തതഃ പ്ലവങ്ഗാധിപമന്ത്രിസത്തമഃ സമീക്ഷ്യ തം രാജവരാത്മജം രണേ। ഉദഗ്രചിത്രായുധചിത്രകാര്മുകം ജഹര്ഷ ചാപൂര്യത ചാഹവോന്മുഖഃ
അപ്പോൾ കുരങ്ങരാജാവിന്റെ പ്രധാന മന്ത്രിയും വീരനുമായവൻ, ആ രാജകുമാരനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അത്ഭുതായുധങ്ങളുമായി, മനോഹരമായ വില്ലുമായി കാണുമ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞു, യുദ്ധത്തിനായി കാത്തുനിന്നു.
സ മന്ദരാഗ്രസ്ഥ ഇവാംശുമാലീ വിവൃദ്ധകോപോ ബലവീര്യസംവൃതഃ। കുമാരമക്ഷം സബലം സവാഹനം ദദാഹ നേത്രാഗ്നിമരീചിഭിസ്തദാ
അവൻ മന്ദരപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ കിരണങ്ങൾ പകർന്നുനിൽക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ, കോപം വളർന്നു, ശക്തിയും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അക്ഷകുമാരനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും രഥങ്ങളെയും കണ്ണിലെ അഗ്നികിരണങ്ങൾകൊണ്ട് ദഹിപ്പിച്ചു.
തതഃ സ ബാണാസനശക്രകാര്മുകഃ ശരപ്രവര്ഷോ യുധി രാക്ഷസാമ്ബുദഃ। ശരാന് മുമോചാശു ഹരീശ്വരാചലേ ബലാഹകോ വൃഷ്ടിമിവാചലോത്തമേ
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ഇന്ദ്രന്റെ വില്ലുപോലെയുള്ള ആയുധങ്ങളുമായി യുദ്ധത്തിൽ മേഘംപോലെയും, കുരങ്ങിന്റെ രാജാവായവനെ നേരെ അമ്പുകളുടെ മഴപൊഴിവുപോലെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ ഉഴിഞ്ഞുവിട്ടു, മേഘം വലിയ പർവതത്തിൽ മഴപൊഴിയുന്നതുപോലെ.
കപിസ്തതസ്തം രണചണ്ഡവിക്രമം പ്രവൃദ്ധതേജോബലവീര്യസായകമ്। കുമാരമക്ഷം പ്രസമീക്ഷ്യ സംയുഗേ നനാദ ഹര്ഷാദ് ഘനതുല്യനിഃസ്വനഃ
കുരങ്ങൻ അക്ഷകുമാരനെ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ധൈര്യത്തോടെയും, ശക്തിയും തേജസ്സും വളർന്ന അമ്പുകളുമായി കണ്ടപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലെ ഒരു വലിയ നാദം പുറത്ത് വിട്ടു.
സ ബാലഭാവാദ് യുധി വീര്യദര്പിതഃ പ്രവൃദ്ധമന്യുഃ ക്ഷതജോപമേക്ഷണഃ। സമാസസാദാപ്രതിമം രണേ കപിം ഗജോ മഹാകൂപമിവാവൃതം തൃണൈഃ
അവൻ ഇനിയും ബാലനാണെങ്കിലും യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യത്തിൽ അഹങ്കരിച്ചവനും, കോപം വളർന്നവനും, കണ്ണുകൾ രക്തം നിറഞ്ഞവനും, അതുല്യനായ കുരങ്ങനെ നേരെ വലിയ കിണറിനെ പുല്ലുകൊണ്ട് മറച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ആന സമീപിക്കുന്നതുപോലെ സമീപിച്ചു.
