ഇച്ഛാമി ത്വാം സമാനേതുമദ്യൈവ രഘുനന്ദിനാ। ഗുരുസ്നേഹേന ഭക്ത്യാ ച നാന്യഥാ തദുദാഹൃതമ്
രഘുനന്ദനനോടൊപ്പം നിന്നെ ഇന്ന് തന്നെ ചേർക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഗുരുതരമായ സ്നേഹത്താലും ഭക്തിയാലും; അതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല ഞാൻ പറഞ്ഞത്.
യദി നോത്സഹസേ യാതും മയാ സാര്ധമനിന്ദിതേ। അഭിജ്ഞാനം പ്രയച്ഛ ത്വം ജാനീയാദ് രാഘവോ ഹി യത്
നിന്ദനയില്ലാത്തവളേ, എനിക്ക് കൂടെ പോകാൻ നിനക്ക് കഴിയില്ലെങ്കിൽ, രാഘവൻ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന ഒരു അടയാളം തരിക.
ഏവമുക്താ ഹനുമതാ സീതാ സുരസുതോപമാ। ഉവാച വചനം മന്ദം ബാഷ്പപ്രഗ്രഥിതാക്ഷരമ്
ഹനുമാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവതകൾക്കു തുല്യയായ സീത, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞു, മന്ദമായ വാക്കുകളിൽ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ഇദം ശ്രേഷ്ഠമഭിജ്ഞാനം ബ്രൂയാസ്ത്വം തു മമ പ്രിയമ്। ശൈലസ്യ ചിത്രകൂടസ്യ പാദേ പൂര്വോത്തരേ പദേ
ഇതാണ് ഏറ്റവും നല്ല അടയാളം; നീ എന്റെ പ്രിയനോട് പറയണം: ചിത്രകൂടം പർവതത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്തുള്ള പാദത്തിൽ...
താപസാശ്രമവാസിന്യാഃ പ്രാജ്യമൂലഫലോദകേ। തസ്മിന് സിദ്ധാശ്രിതേ ദേശേ മന്ദാകിന്യവിദൂരതഃ
ആ താപസന്മാരുടെ ആശ്രമങ്ങളുള്ള ദേശം, മുളകളും പഴങ്ങളും ശുദ്ധജലവും സമൃദ്ധമായി, മന്ദാകിനി നദിക്ക് സമീപം, സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്നതായിരുന്നു.
തസ്യോപവനഖണ്ഡേഷു നാനാപുഷ്പസുഗന്ധിഷു। വിഹൃത്യ സലിലേ ക്ലിന്നോ മമാങ്കേ സമുപാവിശഃ
അവിടത്തെ പൂക്കൾക്കൊണ്ട് സുഗന്ധം പരക്കുന്ന തോട്ടങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച്, വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ച് തണുത്ത്, നീ എന്റെ മടിയിൽ വന്നു ഇരുന്നുവല്ലോ.
തതോ മാംസസമായുക്തോ വായസഃ പര്യതുണ്ഡയത്। തമഹം ലോഷ്ടമുദ്യമ്യ വാരയാമി സ്മ വായസമ്
അതിനുശേഷം, ഇറച്ചിയുമായി വന്ന ഒരു കാക്ക എന്നെ തുണ്ടിച്ചു. ഞാൻ ഒരു കല്ല് എടുത്ത് ആ കാക്കയെ ഓടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ദാരയന് സ ച മാം കാകസ്തത്രൈവ പരിലീയതേ। ന ചാപ്യുപാരമന്മാംസാദ് ഭക്ഷാര്ഥീ ബലിഭോജനഃ
ആ കാക്ക എന്നെ തുളച്ചു, അവിടെ തന്നെ ഒളിച്ചു. ഭക്ഷണത്തിനായി ആ കാക്ക ഇറച്ചിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനും തയ്യാറായില്ല.
ഉത്കര്ഷന്ത്യാം ച രശനാം ക്രുദ്ധായാം മയി പക്ഷിണേ। സ്രംസമാനേ ച വസനേ തതോ ദൃഷ്ടാ ത്വയാ ഹ്യഹമ്
പക്ഷിയെ കണ്ട് കോപത്തോടെ ഞാൻ എന്റെ അരക്കെട്ട് വലിക്കുമ്പോൾ, വസ്ത്രം ഇടിഞ്ഞു വീഴുമ്പോൾ, അപ്പോൾ നീ എന്നെ കണ്ടുവല്ലോ.
ത്വയാ വിഹസിതാ ചാഹം ക്രുദ്ധാ സംലജ്ജിതാ തദാ। ഭക്ഷ്യഗൃദ്ധേന കാകേന ദാരിതാ ത്വാമുപാഗതാ
നീ എന്നെ ചിരിച്ചു നോക്കി. അപ്പോൾ ഞാൻ കോപവും ലജ്ജയുംകൊണ്ടു, ആ ഭക്ഷ്യലോലനായ കാക്കയുടെ ആക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ്, നിന്നരികിലേക്ക് വന്നു.
