കച്ചിന്ന വ്യഥതേ രാമഃ കച്ചിന്ന പരിതപ്യതേ। ഉത്തരാണി ച കാര്യാണി കുരുതേ പുരുഷോത്തമഃ
രാമൻ ദു:ഖിതനോ വിഷമിതനോ ആകാതിരിക്കട്ടെ; പുരുഷോത്തമൻ വേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യട്ടെ.
കച്ചിന്ന ദീനഃ സമ്ഭ്രാന്തഃ കാര്യേഷു ച ന മുഹ്യതി। കച്ചിത് പുരുഷകാര്യാണി കുരുതേ നൃപതേഃ സുതഃ
അവൻ ദു:ഖിതനോ ആശങ്കിതനോ ആകാതിരിക്കട്ടെ; കാര്യങ്ങളിൽ മനസ്സു കുഴക്കാതിരിക്കട്ടെ; രാജകുമാരൻ പുരുഷന്റെ കര്ത്തവ്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കട്ടെ.
ദ്വിവിധം ത്രിവിധോപായമുപായമപി സേവതേ। വിജിഗീഷുഃ സുഹൃത് കച്ചിന്മിത്രേഷു ച പരംതപഃ
വിജയാഗ്രഹിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും സുഹൃത്തുക്കളോട് സൗഹൃദമുള്ളവനും ആയ അവൻ, ഇരുവിധവും മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള മാർഗങ്ങളും ഉപയോഗിക്കട്ടെ.
കച്ചിന്മിത്രാണി ലഭതേഽമിത്രൈശ്ചാപ്യഭിഗമ്യതേ। കച്ചിത് കല്യാണമിത്രശ്ച മിത്രൈശ്ചാപി പുരസ്കൃതഃ
അവൻ സുഹൃത്തുക്കളെ നേടുകയും ശത്രുക്കൾ പോലും സമീപിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ; നല്ല സുഹൃത്തും മറ്റുള്ളവരും അവനെ ആദരിക്കട്ടെ.
കച്ചിദാശാസ്തി ദേവാനാം പ്രസാദം പാര്ഥിവാത്മജഃ। കച്ചിത് പുരുഷകാരം ച ദൈവം ച പ്രതിപദ്യതേ
രാജകുമാരൻ ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കട്ടെ; മനുഷ്യശ്രമവും ദൈവികതയും ഒരുപോലെ ആശ്രയിക്കട്ടെ.
കച്ചിന്ന വിഗതസ്നേഹോ വിവാസാന്മയി രാഘവഃ। കച്ചിന്മാം വ്യസനാദസ്മാന്മോക്ഷയിഷ്യതി രാഘവഃ
വനവാസം കാരണം രാഘവൻ എന്നെ പറ്റിയുള്ള സ്നേഹം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് ഞാൻ ആശിക്കുന്നു; രാഘവൻ എന്നെ ഈ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കട്ടെ.
സുഖാനാമുചിതോ നിത്യമസുഖാനാമനൂചിതഃ। ദുഃഖമുത്തരമാസാദ്യ കച്ചിദ് രാമോ ന സീദതി
സന്തോഷത്തിൽ എപ്പോഴും അഭ്യസ്തനായും ദുഃഖം അറിയാത്തവനുമായ രാമൻ, വലിയ കഷ്ടതകൾ നേരിടുമ്പോൾ മനസ്സുതളരുന്നില്ലെന്ന് ഞാൻ ആശിക്കുന്നു.
കൌസല്യായാസ്തഥാ കച്ചിത് സുമിത്രായാസ്തഥൈവ ച। അഭീക്ഷ്ണം ശ്രൂയതേ കച്ചിത് കുശലം ഭരതസ്യ ച
കൗസല്യയ്ക്കും അതുപോലെ തന്നെ സുമിത്രയ്ക്കും, ഭരതനും, എല്ലാം സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്ന വാർത്ത ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് കേൾക്കാമെന്ന് ഞാൻ പ്രത്യാശിക്കുന്നു.
