വിരാജമാനം പ്രതിപൂര്ണവസ്തുനാ സഹേമദാമ്നാ ശശിസൂര്യവര്ചസാ। ദിവാകരാഭം രഥമാസ്ഥിതസ്തതഃ സ നിര്ജഗാമാമരതുല്യവിക്രമഃ
പൂര്ണ്ണമായ ആയുധങ്ങളാല് തിളങ്ങുന്ന, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കയര്കളും ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഉള്ള, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ആ രഥത്തില് കയറി, അമരന്മാരെപ്പോലെയുള്ള വീരനായ അവന് പുറപ്പെട്ടു.
സ പൂരയന് ഖം ച മഹീം ച സാചലാം തുരങ്ഗമാതങ്ഗമഹാരഥസ്വനൈഃ। ബലൈഃ സമേതൈഃ സഹതോരണസ്ഥിതം സമര്ഥമാസീനമുപാഗമത് കപിമ്
കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും വലിയ രഥങ്ങളുടെയും ശബ്ദം കൊണ്ട് ആകാശവും പര്വ്വതങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമിയും മുഴുവനും നിറച്ച്, കൂട്ടായ സൈന്യത്തോടുകൂടി തൊരണത്തില് നിന്നിരുന്ന ശക്തനായ കപിയെ സമീപിച്ചു.
സ തം സമാസാദ്യ ഹരിം ഹരീക്ഷണോ യുഗാന്തകാലാഗ്നിമിവ പ്രജാക്ഷയേ। അവസ്ഥിതം വിസ്മിതജാതസമ്ഭ്രമം സമൈക്ഷതാക്ഷോ ബഹുമാനചക്ഷുഷാ
ആ കപിയെ, സിംഹത്തിന്റെ കണ്ണുപോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനെ, ലോകനാശത്തിനുള്ള കാലാഗ്നിപോലെ അവിടെയിരുന്നവനെ, അക്ഷന് അത്ഭുതത്തോടെയും ഭയത്തോടെയും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ആദരപൂര്വ്വം നോക്കി.
സ തസ്യ വേഗം ച കപേര്മഹാത്മനഃ പരാക്രമം ചാരിഷു രാവണാത്മജഃ। വിചാരയന് സ്വം ച ബലം മഹാബലോ യുഗക്ഷയേ സൂര്യ ഇവാഭിവര്ധത
രാവണന്റെ മഹാശക്തിയുള്ള പുത്രന് ആ കപിയുടെ വേഗവും വീര്യവും വിലയിരുത്തി, സ്വന്തം ശക്തിയും ആലോചിച്ച്, യുഗാന്തത്തില് സൂര്യന് വളരുന്നതുപോലെ ശക്തിയില് വര്ദ്ധിച്ചു.
സ ജാതമന്യുഃ പ്രസമീക്ഷ്യ വിക്രമം സ്ഥിതഃ സ്ഥിരഃ സംയതി ദുര്നിവാരണമ്। സമാഹിതാത്മാ ഹനുമന്തമാഹവേ പ്രചോദയാമാസ ശിതൈഃ ശരൈസ്ത്രിഭിഃ
കപിയുടെ അതിശക്തമായ വീര്യം യുദ്ധത്തില് തടയാനാവാത്തതും ഉറച്ചതും കാണുമ്പോള്, അക്ഷന് മനസ്സില് ശാന്തതയോടെ, കോപം നിറഞ്ഞ്, മൂന്നു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ടു ഹനുമാനെ ഉണര്ത്തി.
തതഃ കപിം തം പ്രസമീക്ഷ്യ ഗര്വിതം ജിതശ്രമം ശത്രുപരാജയോചിതമ്। അവൈക്ഷതാക്ഷഃ സമുദീര്ണമാനസം സബാണപാണിഃ പ്രഗൃഹീതകാര്മുകഃ
അക്ഷന് ആ അഭിമാനിയായ കപിയെ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാന് യോജ്യനായി, ക്ഷീണം ഇല്ലാതെ നില്ക്കുന്നവനെ, മനസ്സില് ഉണര്വോടെ, വില്ലും അമ്പുകളും കൈവശം എടുത്ത് ഉറ്റുനോക്കി.
