വാനരാധിപതിഃ ശ്രീമാന് സുഗ്രീവഃ കച്ചിദേഷ്യതി। മത്കൃതേ ഹരിഭിര്വീരൈര്വൃതോ ദന്തനഖായുധൈഃ
വാനരരാജാവായ മഹത്വമുള്ള സുഗ്രീവൻ, കരുത്തുള്ള വാനരന്മാരുടെ കൂട്ടത്തോടെ, പല്ലും നഖവും ആയുധമാക്കി, എന്റെ خاطرം വരുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
കച്ചിച്ച ലക്ഷ്മണഃ ശൂരഃ സുമിത്രാനന്ദവര്ധനഃ। അസ്ത്രവിച്ഛരജാലേന രാക്ഷസാന് വിധമിഷ്യതി
സുമിത്രയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ധൈര്യശാലിയായ ലക്ഷ്മണൻ, ആയുധങ്ങളുടെ മഴയുപയോഗിച്ച് രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിക്കും എന്നതിൽ ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
രൌദ്രേണ കച്ചിദസ്ത്രേണ രാമേണ നിഹതം രണേ। ദ്രക്ഷ്യാമ്യല്പേന കാലേന രാവണം സസുഹൃജ്ജനമ്
രാമൻ ഭയങ്കരമായ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെയും അവന്റെ കൂട്ടുകാരെയും കൊല്ലുന്നത് ഞാൻ ഉടൻ കാണുമെന്ന് പ്രത്യാശിക്കുന്നു.
കച്ചിന്ന തദ്ധേമസമാനവര്ണം തസ്യാനനം പദ്മസമാനഗന്ധി। മയാ വിനാ ശുഷ്യതി ശോകദീനം ജലക്ഷയേ പദ്മമിവാതപേന
പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറവും താമരപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധവും ഉള്ള അവന്റെ മുഖം, എന്നെ കാണാതെ ദുഃഖത്തിൽ ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നില്ലെന്ന് ഞാൻ ആശിക്കുന്നു; വെള്ളം ഇല്ലാതെ ചൂടിൽ ഉണങ്ങുന്ന താമരപൂവുപോലെ.
ധര്മാപദേശാത് ത്യജതഃ സ്വരാജ്യം മാം ചാപ്യരണ്യം നയതഃ പദാതേഃ। നാസീദ് യഥാ യസ്യ ന ഭീര്ന ശോകഃ കച്ചിത് സ ധൈര്യം ഹൃദയേ കരോതി
ധർമ്മം പാലിക്കാൻ തന്റെ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്നെ കാൽനടയായി കാടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, അവന് ഭയമോ ദുഃഖമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ഇപ്പോൾ അവൻ ഹൃദയത്തിൽ ധൈര്യം കണ്ടെത്തുന്നു എന്ന് ഞാൻ പ്രത്യാശിക്കുന്നു.
ന ചാസ്യ മാതാ ന പിതാ ന ചാന്യഃ സ്നേഹാദ് വിശിഷ്ടോഽസ്തി മയാ സമോ വാ। താവദ്ധ്യഹം ദൂത ജിജീവിഷേയം യാവത് പ്രവൃത്തിം ശൃണുയാം പ്രിയസ്യ
അവനു അമ്മയോ അച്ഛനോ മറ്റാരോ എന്നേക്കാൾ പ്രിയങ്കരനോ തുല്യനോ ഇല്ല; പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ വാർത്ത ഞാൻ കേൾക്കുന്നവരെ മാത്രം ഞാൻ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇതീവ ദേവീ വചനം മഹാര്ഥം തം വാനരേന്ദ്രം മധുരാര്ഥമുക്ത്വാ। ശ്രോതും പുനസ്തസ്യ വചോഽഭിരാമം രാമാര്ഥയുക്തം വിരരാമ രാമാ
ഇങ്ങനെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ വാനരരാജാവിനോട് മധുരമായി പറഞ്ഞ്, രാമായിണി സീത, രാമനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മനോഹരമായ വാക്കുകൾ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് നിശ്ശബ്ദയായി.
