ഭവേദിന്ദ്രേണ വാ സൃഷ്ടമസ്മദര്ഥം തപോബലാത്। സനാഗയക്ഷഗന്ധര്വദേവാസുരമഹര്ഷയഃ
ഇന്ദ്രൻ തന്നെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ നമ്മുടെ നാശത്തിനായി അവനെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ അവൻ നാഗൻ, യക്ഷൻ, ഗന്ധർവൻ, ദേവൻ, അസുരൻ, മഹർഷി എന്നിവരിൽ ഒരാളായിരിക്കാം.
യുഷ്മാഭിഃ പ്രഹിതൈഃ സര്വൈര്മയാ സഹ വിനിര്ജിതാഃ। തൈരവശ്യം വിധാതവ്യം വ്യലീകം കിംചിദേവ നഃ
നിങ്ങളും ഞാനും ചേർന്ന് തോൽപ്പിച്ചവരൊക്കെയും, നിങ്ങൾ അയച്ചവരായിരിക്കും, നമ്മെ വഞ്ചിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും തന്ത്രം ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ടാവണം.
തദേവ നാത്ര സംദേഹഃ പ്രസഹ്യ പരിഗൃഹ്യതാമ്। യാത സേനാഗ്രഗാഃ സര്വേ മഹാബലപരിഗ്രഹാഃ
അതുകൊണ്ട് സംശയമൊന്നുമില്ല; അവനെ ബലമായി പിടിക്കണം. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് പോവൂ.
സവാജിരഥമാതങ്ഗാഃ സ കപിഃ ശാസ്യതാമിതി। നാവമന്യോ ഭവദ്ഭിശ്ച കപിര്ധീരപരാക്രമഃ
കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും കൂട്ടി ആ കുരങ്ങനെ കീഴടക്കണം; ധൈര്യവും വീര്യവും ഉള്ള ആ കുരങ്ങനെ നിങ്ങൾ അവഗണിക്കരുത്.
ദൃഷ്ടാ ഹി ഹരയഃ പൂര്വേ മയാ വിപുലവിക്രമാഃ। വാലീ ച സഹ സുഗ്രീവോ ജാമ്ബവാംശ്ച മഹാബലഃ
വലിയ വീര്യശാലികളായ വാനരന്മാരെ ഞാൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടുണ്ട്; വാലിയും സുഗ്രീവനും മഹാബലശാലിയായ ജാംബവാനും.
നീലഃ സേനാപതിശ്ചൈവ യേ ചാന്യേ ദ്വിവിദാദയഃ। നൈവ തേഷാം ഗതിര്ഭീമാ ന തേജോ ന പരാക്രമഃ
സൈന്യാധിപനായ നീലനും, ദ്വിവിദനും മറ്റ് വാനരന്മാരും, അങ്ങനെ ഭയങ്കരമായ വേഗവും തേജസ്സും വീര്യവും അവർക്കില്ല.
ന മതിര്ന ബലോത്സാഹോ ന രൂപപരികല്പനമ്। മഹത്സത്ത്വമിദം ജ്ഞേയം കപിരൂപം വ്യവസ്ഥിതമ്
അവർക്കു വിവേകവും ശക്തിയും ഉത്സാഹവും രൂപഭംഗിയും ഇല്ല; ഈ കുരങ്ങൻ രൂപത്തിൽ വലിയ ആത്മാവുള്ളവനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
പ്രയത്നം മഹദാസ്ഥായ ക്രിയതാമസ്യ നിഗ്രഹഃ। കാമം ലോകാസ്ത്രയഃ സേന്ദ്രാഃ സസുരാസുരമാനവാഃ
അവനെ പിടിക്കാൻ വലിയ ശ്രമം വേണം; ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടുന്ന മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ പോലും,
ഭവതാമഗ്രതഃ സ്ഥാതും ന പര്യാപ്താ രണാജിരേ। തഥാപി തു നയജ്ഞേന ജയമാകാങ്ക്ഷതാ രണേ
നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊള്ളാൻ തക്കതല്ല; എങ്കിലും വിജയമാഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്ത്രബുദ്ധിയോടെ പ്രവർത്തിക്കണം.
ആത്മാ രക്ഷ്യഃ പ്രയത്നേന യുദ്ധസിദ്ധിര്ഹി ചഞ്ചലാ। തേ സ്വാമിവചനം സര്വേ പ്രതിഗൃഹ്യ മഹൌജസഃ
സ്വയം സൂക്ഷ്മതയോടെ രക്ഷിക്കണം, കാരണം യുദ്ധവിജയം സ്ഥിരമല്ല; ആ മഹാബലശാലികൾ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ സ്വാമിയുടെ വാക്ക് അംഗീകരിച്ചു.
സമുത്പേതുര്മഹാവേഗാ ഹുതാശസമതേജസഃ। രഥൈശ്ച മത്തൈര്നാഗൈശ്ച വാജിഭിശ്ച മഹാജവൈഃ
അവർ വലിയ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു, അഗ്നിപോലുള്ള തേജസ്സോടെ, രഥങ്ങളും മദ്യപിച്ച ആനകളും വേഗമുള്ള കുതിരകളും കൂട്ടി.