സ ഹേമനിഷ്കാങ്ഗദചാരുകുണ്ഡലഃ സമാസസാദാശുപരാക്രമഃ കപിമ്। തയോര്ബഭൂവാപ്രതിമഃ സമാഗമഃ സുരാസുരാണാമപി സമ്ഭ്രമപ്രദഃ
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കങ്കണങ്ങളും മനോഹരമായ കുന്ദലങ്ങളും ധരിച്ച, അത്യന്തം വീര്യശാലിയായ അക്ഷന് കപിയെ സമീപിച്ചു. അവരുടെ ഏറ്റുമുട്ടല് അപൂര്വ്വമായതും ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായിരുന്നു.
രരാസ ഭൂമിര്ന തതാപ ഭാനുമാന് വവൌ ന വായുഃ പ്രചചാല ചാചലഃ। കപേഃ കുമാരസ്യ ച വീര്യസംയുഗം നനാദ ച ദ്യൌരുദധിശ്ച ചുക്ഷുഭേ
ഭൂമി മുഴുവന് മുഴങ്ങുകയും, സൂര്യന് ചൂടുപകരാതിരിക്കുകയും, വായു വീശാതിരിക്കുകയും, പര്വ്വതങ്ങള് അലയാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു; കപിയും കുമാരനും തമ്മിലുള്ള വീര്യസമരം ആരംഭിക്കുമ്പോള് ആകാശം മുഴങ്ങുകയും സമുദ്രം ഉണരുകയും ചെയ്തു.
സ തസ്യ വീരഃ സുമുഖാന് പതത്രിണഃ സുവര്ണപുങ്ഖാന് സവിഷാനിവോരഗാന്। സമാധിസംയോഗവിമോക്ഷതത്ത്വവി- ച്ഛരാനഥ ത്രീന് കപിമൂര്ധ്ന്യതാഡയത്
അവൻ അതി ധൈര്യശാലിയായ വീരൻ, അത്യന്തം നന്നായി ഒരുക്കിയ, പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ അഗ്രങ്ങളുള്ള, വിഷം നിറഞ്ഞ പാമ്പുകളെപ്പോലെയുള്ള മൂന്നു അമ്പുകൾ കുരങ്ങിന്റെ തലയിൽ ഉഴിഞ്ഞുവിട്ടു.
സ തൈഃ ശരൈര്മൂര്ധ്നി സമം നിപാതിതൈഃ ക്ഷരന്നസൃഗ്ദിഗ്ധവിവൃത്തനേത്രഃ। നവോദിതാദിത്യനിഭഃ ശരാംശുമാന് വ്യരാജതാദിത്യ ഇവാംശുമാലികഃ
ആ അമ്പുകൾ നേരെ തലയിൽ തട്ടി, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പായി കറങ്ങി, രക്തം ഒഴുകി. അപ്പോൾ ഹനുമാൻ പുതുതായി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ അമ്പുകളുടെ കിരണങ്ങളിൽ ദീപ്തിയായി, പ്രകാശം പകരുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
തതഃ പ്ലവങ്ഗാധിപമന്ത്രിസത്തമഃ സമീക്ഷ്യ തം രാജവരാത്മജം രണേ। ഉദഗ്രചിത്രായുധചിത്രകാര്മുകം ജഹര്ഷ ചാപൂര്യത ചാഹവോന്മുഖഃ
അപ്പോൾ കുരങ്ങരാജാവിന്റെ പ്രധാന മന്ത്രിയും വീരനുമായവൻ, ആ രാജകുമാരനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അത്ഭുതായുധങ്ങളുമായി, മനോഹരമായ വില്ലുമായി കാണുമ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞു, യുദ്ധത്തിനായി കാത്തുനിന്നു.
സ മന്ദരാഗ്രസ്ഥ ഇവാംശുമാലീ വിവൃദ്ധകോപോ ബലവീര്യസംവൃതഃ। കുമാരമക്ഷം സബലം സവാഹനം ദദാഹ നേത്രാഗ്നിമരീചിഭിസ്തദാ
അവൻ മന്ദരപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ കിരണങ്ങൾ പകർന്നുനിൽക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ, കോപം വളർന്നു, ശക്തിയും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അക്ഷകുമാരനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും രഥങ്ങളെയും കണ്ണിലെ അഗ്നികിരണങ്ങൾകൊണ്ട് ദഹിപ്പിച്ചു.
