തതഃ ശരാനായതതീക്ഷ്ണശല്യാന് സുപത്രിണഃ കാഞ്ചനചിത്രപുങ്ഖാന്। മുമോച വീരഃ പരവീരഹന്താ സുസംതതാന് വജ്രസമാനവേഗാന്
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ആ വീരൻ, കനകത്താൽ അലങ്കരിച്ച, മൂർച്ചയുള്ള, നല്ലപോലെ ഇലയുള്ള, ഇടിമുഴങ്ങുന്ന വേഗതയുള്ള അമ്പുകൾ കൂട്ടത്തോടെ വിട്ടു.
തതഃ സ തത്സ്യന്ദനനിഃസ്വനം ച മൃദങ്ഗഭേരീപടഹസ്വനം ച। വികൃഷ്യമാണസ്യ ച കാര്മുകസ്യ നിശമ്യ ഘോഷം പുനരുത്പപാത
അപ്പോൾ ആ രഥത്തിന്റെ ഗർജ്ജനവും, മൃദംഗം, ഭേരി, പടഹം എന്നിവയുടെ ശബ്ദവും, വില്ല് വലിക്കുന്ന ശബ്ദവും കേട്ട്, അവൻ വീണ്ടും ഉയർന്ന് ചാടിച്ചു.
ശരാണാമന്തരേഷ്വാശു വ്യാവര്തത മഹാകപിഃ। ഹരിസ്തസ്യാഭിലക്ഷ്യസ്യ മോക്ഷയഁല്ലക്ഷ്യസംഗ്രഹമ്
വലിയ കുരങ്ങൻ അതിവേഗത്തിൽ അമ്പുകൾക്കിടയിൽ ചലിച്ചു, അച്ചുതണ്ടന്റെ ലക്ഷ്യം തെറ്റിച്ചു, അവന്റെ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്യത്തിലെത്താതിരിക്കാൻ ഇടയാക്കി.
ശരാണാമഗ്രതസ്തസ്യ പുനഃ സമഭിവര്തത। പ്രസാര്യ ഹസ്തൌ ഹനുമാനുത്പപാതാനിലാത്മജഃ
അവിടെ വീണ്ടും ആനിലപുത്രൻ ഹനുമാൻ കൈകൾ നീട്ടി, അമ്പുകളുടെ മുന്നിൽ പായിച്ചു.
താവുഭൌ വേഗസമ്പന്നൌ രണകര്മവിശാരദൌ। സര്വഭൂതമനോഗ്രാഹി ചക്രതുര്യുദ്ധമുത്തമമ്
വേഗവും യുദ്ധകലയിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള ആ ഇരുവരും, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും മനസ്സ് ആകർഷിക്കുന്ന അതിശയകരമായ ഒരു യുദ്ധം നടത്തി.
ഹനൂമതോ വേദ ന രാക്ഷസോഽന്തരം ന മാരുതിസ്തസ്യ മഹാത്മനോഽന്തരമ്। പരസ്പരം നിര്വിഷഹൌ ബഭൂവതുഃ സമേത്യ തൌ ദേവസമാനവിക്രമൌ
ഹനുമാനിൽ ഒരു ദുർബലതയും ആ രാക്ഷസന് കണ്ടില്ല, അതുപോലെ ആ മഹാത്മാവിൽ വായുദേവനും കണ്ടില്ല; ദൈവസമാനമായ ശക്തിയുള്ള ആ ഇരുവരും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി, ഒരാൾക്കും മറ്റൊരാളെ ജയിക്കാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
തതസ്തു ലക്ഷ്യേ സ വിഹന്യമാനേ ശരേഷ്വമോഘേഷു ച സമ്പതത്സു। ജഗാമ ചിന്താം മഹതീം മഹാത്മാ സമാധിസംയോഗസമാഹിതാത്മാ
അവന്റെ ലക്ഷ്യം തകരുകയും, അമ്പുകൾ അപരിഹാര്യമായി വരികയും ചെയ്തപ്പോൾ, ആ മഹാത്മാവ് മനസ്സിൽ ആഴമായ ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചു, ആലോചനയിൽ മുങ്ങി.