സീതായാ വചനം ശ്രുത്വാ മാരുതിര്ഭീമവിക്രമഃ। ശിരസ്യഞ്ജലിമാധായ വാക്യമുത്തരമബ്രവീത്
സീതയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ മാരുതി, കൈകൾകൂടി തലയിൽ വച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ന ത്വാമിഹസ്ഥാം ജാനീതേ രാമഃ കമലലോചനഃ। തേന ത്വാം നാനയത്യാശു ശചീമിവ പുരംദരഃ
കമലനയനായ രാമൻ, നീ ഇവിടെ ഉണ്ടെന്നു അറിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ദ്രൻ ശചിയെ കൊണ്ടുപോലെ നിന്നെ ഉടൻ കൊണ്ടുപോകാത്തത്.
ശ്രുത്വൈവ ച വചോ മഹ്യം ക്ഷിപ്രമേഷ്യതി രാഘവഃ। ചമൂം പ്രകര്ഷന് മഹതീം ഹര്യൃക്ഷഗണസംയുതാമ്
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടയുടൻ രാഘവൻ വാനരന്മാരുടെയും കരടികളുടെയും വലിയ സൈന്യത്തെ നയിച്ച് വേഗത്തിൽ വരും.
വിഷ്ടമ്ഭയിത്വാ ബാണൌഘൈരക്ഷോഭ്യം വരുണാലയമ്। കരിഷ്യതി പുരീം ലങ്കാം കാകുത്സ്ഥഃ ശാന്തരാക്ഷസാമ്
അതിര്ത്തികളായ സമുദ്രത്തെ അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് തടഞ്ഞ്, കാകുത്സ്ഥൻ ലങ്കയെ രാക്ഷസന്മാരില്ലാത്ത നഗരമാക്കും.
തത്ര യദ്യന്തരാ മൃത്യുര്യദി ദേവാ മഹാസുരാഃ। സ്ഥാസ്യന്തി പഥി രാമസ്യ സ താനപി വധിഷ്യതി
അവിടെ മരണവും ദേവന്മാരും മഹാസുരന്മാരും രാമന്റെ വഴിയിൽ നിന്നാൽ, അവരെയും അവൻ സംഹരിക്കും.
തവാദര്ശനജേനാര്യേ ശോകേന പരിപൂരിതഃ। ന ശര്മ ലഭതേ രാമഃ സിംഹാര്ദിത ഇവ ദ്വിപഃ
ആര്യേ, നിന്നെ കാണാൻ കഴിയാത്ത ദുഃഖത്തിൽ നിറഞ്ഞു, രാമന് സന്തോഷം ഒന്നും ഇല്ല; സിംഹം പീഡിപ്പിച്ച ആനപോലെയാണ് അവന്റെ അവസ്ഥ.
മന്ദരേണ ച തേ ദേവി ശപേ മൂലഫലേന ച। മലയേന ച വിന്ധ്യേന മേരുണാ ദര്ദുരേണ ച
മന്ദരയും, നിന്റെ മൂലഫലങ്ങളും, മലയും, വിന്ധ്യയും, മേരു, ദർദുരയും ഇവയെല്ലാം സാക്ഷിയായി ഞാൻ ശപതം ചെയ്യുന്നു, ദേവി,
യഥാ സുനയനം വല്ഗു ബിമ്ബോഷ്ഠം ചാരുകുണ്ഡലമ്। മുഖം ദ്രക്ഷ്യസി രാമസ്യ പൂര്ണചന്ദ്രമിവോദിതമ്
നിന്റെ കണ്ണുകൾ മനോഹരവും, ചുണ്ടുകൾ പച്ച ബിംബഫലത്തെപ്പോലെയും, കാതിൽ മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ള രാമന്റെ മുഖം നീ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ ഉദിച്ചതുപോലെ കാണും.