തതഃ സ ബാണാസനശക്രകാര്മുകഃ ശരപ്രവര്ഷോ യുധി രാക്ഷസാമ്ബുദഃ। ശരാന് മുമോചാശു ഹരീശ്വരാചലേ ബലാഹകോ വൃഷ്ടിമിവാചലോത്തമേ
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ഇന്ദ്രന്റെ വില്ലുപോലെയുള്ള ആയുധങ്ങളുമായി യുദ്ധത്തിൽ മേഘംപോലെയും, കുരങ്ങിന്റെ രാജാവായവനെ നേരെ അമ്പുകളുടെ മഴപൊഴിവുപോലെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ ഉഴിഞ്ഞുവിട്ടു, മേഘം വലിയ പർവതത്തിൽ മഴപൊഴിയുന്നതുപോലെ.
കപിസ്തതസ്തം രണചണ്ഡവിക്രമം പ്രവൃദ്ധതേജോബലവീര്യസായകമ്। കുമാരമക്ഷം പ്രസമീക്ഷ്യ സംയുഗേ നനാദ ഹര്ഷാദ് ഘനതുല്യനിഃസ്വനഃ
കുരങ്ങൻ അക്ഷകുമാരനെ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ധൈര്യത്തോടെയും, ശക്തിയും തേജസ്സും വളർന്ന അമ്പുകളുമായി കണ്ടപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലെ ഒരു വലിയ നാദം പുറത്ത് വിട്ടു.
സ ബാലഭാവാദ് യുധി വീര്യദര്പിതഃ പ്രവൃദ്ധമന്യുഃ ക്ഷതജോപമേക്ഷണഃ। സമാസസാദാപ്രതിമം രണേ കപിം ഗജോ മഹാകൂപമിവാവൃതം തൃണൈഃ
അവൻ ഇനിയും ബാലനാണെങ്കിലും യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യത്തിൽ അഹങ്കരിച്ചവനും, കോപം വളർന്നവനും, കണ്ണുകൾ രക്തം നിറഞ്ഞവനും, അതുല്യനായ കുരങ്ങനെ നേരെ വലിയ കിണറിനെ പുല്ലുകൊണ്ട് മറച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ആന സമീപിക്കുന്നതുപോലെ സമീപിച്ചു.
സ തേന ബാണൈഃ പ്രസഭം നിപാതിതൈ- ശ്ചകാര നാദം ഘനനാദനിഃസ്വനഃ। സമുത്സഹേനാശു നഭഃ സമാരുജന് ഭുജോരുവിക്ഷേപണഘോരദര്ശനഃ
അവൻ ആ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശക്തിയായി തട്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലെ ഒരു വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, ഉത്സാഹത്തോടെ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, വലിയ കൈകൾ വ്യാപിച്ചു ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തമുത്പതന്തം സമഭിദ്രവദ് ബലീ സ രാക്ഷസാനാം പ്രവരഃ പ്രതാപവാന്। രഥീ രഥശ്രേഷ്ഠതരഃ കിരന് ശരൈഃ പയോധരഃ ശൈലമിവാശ്മവൃഷ്ടിഭിഃ
അപ്പോൾ ശക്തിയുള്ള രാക്ഷസകുമാരൻ, ഉഗ്രശക്തിയുള്ള രഥസാരഥി, അമ്പുകൾ മഴപൊഴിയുന്നതിനുപോലെ കുരങ്ങനെ നേരെ ഓടിച്ചെത്തി, മേഘം പർവതത്തിൽ കല്ലുകൾ പെയ്യുന്നതുപോലെ.
