സ ബദ്ധസ്തേന വല്കേന വിമുക്തോഽസ്ത്രേണ വീര്യവാന്। അസ്ത്രബന്ധഃ സ ചാന്യം ഹി ന ബന്ധമനുവര്തതേ
അവൻ ആ വൃക്ഷത്തൊലിയിൽ കെട്ടിയിരുന്നതായിരുന്നു, പക്ഷേ തന്റെ ശക്തിയാൽ ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്നു മോചിതനായി. ആയുധത്തിന്റെ ബന്ധം മറ്റേതെങ്കിലും ബന്ധത്തോട് ചേർന്ന് നിലനിൽക്കില്ല.
അഥേന്ദ്രജിത് തം ദ്രുമചീരബദ്ധം വിചാര്യ വീരഃ കപിസത്തമം തമ്। വിമുക്തമസ്ത്രേണ ജഗാമ ചിന്താ- മന്യേന ബദ്ധോഽപ്യനുവര്തതേഽസ്ത്രമ്
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രജിത്ത്, ആ വീരനായ കപിസ്രേഷ്ഠനെ വൃക്ഷത്തൊലിയിൽ കെട്ടിയതും ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനുമായതും കണ്ടു, 'മറ്റൊന്നിൽ കെട്ടിയാലും ആയുധത്തിന്റെ ബന്ധം തുടരും' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
അഹോ മഹത് കര്മ കൃതം നിരര്ഥം ന രാക്ഷസൈര്മന്ത്രഗതിര്വിമൃഷ്ടാ। പുനശ്ച നാസ്ത്രേ വിഹതേഽസ്ത്രമന്യത് പ്രവര്തതേ സംശയിതാഃ സ്മ സര്വേ
അയ്യോ, വലിയൊരു പ്രവർത്തി ചെയ്തുവെങ്കിലും അതു വിഫലമായി; ദാനവന്മാർ മന്ത്രശക്തി ആലോചിച്ചില്ല. വീണ്ടും, ഒരായുധം നശിപ്പിച്ചാൽ മറ്റൊന്നും പ്രവർത്തിക്കില്ല; നമ്മൾ എല്ലാവരും സംശയത്തിലാണ്.
അസ്ത്രേണ ഹനുമാന് മുക്തോ നാത്മാനമവബുധ്യതേ। കൃഷ്യമാണസ്തു രക്ഷോഭിസ്തൈശ്ച ബന്ധൈര്നിപീഡിതഃ
ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ഹനുമാൻ, തനിക്കു സംഭവിച്ചതു മനസ്സിലാക്കിയില്ല; ദാനവന്മാർ അവനെ വലിച്ചിഴച്ച് ആ ബന്ധങ്ങളിൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
ഹന്യമാനസ്തതഃ ക്രൂരൈ രാക്ഷസൈഃ കാലമുഷ്ടിഭിഃ। സമീപം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ പ്രാകൃഷ്യത സ വാനരഃ
ശത്രുക്കൾ കഠിനമായ കൈയടികളാൽ അവനെ അടിച്ചു, പിന്നെ ആ വാനരനെ ദാനവരാജാവിന്റെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അഥേന്ദ്രജിത് തം പ്രസമീക്ഷ്യ മുക്ത- മസ്ത്രേണ ബദ്ധം ദ്രുമചീരസൂത്രൈഃ। വ്യദര്ശയത് തത്ര മഹാബലം തം ഹരിപ്രവീരം സഗണായ രാജ്ഞേ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രജിത്ത്, ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി വൃക്ഷത്തൊലിയിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്ന ആ മഹാബലശാലിയെയും കപിവീരനെയും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം രാജാവിന് കാണിച്ചു.
തം മത്തമിവ മാതങ്ഗം ബദ്ധം കപിവരോത്തമമ്। രാക്ഷസാ രാക്ഷസേന്ദ്രായ രാവണായ ന്യവേദയന്
പിടിച്ചുവച്ച കപിവരനായി, ഉഗ്രതയിൽ മദമുള്ള കാളയെപ്പോലെ, ദാനവന്മാർ രാവണന് അറിയിപ്പിച്ചു.
കോഽയം കസ്യ കുതോ വാപി കിം കാര്യം കോഽഭ്യുപാശ്രയഃ। ഇതി രാക്ഷസവീരാണാം ദൃഷ്ട്വാ സംജജ്ഞിരേ കഥാഃ
ഇവൻ ആരാണ്? ആരുടേതാണ്? എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്? എന്തിനാണ് വന്നത്? ആരെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്? എന്നിങ്ങനെ ദാനവസൈനികർ തമ്മിൽ ചർച്ച തുടങ്ങി.
ഹന്യതാം ദഹ്യതാം വാപി ഭക്ഷ്യതാമിതി ചാപരേ। രാക്ഷസാസ്തത്ര സംക്രുദ്ധാഃ പരസ്പരമഥാബ്രുവന്
കൊല്ലണം, ചുട്ടുകളയണം, അല്ലെങ്കിൽ തിന്നുകളയണം! അങ്ങനെ അവിടെയുള്ള ചില ദാനവന്മാർ കോപത്തോടെ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു.
