ശൈലാമ്ബുദനികാശാനാം ലങ്കാമലയസാനുഷു। നര്ദതാം കപിമുഖ്യാനാമാര്യേ യൂഥാന്യനേകശഃ
ലങ്കയും മലയപർവ്വതവും ഉൾപ്പെടെ കുന്നുകൾക്കുമേൽ, പർവ്വതങ്ങളെയും മേഘങ്ങളെയും പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന അനേകം കുരങ്ങുസൈന്യങ്ങളെ, ആര്യേ, നീ കാണും.
സ തു മര്മണി ഘോരേണ താഡിതോ മന്മഥേഷുണാ। ന ശര്മ ലഭതേ രാമഃ സിംഹാര്ദിത ഇവ ദ്വിപഃ
പ്രണയത്തിന്റെ കഠിനമായ അമ്പ് ഹൃദയത്തിൽ തട്ടി, രാമന് ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നില്ല; സിംഹം ആക്രമിച്ച ആനയെപ്പോലെയാണ് അവന്റെ അവസ്ഥ.
രുദ മാ ദേവി ശോകേന മാ ഭൂത് തേ മനസോ ഭയമ്। ശചീവ ഭര്ത്രാ ശക്രേണ സങ്ഗമേഷ്യസി ശോഭനേ
ദേവി, ദു:ഖത്തിൽ കരയേണ്ട, ഭയപ്പെടേണ്ട. മനസ്സിൽ ഭയം വരുത്തരുത്. ശോഭയുള്ളവളേ, ശചിയുടെ ഭർത്താവായ ഇന്ദ്രനോടുള്ള ഐക്യത്തെപ്പോലെ, നീയും നിന്റെ ഭർത്താവിനോടൊപ്പം ചേരും.
രാമാദ് വിശിഷ്ടഃ കോഽന്യോഽസ്തി കശ്ചിത് സൌമിത്രിണാ സമഃ। അഗ്നിമാരുതകല്പൌ തൌ ഭ്രാതരൌ തവ സംശ്രയൌ
രാമനേക്കാൾ ഉന്നതനാരുണ്ട്, സൗമിത്രനോടു തുല്യനാരുണ്ട്? അഗ്നിയും വായുവും പോലുള്ള ആ സഹോദരന്മാർ തന്നെയാണ് നിനക്ക് ആശ്രയം.
നാസ്മിംശ്ചിരം വത്സ്യസി ദേവി ദേശേ രക്ഷോഗണൈരധ്യുഷിതേഽതിരൌദ്രേ। ന തേ ചിരാദാഗമനം പ്രിയസ്യ ക്ഷമസ്വ മത്സംഗമകാലമാത്രമ്
ദേവി, ഈ ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസന്മാർ നിറഞ്ഞ ദേശത്ത് നീ ഏറെക്കാലം താമസിക്കേണ്ടി വരില്ല. നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ വരവ് വൈകില്ല—നമ്മൾ വീണ്ടും കാണുന്ന കാലം വരെ മാത്രം ക്ഷമിക്കണം.
thumb|ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയുടെ നാല്പത്താമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കൂ.
ശ്രുത്വാ തു വചനം തസ്യ വായുസൂനോര്മഹാത്മനഃ। ഉവാചാത്മഹിതം വാക്യം സീതാ സുരസുതോപമാ
വായുവിന്റെ പുത്രനായ മഹാത്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ദേവതകളുടെ പുത്രിയെപ്പോലെയുള്ള സീതാ അവന്റെ ഭാവുകത്വത്തിനായി വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ത്വാം ദൃഷ്ട്വാ പ്രിയവക്താരം സമ്പ്രഹൃഷ്യാമി വാനര। അര്ധസംജാതസസ്യേവ വൃഷ്ടിം പ്രാപ്യ വസുംധരാ
സുഖകരമായ വാക്കുകൾ പറയുന്ന വാനരാ, നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ വളരെ സന്തോഷപ്പെട്ടു. പകുതി വിതച്ച നിലത്തുള്ള ഭൂമി മഴ ലഭിച്ചപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ആനന്ദംപോലെയാണ് എന്റെ മനസ്സിലുള്ളത്.