തതഃ ശ്രാന്താഹമുത്സങ്ഗമാസീനസ്യ തവാവിശമ്। ക്രുധ്യന്തീവ പ്രഹൃഷ്ടേന ത്വയാഹം പരിസാന്ത്വിതാ
അതിനുശേഷം, ക്ഷീണിച്ച്, നീ ഇരുന്ന മടിയിൽ ഞാൻ കയറി. കോപം ഉള്ളപ്പോഴും, സന്തോഷത്തോടെ നീ എന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ബാഷ്പപൂര്ണമുഖീ മന്ദം ചക്ഷുഷീ പരിമാര്ജതീ। ലക്ഷിതാഹം ത്വയാ നാഥ വായസേന പ്രകോപിതാ
കണ്ണുനിറയെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ മുഖം, പതിയെ കണ്ണ് തുടച്ച്, കാക്കയുടെ ഉപദ്രവത്തിൽ വിഷമിച്ച് ഞാൻ നിന്നാൽ, നീ എന്നെ ശ്രദ്ധിച്ചു, പ്രഭോ.
പരിശ്രമാച്ച സുപ്താ ഹേ രാഘവാങ്കേഽസ്മ്യഹം ചിരമ്। പര്യായേണ പ്രസുപ്തശ്ച മമാങ്കേ ഭരതാഗ്രജഃ
ശ്രമം കൊണ്ടു ഞാൻ രാഘവന്റെ മടിയിൽ ദീർഘകാലം ഉറങ്ങി. പിന്നീടു, ഭാരതന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ എന്റെ മടിയിൽ ഉറങ്ങി.
സ തത്ര പുനരേവാഥ വായസഃ സമുപാഗമത്। തതഃ സുപ്തപ്രബുദ്ധാം മാം രാഘവാങ്കാത് സമുത്ഥിതാമ്। വായസഃ സഹസാഗമ്യ വിദദാര സ്തനാന്തരേ
അവിടെ വീണ്ടും ആ കാക്ക വന്നു. ഞാൻ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്നു രാഘവന്റെ മടിയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ, കാക്ക പെട്ടെന്നു വന്നു എന്റെ കുരുത്തിനടിയിൽ തുളച്ചു.
പുനഃ പുനരഥോത്പത്യ വിദദാര സ മാം ഭൃശമ്। തതഃ സമുത്ഥിതോ രാമോ മുക്തൈഃ ശോണിതബിന്ദുഭിഃ
ആ കാക്ക വീണ്ടും വീണ്ടും പറന്ന് എന്നെ ശക്തമായി തുളച്ചു. പിന്നെ രാമൻ എഴുന്നേറ്റ്, ഒഴുകുന്ന രക്തബിന്ദുക്കൾ കണ്ടു.
സ മാം ദൃഷ്ട്വാ മഹാബാഹുര്വിതുന്നാം സ്തനയോസ്തദാ। ആശീവിഷ ഇവ ക്രുദ്ധഃ ശ്വസന് വാക്യമഭാഷത
അപ്പോൾ, എന്റെ കുരുത്തിനടിയിൽ പരിക്കേറ്റതറിഞ്ഞ മഹാബലശാലിയായ രാമൻ, കോപത്തോടെ പാമ്പുപോലെ ശ്വാസം പുളച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കേന തേ നാഗനാസോരു വിക്ഷതം വൈ സ്തനാന്തരമ്। കഃ ക്രീഡതി സരോഷേണ പഞ്ചവക്ത്രേണ ഭോഗിനാ
നാഗംപോലെയുള്ള മൂക്കുള്ളവളേ, ആരാണ് നിന്റെ കുരുത്തിനടിയിൽ പരിക്ക് വരുത്തിയത്? ആരാണ് അഞ്ചുമുഖമുള്ള പാമ്പിനോടു കോപത്തോടെ കളിക്കുന്നത്?
വീക്ഷമാണസ്തതസ്തം വൈ വായസം സമവൈക്ഷത। നഖൈഃ സരുധിരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്മാമേവാഭിമുഖം സ്ഥിതമ്
അപ്പോൾ ചുറ്റും നോക്കി, രക്തം പുരണ്ട മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളോടെ, എന്റെ മുന്നിൽ തന്നെ നിന്ന കാക്കയെ അവൻ കണ്ടു.
പുത്രഃ കില സ ശക്രസ്യ വായസഃ പതതാം വരഃ। ധരാന്തരം ഗതഃ ശീഘ്രം പവനസ്യ ഗതൌ സമഃ
അവൻ, പറക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കാക്ക, ഇന്ദ്രന്റെ മകനാണ് എന്ന് പറയുന്നു. വായുവിനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു.
തതസ്തസ്മിന് മഹാബാഹുഃ കോപസംവര്തിതേക്ഷണഃ। വായസേ കൃതവാന് ക്രൂരാം മതിം മതിമതാം വരഃ
അപ്പോൾ മഹാബലശാലിയായ രാമൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, ആ കാക്കയെ ശിക്ഷിക്കാനായി ഭയാനകമായ തീരുമാനം എടുത്തു.