അതീത്യ മാര്ഗം സഹസാ മഹാത്മാ സ തത്ര രക്ഷോഽധിപപാദമൂലേ। ദദര്ശ രാജ്ഞഃ പരിചാരവൃദ്ധാന് ഗൃഹം മഹാരത്നവിഭൂഷിതം ച
വേഗത്തിൽ വഴികടന്ന്, ആ മഹാത്മാവ് ദാനവാധിപന്റെ പാദത്തിങ്കൽ എത്തി; അവിടെ രാജാവിന്റെ വയസ്സായ സേവകരെയും മഹാമൂല്യ രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഭവനവും കണ്ടു.
സ ദദര്ശ മഹാതേജാ രാവണഃ കപിസത്തമമ്। രക്ഷോഭിര്വികൃതാകാരൈഃ കൃഷ്യമാണമിതസ്തതഃ
മഹാതേജസ്സുള്ള രാവണൻ, വിചിത്രരൂപങ്ങളുള്ള ദാനവന്മാർ വലിച്ചിഴക്കുന്ന കപിസ്രേഷ്ഠനെ അവിടെ കണ്ടു.
രാക്ഷസാധിപതിം ചാപി ദദര്ശ കപിസത്തമഃ। തേജോബലസമായുക്തം തപന്തമിവ ഭാസ്കരമ്
കപിസ്രേഷ്ഠനും ദാനവാധിപതിയായ രാവണനെ, മഹത്തായ തേജസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവനായി, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനായി കണ്ടു.
സ രോഷസംവര്തിതതാമ്രദൃഷ്ടി- ര്ദശാനനസ്തം കപിമന്വവേക്ഷ്യ। അഥോപവിഷ്ടാന് കുലശീലവൃദ്ധാന് സമാദിശത് തം പ്രതി മുഖ്യമന്ത്രീന്
അപ്പോൾ ദശാനനൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ആ കപിയെ നോക്കി, അവിടെ ഇരുന്ന കുടുംബവും ശീലവും പ്രായവും ഉള്ള പ്രധാന മന്ത്രിമാരോട് അവനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
യഥാക്രമം തൈഃ സ കപിശ്ച പൃഷ്ടഃ കാര്യാര്ഥമര്ഥസ്യ ച മൂലമാദൌ। നിവേദയാമാസ ഹരീശ്വരസ്യ ദൂതഃ സകാശാദഹമാഗതോഽസ്മി
ക്രമാനുസരണം, ആ കപിയെ അവർ ഉദ്ദേശവും കാര്യമുള്ളതും ചോദിച്ചു; അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ കപിരാജാവിന്റെ ദൂതനായി ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.'
thumb|ഏകോനപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ഏകോനപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ ഒൻപത്പത്തൊന്നാമത്തെ സർഗം കേൾക്കുക.
തതഃ സ കര്മണാ തസ്യ വിസ്മിതോ ഭീമവിക്രമഃ। ഹനൂമാന് ക്രോധതാമ്രാക്ഷോ രക്ഷോഽധിപമവൈക്ഷത
അപ്പോൾ ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ ഹനുമാൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ആ പ്രവർത്തിയിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട് ദാനവാധിപനെ നോക്കി.
ഭ്രാജമാനം മഹാര്ഹേണ കാഞ്ചനേന വിരാജതാ। മുക്താജാലവൃതേനാഥ മുകുടേന മഹാദ്യുതിമ്
അവൻ മഹാമൂല്യമായ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കിരീടം, മുത്തുകളുടെ ജാലംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച, മഹത്തായ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നവനായി അവനെ കണ്ടു.
വജ്രസംയോഗസംയുക്തൈര്മഹാര്ഹമണിവിഗ്രഹൈഃ। ഹൈമൈരാഭരണൈശ്ചിത്രൈര്മനസേവ പ്രകല്പിതൈഃ
വജ്രം ചേർത്തു കെട്ടിയ മഹാമൂല്യ രത്നങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച പൊന്നാഭരണങ്ങൾ, മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ചതുപോലെ അത്ഭുതകരമായവ, അവിടെ അണിഞ്ഞിരുന്നതായി കണ്ടു.
മഹാര്ഹക്ഷൌമസംവീതം രക്തചന്ദനരൂഷിതമ്। സ്വനുലിപ്തം വിചിത്രാഭിര്വിവിധാഭിശ്ച ഭക്തിഭിഃ
വിലയേറിയ നൂലുടുപ്പും ചുവന്ന ചന്ദനവും ധരിച്ച്, താനേ വിവിധ സുഗന്ധങ്ങളാൽ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
വിചിത്രം ദര്ശനീയൈശ്ച രക്താക്ഷൈര്ഭീമദര്ശനൈഃ। ദീപ്തതീക്ഷ്ണമഹാദംഷ്ട്രം പ്രലമ്ബം ദശനച്ഛദൈഃ
അസാധാരണമായ ഭയാനകമായ രൂപം, ചുവന്ന കണ്ണുകളും തിളങ്ങുന്ന വലിയ മൂക്കുപല്ലുകളും നീണ്ട പല്ലുകളുടെ നിരയും ഉണ്ട്.