തതോ മതിം രാക്ഷസരാജസൂനു- ശ്ചകാര തസ്മിന് ഹരിവീരമുഖ്യേ। അവധ്യതാം തസ്യ കപേഃ സമീക്ഷ്യ കഥം നിഗച്ഛേദിതി നിഗ്രഹാര്ഥമ്
അപ്പോൾ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ പുത്രൻ, ആ കുരങ്ങൻ ജയിക്കാനാവാത്തവനാണെന്ന് കണ്ടു, എങ്ങനെ അവനെ കീഴടക്കാമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
തതഃ പൈതാമഹം വീരഃ സോഽസ്ത്രമസ്ത്രവിദാം വരഃ। സംദധേ സുമഹാതേജാസ്തം ഹരിപ്രവരം പ്രതി
അപ്പോൾ ആ വീരൻ, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും മുൻപിൽ നിൽക്കുന്നവൻ, തന്റെ പിതാമഹനിൽ നിന്നുള്ള ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ആ കുരങ്ങന്റെ നേരെ പ്രയോഗിച്ചു.
അവധ്യോഽയമിതി ജ്ഞാത്വാ തമസ്ത്രേണാസ്ത്രതത്ത്വവിത്। നിജഗ്രാഹ മഹാബാഹും മാരുതാത്മജമിന്ദ്രജിത്
അവൻ ജയിക്കാനാവാത്തവനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഇന്ദ്രജിത്, ആ വൻകൈകളുള്ള വായുപുത്രനെ ആ ആയുധം കൊണ്ട് ബന്ധിച്ചു.
തേന ബദ്ധസ്തതോഽസ്ത്രേണ രാക്ഷസേന സ വാനരഃ। അഭവന്നിര്വിചേഷ്ടശ്ച പപാത ച മഹീതലേ
ആ രാക്ഷസൻ പ്രയോഗിച്ച ആയുധം കൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ട കുരങ്ങൻ, ചലനശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ടു, ഭൂമിയിൽ വീണു.
തതോഽഥ ബുദ്ധ്വാ സ തദസ്ത്രബന്ധം പ്രഭോഃ പ്രഭാവാദ് വിഗതാല്പവേഗഃ। പിതാമഹാനുഗ്രഹമാത്മനശ്ച വിചിന്തയാമാസ ഹരിപ്രവീരഃ
അപ്പോൾ ആ ആയുധബന്ധം മനസ്സിലാക്കി, പ്രഭുവിന്റെ ശക്തിയാൽ തന്റെ വേഗം കുറഞ്ഞതും, പിതാമഹന്റെ അനുഗ്രഹം ഓർത്തും, ആ കുരങ്ങൻ ആലോചിച്ചു.
തതഃ സ്വായമ്ഭുവൈര്മന്ത്രൈര്ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ചാഭിമന്ത്രിതമ്। ഹനൂമാംശ്ചിന്തയാമാസ വരദാനം പിതാമഹാത്
അപ്പോൾ ഹനുമാൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച ബ്രഹ്മാസ്ത്രവും, പിതാമഹൻ നൽകിയ വരവും ഓർത്തു.
ന മേഽസ്യ ബന്ധസ്യ ച ശക്തിരസ്തി വിമോക്ഷണേ ലോകഗുരോഃ പ്രഭാവാത്। ഇത്യേവമേവം വിഹിതോഽസ്ത്രബന്ധോ മയാഽഽത്മയോനേരനുവര്തിതവ്യഃ
ലോകഗുരുവിന്റെ ശക്തിയാൽ ഈ ബന്ധം തകർക്കാൻ എനിക്ക് കഴിവില്ല; അതുകൊണ്ട് ഈ ആയുധബന്ധം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു, സ്വയംജനിച്ചവന്റെ ഇച്ഛയെ ഞാൻ അനുസരിക്കണം.
സ വീര്യമസ്ത്രസ്യ കപിര്വിചാര്യ പിതാമഹാനുഗ്രഹമാത്മനശ്ച। വിമോക്ഷശക്തിം പരിചിന്തയിത്വാ പിതാമഹാജ്ഞാമനുവര്തതേ സ്മ
ആ കുരങ്ങൻ, ആയുധത്തിന്റെ ശക്തിയും, പിതാമഹന്റെ അനുഗ്രഹവും, തന്റെ മോചനശേഷിയും ആലോചിച്ച്, പിതാമഹന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിച്ചു.
