സുഗ്രീവസചിവം ദേവി ബുദ്ധ്യസ്വ പവനാത്മജമ്। കുശലീ തവ കാകുത്സ്ഥഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ
ദേവി, ഞാൻ സുഖ്രീവന്റെ മന്ത്രിയും വായുവിന്റെ പുത്രനുമാണ് എന്നു അറിയണം. ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ കാകുത്സ്ഥൻ, അഥവാ നിന്റെ ഭർത്താവ്, സുരക്ഷിതനാണ്.
ഗുരോരാരാധനേ യുക്തോ ലക്ഷ്മണഃ ശുഭലക്ഷണഃ। തസ്യ വീര്യവതോ ദേവി ഭര്തുസ്തവ ഹിതേ രതഃ
ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണൻ ഗുരുവിന്റെ സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദേവി, ശക്തനായ നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി അവൻ മനസ്സോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
അഹമേകസ്തു സമ്പ്രാപ്തഃ സുഗ്രീവവചനാദിഹ। മയേയമസഹായേന ചരതാ കാമരൂപിണാ
എങ്കിൽ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഇവിടെ എത്തിയതാണ്, സുഖ്രീവന്റെ കല്പനപ്രകാരം. സഹായിയില്ലാതെ, ഇഷ്ടമായ രൂപം ധരിച്ച് ഞാൻ ഇവിടെ ചുറ്റി തിരിഞ്ഞു.
ദക്ഷിണാ ദിഗനുക്രാന്താ ത്വന്മാര്ഗവിചയൈഷിണാ। ദിഷ്ട്യാഹം ഹരിസൈന്യാനാം ത്വന്നാശമനുശോചതാമ്
ദക്ഷിണ ദിശയിൽ ഞാൻ യാത്രചെയ്തു, നിന്നെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട്. ഭാഗ്യവശാൽ, നിന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടതിൽ ദുഃഖിച്ചിരുന്ന കുരങ്ങുപടയെ ഞാൻ കണ്ടു.
അപനേഷ്യാമി സംതാപം തവാധിഗമശാസനാത്। ദിഷ്ട്യാ ഹി ന മമ വ്യര്ഥം സാഗരസ്യേഹ ലങ്ഘനമ്
നിന്നെ കണ്ടെത്താനുള്ള ആജ്ഞ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഞാൻ, നിന്റെ ദുഃഖം നീക്കം ചെയ്യും. ഭാഗ്യവശാൽ, ഞാൻ സമുദ്രം കടന്നതെല്ലാം വ്യർത്ഥമായില്ല.
പ്രാപ്സ്യാമ്യഹമിദം ദേവി ത്വദ്ദര്ശനകൃതം യശഃ। രാഘവശ്ച മഹാവീര്യഃ ക്ഷിപ്രം ത്വാമഭിപത്സ്യതേ
ദേവി, നിന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് ഈ പ്രശസ്തി ഞാൻ നേടും. മഹാശക്തനായ രാഘവൻ ഉടൻ തന്നെ നിന്നെ കാണാൻ വരും.
സപുത്രബാന്ധവം ഹത്വാ രാവണം രാക്ഷസാധിപമ്। മാല്യവാന് നാമ വൈദേഹി ഗിരീണാമുത്തമോ ഗിരിഃ
രാക്ഷസാധിപനായ രാവണനും അവന്റെ പുത്രന്മാരും ബന്ധുക്കളും കൊല്ലപ്പെട്ടശേഷം, വൈദേഹി, മലകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ മാല്യവാൻ എന്നൊരു പർവ്വതം ഉണ്ട്.
തതോ ഗച്ഛതി ഗോകര്ണം പര്വതം കേസരീ ഹരിഃ। സ ച ദേവര്ഷിഭിര്ദിഷ്ടഃ പിതാ മമ മഹാകപിഃ। തീര്ഥേ നദീപതേഃ പുണ്യേ ശമ്ബസാദനമുദ്ധരന്
അവിടെ നിന്ന് എന്റെ അച്ഛൻ മഹാകുരങ്ങനായ കേസരി ദേവർഷിമാരുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഗോകർണ്ണപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി. നദികളുടെ അധിപതിയുടെ പുണ്യതീർത്തിൽ ശംഭുവിന്റെ ആലയം പുനരുദ്ധരിച്ചു.
യസ്യാഹം ഹരിണഃ ക്ഷേത്രേ ജാതോ വാതേന മൈഥിലി। ഹനൂമാനിതി വിഖ്യാതോ ലോകേ സ്വേനൈവ കര്മണാ
മൈഥിലി, ആ കുരങ്ങുകളുടെ പ്രദേശത്താണ് ഞാൻ വായുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ജനിച്ചത്. എന്റെ സ്വന്തം പ്രവർത്തികളാൽ ലോകത്ത് ഹനുമാൻ എന്ന പേരിൽ ഞാൻ അറിയപ്പെടുന്നു.