ശസ്ത്രൈശ്ച വിവിധൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ സര്വൈശ്ചോപഹിതാ ബലൈഃ। തതസ്തു ദദൃശുര്വീരാ ദീപ്യമാനം മഹാകപിമ്
വിവിധതരം മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങളുമായി, എല്ലാ സൈന്യങ്ങളുടെയും പിന്തുണയോടെ, പിന്നെ ആ വീരന്മാർ ജ്വലിക്കുന്ന മഹാകുരങ്ങനെ കണ്ടു.
രശ്മിമന്തമിവോദ്യന്തം സ്വതേജോരശ്മിമാലിനമ്। തോരണസ്ഥം മഹാവേഗം മഹാസത്ത്വം മഹാബലമ്
സ്വന്തം പ്രകാശം ചുറ്റിപ്പറ്റി, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ കിരണങ്ങളോടെ, ഗോപുരത്തിൽ നില്ക്കുന്ന, അതിവേഗവും മഹത്തായ ആത്മാവും ബലവും ഉള്ളവനായി അവൻ തിളങ്ങി.
മഹാമതിം മഹോത്സാഹം മഹാകായം മഹാഭുജമ്। തം സമീക്ഷ്യൈവ തേ സര്വേ ദിക്ഷു സര്വാസ്വവസ്ഥിതാഃ
വിപുലമായ ബുദ്ധിയും ഉത്സാഹവും വലിപ്പമുള്ള ശരീരവും ശക്തമായ കൈകളും ഉള്ളവനായി അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നില്ക്കുന്ന എല്ലാവരും അവനെ നോക്കി.
തൈസ്തൈഃ പ്രഹരണൈര്ഭീമൈരഭിപേതുസ്തതസ്തതഃ। തസ്യ പഞ്ചായസാസ്തീക്ഷ്ണാഃ സിതാഃ പീതമുഖാഃ ശരാഃ। ശിരസ്യുത്പലപത്രാഭാ ദുര്ധരേണ നിപാതിതാഃ
അങ്ങനെ, ഭയാനകമായ ആയുധങ്ങളുമായി അവനെ ചുറ്റി പലവശത്തുനിന്നും ആക്രമിച്ചു. അതിൽ ദുര്ധരൻ, ഉത്പലപത്രംപോലെയുള്ള അഗ്രം, മഞ്ഞ നിറമുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അഞ്ചു ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ അവന്റെ തലയിൽ എറിഞ്ഞു.
സ തൈഃ പഞ്ചഭിരാവിദ്ധഃ ശരൈഃ ശിരസി വാനരഃ। ഉത്പപാത നദന് വ്യോമ്നി ദിശോ ദശ വിനാദയന്
അവൻ ആ അഞ്ചു അമ്പുകൾ തലയിൽ തട്ടി, കുരങ്ങൻ ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ച് ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, പത്ത് ദിക്കുകളും മുഴങ്ങിച്ചു.
തതസ്തു ദുര്ധരോ വീരഃ സരഥഃ സജ്ജകാര്മുകഃ। കിരന് ശരശതൈര്നൈകൈരഭിപേദേ മഹാബലഃ
അതിനുശേഷം, ദുര്ധരൻ വീരനായവൻ, രഥത്തോടും ഒരുക്കിയ വില്ലോടും കൂടി, അനവധി അമ്പുകൾ മഴപൊഴിയുന്നതുപോലെ എറിയുകയും അതി ബലശാലിയിലേക്കു സമീപിക്കുകയും ചെയ്തു.
സ കപിര്വാരയാമാസ തം വ്യോമ്നി ശരവര്ഷിണമ്। വൃഷ്ടിമന്തം പയോദാന്തേ പയോദമിവ മാരുതഃ
ആ അമ്പുകൾ മഴപൊഴിയുന്നവനെ ആകാശത്തിൽ കുരങ്ങൻ തടഞ്ഞു, മഴക്കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കാറ്റ് മേഘത്തെ പിരിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ.
അര്ദ്യമാനസ്തതസ്തേന ദുര്ധരേണാനിലാത്മജഃ। ചകാര നിനദം ഭൂയോ വ്യവര്ധത ച വീര്യവാന്
അനിലപുത്രൻ ദുര്ധരന്റെ ആക്രമണത്തിൽ പെട്ടപ്പോൾ, വീണ്ടും ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചു, തന്റെ വീര്യം കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
സ ദൂരം സഹസോത്പത്യ ദുര്ധരസ്യ രഥേ ഹരിഃ। നിപപാത മഹാവേഗോ വിദ്യുദ്രാശിര്ഗിരാവിവ
അവൻ അകലത്തിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്നു ചാടി, അതിവേഗത്തിൽ ദുര്ധരന്റെ രഥത്തിൽ വീണു, മിന്നൽമേഘം മലയിൽ പതിക്കുന്നതുപോലെ.