സ തേന ബാണൈഃ പ്രസഭം നിപാതിതൈ- ശ്ചകാര നാദം ഘനനാദനിഃസ്വനഃ। സമുത്സഹേനാശു നഭഃ സമാരുജന് ഭുജോരുവിക്ഷേപണഘോരദര്ശനഃ
അവൻ ആ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശക്തിയായി തട്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലെ ഒരു വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, ഉത്സാഹത്തോടെ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, വലിയ കൈകൾ വ്യാപിച്ചു ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തമുത്പതന്തം സമഭിദ്രവദ് ബലീ സ രാക്ഷസാനാം പ്രവരഃ പ്രതാപവാന്। രഥീ രഥശ്രേഷ്ഠതരഃ കിരന് ശരൈഃ പയോധരഃ ശൈലമിവാശ്മവൃഷ്ടിഭിഃ
അപ്പോൾ ശക്തിയുള്ള രാക്ഷസകുമാരൻ, ഉഗ്രശക്തിയുള്ള രഥസാരഥി, അമ്പുകൾ മഴപൊഴിയുന്നതിനുപോലെ കുരങ്ങനെ നേരെ ഓടിച്ചെത്തി, മേഘം പർവതത്തിൽ കല്ലുകൾ പെയ്യുന്നതുപോലെ.
സ താഞ്ഛരാംസ്തസ്യ ഹരിര്വിമോക്ഷയം- ശ്ചചാര വീരഃ പഥി വായുസേവിതേ। ശരാന്തരേ മാരുതവദ് വിനിഷ്പതന് മനോജവഃ സംയതി ഭീമവിക്രമഃ
ആ വീരനായ കുരങ്ങൻ, മനസ്സുപോലെയുള്ള വേഗവും യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ധൈര്യവും ഉള്ളവൻ, കാറ്റ് സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴിയിൽ അമ്പുകൾക്കിടയിലൂടെ കാറ്റുപോലെ ഒഴിഞ്ഞു പോയി.
തമാത്തബാണാസനമാഹവോന്മുഖം ഖമാസ്തൃണന്തം വിവിധൈഃ ശരോത്തമൈഃ। അവൈക്ഷതാക്ഷം ബഹുമാനചക്ഷുഷാ ജഗാമ ചിന്താം സ ച മാരുതാത്മജഃ
വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്ത് യുദ്ധത്തിനായി ആകാശം വിവിധ ഉത്തമ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിറയ്ക്കുന്ന അക്ഷനെ ഹനുമാൻ ആദരപൂർവ്വം നോക്കി, ആലോചനയിൽ ആഴപ്പെട്ടു.
തതഃ ശരൈര്ഭിന്നഭുജാന്തരഃ കപിഃ കുമാരവര്യേണ മഹാത്മനാ നദന്। മഹാഭുജഃ കര്മവിശേഷതത്ത്വവിദ് വിചിന്തയാമാസ രണേ പരാക്രമമ്
തന്റെ കൈകൾ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളഞ്ഞു, കുരങ്ങൻ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങി. അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനും, അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളിൽ നിപുണനുമായവൻ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ ധൈര്യത്തെ യുദ്ധത്തിൽ ആലോചിച്ചു.
അബാലവദ് ബാലദിവാകരപ്രഭഃ കരോത്യയം കര്മ മഹന്മഹാബലഃ। ന ചാസ്യ സര്വാഹവകര്മശാലിനഃ പ്രമാപണേ മേ മതിരത്ര ജായതേ
ഈ മഹാശക്തൻ, പുതുതായി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവൻ, ബാലനെന്നപോലെ വലിയ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധകലകളിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനാണെങ്കിലും, അവനെ കൊല്ലാൻ എന്റെ മനസ്സിൽ തീരുമാനമില്ല.
അയം മഹാത്മാ ച മഹാംശ്ച വീര്യതഃ സമാഹിതശ്ചാതിസഹശ്ച സംയുഗേ। അസംശയം കര്മഗുണോദയാദയം സനാഗയക്ഷൈര്മുനിഭിശ്ച പൂജിതഃ
ഇവൻ മഹാത്മാവും, ധൈര്യത്തിലും ശക്തിയിലും അത്യന്തം വലിയവനും, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയും യുദ്ധത്തിൽ അതികഠിനമായ സഹിഷ്ണുതയും ഉള്ളവനും. സംശയമില്ല, തന്റെ പ്രവർത്തികളുടെ ഗുണത്താൽ, നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും മുനിമാരും ഇവനെ ആദരിക്കുന്നു.