യഥാ തം പുരുഷവ്യാഘ്രം ഗാത്രൈഃ ശോകാഭികര്ശിതൈഃ। സംസ്പൃശേയം സകാമാഹം തഥാ കുരു ദയാം മയി
പുരുഷസിംഹനായ അവനെ, ദു:ഖത്തിൽ ക്ഷയിച്ച എന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്പർശിക്കാൻ എത്ര ആഗ്രഹമുണ്ടോ, അതുപോലെ നീയും എന്നോടു ദയ കാണിക്കണം.
അഭിജ്ഞാനം ച രാമസ്യ ദദ്യാ ഹരിഗണോത്തമ। ക്ഷിപ്താമിഷീകാം കാകസ്യ കോപാദേകാക്ഷിശാതനീമ്
വാനരഗണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ കോപത്തിൽ കാക്കയ്ക്ക് എറിഞ്ഞ ഏകാക്ഷിയായ ഇഷീകയെ രാമനു ഓർമ്മപ്പെടുത്താൻ നീ അവനു അടയാളമായി കൊടുക്കണം.
മനഃശിലായാസ്തിലകോ ഗണ്ഡപാര്ശ്വേ നിവേശിതഃ। ത്വയാ പ്രണഷ്ടേ തിലകേ തം കില സ്മര്തുമര്ഹസി
നീ എനിക്ക് ചാർത്തിയ മണൽചുവപ്പു ചാർത്തിയ കുരു എന്റെ കണ്പാറശ്ശലിൽ ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. അതു നഷ്ടമായപ്പോൾ നീ തന്നെ ചാർത്തിയത് നീ ഓർക്കുന്നുണ്ടല്ലോ.
സ വീര്യവാന് കഥം സീതാം ഹൃതാം സമനുമന്യസേ। വസന്തീം രക്ഷസാം മധ്യേ മഹേന്ദ്രവരുണോപമ
മഹേന്ദ്രനും വരുണനും തുല്യനായ ആ വീരൻ, രാക്ഷസന്മാരുടെ ഇടയിൽ കഴിയുന്ന സീതയെ അപഹരിച്ചതിനെ എങ്ങനെ സഹിക്കുന്നു?
ഏഷ ചൂഡാമണിര്ദിവ്യോ മയാ സുപരിരക്ഷിതഃ। ഏതം ദൃഷ്ട്വാ പ്രഹൃഷ്യാമി വ്യസനേ ത്വാമിവാനഘ
ഈ ദിവ്യമായ ചൂഡാമണിയെ ഞാൻ വളരെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അതു നിന്നെ കാണിക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ സന്തോഷിക്കുന്നു, ദു:ഖത്തിൽ പോലും.
ഏഷ നിര്യാതിതഃ ശ്രീമാന് മയാ തേ വാരിസമ്ഭവഃ। അതഃ പരം ന ശക്ഷ്യാമി ജീവിതും ശോകലാലസാ
ജലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഈ ഭാഗ്യചിഹ്നമായ മണമണിയെ ഞാൻ നിന്നിലേക്ക് അയച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന് ശേഷം, ദു:ഖത്തിൽ ആഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അസഹ്യാനി ച ദുഃഖാനി വാചശ്ച ഹൃദയച്ഛിദഃ। രാക്ഷസൈഃ സഹ സംവാസം ത്വത്കൃതേ മര്ഷയാമ്യഹമ്
അസഹ്യമായ വേദനകളും ഹൃദയം കുത്തുന്ന വാക്കുകളും, രാക്ഷസന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ കഴിയുന്നതും, എല്ലാം ഞാൻ നിന്റെ خاطر സഹിക്കുന്നു.
