സമുത്പേതുര്മഹാവേഗാ ഹുതാശസമതേജസഃ। രഥൈശ്ച മത്തൈര്നാഗൈശ്ച വാജിഭിശ്ച മഹാജവൈഃ
അവർ വലിയ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു, അഗ്നിപോലുള്ള തേജസ്സോടെ, രഥങ്ങളും മദ്യപിച്ച ആനകളും വേഗമുള്ള കുതിരകളും കൂട്ടി.
ശസ്ത്രൈശ്ച വിവിധൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ സര്വൈശ്ചോപഹിതാ ബലൈഃ। തതസ്തു ദദൃശുര്വീരാ ദീപ്യമാനം മഹാകപിമ്
വിവിധതരം മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങളുമായി, എല്ലാ സൈന്യങ്ങളുടെയും പിന്തുണയോടെ, പിന്നെ ആ വീരന്മാർ ജ്വലിക്കുന്ന മഹാകുരങ്ങനെ കണ്ടു.
രശ്മിമന്തമിവോദ്യന്തം സ്വതേജോരശ്മിമാലിനമ്। തോരണസ്ഥം മഹാവേഗം മഹാസത്ത്വം മഹാബലമ്
സ്വന്തം പ്രകാശം ചുറ്റിപ്പറ്റി, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ കിരണങ്ങളോടെ, ഗോപുരത്തിൽ നില്ക്കുന്ന, അതിവേഗവും മഹത്തായ ആത്മാവും ബലവും ഉള്ളവനായി അവൻ തിളങ്ങി.
മഹാമതിം മഹോത്സാഹം മഹാകായം മഹാഭുജമ്। തം സമീക്ഷ്യൈവ തേ സര്വേ ദിക്ഷു സര്വാസ്വവസ്ഥിതാഃ
വിപുലമായ ബുദ്ധിയും ഉത്സാഹവും വലിപ്പമുള്ള ശരീരവും ശക്തമായ കൈകളും ഉള്ളവനായി അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നില്ക്കുന്ന എല്ലാവരും അവനെ നോക്കി.
തൈസ്തൈഃ പ്രഹരണൈര്ഭീമൈരഭിപേതുസ്തതസ്തതഃ। തസ്യ പഞ്ചായസാസ്തീക്ഷ്ണാഃ സിതാഃ പീതമുഖാഃ ശരാഃ। ശിരസ്യുത്പലപത്രാഭാ ദുര്ധരേണ നിപാതിതാഃ
അങ്ങനെ, ഭയാനകമായ ആയുധങ്ങളുമായി അവനെ ചുറ്റി പലവശത്തുനിന്നും ആക്രമിച്ചു. അതിൽ ദുര്ധരൻ, ഉത്പലപത്രംപോലെയുള്ള അഗ്രം, മഞ്ഞ നിറമുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അഞ്ചു ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ അവന്റെ തലയിൽ എറിഞ്ഞു.
സ തൈഃ പഞ്ചഭിരാവിദ്ധഃ ശരൈഃ ശിരസി വാനരഃ। ഉത്പപാത നദന് വ്യോമ്നി ദിശോ ദശ വിനാദയന്
അവൻ ആ അഞ്ചു അമ്പുകൾ തലയിൽ തട്ടി, കുരങ്ങൻ ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ച് ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, പത്ത് ദിക്കുകളും മുഴങ്ങിച്ചു.
തതസ്തു ദുര്ധരോ വീരഃ സരഥഃ സജ്ജകാര്മുകഃ। കിരന് ശരശതൈര്നൈകൈരഭിപേദേ മഹാബലഃ
അതിനുശേഷം, ദുര്ധരൻ വീരനായവൻ, രഥത്തോടും ഒരുക്കിയ വില്ലോടും കൂടി, അനവധി അമ്പുകൾ മഴപൊഴിയുന്നതുപോലെ എറിയുകയും അതി ബലശാലിയിലേക്കു സമീപിക്കുകയും ചെയ്തു.