ക്ഷിപ്രം ദ്രക്ഷ്യസി വൈദേഹി രാമം പ്രസ്രവണേ ഗിരൌ। ശതക്രതുമിവാസീനം നാഗപൃഷ്ഠസ്യ മൂര്ധനി
വൈദേഹി, നീ ഉടൻ പ്രസ്വരണപർവതത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന രാമനെ, മഹാസർപ്പത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, കാണും.
ന മാംസം രാഘവോ ഭുങ്ക്തേ ന ചൈവ മധു സേവതേ। വന്യം സുവിഹിതം നിത്യം ഭക്തമശ്നാതി പഞ്ചമമ്
രാഘവൻ മാംസം ഭക്ഷിക്കാറില്ല, മദ്യം കുടിക്കാറുമില്ല; അവൻ എപ്പോഴും കാടിൽ ലഭിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, അഞ്ചാം ഭാഗം മാത്രം, ഭക്തിയോടെ കഴിക്കുന്നു.
നൈവ ദംശാന് ന മശകാന് ന കീടാന് ന സരീസൃപാന്। രാഘവോഽപനയേദ് ഗാത്രാത് ത്വദ്ഗതേനാന്തരാത്മനാ
രാഘവൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ഈച്ചകളെയും കൊതുകുകളെയും കീടുകളെയും പാമ്പുകളെയും തുരത്താറില്ല, കാരണം അവന്റെ മനസ്സ് മുഴുവൻ നിന്നിലാണു ലയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നിത്യം ധ്യാനപരോ രാമോ നിത്യം ശോകപരായണഃ। നാന്യച്ചിന്തയതേ കിംചിത് സ തു കാമവശം ഗതഃ
രാമൻ എപ്പോഴും ധ്യാനത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടവനാണ്, എപ്പോഴും ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവനാണ്; അവൻ മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കാറില്ല, കാരണം ആഗ്രഹത്തിൽ പെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു.
അനിദ്രഃ സതതം രാമഃ സുപ്തോഽപി ച നരോത്തമഃ। സീതേതി മധുരാം വാണീം വ്യാഹരന് പ്രതിബുധ്യതേ
രാമൻ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ, എപ്പോഴും ഉറക്കംകൂടാതെ ഇരിക്കുന്നു; ഉറങ്ങുമ്പോഴും 'സീത' എന്ന മധുരമായ നാമം ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ഉണരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ഫലം വാ പുഷ്പം വാ യച്ചാന്യത് സ്ത്രീമനോഹരമ്। ബഹുശോ ഹാ പ്രിയേത്യേവം ശ്വസംസ്ത്വാമഭിഭാഷതേ
ഫലം കാണുമ്പോഴോ, പൂവ് കാണുമ്പോഴോ, സ്ത്രീകളെ ആകർഷിക്കുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തു കാണുമ്പോഴോ, അവൻ പലതവണ 'ഹാ പ്രിയേ' എന്ന് നെടുവീർപ്പിട്ട് നിന്നോട് സംസാരിക്കുന്നു.
സ ദേവി നിത്യം പരിതപ്യമാന- സ്ത്വാമേവ സീതേത്യഭിഭാഷമാണഃ। ധൃതവ്രതോ രാജസുതോ മഹാത്മാ തവൈവ ലാഭായ കൃതപ്രയത്നഃ
അങ്ങനെ, ദേവി, മഹാത്മാവായ രാജകുമാരൻ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, എപ്പോഴും ദുഃഖത്തിൽ കത്തുന്നവൻ, 'സീത' എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട്, നിന്റെ ലഭത്തിനായി മാത്രം പരിശ്രമിക്കുന്നു.