വിശ്വാസാര്ഥം തു വൈദേഹി ഭര്തുരുക്താ മയാ ഗുണാഃ। അചിരാത് ത്വാമിതോ ദേവി രാഘവോ നയിതാ ധ്രുവമ്
വൈദേഹി, വിശ്വാസം ഉണ്ടാകാൻ വേണ്ടി ഞാൻ നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ പറഞ്ഞതാണ്. ദേവി, ഉടൻ തന്നെ രാഘവൻ നിന്നെ ഇവിടെ നിന്ന് കൊണ്ടുപോകും.
ഏവം വിശ്വാസിതാ സീതാ ഹേതുഭിഃ ശോകകര്ശിതാ। ഉപപന്നൈരഭിജ്ഞാനൈര്ദൂതം തമധിഗച്ഛതി
ഇങ്ങനെ, ഉചിതമായ തെളിവുകൾകൊണ്ട് ദുഃഖത്തിൽ കുഴഞ്ഞ സീതാ വിശ്വസിച്ചു, അവനെ ദൂതനെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
അതുലം ച ഗതാ ഹര്ഷം പ്രഹര്ഷേണ തു ജാനകീ। നേത്രാഭ്യാം വക്രപക്ഷ്മാഭ്യാം മുമോചാനന്ദജം ജലമ്
തുല്യമായ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ ജാനകി, വളഞ്ഞ പാപ്പാനുകളുള്ള കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് ആനന്ദം നിറഞ്ഞ കണ്ണുനീർ ഒഴിച്ചു.
ചാരു തദ് വദനം തസ്യാസ്താമ്രശുക്ലായതേക്ഷണമ്। അശോഭത വിശാലാക്ഷ്യാ രാഹുമുക്ത ഇവോഡുരാട്
താമ്രവും വെളുപ്പും കലർന്ന വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള അവളുടെ മനോഹരമായ മുഖം, രാഹുവിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് മോചിതമായ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
ഹനൂമന്തം കപിം വ്യക്തം മന്യതേ നാന്യഥേതി സാ। അഥോവാച ഹനൂമാംസ്താമുത്തരം പ്രിയദര്ശനാമ്
ഹനുമാൻ എന്ന കുരങ്ങിനെ അവൾ വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു; മറ്റാരുമല്ലെന്ന് അവൾ വിചാരിച്ചു. പിന്നെ ഹനുമാൻ, മനോഹരമായ അവളോടു സംസാരിച്ചു.
ഏതത് തേ സര്വമാഖ്യാതം സമാശ്വസിഹി മൈഥിലി। കിം കരോമി കഥം വാ തേ രോചതേ പ്രതിയാമ്യഹമ്
മൈഥിലി, ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. മനസ്സു ശാന്തമാക്കൂ. ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം, അല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ തിരിച്ച് പോകണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
ഹതേഽസുരേ സംയതി ശമ്ബസാദനേ കപിപ്രവീരേണ മഹര്ഷിചോദനാത്। തതോഽസ്മി വായുപ്രഭവോ ഹി മൈഥിലി പ്രഭാവതസ്തത്പ്രതിമശ്ച വാനരഃ
ശംഭുവിന്റെ ആലയത്തിൽ മഹർഷിയുടെ പ്രേരണയാൽ കുരങ്ങുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ ആയ എന്റെ അച്ഛൻ യുദ്ധത്തിൽ അസുരനെ സംഹരിച്ചു. അതിനുശേഷം, മൈഥിലി, ഞാൻ വായുവിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; അവന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ അവനുപോലെയുള്ള ഒരു വാനരനാണ്.
thumb|ഷട്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ഷട്ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
മുപ്പത്തിയാറാം സർഗം കേൾക്കട്ടെ.
ഭൂയ ഏവ മഹാതേജാ ഹനൂമാന് പവനാത്മജഃ। അബ്രവീത് പ്രശ്രിതം വാക്യം സീതാപ്രത്യയകാരണാത്
വായുവിന്റെ പുത്രനായ മഹാശക്തനായ ഹനുമാൻ, സീതയെ വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ വീണ്ടും വിനയപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു.
പ്രത്യയാര്ഥം തവാനീതം തേന ദത്തം മഹാത്മനാ। സമാശ്വസിഹി ഭദ്രം തേ ക്ഷീണദുഃഖഫലാ ഹ്യസി
നിന്റെ മനസ്സിന് ആശ്വാസം നൽകാൻ മഹാത്മാവായ അദ്ദേഹം തന്നേ ഇതു കൊണ്ടുവന്നത്. ഭദ്രം നേരാകട്ടെ, ഇനി നിന്റെ ദു:ഖഫലം കുറവായിരിക്കുന്നു.
ഗൃഹീത്വാ പ്രേക്ഷമാണാ സാ ഭര്തുഃ കരവിഭൂഷിതമ്। ഭര്താരമിവ സമ്പ്രാപ്തം ജാനകീ മുദിതാഭവത്
ഭർത്താവിന്റെ അടയാളം അണിഞ്ഞതെടുത്ത് നോക്കിയ സീതാ ഭർത്താവ് തന്നെ എത്തിയതുപോലെ സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു.