പരാക്രമോത്സാഹവിവൃദ്ധമാനസഃ- സമീക്ഷതേ മാം പ്രമുഖോഽഗ്രതഃ സ്ഥിതഃ। പരാക്രമോ ഹ്യസ്യ മനാംസി കമ്പയേത് സുരാസുരാണാമപി ശീഘ്രകാരിണഃ
ധൈര്യത്തിലും ഉത്സാഹത്തിലും മനസ്സു വളർന്നവൻ, നേരെ എന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു എന്നെ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കുന്നു. അവന്റെ ധൈര്യം ദൈവങ്ങളുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മനസ്സു പോലും വിറപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും.
ന ഖല്വയം നാഭിഭവേദുപേക്ഷിതഃ പരാക്രമോ ഹ്യസ്യ രണേ വിവര്ധതേ। പ്രമാപണം ഹ്യസ്യ മമാദ്യ രോചതേ ന വര്ധമാനോഽഗ്നിരുപേക്ഷിതും ക്ഷമഃ
ഇവനെ അവഗണിക്കരുത്, കാരണം യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ ധൈര്യം മാത്രം വളരുന്നു. ഇന്ന് അവനെ സംഹരിക്കണമെന്ന് ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു. വളരുന്ന അഗ്നിയെ അവഗണിക്കാൻ കഴിയില്ലല്ലോ.
ഇതി പ്രവേഗം തു പരസ്യ തര്കയന് സ്വകര്മയോഗം ച വിധായ വീര്യവാന്। ചകാര വേഗം തു മഹാബലസ്തദാ മതിം ച ചക്രേഽസ്യ വധേ തദാനീമ്
ശത്രുവിന്റെ വേഗതയെ ആലോചിച്ചും, താൻ ചെയ്യേണ്ട പ്രവർത്തികൾ നിർവഹിച്ചു, ആ മഹാശക്തൻ തന്റെ ശക്തി കൂട്ടി, അപ്പോൾ അവനെ കൊല്ലാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു.
സ തസ്യ താനഷ്ട വരാന് മഹാഹയാന് സമാഹിതാന് ഭാരസഹാന് വിവര്തനേ। ജഘാന വീരഃ പഥി വായുസേവിതേ തലപ്രഹാരൈഃ പവനാത്മജഃ കപിഃ
അവൻ, കാറ്റിന്റെ പുത്രനായ കുരങ്ങൻ, ആ അക്ഷയുടെ ഉത്തമമായ, നന്നായി പരിശീലനം ലഭിച്ച, ഭാരമേറ്റു പോകുന്ന കുതിരകളെ കാറ്റ് വീശുന്ന വഴിയിൽ തനിക്കുള്ള കരുത്തോടെ കൈകൊണ്ടു തട്ടി വീഴ്ത്തി.
തതസ്തലേനാഭിഹതോ മഹാരഥഃ സ തസ്യ പിങ്ഗാധിപമന്ത്രിനിര്ജിതഃ। സ ഭഗ്നനീഡഃ പരിവൃത്തകൂബരഃ പപാത ഭൂമൌ ഹതവാജിരമ്ബരാത്
അപ്പോൾ ആ മഹാരഥി, കപികളുടെ നാഥൻ തന്റെ മന്ത്രിയെയും കീഴടക്കി, കൈയാൽ അടിയേറ്റ്, രഥം തകർന്നും, കൂമ്പാരം മറിഞ്ഞും, കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടും, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് നിലത്തേക്ക് വീണു.
സ തം പരിത്യജ്യ മഹാരഥോ രഥം സകാര്മുകഃ ഖഡ്ഗധരഃ ഖമുത്പതന്। തതോഽഭിയോഗാദൃഷിരുഗ്രവീര്യവാന് വിഹായ ദേഹം മരുതാമിവാലയമ്
അവൻ രഥവും ഉപേക്ഷിച്ച്, വില്ലും വാളും കൈവശം വെച്ച്, ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടിപ്പോയി. അതിക്രോധത്തിൽ, മഹാശക്തിയുള്ള ഒരു മഹർഷി ദേഹം വിട്ടുപോകുന്നതുപോലെ, അവൻ ഉയർന്നു.