ധാരയിഷ്യാമി മാസം തു ജീവിതം ശത്രുസൂദന। മാസാദൂര്ധ്വം ന ജീവിഷ്യേ ത്വയാ ഹീനാ നൃപാത്മജ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, ഞാൻ ഒരു മാസം മാത്രം ജീവൻ നിലനിർത്താം. ഒരു മാസത്തിന് ശേഷം നിന്നെ കാണാതെ ഞാൻ ജീവിക്കില്ല, രാജകുമാരാ.
ഘോരോ രാക്ഷസരാജോഽയം ദൃഷ്ടിശ്ച ന സുഖാ മയി। ത്വാം ച ശ്രുത്വാ വിഷജ്ജന്തം ന ജീവേയമപി ക്ഷണമ്
ഈ ഭയങ്കരനായ രാക്ഷസരാജാവും, അവന്റെ ദൃഷ്ടിയും എനിക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല. നീ വിഷാദത്തിൽ ആണെന്നു ഞാൻ കേട്ടാൽ, ഒരു നിമിഷം പോലും ഞാൻ ജീവിക്കില്ല.
വൈദേഹ്യാ വചനം ശ്രുത്വാ കരുണം സാശ്രുഭാഷിതമ്। അഥാബ്രവീന്മഹാതേജാ ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ
വൈദേഹിയുടെ കണ്ണീരോടെ ദു:ഖത്തോടെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, മഹാതേജസ്വിയായ മാരുതിയുടെ പുത്രൻ ഹനുമാൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
ത്വച്ഛോകവിമുഖോ രാമോ ദേവി സത്യേന തേ ശപേ। രാമേ ശോകാഭിഭൂതേ തു ലക്ഷ്മണഃ പരിതപ്യതേ
ദേവി, സത്യമായി ഞാൻ ഉറപ്പു പറയുന്നു: നിന്റെ ദു:ഖം കൊണ്ടു രാമൻ സന്തോഷം വിട്ടിരിക്കുന്നു. രാമൻ ദു:ഖത്തിൽ ആകുമ്പോൾ ലക്ഷ്മണനും അതിൽ വേദനപ്പെടുന്നു.
ദൃഷ്ടാ കഥംചിദ് ഭവതീ ന കാലഃ പരിദേവിതുമ്। ഇമം മുഹൂര്തം ദുഃഖാനാമന്തം ദ്രക്ഷ്യസി ഭാമിനി
എന്തോ ഭാഗ്യവശാൽ നിന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞു; ഇപ്പോൾ വിലാപം ചെയ്യേണ്ട സമയമല്ല. ഭാവനയുള്ളവളേ, ഈ നിമിഷം തന്നെ നിന്റെ ദു:ഖങ്ങൾക്ക് അവസാനം കാണും.
താവുഭൌ പുരുഷവ്യാഘ്രൌ രാജപുത്രാവനിന്ദിതൌ। ത്വദ്ദര്ശനകൃതോത്സാഹൌ ലങ്കാം ഭസ്മീകരിഷ്യതഃ
ആ ഇരുവരും പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരായ രാജകുമാരന്മാർ, നിനക്ക് നേരെ കാണാൻ ആഗ്രഹത്തോടെ, ലങ്കയെ ചിതലാക്കും.
ഹത്വാ തു സമരേ രക്ഷോ രാവണം സഹബാന്ധവൈഃ। രാഘവൌ ത്വാം വിശാലാക്ഷി സ്വാം പുരീം പ്രതി നേഷ്യതഃ
യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെയും അവന്റെ ബന്ധുക്കളെയും കൊല്ലിച്ചിട്ട്, രാഘവർ ഇരുവരും, വിശാലമായ കണ്ണുള്ളേ, നിന്നെ അവരുടെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും.