മന്നിമിത്തേന മാനാര്ഹഃ കച്ചിച്ഛോകേന രാഘവഃ। കച്ചിന്നാന്യമനാ രാമഃ കച്ചിന്മാം താരയിഷ്യതി
എന്നെക്കുറിച്ചുള്ള ദുഃഖം കൊണ്ടു മാന്യനായ രാഘവൻ മനസ്സുതടഞ്ഞുപോകുന്നില്ലെന്നും, രാമന്റെ ചിന്തകൾ മറ്റൊന്നിലല്ലെന്നും, അവൻ എന്നെ രക്ഷിക്കും എന്നുമാണ് എന്റെ ആശയം.
കച്ചിദക്ഷൌഹിണീം ഭീമാം ഭരതോ ഭ്രാതൃവത്സലഃ। ധ്വജിനീം മന്ത്രിഭിര്ഗുപ്താം പ്രേഷയിഷ്യതി മത്കൃതേ
സഹോദരനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ, ഭരതൻ മന്ത്രിമാരുടെ കാവലോടെ ഭയങ്കരമായ ഒരു വലിയ സൈന്യം എന്റെ خاطرം അയയ്ക്കുമെന്ന് ഞാൻ പ്രത്യാശിക്കുന്നു.
വാനരാധിപതിഃ ശ്രീമാന് സുഗ്രീവഃ കച്ചിദേഷ്യതി। മത്കൃതേ ഹരിഭിര്വീരൈര്വൃതോ ദന്തനഖായുധൈഃ
വാനരരാജാവായ മഹത്വമുള്ള സുഗ്രീവൻ, കരുത്തുള്ള വാനരന്മാരുടെ കൂട്ടത്തോടെ, പല്ലും നഖവും ആയുധമാക്കി, എന്റെ خاطرം വരുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
കച്ചിച്ച ലക്ഷ്മണഃ ശൂരഃ സുമിത്രാനന്ദവര്ധനഃ। അസ്ത്രവിച്ഛരജാലേന രാക്ഷസാന് വിധമിഷ്യതി
സുമിത്രയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ധൈര്യശാലിയായ ലക്ഷ്മണൻ, ആയുധങ്ങളുടെ മഴയുപയോഗിച്ച് രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിക്കും എന്നതിൽ ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
രൌദ്രേണ കച്ചിദസ്ത്രേണ രാമേണ നിഹതം രണേ। ദ്രക്ഷ്യാമ്യല്പേന കാലേന രാവണം സസുഹൃജ്ജനമ്
രാമൻ ഭയങ്കരമായ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെയും അവന്റെ കൂട്ടുകാരെയും കൊല്ലുന്നത് ഞാൻ ഉടൻ കാണുമെന്ന് പ്രത്യാശിക്കുന്നു.
കച്ചിന്ന തദ്ധേമസമാനവര്ണം തസ്യാനനം പദ്മസമാനഗന്ധി। മയാ വിനാ ശുഷ്യതി ശോകദീനം ജലക്ഷയേ പദ്മമിവാതപേന
പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറവും താമരപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധവും ഉള്ള അവന്റെ മുഖം, എന്നെ കാണാതെ ദുഃഖത്തിൽ ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നില്ലെന്ന് ഞാൻ ആശിക്കുന്നു; വെള്ളം ഇല്ലാതെ ചൂടിൽ ഉണങ്ങുന്ന താമരപൂവുപോലെ.
ധര്മാപദേശാത് ത്യജതഃ സ്വരാജ്യം മാം ചാപ്യരണ്യം നയതഃ പദാതേഃ। നാസീദ് യഥാ യസ്യ ന ഭീര്ന ശോകഃ കച്ചിത് സ ധൈര്യം ഹൃദയേ കരോതി
ധർമ്മം പാലിക്കാൻ തന്റെ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, എന്നെ കാൽനടയായി കാടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, അവന് ഭയമോ ദുഃഖമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ഇപ്പോൾ അവൻ ഹൃദയത്തിൽ ധൈര്യം കണ്ടെത്തുന്നു എന്ന് ഞാൻ പ്രത്യാശിക്കുന്നു.