തതഃ സ മഥിതാഷ്ടാശ്വം രഥം ഭഗ്നാക്ഷകൂബരമ്। വിഹായ ന്യപതദ് ഭൂമൌ ദുര്ധരസ്ത്യക്തജീവിതഃ
എട്ട് കുതിരകളും ചതഞ്ഞു, രഥത്തിന്റെ അക്ഷവും കൂമ്പാരവും തകർന്നു, ദുര്ധരൻ രഥം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭൂമിയിൽ വീണു, ജീവൻ വിട്ട്.
തം വിരൂപാക്ഷയൂപാക്ഷൌ ദൃഷ്ട്വാ നിപതിതം ഭുവി। തൌ ജാതരോഷൌ ദുര്ധര്ഷാവുത്പേതതുരരിംദമൌ
ദുര്ധരൻ ഭൂമിയിൽ വീണതുകണ്ട്, വിരൂപാക്ഷനും യുപാക്ഷനും, കോപത്തോടെ, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരായി, ഇരുവരും ശത്രുനാശകരായി ചാടി.
സ താഭ്യാം സഹസോത്പ്ലുത്യ വിഷ്ഠിതോ വിമലേഽമ്ബരേ। മുദ്ഗരാഭ്യാം മഹാബാഹുര്വക്ഷസ്യഭിഹതഃ കപിഃ
അവരോടൊപ്പം പെട്ടെന്നു ആകാശത്തിൽ ചാടിയ കുരങ്ങൻ, അവരുടെ മുദ്ഗരങ്ങൾ വക്ഷസിൽ ഏറ്റുവാങ്ങി.
തയോര്വേഗവതോര്വേഗം നിഹത്യ സ മഹാബലഃ। നിപപാത പുനര്ഭൂമൌ സുപര്ണ ഇവ വേഗിതഃ
അവരുടെ അതിവേഗം തരണം ചെയ്ത മഹാബലശാലി, വീണ്ടും സൂപർണ്ണൻപോലെ വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വീണു.
സ സാലവൃക്ഷമാസാദ്യ സമുത്പാട്യ ച വാനരഃ। താവുഭൌ രാക്ഷസൌ വീരൌ ജഘാന പവനാത്മജഃ
കുരങ്ങൻ ഒരു ശാലവൃക്ഷം പിടിച്ചു പിഴുതെടുത്തു, ആ പവനപുത്രൻ ഇരുവരും വീരരായ രാക്ഷസന്മാരെയും കൊന്നു.
തതസ്താംസ്ത്രീന് ഹതാന് ജ്ഞാത്വാ വാനരേണ തരസ്വിനാ। അഭിപേദേ മഹാവേഗഃ പ്രഹസ്യ പ്രഘസോ ബലീ
ആ ശക്തനായ കുരങ്ങൻ മൂവരെയും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അറിഞ്ഞ്, മഹാവേഗവും ബലശാലിയുമായ പ്രഘസൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സമീപിച്ചു.
ഭാസകര്ണശ്ച സംക്രുദ്ധഃ ശൂലമാദായ വീര്യവാന്। ഏകതഃ കപിശാര്ദൂലം യശസ്വിനമവസ്ഥിതൌ
ഭാസകർണ്ണൻ കോപത്തോടെ വീര്യശാലിയായ ശൂലം എടുത്തു, ഇരുവരും കുരങ്ങന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവനെ നേരിട്ട് നില്ക്കുന്നു.
പട്ടിശേന ശിതാഗ്രേണ പ്രഘസഃ പ്രത്യപോഥയത്। ഭാസകര്ണശ്ച ശൂലേന രാക്ഷസഃ കപികുഞ്ജരമ്
പ്രഘസൻ മൂർച്ചയുള്ള പറ്റിശ് കൊണ്ട് കുരങ്ങൻ-യാനയെ അടിച്ചു; ഭാസകർണ്ണൻ, രാക്ഷസൻ, ശൂലം കൊണ്ട് അടിച്ചു.
സ താഭ്യാം വിക്ഷതൈര്ഗാത്രൈരസൃഗ്ദിഗ്ധതനൂരുഹഃ। അഭവദ് വാനരഃ ക്രുദ്ധോ ബാലസൂര്യസമപ്രഭഃ
അവരുടെ ആക്രമണത്തിൽ അവന്റെ ശരീരം മുറിവേറ്റു, രക്തം പുരണ്ടു, കുരങ്ങൻ കോപത്തോടെ ബാലസൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
സമുത്പാട്യ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗം സമൃഗവ്യാലപാദപമ്। ജഘാന ഹനുമാന് വീരോ രാക്ഷസൌ കപികുഞ്ജരഃ। ഗിരിശൃങ്ഗസുനിഷ്പിഷ്ടൌ തിലശസ്തൌ ബഭൂവതുഃ
ഹനുമാൻ, കുരങ്ങൻ-യാനനായ വീരൻ, മൃഗങ്ങളും പാമ്പുകളും വൃക്ഷങ്ങളും ഉള്ള ഒരു പർവതശൃംഗം പിഴുതെടുത്തു, ആ രണ്ട് രാക്ഷസന്മാരെയും കൊന്നു; പർവതശൃംഗം കൊണ്ട് ചതച്ചപ്പോൾ അവർ തിലപോലെ ആയിത്തീർന്നു.