യത്തു രാമോ വിജാനീയാദഭിജ്ഞാനമനിന്ദിതേ। പ്രീതിസംജനനം ഭൂയസ്തസ്യ ത്വം ദാതുമര്ഹസി
ദോഷമില്ലാത്തവളേ, രാമൻ തിരിച്ചറിയാനും കൂടുതൽ സന്തോഷിക്കാനും, നീ ഒരു തിരിച്ചറിയൽ അടയാളം അവനു നൽകണം.
സാബ്രവീദ് ദത്തമേവാഹോ മയാഭിജ്ഞാനമുത്തമമ്। ഏതദേവ ഹി രാമസ്യ ദൃഷ്ട്വാ യത്നേന ഭൂഷണമ്
അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഇതിനകം തന്നെ ഉത്തമമായ തിരിച്ചറിയൽ അടയാളം നൽകിയിട്ടുണ്ട്; ഈ ആഭരണമാണ് രാമൻ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കേണ്ടത്.'
ശ്രദ്ധേയം ഹനുമന് വാക്യം തവ വീര ഭവിഷ്യതി। സ തം മണിവരം ഗൃഹ്യ ശ്രീമാന് പ്ലവഗസത്തമഃ
ഹനുമാനേ, വീരനേ, നിന്റെ വാക്ക് വിശ്വസിക്കപ്പെടും; പിന്നെ ആ കുരങ്ങിന്റെ ശ്രേഷ്ഠൻ ആ വിലയേറിയ മണി എടുത്തു.
പ്രണമ്യ ശിരസാ ദേവീം ഗമനായോപചക്രമേ। തമുത്പാതകൃതോത്സാഹമവേക്ഷ്യ ഹരിയൂഥപമ്
അവളോടു തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദനം ചെയ്ത്, യാത്രയ്ക്കായി തയ്യാറായി; കുരങ്ങുപടയുടെ നായകൻ ചാടാൻ ഉത്സാഹത്തോടെ നിന്നു.
വര്ധമാനം മഹാവേഗമുവാച ജനകാത്മജാ। അശ്രുപൂര്ണമുഖീ ദീനാ ബാഷ്പഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
ജനകപുത്രി കണ്ണുനീരോടെ, ദുഃഖിതയായി, കരയാൽ ശബ്ദം തളർന്ന്, വേഗവും ശക്തിയും കൂടുന്ന ഹനുമാനോട് പറഞ്ഞു.
ഹനൂമന് സിംഹസംകാശൌ ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ। സുഗ്രീവം ച സഹാമാത്യം സര്വാന് ബ്രൂയാ അനാമയമ്
ഹനുമാനേ, സിംഹസദൃശരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും, സുഗ്രീവനും അവന്റെ മന്ത്രിമാരുമൊക്കെ, എല്ലാവർക്കും എന്റെ സുഖം അറിയിക്കണം.
യഥാ ച സ മഹാബാഹുര്മാം താരയതി രാഘവഃ। അസ്മാദ് ദുഃഖാമ്ബുസംരോധാത് ത്വം സമാധാതുമര്ഹസി
ശക്തനായ രാഘവൻ എന്നെ ഈ ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കേണ്ടതുപോലെ, അതിനായി നീ ക്രമീകരിക്കണം.
ഇദം ച തീവ്രം മമ ശോകവേഗം രക്ഷോഭിരേഭിഃ പരിഭര്ത്സനം ച। ബ്രൂയാസ്തു രാമസ്യ ഗതഃ സമീപം ശിവശ്ച തേഽധ്വാസ്തു ഹരിപ്രവീര
നിന്റെ യാത്ര ശുഭമായിരിക്കട്ടെ, ഹരിശ്രേഷ്ഠാ; രാമന്റെ അടുത്ത് ചെന്നാൽ, എന്റെ ഈ വലിയ ദുഃഖവും, ഈ രാക്ഷസന്മാരുടെ അപമാനങ്ങളും അവനോട് പറയണം.