സ കപിര്വാരയാമാസ തം വ്യോമ്നി ശരവര്ഷിണമ്। വൃഷ്ടിമന്തം പയോദാന്തേ പയോദമിവ മാരുതഃ
ആ അമ്പുകൾ മഴപൊഴിയുന്നവനെ ആകാശത്തിൽ കുരങ്ങൻ തടഞ്ഞു, മഴക്കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കാറ്റ് മേഘത്തെ പിരിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ.
അര്ദ്യമാനസ്തതസ്തേന ദുര്ധരേണാനിലാത്മജഃ। ചകാര നിനദം ഭൂയോ വ്യവര്ധത ച വീര്യവാന്
അനിലപുത്രൻ ദുര്ധരന്റെ ആക്രമണത്തിൽ പെട്ടപ്പോൾ, വീണ്ടും ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചു, തന്റെ വീര്യം കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
സ ദൂരം സഹസോത്പത്യ ദുര്ധരസ്യ രഥേ ഹരിഃ। നിപപാത മഹാവേഗോ വിദ്യുദ്രാശിര്ഗിരാവിവ
അവൻ അകലത്തിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്നു ചാടി, അതിവേഗത്തിൽ ദുര്ധരന്റെ രഥത്തിൽ വീണു, മിന്നൽമേഘം മലയിൽ പതിക്കുന്നതുപോലെ.
തതഃ സ മഥിതാഷ്ടാശ്വം രഥം ഭഗ്നാക്ഷകൂബരമ്। വിഹായ ന്യപതദ് ഭൂമൌ ദുര്ധരസ്ത്യക്തജീവിതഃ
എട്ട് കുതിരകളും ചതഞ്ഞു, രഥത്തിന്റെ അക്ഷവും കൂമ്പാരവും തകർന്നു, ദുര്ധരൻ രഥം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭൂമിയിൽ വീണു, ജീവൻ വിട്ട്.
തം വിരൂപാക്ഷയൂപാക്ഷൌ ദൃഷ്ട്വാ നിപതിതം ഭുവി। തൌ ജാതരോഷൌ ദുര്ധര്ഷാവുത്പേതതുരരിംദമൌ
ദുര്ധരൻ ഭൂമിയിൽ വീണതുകണ്ട്, വിരൂപാക്ഷനും യുപാക്ഷനും, കോപത്തോടെ, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരായി, ഇരുവരും ശത്രുനാശകരായി ചാടി.
സ താഭ്യാം സഹസോത്പ്ലുത്യ വിഷ്ഠിതോ വിമലേഽമ്ബരേ। മുദ്ഗരാഭ്യാം മഹാബാഹുര്വക്ഷസ്യഭിഹതഃ കപിഃ
അവരോടൊപ്പം പെട്ടെന്നു ആകാശത്തിൽ ചാടിയ കുരങ്ങൻ, അവരുടെ മുദ്ഗരങ്ങൾ വക്ഷസിൽ ഏറ്റുവാങ്ങി.
തയോര്വേഗവതോര്വേഗം നിഹത്യ സ മഹാബലഃ। നിപപാത പുനര്ഭൂമൌ സുപര്ണ ഇവ വേഗിതഃ
അവരുടെ അതിവേഗം തരണം ചെയ്ത മഹാബലശാലി, വീണ്ടും സൂപർണ്ണൻപോലെ വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വീണു.
സ സാലവൃക്ഷമാസാദ്യ സമുത്പാട്യ ച വാനരഃ। താവുഭൌ രാക്ഷസൌ വീരൌ ജഘാന പവനാത്മജഃ
കുരങ്ങൻ ഒരു ശാലവൃക്ഷം പിടിച്ചു പിഴുതെടുത്തു, ആ പവനപുത്രൻ ഇരുവരും വീരരായ രാക്ഷസന്മാരെയും കൊന്നു.
തതസ്താംസ്ത്രീന് ഹതാന് ജ്ഞാത്വാ വാനരേണ തരസ്വിനാ। അഭിപേദേ മഹാവേഗഃ പ്രഹസ്യ പ്രഘസോ ബലീ
ആ ശക്തനായ കുരങ്ങൻ മൂവരെയും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ്, മഹാവേഗവും ബലശാലിയുമായ പ്രഘസൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സമീപിച്ചു.