അസ്ത്രേണാപി ഹി ബദ്ധസ്യ ഭയം മമ ന ജായതേ। പിതാമഹമഹേന്ദ്രാഭ്യാം രക്ഷിതസ്യാനിലേന ച
ആയുധം കൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടും എനിക്ക് ഭയം തോന്നുന്നില്ല, കാരണം പിതാമഹനും മഹേന്ദ്രനും വായുദേവനും എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
ഗ്രഹണേ ചാപി രക്ഷോഭിര്മഹന്മേ ഗുണദര്ശനമ്। രാക്ഷസേന്ദ്രേണ സംവാദസ്തസ്മാദ് ഗൃഹ്ണന്തു മാം പരേ
രാക്ഷസന്മാർ പിടികൂടുമ്പോൾ എന്റെ ഗുണങ്ങൾ അവർക്കു അറിയാം; രാക്ഷസാധിപനുമായി സംസാരിക്കാനും അവസരം ഉണ്ടാകും. അതിനാൽ മറ്റുള്ളവർ എന്നെ പിടിക്കട്ടെ.
സ നിശ്ചിതാര്ഥഃ പരവീരഹന്താ സമീക്ഷ്യകാരീ വിനിവൃത്തചേഷ്ടഃ। പരൈഃ പ്രസഹ്യാഭിഗതൈര്നിഗൃഹ്യ നനാദ തൈസ്തൈഃ പരിഭര്ത്സ്യമാനഃ
ഉദ്ദേശ്യം ഉറപ്പിച്ച, ശത്രുസൈന്യത്തെ സംഹരിക്കാൻ കഴിവുള്ള, സാവധാനമായി പ്രവർത്തിച്ച് ചലനം നിർത്തിയ ഹനുമാനെ, ശക്തിയോടെ സമീപിച്ചവരാൽ പിടികൂടി, അവരാൽ അപമാനിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവൻ ഗർജിച്ചു.
തതസ്തേ രാക്ഷസാ ദൃഷ്ട്വാ വിനിശ്ചേഷ്ടമരിംദമമ്। ബബന്ധുഃ ശണവല്കൈശ്ച ദ്രുമചീരൈശ്ച സംഹതൈഃ
ശത്രുനാശകനായ ഹനുമാൻ ചലനരഹിതനായി കിടക്കുന്നത് കണ്ട രാക്ഷസന്മാർ, ശണവരികൾ കൊണ്ടും മരച്ചീറുകൾ കൊണ്ടും അവനെ കെട്ടി.
സ രോചയാമാസ പരൈശ്ച ബന്ധം പ്രസഹ്യ വീരൈരഭിഗര്ഹണം ച। കൌതൂഹലാന്മാം യദി രാക്ഷസേന്ദ്രോ ദ്രഷ്ടും വ്യവസ്യേദിതി നിശ്ചിതാര്ഥഃ
മറ്റുള്ളവർ പിടികെട്ടുകയും അപമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഹനുമാൻ സമ്മതിച്ചു; രാക്ഷസാധിപൻ കൗതുകത്തോടെ എന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുമോ എന്ന് ഉറപ്പോടെ അവൻ വിചാരിച്ചു.
സ ബദ്ധസ്തേന വല്കേന വിമുക്തോഽസ്ത്രേണ വീര്യവാന്। അസ്ത്രബന്ധഃ സ ചാന്യം ഹി ന ബന്ധമനുവര്തതേ
അവൻ ആ വൃക്ഷത്തൊലിയിൽ കെട്ടിയിരുന്നതായിരുന്നു, പക്ഷേ തന്റെ ശക്തിയാൽ ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്നു മോചിതനായി. ആയുധത്തിന്റെ ബന്ധം മറ്റേതെങ്കിലും ബന്ധത്തോട് ചേർന്ന് നിലനിൽക്കില്ല.
അഥേന്ദ്രജിത് തം ദ്രുമചീരബദ്ധം വിചാര്യ വീരഃ കപിസത്തമം തമ്। വിമുക്തമസ്ത്രേണ ജഗാമ ചിന്താ- മന്യേന ബദ്ധോഽപ്യനുവര്തതേഽസ്ത്രമ്
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രജിത്ത്, ആ വീരനായ കപിസ്രേഷ്ഠനെ വൃക്ഷത്തൊലിയിൽ കെട്ടിയതും ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനുമായതും കണ്ടു, 'മറ്റൊന്നിൽ കെട്ടിയാലും ആയുധത്തിന്റെ ബന്ധം തുടരും' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
അഹോ മഹത് കര്മ കൃതം നിരര്ഥം ന രാക്ഷസൈര്മന്ത്രഗതിര്വിമൃഷ്ടാ। പുനശ്ച നാസ്ത്രേ വിഹതേഽസ്ത്രമന്യത് പ്രവര്തതേ സംശയിതാഃ സ്മ സര്വേ
അയ്യോ, വലിയൊരു പ്രവർത്തി ചെയ്തുവെങ്കിലും അതു വിഫലമായി; ദാനവന്മാർ മന്ത്രശക്തി ആലോചിച്ചില്ല. വീണ്ടും, ഒരായുധം നശിപ്പിച്ചാൽ മറ്റൊന്നും പ്രവർത്തിക്കില്ല; നമ്മൾ എല്ലാവരും സംശയത്തിലാണ്.
