതം എന്നറിയുന്ന ഭൂമിയിലെ മഹാരാജാക്കന്മാർ ദൂതന്മാരെ കൊല്ലാറില്ല.
രാജന് ധര്മവിരുദ്ധം ച ലോകവൃത്തേശ്ച ഗര്ഹിതമ്। തവ ചാസദൃശം വീര കപേരസ്യ പ്രമാപണമ്
രാജാവേ, ഈ വാനരനെ കൊല്ലുന്നത് ധർമ്മത്തിലും ലോകരീതിയിലും നിരോധിതവും നിന്ദ്യവുമാണ്; വീരനേ, ഇത് നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല.
ധര്മജ്ഞശ്ച കൃതജ്ഞശ്ച രാജധര്മവിശാരദഃ। പരാവരജ്ഞോ ഭൂതാനാം ത്വമേവ പരമാര്ഥവിത്
നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനും, ഉപകാരമറിഞ്ഞവനും, രാജധർമ്മത്തിൽ നിപുണനുമാണ്. സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ഉന്നതതയും താഴ്മയും അറിയുന്നവൻ, പരമാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ നീയത്രേ.
ഗൃഹ്യന്തേ യദി രോഷേണ ത്വാദൃശോഽപി വിചക്ഷണാഃ। തതഃ ശാസ്ത്രവിപശ്ചിത്ത്വം ശ്രമ ഏവ ഹി കേവലമ്
നിന്റെ പോലുള്ള വിവേകമുള്ളവരും കോപത്തിന് അടിമയാകുന്നുവെങ്കിൽ, ശാസ്ത്രജ്ഞതയൊക്കെയും വെറുതെ കഷ്ടപ്പാടായി മാത്രം തീരും.
തസ്മാത് പ്രസീദ ശത്രുഘ്ന രാക്ഷസേന്ദ്ര ദുരാസദ। യുക്തായുക്തം വിനിശ്ചിത്യ ദൂതദണ്ഡോ വിധീയതാമ്
അതിനാൽ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, ജയിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള രാക്ഷസരാജാവേ, ദയവായി ശാന്തനാകൂ. എന്താണ് ശരിയും തെറ്റും എന്ന് വിചാരിച്ച് ദൂതനു വേണ്ട ശിക്ഷ നിശ്ചയിക്കണം.