ന ചാസ്യ മാതാ ന പിതാ ന ചാന്യഃ സ്നേഹാദ് വിശിഷ്ടോഽസ്തി മയാ സമോ വാ। താവദ്ധ്യഹം ദൂത ജിജീവിഷേയം യാവത് പ്രവൃത്തിം ശൃണുയാം പ്രിയസ്യ
അവനു അമ്മയോ അച്ഛനോ മറ്റാരോ എന്നേക്കാൾ പ്രിയങ്കരനോ തുല്യനോ ഇല്ല; പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ വാർത്ത ഞാൻ കേൾക്കുന്നവരെ മാത്രം ഞാൻ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇതീവ ദേവീ വചനം മഹാര്ഥം തം വാനരേന്ദ്രം മധുരാര്ഥമുക്ത്വാ। ശ്രോതും പുനസ്തസ്യ വചോഽഭിരാമം രാമാര്ഥയുക്തം വിരരാമ രാമാ
ഇങ്ങനെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ വാനരരാജാവിനോട് മധുരമായി പറഞ്ഞ്, രാമായിണി സീത, രാമനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മനോഹരമായ വാക്കുകൾ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് നിശ്ശബ്ദയായി.
സീതായാ വചനം ശ്രുത്വാ മാരുതിര്ഭീമവിക്രമഃ। ശിരസ്യഞ്ജലിമാധായ വാക്യമുത്തരമബ്രവീത്
സീതയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ മാരുതി, കൈകൾകൂടി തലയിൽ വച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ന ത്വാമിഹസ്ഥാം ജാനീതേ രാമഃ കമലലോചനഃ। തേന ത്വാം നാനയത്യാശു ശചീമിവ പുരംദരഃ
കമലനയനായ രാമൻ, നീ ഇവിടെ ഉണ്ടെന്നു അറിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ദ്രൻ ശചിയെ കൊണ്ടുപോലെ നിന്നെ ഉടൻ കൊണ്ടുപോകാത്തത്.
ശ്രുത്വൈവ ച വചോ മഹ്യം ക്ഷിപ്രമേഷ്യതി രാഘവഃ। ചമൂം പ്രകര്ഷന് മഹതീം ഹര്യൃക്ഷഗണസംയുതാമ്
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടയുടൻ രാഘവൻ വാനരന്മാരുടെയും കരടികളുടെയും വലിയ സൈന്യത്തെ നയിച്ച് വേഗത്തിൽ വരും.
വിഷ്ടമ്ഭയിത്വാ ബാണൌഘൈരക്ഷോഭ്യം വരുണാലയമ്। കരിഷ്യതി പുരീം ലങ്കാം കാകുത്സ്ഥഃ ശാന്തരാക്ഷസാമ്
അതിര്ത്തികളായ സമുദ്രത്തെ അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് തടഞ്ഞ്, കാകുത്സ്ഥൻ ലങ്കയെ രാക്ഷസന്മാരില്ലാത്ത നഗരമാക്കും.
തത്ര യദ്യന്തരാ മൃത്യുര്യദി ദേവാ മഹാസുരാഃ। സ്ഥാസ്യന്തി പഥി രാമസ്യ സ താനപി വധിഷ്യതി
അവിടെ മരണവും ദേവന്മാരും മഹാസുരന്മാരും രാമന്റെ വഴിയിൽ നിന്നാൽ, അവരെയും അവൻ സംഹരിക്കും.