സാ രാമസംകീര്തനവീതശോകാ രാമസ്യ ശോകേന സമാനശോകാ। ശരന്മുഖേനാമ്ബുദശേഷചന്ദ്രാ നിശേവ വൈദേഹസുതാ ബഭൂവ
രാമന്റെ സ്തുതിയാൽ ദുഃഖം മാറി, രാമന്റെ ദുഃഖത്തിൽ പങ്കുചേർന്ന്, ആകാശത്ത് മേഘങ്ങൾക്കിടയിൽ തെളിഞ്ഞു നില്ക്കുന്ന ശരത്കാല ചന്ദ്രനെപ്പോലെ സീതയുടെ മുഖം പ്രകാശിച്ചു.
thumb|സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ സപ്തത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
മഹാവാല്മീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ മുപ്പത്തിയേഴാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കട്ടെ.
സാ സീതാ വചനം ശ്രുത്വാ പൂര്ണചന്ദ്രനിഭാനനാ। ഹനൂമന്തമുവാചേദം ധര്മാര്ഥസഹിതം വചഃ
പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖമുള്ള സീത, ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഹനൂമാനോടു ധർമ്മവും ഉദ്ദേശവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അമൃതം വിഷസമ്പൃക്തം ത്വയാ വാനര ഭാഷിതമ്। യച്ച നാന്യമനാ രാമോ യച്ച ശോകപരായണഃ
വാനരാ, നിന്റെ വാക്കുകൾ അമൃതത്തിൽ വിഷം കലർത്തിയതുപോലെയാണ്; കാരണം രാമൻ മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കാത്തവനും, ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകിയവനുമാണ്.
ഐശ്വര്യേ വാ സുവിസ്തീര്ണേ വ്യസനേ വാ സുദാരുണേ। രജ്ജ്വേവ പുരുഷം ബദ്ധ്വാ കൃതാന്തഃ പരികര്ഷതി
വിപുലമായ ഐശ്വര്യത്തിലോ, അത്യന്തം കഠിനമായ ദുഃഖത്തിലോ ആയാലും, മരണൻ മനുഷ്യനെ കയറുപോലെ കെട്ടി വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
വിധിര്നൂനമസംഹാര്യഃ പ്രാണിനാം പ്ലവഗോത്തമ। സൌമിത്രം മാം ച രാമം ച വ്യസനൈഃ പശ്യ മോഹിതാന്
പ്രാണികൾക്ക് വിധി അതിജയിക്കാനാവില്ലെന്നത് ഉറപ്പാണ്, വാനരശ്രേഷ്ഠാ; സൗമിത്രനും, എന്നെയും, രാമനെയും ദുഃഖങ്ങൾ കൊണ്ട് എങ്ങനെ കുഴപ്പത്തിലാക്കിയിരിക്കുന്നുവെന്നു നോക്കൂ.
ശോകസ്യാസ്യ കഥം പാരം രാഘവോഽധിഗമിഷ്യതി। പ്ലവമാനഃ പരിക്രാന്തോ ഹതനൌഃ സാഗരേ യഥാ
രാഘവൻ ഈ ദുഃഖത്തിന്റെ മറുകര എങ്ങനെ എത്തുമെന്നു അറിയില്ല; തകർന്ന വഞ്ചിയിൽ കടലിൽ നീന്തുന്നവനെപ്പോലെയാണ് അവന്റെ സ്ഥിതി.
രാക്ഷസാനാം വധം കൃത്വാ സൂദയിത്വാ ച രാവണമ്। ലങ്കാമുന്മഥിതാം കൃത്വാ കദാ ദ്രക്ഷ്യതി മാം പതിഃ
രാക്ഷസന്മാരെ കൊല്ലുകയും, രാവണനെ സംഹരിക്കുകയും, ലങ്കയെ തകർക്കുകയും ചെയ്തശേഷം, എന്റെ ഭർത്താവ് എപ്പോഴാണ് എന്നെ കാണുന്നത്?