സ താഞ്ഛരാംസ്തസ്യ ഹരിര്വിമോക്ഷയം- ശ്ചചാര വീരഃ പഥി വായുസേവിതേ। ശരാന്തരേ മാരുതവദ് വിനിഷ്പതന് മനോജവഃ സംയതി ഭീമവിക്രമഃ
ആ വീരനായ കുരങ്ങൻ, മനസ്സുപോലെയുള്ള വേഗവും യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ധൈര്യവും ഉള്ളവൻ, കാറ്റ് സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴിയിൽ അമ്പുകൾക്കിടയിലൂടെ കാറ്റുപോലെ ഒഴിഞ്ഞു പോയി.
തമാത്തബാണാസനമാഹവോന്മുഖം ഖമാസ്തൃണന്തം വിവിധൈഃ ശരോത്തമൈഃ। അവൈക്ഷതാക്ഷം ബഹുമാനചക്ഷുഷാ ജഗാമ ചിന്താം സ ച മാരുതാത്മജഃ
വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്ത് യുദ്ധത്തിനായി ആകാശം വിവിധ ഉത്തമ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിറയ്ക്കുന്ന അക്ഷനെ ഹനുമാൻ ആദരപൂർവ്വം നോക്കി, ആലോചനയിൽ ആഴപ്പെട്ടു.
തതഃ ശരൈര്ഭിന്നഭുജാന്തരഃ കപിഃ കുമാരവര്യേണ മഹാത്മനാ നദന്। മഹാഭുജഃ കര്മവിശേഷതത്ത്വവിദ് വിചിന്തയാമാസ രണേ പരാക്രമമ്
തന്റെ കൈകൾ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളഞ്ഞു, കുരങ്ങൻ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങി. അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനും, അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളിൽ നിപുണനുമായവൻ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ ധൈര്യത്തെ യുദ്ധത്തിൽ ആലോചിച്ചു.
അബാലവദ് ബാലദിവാകരപ്രഭഃ കരോത്യയം കര്മ മഹന്മഹാബലഃ। ന ചാസ്യ സര്വാഹവകര്മശാലിനഃ പ്രമാപണേ മേ മതിരത്ര ജായതേ
ഈ മഹാശക്തൻ, പുതുതായി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവൻ, ബാലനെന്നപോലെ വലിയ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധകലകളിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനാണെങ്കിലും, അവനെ കൊല്ലാൻ എന്റെ മനസ്സിൽ തീരുമാനമില്ല.
അയം മഹാത്മാ ച മഹാംശ്ച വീര്യതഃ സമാഹിതശ്ചാതിസഹശ്ച സംയുഗേ। അസംശയം കര്മഗുണോദയാദയം സനാഗയക്ഷൈര്മുനിഭിശ്ച പൂജിതഃ
ഇവൻ മഹാത്മാവും, ധൈര്യത്തിലും ശക്തിയിലും അത്യന്തം വലിയവനും, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയും യുദ്ധത്തിൽ അതികഠിനമായ സഹിഷ്ണുതയും ഉള്ളവനും. സംശയമില്ല, തന്റെ പ്രവർത്തികളുടെ ഗുണത്താൽ, നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും മുനിമാരും ഇവനെ ആദരിക്കുന്നു.
പരാക്രമോത്സാഹവിവൃദ്ധമാനസഃ- സമീക്ഷതേ മാം പ്രമുഖോഽഗ്രതഃ സ്ഥിതഃ। പരാക്രമോ ഹ്യസ്യ മനാംസി കമ്പയേത് സുരാസുരാണാമപി ശീഘ്രകാരിണഃ
ധൈര്യത്തിലും ഉത്സാഹത്തിലും മനസ്സു വളർന്നവൻ, നേരെ എന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു എന്നെ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കുന്നു. അവന്റെ ധൈര്യം ദൈവങ്ങളുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മനസ്സു പോലും വിറപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും.
ന ഖല്വയം നാഭിഭവേദുപേക്ഷിതഃ പരാക്രമോ ഹ്യസ്യ രണേ വിവര്ധതേ। പ്രമാപണം ഹ്യസ്യ മമാദ്യ രോചതേ ന വര്ധമാനോഽഗ്നിരുപേക്ഷിതും ക്ഷമഃ
ഇവനെ അവഗണിക്കരുത്, കാരണം യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ ധൈര്യം മാത്രം വളരുന്നു. ഇന്ന് അവനെ സംഹരിക്കണമെന്ന് ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു. വളരുന്ന അഗ്നിയെ അവഗണിക്കാൻ കഴിയില്ലല്ലോ.