ശിരോഭിര്ദശഭിര്വീരോ ഭ്രാജമാനം മഹൌജസമ്। നാനാവ്യാലസമാകീര്ണൈഃ ശിഖരൈരിവ മന്ദരമ്
പത്ത് തലകളോടെ, അതിശക്തിയും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞവനായി, പലപക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ കുന്നുകൾക്കൊപ്പം മന്ദരപർവതത്തെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
നീലാഞ്ജനചയപ്രഖ്യം ഹാരേണോരസി രാജതാ। പൂര്ണചന്ദ്രാഭവക്ത്രേണ സബാലാര്കമിവാമ്ബുദമ്
കറുത്ത അഞ്ജനക്കൂട്ടംപോലെയുള്ള വക്ഷസ്സിൽ വെള്ളി മാല അണിഞ്ഞു, മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ, ബാലസൂര്യനും ചന്ദ്രനും കൂടിയ മഴമേഘംപോലെ.
ബാഹുഭിര്ബദ്ധകേയൂരൈശ്ചന്ദനോത്തമരൂഷിതൈഃ। ഭ്രാജമാനാങ്ഗദൈര്ഭീമൈഃ പഞ്ചശീര്ഷൈരിവോരഗൈഃ
കൈകളിൽ മനോഹരമായ കയ്യൂറുകളും ഉത്തമമായ ചന്ദനവും പൂശി, ഭയാനകമായ കങ്കണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, അഞ്ചുമുണ്ടുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
മഹതി സ്ഫാടികേ ചിത്രേ രത്നസംയോഗചിത്രിതേ। ഉത്തമാസ്തരണാസ്തീര്ണേ സൂപവിഷ്ടം വരാസനേ
വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച വലിയ സ്ഫടികാസനത്തിൽ, ഉത്തമമായ വിരിപ്പുകൾ വിരിച്ച് ഇരുന്നു.
അലംകൃതാഭിരത്യര്ഥം പ്രമദാഭിഃ സമന്തതഃ। വാലവ്യജനഹസ്താഭിരാരാത്സമുപസേവിതമ്
സുന്ദരിയായി അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീകൾ ചുറ്റും, വാലവ്യജനം കൈയിൽ പിടിച്ച് ദൂരത്ത് നിന്ന് സേവനം ചെയ്യുന്നു.
ദുര്ധരേണ പ്രഹസ്തേന മഹാപാര്ശ്വേന രക്ഷസാ। മന്ത്രിഭിര്മന്ത്രതത്ത്വജ്ഞൈര്നികുമ്ഭേന ച മന്ത്രിണാ
ദുര്ധരൻ, പ്രഹസ്തൻ, മഹാപാർശ്വൻ, നികുംബൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ള മന്ത്രികളും, മന്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും സമീപം ഇരുന്നു.
ഉപോപവിഷ്ടം രക്ഷോഭിശ്ചതുര്ഭിര്ബലദര്പിതമ്। കൃത്സ്നം പരിവൃതം ലോകം ചതുര്ഭിരിവ സാഗരൈഃ
നാലു ശക്തരായ രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റി ഇരുന്നു, ലോകം നാലു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതുപോലെ.
മന്ത്രിഭിര്മന്ത്രതത്ത്വജ്ഞൈരന്യൈശ്ച ശുഭദര്ശിഭിഃ। ആശ്വാസ്യമാനം സചിവൈഃ സുരൈരിവ സുരേശ്വരമ്
മന്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മന്ത്രിമാരും, ശുഭദർശികളായ മറ്റുള്ളവരും ചുറ്റി, ദേവന്മാർ ദേവേന്ദ്രനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു.
അപശ്യദ് രാക്ഷസപതിം ഹനൂമാനതിതേജസമ്। വേഷ്ടിതം മേരുശിഖരേ സതോയമിവ തോയദമ്
ഹനുമാൻ അതിശക്തിയുള്ള രാക്ഷസാധിപതിയെ, മേരുപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ മഴമേഘം ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
സ തൈഃ സമ്പീഡ്യമാനോഽപി രക്ഷോഭിര്ഭീമവിക്രമൈഃ। വിസ്മയം പരമം ഗത്വാ രക്ഷോഽധിപമവൈക്ഷത
ഭയാനകശക്തിയുള്ള ആ രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റി നിന്നിട്ടും, അത്ഭുതത്തിൽ മുഴുകി, ഹനുമാൻ രാക്ഷസാധിപതിയെ നോക്കി.