കപിസ്തതസ്തം വിചരന്തമമ്ബരേ പതത്ത്രിരാജാനിലസിദ്ധസേവിതേ। സമേത്യ തം മാരുതവേഗവിക്രമഃ ക്രമേണ ജഗ്രാഹ ച പാദയോര്ദൃഢമ്
പിന്നീട് കപിവീരൻ, പക്ഷിരാജാവും വായുവിന്റെ സന്തതികളും സഞ്ചരിക്കുന്ന ആകാശത്ത്, വേഗത്തിൽ അവനെ സമീപിച്ചു, ഉറപ്പോടെ അവന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു.
സ തം സമാവിധ്യ സഹസ്രശഃ കപി- ര്മഹോരഗം ഗൃഹ്യ ഇവാണ്ഡജേശ്വരഃ। മുമോച വേഗാത് പിതൃതുല്യവിക്രമോ മഹീതലേ സംയതി വാനരോത്തമഃ
പക്ഷിരാജാവ് മഹാസർപ്പത്തെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ, കപിശ്രേഷ്ഠൻ അവനെ പിടിച്ചു, ആയിരം പ്രാവശ്യം ചുറ്റി, അതിവേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു.
സ ഭഗ്നബാഹൂരുകടീപയോധരഃ ക്ഷരന്നസൃങ്നിര്മഥിതാസ്ഥിലോചനഃ। സമ്ഭിന്നസംധിഃ പ്രവികീര്ണബന്ധനോ ഹതഃ ക്ഷിതൌ വായുസുതേന രാക്ഷസഃ
അവന്റെ കൈകളും തോളുകളും അരയും നെഞ്ചും തകർന്നു, അസ്ഥികളും കണ്ണുകളും ചിതറിപ്പോയി, സംയുക്തങ്ങൾ പൊട്ടി, ബന്ധങ്ങൾ അകറ്റപ്പെട്ടു, രക്തം ഒഴുകി; അങ്ങനെ വായുപുത്രൻ ആ രാക്ഷസനെ നിലത്ത് കൊല്ലിച്ചു.
മഹാകപിര്ഭൂമിതലേ നിപീഡ്യ തം ചകാര രക്ഷോഽധിപതേര്മഹദ്ഭയമ്। മഹര്ഷിഭിശ്ചക്രചരൈഃ സമാഗതൈഃ സമേത്യ ഭൂതൈശ്ച സയക്ഷപന്നഗൈഃ। സുരൈശ്ച സേന്ദ്രൈര്ഭൃശജാതവിസ്മയൈ- ര്ഹതേ കുമാരേ സ കപിര്നിരീക്ഷിതഃ
മഹാകപി അവനെ നിലത്ത് അമർത്തി, രാക്ഷസാധിപനിൽ വലിയ ഭയം ഉണർത്തി. മഹർഷിമാരും ചക്രധാരികളും, ഭൂതഗണങ്ങളും യക്ഷൻമാരും പന്നഗന്മാരും, ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം, അത്ഭുതത്തോടെ കൊല്ലപ്പെട്ട രാജകുമാരനെ നോക്കി.
നിഹത്യ തം വജ്രിസുതോപമം രണേ കുമാരമക്ഷം ക്ഷതജോപമേക്ഷണമ്। തദേവ വീരോഽഭിജഗാമ തോരണം കൃതക്ഷണഃ കാല ഇവ പ്രജാക്ഷയേ
യുദ്ധത്തിൽ വജ്രധാരന്റെ പുത്രനുപമനായ, കണ്ണുകൾ രക്തംപോലെയുള്ള അക്ഷകുമാരനെ കൊല്ലിയ ശേഷം, വീരൻ സമയോചിതമായി, കാലം ലോകം സംഹരിക്കുന്നതുപോലെ, തുരങ്കവാതിലിലേക്ക് നീങ്ങി.
thumb|അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയുടെ നാൽപ്പത്തിയെട്ടാം സർഗം കേൾക്കുക.