സ ദര്ഭസംസ്തരാദ് ഗൃഹ്യ ബ്രഹ്മണോഽസ്ത്രേണ യോജയത്। സ ദീപ്ത ഇവ കാലാഗ്നിര്ജജ്വാലാഭിമുഖോ ദ്വിജമ്
അവൻ ദർഭപ്പുല്ല് എടുത്ത് ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ചൊരിഞ്ഞു. അതു പ്രളയാഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച് ആ പക്ഷിയുടെ നേരെ കത്തിയുയർന്നു.
സ തം പ്രദീപ്തം ചിക്ഷേപ ദര്ഭം തം വായസം പ്രതി। തതസ്തു വായസം ദര്ഭഃ സോഽമ്ബരേഽനുജഗാമ ഹ
അവൻ ആ ജ്വലിക്കുന്ന ദർഭം കാക്കയുടെ നേരെ എറിഞ്ഞു. ആ ദർഭപ്പുല്ല് ആകാശത്ത് കാക്കയെ പിന്തുടർന്നു.
അനുസൃഷ്ടസ്തദാ കാകോ ജഗാമ വിവിധാം ഗതിമ്। ത്രാണകാമ ഇമം ലോകം സര്വം വൈ വിചചാര ഹ
അപ്പോള് ആ കാക്കയെ പിന്തുടര്ന്നതോടെ, അത് രക്ഷക്കായി ലോകം മുഴുവന് പല വഴികളിലും അലയുകയായിരുന്നു.
സ പിത്രാ ച പരിത്യക്തഃ സര്വൈശ്ച പരമര്ഷിഭിഃ। ത്രീഁല്ലോകാന് സമ്പരിക്രമ്യ തമേവ ശരണം ഗതഃ
അവന്റെ അച്ഛനും മഹര്ഷിമാരും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. മൂന്നു ലോകവും ചുറ്റി, അവസാനം അവന് രക്ഷയ്ക്ക് ഒരുവനെയേ ആശ്രയിച്ചു.
സ തം നിപതിതം ഭൂമൌ ശരണ്യഃ ശരണാഗതമ്। വധാര്ഹമപി കാകുത്സ്ഥഃ കൃപയാ പര്യപാലയത്
ഭൂമിയില് വീണു രക്ഷ തേടിയ ആ കാക്കയെ, മരണയോഗ്യനാണെങ്കിലും, കാക്കുത്ഥന് കരുണയോടെ രക്ഷിച്ചു.
പരിദ്യൂനം വിവര്ണം ച പതമാനം തമബ്രവീത്। മോഘമസ്ത്രം ന ശക്യം തു ബ്രാഹ്മം കര്തും തദുച്യതാമ്
ശക്തി കുറഞ്ഞ് നിറം മാറി വീഴുന്ന കാക്കയോട് അവന് പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാസ്ത്രം വെറുതെ ആക്കാന് കഴിയില്ല; അത് എവിടെ പതിക്കണമെന്ന് പറയണം.'
തതസ്തസ്യാക്ഷി കാകസ്യ ഹിനസ്തി സ്മ സ ദക്ഷിണമ്। ദത്ത്വാ തു ദക്ഷിണം നേത്രം പ്രാണേഭ്യഃ പരിരക്ഷിതഃ
അതിനുശേഷം ആ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം കാക്കയുടെ വലതുകണ്ണില് പതിച്ചു. വലതുകണ്ണ് കൊടുത്തതുകൊണ്ട് അവന്റെ ജീവന് രക്ഷപ്പെട്ടു.
സ രാമായ നമസ്കൃത്വാ രാജ്ഞേ ദശരഥായ ച। വിസൃഷ്ടസ്തേന വീരേണ പ്രതിപേദേ സ്വമാലയമ്
രാമനെയും ദശരഥരാജാവിനെയും വന്ദിച്ച്, ആ വീരന് അവനെ വിട്ടയക്കുകയും, കാക്കന് തന്റെ വീടിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
മത്കൃതേ കാകമാത്രേഽപി ബ്രഹ്മാസ്ത്രം സമുദീരിതമ്। കസ്മാദ് യോ മാഹരത് ത്വത്തഃ ക്ഷമസേ തം മഹീപതേ
എന്റെ കാരണത്താല്, ഒരു കാക്കയുടെ കുറ്റത്തിനും ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ചു. രാജാവേ, എനിക്ക് ദോഷം ചെയ്തവനെ നീ എന്തുകൊണ്ട് ക്ഷമിക്കുന്നു?
ആനൃശംസ്യം പരോ ധര്മസ്ത്വത്ത ഏവ മയാ ശ്രുതമ്। ജാനാമി ത്വാം മഹാവീര്യം മഹോത്സാഹം മഹാബലമ്
കരുണയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധര്മമെന്ന് ഞാന് നിന്നില് നിന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. നീ മഹാശക്തനും മഹോത്സാഹിയുമാണ് എന്ന് എനിക്ക് അറിയാം.