ഭാസകര്ണശ്ച സംക്രുദ്ധഃ ശൂലമാദായ വീര്യവാന്। ഏകതഃ കപിശാര്ദൂലം യശസ്വിനമവസ്ഥിതൌ
ഭാസകർണ്ണൻ കോപത്തോടെ വീര്യശാലിയായ ശൂലം എടുത്തു, ഇരുവരും കുരങ്ങന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവനെ നേരിട്ട് നില്ക്കുന്നു.
പട്ടിശേന ശിതാഗ്രേണ പ്രഘസഃ പ്രത്യപോഥയത്। ഭാസകര്ണശ്ച ശൂലേന രാക്ഷസഃ കപികുഞ്ജരമ്
പ്രഘസൻ മൂർച്ചയുള്ള പറ്റിശ് കൊണ്ട് കുരങ്ങൻ-യാനയെ അടിച്ചു; ഭാസകർണ്ണൻ, രാക്ഷസൻ, ശൂലം കൊണ്ട് അടിച്ചു.
സ താഭ്യാം വിക്ഷതൈര്ഗാത്രൈരസൃഗ്ദിഗ്ധതനൂരുഹഃ। അഭവദ് വാനരഃ ക്രുദ്ധോ ബാലസൂര്യസമപ്രഭഃ
അവരുടെ ആക്രമണത്തിൽ അവന്റെ ശരീരം മുറിവേറ്റു, രക്തം പുരണ്ടു, കുരങ്ങൻ കോപത്തോടെ ബാലസൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
സമുത്പാട്യ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗം സമൃഗവ്യാലപാദപമ്। ജഘാന ഹനുമാന് വീരോ രാക്ഷസൌ കപികുഞ്ജരഃ। ഗിരിശൃങ്ഗസുനിഷ്പിഷ്ടൌ തിലശസ്തൌ ബഭൂവതുഃ
ഹനുമാൻ, കുരങ്ങൻ-യാനനായ വീരൻ, മൃഗങ്ങളും പാമ്പുകളും വൃക്ഷങ്ങളും ഉള്ള ഒരു പർവതശൃംഗം പിഴുതെടുത്തു, ആ രണ്ട് രാക്ഷസന്മാരെയും കൊന്നു; പർവതശൃംഗം കൊണ്ട് ചതച്ചപ്പോൾ അവർ തിലപോലെ ആയിത്തീർന്നു.
തതസ്തേഷ്വവസന്നേഷു സേനാപതിഷു പഞ്ചസു। ബലം തദവശേഷം തു നാശയാമാസ വാനരഃ
അവിടെ ആഞ്ചു സേനാനായകരും വീണു കിടക്കുമ്പോള്, ശേഷിച്ച സൈന്യത്തെ ആ വാനരന് പൂര്ണമായും നശിപ്പിച്ചു.
അശ്വൈരശ്വാന് ഗജൈര്നാഗാന് യോധൈര്യോധാന് രഥൈ രഥാന്। സ കപിര്നാശയാമാസ സഹസ്രാക്ഷ ഇവാസുരാന്
കുതിരകള് കുതിരകളെ, ആനകള് ആനകളെ, യോദ്ധാക്കള് യോദ്ധാക്കളെ, രഥങ്ങള് രഥങ്ങളെ നേരിട്ട്, ആ കപിക്ക് അവരെല്ലാം സംഹരിക്കാനായി. അതെ, ഇന്ദ്രന് അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
ഹയൈര്നാഗൈസ്തുരംഗൈശ്ച ഭഗ്നാക്ഷൈശ്ച മഹാരഥൈഃ। ഹതൈശ്ച രാക്ഷസൈര്ഭൂമീ രുദ്ധമാര്ഗാ സമന്തതഃ
കുതിരകളും ആനകളും ഉഗ്രശക്തിയുള്ള കുതിരകളും തകര്ന്ന രഥങ്ങളും കൊല്ലപ്പെട്ട രാക്ഷസന്മാരുമൊക്കെയായി ഭൂമി എല്ലാടും തടസ്സപ്പെട്ടു.