തതസ്തു രക്ഷോഽധിപതിര്മഹാത്മാ ഹനൂമതാക്ഷേ നിഹതേ കുമാരേ। മനഃ സമാധായ സ ദേവകല്പം സമാദിദേശേന്ദ്രജിതം സരോഷഃ
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ രാക്ഷസാധിപൻ ഹനുമാൻ അക്ഷനെ കൊല്ലുന്നതു കണ്ടു, മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, ദേവന്മാരുപോലെയുള്ള ഇന്ദ്രജിത്തിനെ ക്രോധത്തോടെ ആജ്ഞാപിച്ചു.
ത്വദസ്ത്രബലമാസാദ്യ സസുരാഃ സമരുദ്ഗണാഃ। ന ശേകുഃ സമരേ സ്ഥാതും സുരേശ്വരസമാശ്രിതാഃ
നിന്റെ ആയുധശക്തിയെ ആശ്രയിച്ചിട്ടും, ദേവന്മാരും മരുത്ഗണങ്ങളും, ദേവാധിപനിൽ അഭയം തേടിയിട്ടും, യുദ്ധത്തിൽ നിലകൊള്ളാൻ കഴിയില്ല.
ന കശ്ചിത് ത്രിഷു ലോകേഷു സംയുഗേ ന ഗതശ്രമഃ। ഭുജവീര്യാഭിഗുപ്തശ്ച തപസാ ചാഭിരക്ഷിതഃ। ദേശകാലപ്രധാനശ്ച ത്വമേവ മതിസത്തമഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, ഭുജബലം കൊണ്ടോ തപസ്സുകൊണ്ടോ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനോ, ദേശകാലത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനോ, യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷീണമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ ആരുമില്ല; നീയോ മാത്രമാണ് ഉത്തമബുദ്ധിയുള്ളവൻ.
ന തേഽസ്ത്യശക്യം സമരേഷു കര്മണാം ന തേഽസ്ത്യകാര്യം മതിപൂര്വമന്ത്രണേ। ന സോഽസ്തി കശ്ചിത് ത്രിഷു സംഗ്രഹേഷു ന വേദ യസ്തേഽസ്ത്രബലം ബലം ച
നിനക്ക് യുദ്ധത്തിൽ ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല; ആലോചനയിലും മന്ത്രണയിലും ചെയ്യാത്തത് ഒന്നുമില്ല. മൂന്നു സൈന്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക്, നിന്റെ ആയുധബലവും ശക്തിയും അറിയാത്തവൻ ആരുമില്ല.
മമാനുരൂപം തപസോ ബലം ച തേ പരാക്രമശ്ചാസ്ത്രബലം ച സംയുഗേ। ന ത്വാം സമാസാദ്യ രണാവമര്ദേ മനഃ ശ്രമം ഗച്ഛതി നിശ്ചിതാര്ഥമ്
എനിക്ക് അനുയോജ്യമായ തപസ്സും ബലവും, നിന്റെ വീര്യവും ആയുധശക്തിയും യുദ്ധത്തിൽ ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധത്തിന്റെ ഉഷ്ണത്തിൽ നിന്നെ നേരിടുമ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സ് ലക്ഷ്യത്തിൽ ഉറപ്പോടെ ക്ഷീണമില്ലാതെ നിൽക്കുന്നു.
നിഹതാഃ കിംകരാഃ സര്വേ ജമ്ബുമാലീ ച രാക്ഷസഃ। അമാത്യപുത്രാ വീരാശ്ച പഞ്ച സേനാഗ്രഗാമിനഃ
എല്ലാ കിംകരന്മാരും, ജംബുമാലി എന്ന രാക്ഷസനും, മന്ത്രിമാരുടെ അഞ്ചു വീരപുത്രന്മാരും സൈന്യനേതാക്കളും കൊല്ലപ്പെട്ടു.