അസ്ത്രേണ ഹനുമാന് മുക്തോ നാത്മാനമവബുധ്യതേ। കൃഷ്യമാണസ്തു രക്ഷോഭിസ്തൈശ്ച ബന്ധൈര്നിപീഡിതഃ
ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ഹനുമാൻ, തനിക്കു സംഭവിച്ചതു മനസ്സിലാക്കിയില്ല; ദാനവന്മാർ അവനെ വലിച്ചിഴച്ച് ആ ബന്ധങ്ങളിൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
ഹന്യമാനസ്തതഃ ക്രൂരൈ രാക്ഷസൈഃ കാലമുഷ്ടിഭിഃ। സമീപം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ പ്രാകൃഷ്യത സ വാനരഃ
ശത്രുക്കൾ കഠിനമായ കൈയടികളാൽ അവനെ അടിച്ചു, പിന്നെ ആ വാനരനെ ദാനവരാജാവിന്റെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അഥേന്ദ്രജിത് തം പ്രസമീക്ഷ്യ മുക്ത- മസ്ത്രേണ ബദ്ധം ദ്രുമചീരസൂത്രൈഃ। വ്യദര്ശയത് തത്ര മഹാബലം തം ഹരിപ്രവീരം സഗണായ രാജ്ഞേ
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രജിത്ത്, ആയുധബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി വൃക്ഷത്തൊലിയിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്ന ആ മഹാബലശാലിയെയും കപിവീരനെയും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം രാജാവിന് കാണിച്ചു.
തം മത്തമിവ മാതങ്ഗം ബദ്ധം കപിവരോത്തമമ്। രാക്ഷസാ രാക്ഷസേന്ദ്രായ രാവണായ ന്യവേദയന്
പിടിച്ചുവച്ച കപിവരനായി, ഉഗ്രതയിൽ മദമുള്ള കാളയെപ്പോലെ, ദാനവന്മാർ രാവണന് അറിയിപ്പിച്ചു.
കോഽയം കസ്യ കുതോ വാപി കിം കാര്യം കോഽഭ്യുപാശ്രയഃ। ഇതി രാക്ഷസവീരാണാം ദൃഷ്ട്വാ സംജജ്ഞിരേ കഥാഃ
ഇവൻ ആരാണ്? ആരുടേതാണ്? എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്? എന്തിനാണ് വന്നത്? ആരെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്? എന്നിങ്ങനെ ദാനവസൈനികർ തമ്മിൽ ചർച്ച തുടങ്ങി.
ഹന്യതാം ദഹ്യതാം വാപി ഭക്ഷ്യതാമിതി ചാപരേ। രാക്ഷസാസ്തത്ര സംക്രുദ്ധാഃ പരസ്പരമഥാബ്രുവന്
കൊല്ലണം, ചുട്ടുകളയണം, അല്ലെങ്കിൽ തിന്നുകളയണം! അങ്ങനെ അവിടെയുള്ള ചില ദാനവന്മാർ കോപത്തോടെ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു.
അതീത്യ മാര്ഗം സഹസാ മഹാത്മാ സ തത്ര രക്ഷോഽധിപപാദമൂലേ। ദദര്ശ രാജ്ഞഃ പരിചാരവൃദ്ധാന് ഗൃഹം മഹാരത്നവിഭൂഷിതം ച
വേഗത്തിൽ വഴികടന്ന്, ആ മഹാത്മാവ് ദാനവാധിപന്റെ പാദത്തിങ്കൽ എത്തി; അവിടെ രാജാവിന്റെ വയസ്സായ സേവകരെയും മഹാമൂല്യ രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഭവനവും കണ്ടു.