തതഃ കപിസ്താന് ധ്വജിനീപതീന് രണേ നിഹത്യ വീരാന് സബലാന് സവാഹനാന്। തഥൈവ വീരഃ പരിഗൃഹ്യ തോരണം കൃതക്ഷണഃ കാല ഇവ പ്രജാക്ഷയേ
അങ്ങനെ ആ കപിക്ക് ആ ധീരനായ സേനാനായകരെയും അവരുടെ സൈന്യത്തെയും വാഹനങ്ങളെയും യുദ്ധത്തില് സംഹരിച്ച ശേഷം, തൊരണത്തെ പിടിച്ചു, സൃഷ്ടിയെ സംഹരിക്കാന് സമയമായ കാലനുപോലെ ഒരുങ്ങി നിന്നു.
thumb|സപ്തചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ സപ്തചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
നാല്പത്തിയേഴാമത്തെ സര്ഗം കേള്ക്കട്ടെ.
സേനാപതീന് പഞ്ച സ തു പ്രമാപിതാന് ഹനൂമതാ സാനുചരാന് സവാഹനാന്। നിശമ്യ രാജാ സമരോദ്ധതോന്മുഖം കുമാരമക്ഷം പ്രസമൈക്ഷതാക്ഷമ്
ഹനുമാന്റെ കൈവശം ആഞ്ചു സേനാനായകരും അവരുടെ അനുചരന്മാരും വാഹനങ്ങളുമൊക്കെ വീണുവെന്നു കേട്ട രാജാവ്, യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകനായി, കുമാരന് അക്ഷനെ ഉറ്റുനോക്കി.
സ തസ്യ ദൃഷ്ട്യര്പണസമ്പ്രചോദിതഃ പ്രതാപവാന് കാഞ്ചനചിത്രകാര്മുകഃ। സമുത്പപാതാഥ സദസ്യുദീരിതോ ദ്വിജാതിമുഖ്യൈര്ഹവിഷേവ പാവകഃ
രാജാവിന്റെ കാഴ്ചയില് പ്രചോദനം ലഭിച്ച ആ ശക്തശാലിയായ കുമാരന്, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച വില്ലുമായി, യാഗശാലയില് ദ്വിജന്മാര് ഹോമത്തിനായി വിളിച്ചെടുക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ എഴുന്നേറ്റു.
തതോ മഹാന് ബാലദിവാകരപ്രഭം പ്രതപ്തജാമ്ബൂനദജാലസംതതമ്। രഥം സമാസ്ഥായ യയൌ സ വീര്യവാന് മഹാഹരിം തം പ്രതി നൈര്ഋതര്ഷഭഃ
പുതിയ സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലും, ചൂടേറ്റ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അലയങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച വലിയ രഥത്തില് കയറി, ആ ധീരനായ രാക്ഷസനായകന് മഹാവാനരനെ നേരെ പോന്നു.
തതസ്തപഃസംഗ്രഹസംചയാര്ജിതം പ്രതപ്തജാമ്ബൂനദജാലചിത്രിതമ്। പതാകിനം രത്നവിഭൂഷിതധ്വജം മനോജവാഷ്ടാശ്വവരൈഃ സുയോജിതമ്
തപസ്സിലൂടെ സമ്പാദിച്ച, ചൂടേറ്റ പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച, പതാകയുമുള്ള, രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച കൊടിയുമുള്ള, എട്ടു വേഗമുള്ള കുതിരകള് നന്നായി ചേര്ത്ത രഥം.
സുരാസുരാധൃഷ്യമസങ്ഗചാരിണം തഡിത്പ്രഭം വ്യോമചരം സമാഹിതമ്। സതൂണമഷ്ടാസിനിബദ്ധബന്ധുരം യഥാക്രമാവേശിതശക്തിതോമരമ്
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും പോലും കീഴടക്കാനാവാത്തത്, സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നതും മിന്നല്പോലുള്ള പ്രകാശവും ആകാശത്തിലൂടെ പോകുന്നതും, അമ്പൊടികളും എട്ടു വാളുകളും അണിയിച്ചിട്ടുള്ളതും, ക്രമമായി ശൂലങ്ങളും കുന്തങ്ങളും വെച്ചിട്ടുള്ളതും ആയിരുന്നു ആ രഥം.