തവാദര്ശനജേനാര്യേ ശോകേന പരിപൂരിതഃ। ന ശര്മ ലഭതേ രാമഃ സിംഹാര്ദിത ഇവ ദ്വിപഃ
ആര്യേ, നിന്നെ കാണാൻ കഴിയാത്ത ദുഃഖത്തിൽ നിറഞ്ഞു, രാമന് സന്തോഷം ഒന്നും ഇല്ല; സിംഹം പീഡിപ്പിച്ച ആനപോലെയാണ് അവന്റെ അവസ്ഥ.
മന്ദരേണ ച തേ ദേവി ശപേ മൂലഫലേന ച। മലയേന ച വിന്ധ്യേന മേരുണാ ദര്ദുരേണ ച
മന്ദരയും, നിന്റെ മൂലഫലങ്ങളും, മലയും, വിന്ധ്യയും, മേരു, ദർദുരയും ഇവയെല്ലാം സാക്ഷിയായി ഞാൻ ശപതം ചെയ്യുന്നു, ദേവി,
യഥാ സുനയനം വല്ഗു ബിമ്ബോഷ്ഠം ചാരുകുണ്ഡലമ്। മുഖം ദ്രക്ഷ്യസി രാമസ്യ പൂര്ണചന്ദ്രമിവോദിതമ്
നിന്റെ കണ്ണുകൾ മനോഹരവും, ചുണ്ടുകൾ പച്ച ബിംബഫലത്തെപ്പോലെയും, കാതിൽ മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ള രാമന്റെ മുഖം നീ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ ഉദിച്ചതുപോലെ കാണും.
ക്ഷിപ്രം ദ്രക്ഷ്യസി വൈദേഹി രാമം പ്രസ്രവണേ ഗിരൌ। ശതക്രതുമിവാസീനം നാഗപൃഷ്ഠസ്യ മൂര്ധനി
വൈദേഹി, നീ ഉടൻ പ്രസ്വരണപർവതത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന രാമനെ, മഹാസർപ്പത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, കാണും.
ന മാംസം രാഘവോ ഭുങ്ക്തേ ന ചൈവ മധു സേവതേ। വന്യം സുവിഹിതം നിത്യം ഭക്തമശ്നാതി പഞ്ചമമ്
രാഘവൻ മാംസം ഭക്ഷിക്കാറില്ല, മദ്യം കുടിക്കാറുമില്ല; അവൻ എപ്പോഴും കാടിൽ ലഭിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, അഞ്ചാം ഭാഗം മാത്രം, ഭക്തിയോടെ കഴിക്കുന്നു.
നൈവ ദംശാന് ന മശകാന് ന കീടാന് ന സരീസൃപാന്। രാഘവോഽപനയേദ് ഗാത്രാത് ത്വദ്ഗതേനാന്തരാത്മനാ
രാഘവൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ഈച്ചകളെയും കൊതുകുകളെയും കീടുകളെയും പാമ്പുകളെയും തുരത്താറില്ല, കാരണം അവന്റെ മനസ്സ് മുഴുവൻ നിന്നിലാണു ലയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നിത്യം ധ്യാനപരോ രാമോ നിത്യം ശോകപരായണഃ। നാന്യച്ചിന്തയതേ കിംചിത് സ തു കാമവശം ഗതഃ
രാമൻ എപ്പോഴും ധ്യാനത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടവനാണ്, എപ്പോഴും ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവനാണ്; അവൻ മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കാറില്ല, കാരണം ആഗ്രഹത്തിൽ പെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു.
അനിദ്രഃ സതതം രാമഃ സുപ്തോഽപി ച നരോത്തമഃ। സീതേതി മധുരാം വാണീം വ്യാഹരന് പ്രതിബുധ്യതേ
രാമൻ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ, എപ്പോഴും ഉറക്കംകൂടാതെ ഇരിക്കുന്നു; ഉറങ്ങുമ്പോഴും 'സീത' എന്ന മധുരമായ നാമം ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ഉണരുന്നു.