ചാരു തദ് വദനം തസ്യാസ്താമ്രശുക്ലായതേക്ഷണമ്। ബഭൂവ ഹര്ഷോദഗ്രം ച രാഹുമുക്ത ഇവോഡുരാട്
അവളുടെ മനോഹരമായ മുഖം, ചെമ്പ് നിറവും വെള്ളയും കലർന്ന വലിയ കണ്ണുകൾ, അത്യന്തം സന്തോഷത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു; രാഹുവിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് മോചിതമായ ചന്ദ്രനുപോലെ.
തതഃ സാ ഹ്രീമതീ ബാലാ ഭര്തുഃ സംദേശഹര്ഷിതാ। പരിതുഷ്ടാ പ്രിയം കൃത്വാ പ്രശശംസ മഹാകപിമ്
പുതുമയും ലജ്ജയും ഉള്ള ആ ബാല, ഭർത്താവിന്റെ സന്ദേശം കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ, ഇഷ്ടം ലഭിച്ച സന്തോഷത്തിൽ മഹാകപിയെ പ്രശംസിച്ചു.
വിക്രാന്തസ്ത്വം സമര്ഥസ്ത്വം പ്രാജ്ഞസ്ത്വം വാനരോത്തമ। യേനേദം രാക്ഷസപദം ത്വയൈകേന പ്രധര്ഷിതമ്
നീ ധൈര്യശാലിയും കഴിവുള്ളവനും ബുദ്ധിമാനുമായ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ ആണു. നിന്റെ ധൈര്യത്താൽ ഈ റാക്ഷസലോകം ഒറ്റയ്ക്ക് കീഴടക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശതയോജനവിസ്തീര്ണഃ സാഗരോ മകരാലയഃ। വിക്രമശ്ലാഘനീയേന ക്രമതാ ഗോഷ്പദീകൃതഃ
നൂറു യോജന വീതിയുള്ള, മകരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സമുദ്രം, നിന്റെ പ്രശംസിക്കാവുന്ന വീര്യത്തോടെ കടന്ന്, ഒരു പശുവിന്റെ കുരുവയിലുപോലെ ചെറുതായി തീർന്നു.
നഹി ത്വാം പ്രാകൃതം മന്യേ വാനരം വാനരര്ഷഭ। യസ്യ തേ നാസ്തി സംത്രാസോ രാവണാദപി സമ്ഭ്രമഃ
വാനരശ്രേഷ്ഠ, നിന്നെ ഞാൻ സാധാരണ വാനരനെന്ന് കരുതുന്നില്ല; രാവണനോടും പോലും ഭയം ഇല്ലാത്തവനാണ് നീ.
അര്ഹസേ ച കപിശ്രേഷ്ഠ മയാ സമഭിഭാഷിതുമ്। യദ്യസി പ്രേഷിതസ്തേന രാമേണ വിദിതാത്മനാ
കപിശ്രേഷ്ഠ, രാമൻ എന്ന ആത്മജ്ഞാനിയാൽ നീ അയക്കപ്പെട്ടവനാണെങ്കിൽ, നിന്നോട് ഞാൻ സംസാരിക്കാൻ അർഹതയുണ്ട്.
പ്രേഷയിഷ്യതി ദുര്ധര്ഷോ രാമോ നഹ്യപരീക്ഷിതമ്। പരാക്രമമവിജ്ഞായ മത്സകാശം വിശേഷതഃ
അജയ്യനായ രാമൻ, പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ അടുത്തേക്ക്, ആരുടെയും വീര്യം അറിയാതെ അയക്കില്ല.
ദിഷ്ട്യാ ച കുശലീ രാമോ ധര്മാത്മാ സത്യസംഗരഃ। ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാതേജാഃ സുമിത്രാനന്ദവര്ധനഃ
ദൈവകൃപയാൽ, ധർമ്മനിഷ്ഠനും സത്യവ്രതനും ആയ രാമനും, മഹാതേജസ്സുള്ള, സുമിത്രയുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണനും സുഖമായിരിക്കുന്നു.
കുശലീ യദി കാകുത്സ്ഥഃ കിം ന സാഗരമേഖലാമ്। മഹീം ദഹതി കോപേന യുഗാന്താഗ്നിരിവോത്ഥിതഃ
കാകുത്സ്ഥൻ സുഖമായിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, സമുദ്രം വളയമായ ഈ ഭൂമി, യುಗാന്തത്തിലെ അഗ്നിപോലെ, കോപത്തിൽ കത്തിക്കളയാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാരണം?
അഥവാ ശക്തിമന്തൌ തൌ സുരാണാമപി നിഗ്രഹേ। മമൈവ തു ന ദുഃഖാനാമസ്തി മന്യേ വിപര്യയഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ആ ഇരുവരും ദേവന്മാരെയും കീഴടക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവരാണ്; എന്നിരുന്നാലും, എന്റെ ദു:ഖങ്ങൾക്ക് മാറ്റം ഉണ്ടാകുമെന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.