ഇതി പ്രവേഗം തു പരസ്യ തര്കയന് സ്വകര്മയോഗം ച വിധായ വീര്യവാന്। ചകാര വേഗം തു മഹാബലസ്തദാ മതിം ച ചക്രേഽസ്യ വധേ തദാനീമ്
ശത്രുവിന്റെ വേഗതയെ ആലോചിച്ചും, താൻ ചെയ്യേണ്ട പ്രവർത്തികൾ നിർവഹിച്ചു, ആ മഹാശക്തൻ തന്റെ ശക്തി കൂട്ടി, അപ്പോൾ അവനെ കൊല്ലാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു.
സ തസ്യ താനഷ്ട വരാന് മഹാഹയാന് സമാഹിതാന് ഭാരസഹാന് വിവര്തനേ। ജഘാന വീരഃ പഥി വായുസേവിതേ തലപ്രഹാരൈഃ പവനാത്മജഃ കപിഃ
അവൻ, കാറ്റിന്റെ പുത്രനായ കുരങ്ങൻ, ആ അക്ഷയുടെ ഉത്തമമായ, നന്നായി പരിശീലനം ലഭിച്ച, ഭാരമേറ്റു പോകുന്ന കുതിരകളെ കാറ്റ് വീശുന്ന വഴിയിൽ തനിക്കുള്ള കരുത്തോടെ കൈകൊണ്ടു തട്ടി വീഴ്ത്തി.
തതസ്തലേനാഭിഹതോ മഹാരഥഃ സ തസ്യ പിങ്ഗാധിപമന്ത്രിനിര്ജിതഃ। സ ഭഗ്നനീഡഃ പരിവൃത്തകൂബരഃ പപാത ഭൂമൌ ഹതവാജിരമ്ബരാത്
അപ്പോൾ ആ മഹാരഥി, കപികളുടെ നാഥൻ തന്റെ മന്ത്രിയെയും കീഴടക്കി, കൈയാൽ അടിയേറ്റ്, രഥം തകർന്നും, കൂമ്പാരം മറിഞ്ഞും, കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടും, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് നിലത്തേക്ക് വീണു.
സ തം പരിത്യജ്യ മഹാരഥോ രഥം സകാര്മുകഃ ഖഡ്ഗധരഃ ഖമുത്പതന്। തതോഽഭിയോഗാദൃഷിരുഗ്രവീര്യവാന് വിഹായ ദേഹം മരുതാമിവാലയമ്
അവൻ രഥവും ഉപേക്ഷിച്ച്, വില്ലും വാളും കൈവശം വെച്ച്, ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടിപ്പോയി. അതിക്രോധത്തിൽ, മഹാശക്തിയുള്ള ഒരു മഹർഷി ദേഹം വിട്ടുപോകുന്നതുപോലെ, അവൻ ഉയർന്നു.
കപിസ്തതസ്തം വിചരന്തമമ്ബരേ പതത്ത്രിരാജാനിലസിദ്ധസേവിതേ। സമേത്യ തം മാരുതവേഗവിക്രമഃ ക്രമേണ ജഗ്രാഹ ച പാദയോര്ദൃഢമ്
പിന്നീട് കപിവീരൻ, പക്ഷിരാജാവും വായുവിന്റെ സന്തതികളും സഞ്ചരിക്കുന്ന ആകാശത്ത്, വേഗത്തിൽ അവനെ സമീപിച്ചു, ഉറപ്പോടെ അവന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു.
സ തം സമാവിധ്യ സഹസ്രശഃ കപി- ര്മഹോരഗം ഗൃഹ്യ ഇവാണ്ഡജേശ്വരഃ। മുമോച വേഗാത് പിതൃതുല്യവിക്രമോ മഹീതലേ സംയതി വാനരോത്തമഃ
പക്ഷിരാജാവ് മഹാസർപ്പത്തെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ, കപിശ്രേഷ്ഠൻ അവനെ പിടിച്ചു, ആയിരം പ്രാവശ്യം ചുറ്റി, അതിവേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു.