ദുര്ഗന്ധം ദുഃസഹം ഘോരം തിമിരം നരകോപമമ്। മലപങ്കം പ്രവിശ്യാശു മഗ്നസ്തത്ര സ രാവണഃ
ദുര്ഗന്ധവും സഹിക്കാൻ പറ്റാത്ത ഭീകരമായ ഇരുണ്ടതും, നരകത്തിനെപ്പോലെയുള്ള മലവും ചെളിയും നിറഞ്ഞതുമായ സ്ഥലത്ത് രാവണൻ വേഗത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയി.
പ്രസ്ഥിതോ ദക്ഷിണാമാശാം പ്രവിഷ്ടോഽകര്ദമം ഹ്രദമ്। കണ്ഠേ ബദ്ധ്വാ ദശഗ്രീവം പ്രമദാ രക്തവാസിനീ
ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് പോയ്, രാവണൻ ചെളിയുള്ള കുളത്തിൽ കയറി; ചുവപ്പു വസ്ത്രം ധരിച്ച ഒരു സ്ത്രീ പതിനൊന്ന് തലകളുള്ള രാവണനെ കഴുത്തിൽ കെട്ടി പിടിച്ചു.
കാലീ കര്ദമലിപ്താംഗീ ദിശം യാമ്യാം പ്രകര്ഷതി। ഏവം തത്ര മയാ ദൃഷ്ടഃ കുമ്ഭകര്ണോ മഹാബലഃ
കാളി ചെളി പുരട്ടിയ ശരീരത്തോടെ, രാവണനെ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി; അവിടെ ഞാൻ മഹാബലശാലിയായ കുംഭകർണ്ണനെയും കണ്ടു.
രാവണസ്യ സുതാഃ സര്വേ മുണ്ഡാസ്തൈലസമുക്ഷിതാഃ। വരാഹേണ ദശഗ്രീവഃ ശിശുമാരേണ ചേന്ദ്രജിത്
രാവണന്റെ എല്ലാ മക്കളും തലയിലേയ്ക്ക് എണ്ണ പുരട്ടിയവരായി; പതിനൊന്ന് തലകളുള്ള രാവണൻ പന്നിക്കപ്പുറത്ത്, ഇന്ദ്രജിത് മീനപ്പുറത്ത് ഇരുന്നു.
ഉഷ്ട്രേണ കുമ്ഭകര്ണശ്ച പ്രയാതോ ദക്ഷിണാം ദിശമ്। ഏകസ്തത്ര മയാ ദൃഷ്ടഃ ശ്വേതച്ഛത്രോ വിഭീഷണഃ
കുംഭകർണ്ണൻ ഒട്ടകപ്പുറത്ത് കയറി ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് പോയി; അവിടെ ഞാൻ വെളുത്ത കുടയുമായി വിഭീഷണനെ ഒറ്റയ്ക്കായി കണ്ടു.
ശുക്ലമാല്യാമ്ബരധരഃ ശുക്ലഗന്ധാനുലേപനഃ। ശങ്ഖദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷൈര്നൃത്തഗീതൈരലംകൃതഃ
അവൻ വെളുത്തപൂക്കളും വസ്ത്രവും ധരിച്ചു, വെളുത്ത സുഗന്ധം പുരട്ടിയിരിക്കുന്നു; ശംഖവും മൃദംഗവും നാദിക്കുന്നതും, നൃത്തഗീതങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായവനാണ്.
ആരുഹ്യ ശൈലസംകാശം മേഘസ്തനിതനിഃസ്വനമ്। ചതുര്ദന്തം ഗജം ദിവ്യമാസ്തേ തത്ര വിഭീഷണഃ
മലയെപ്പോലെയും ഇടിമുഴക്കമുള്ളതുമായ നാലു ദന്തമുള്ള ദിവ്യമായ ആനപ്പുറത്ത് കയറി വിഭീഷണൻ അവിടെ ഇരുന്നു.
ചതുര്ഭിഃ സചിവൈഃ സാര്ധം വൈഹായസമുപസ്ഥിതഃ
നാലു മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആകാശമാർഗ്ഗം വഴി അവൻ അവിടെ എത്തി.
സമാജശ്ച മഹാന് വൃത്തോ ഗീതവാദിത്രനിഃസ്വനഃ। പിബതാം രക്തമാല്യാനാം രക്ഷസാം രക്തവാസസാമ്
വലിയ ഒരു സംഘം ഉണ്ടായി, ഗാനം വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങി; ചുവപ്പു പുഷ്പമാലയും വസ്ത്രവും ധരിച്ച രാക്ഷസന്മാർ രക്തം കുടിച്ചു.
ലങ്കാ ചേയം പുരീ രമ്യാ സവാജിരഥകുഞ്ജരാ। സാഗരേ പതിതാ ദൃഷ്ടാ ഭഗ്നഗോപുരതോരണാ
കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും ഉള്ള മനോഹരമായ ഈ ലങ്കാപുരി, സമുദ്രത്തിൽ വീണു, ഗോപുരങ്ങളും വാതിലുകളും തകർന്ന നിലയിൽ ഞാൻ കണ്ടു.
ലങ്കാ ദൃഷ്ടാ മയാ സ്വപ്നേ രാവണേനാഭിരക്ഷിതാ। ദഗ്ധാ രാമസ്യ ദൂതേന വാനരേണ തരസ്വിനാ
ഞാൻ സ്വപ്നത്തിൽ രാവണൻ കാത്തിരുന്ന ലങ്കയെ കണ്ടു; രാമന്റെ ദൂതനായ വാനരൻ അതിനെ തീകൊളുത്തി.
പീത്വാ തൈലം പ്രമത്താശ്ച പ്രഹസന്ത്യോ മഹാസ്വനാഃ। ലങ്കായാം ഭസ്മരൂക്ഷായാം സര്വാ രാക്ഷസയോഷിതഃ
എണ്ണ കുടിച്ച് മദ്യപിച്ച നിലയിൽ ഉല്ലാസത്തോടെ ചിരിച്ചു, ചാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട ലങ്കയിലെ എല്ലാ രാക്ഷസസ്ത്രികളും കാണപ്പെട്ടു.
കുമ്ഭകര്ണാദയശ്ചേമേ സര്വേ രാക്ഷസപുംഗവാഃ। രക്തം നിവസനം ഗൃഹ്യ പ്രവിഷ്ടാ ഗോമയഹ്രദമ്
കുംഭകർണ്ണനും മറ്റ് പ്രധാന രാക്ഷസന്മാരും ചുവപ്പുനിറമുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചു, പശുവിന്റെ ചാണകക്കുളത്തിൽ കയറി.
അപഗച്ഛത പശ്യധ്വം സീതാമാപ്നോതി രാഘവഃ। ഘാതയേത് പരമാമര്ഷീ യുഷ്മാന് സാര്ധം ഹി രാക്ഷസൈഃ
നിങ്ങൾ പോയി നോക്കൂ; രാഘവൻ സീതയെ നേടും. അവൻ ക്രോധത്തോടെ നിങ്ങളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും സംഹരിക്കും.
പ്രിയാം ബഹുമതാം ഭാര്യാം വനവാസമനുവ്രതാമ്। ഭര്ത്സിതാം തര്ജിതാം വാപി നാനുമംസ്യതി രാഘവഃ
വനവാസത്തിന് അനുയായിയായ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെ അപമാനിക്കപ്പെടുകയോ ഭീഷണിപ്പെടുത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ രാഘവൻ ഒരിക്കലും സഹിക്കില്ല.
തദലം ക്രൂരവാക്യൈശ്ച സാന്ത്വമേവാഭിധീയതാമ്। അഭിയാചാമ വൈദേഹീമേതദ്ധി മമ രോചതേ
ഇനി ക്രൂരമായ വാക്കുകൾ വേണ്ട; സാന്ത്വനമേ പറയണം. നമുക്ക് വൈദേഹിയെ അപേക്ഷിക്കാം—ഇതാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം.
യസ്യാ ഹ്യേവംവിധഃ സ്വപ്നോ ദുഃഖിതായാഃ പ്രദൃശ്യതേ। സാ ദുഃഖൈര്ബഹുഭിര്മുക്താ പ്രിയം പ്രാപ്നോത്യനുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ഒരു സ്വപ്നം ദു:ഖിതയായവളിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ, അവൾ അനേകം ദു:ഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നേടും.
ഭര്ത്സിതാമപി യാചധ്വം രാക്ഷസ്യഃ കിം വിവക്ഷയാ। രാഘവാദ്ധി ഭയം ഘോരം രാക്ഷസാനാമുപസ്ഥിതമ്
അവളെ അപമാനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, രാക്ഷസസ്ത്രികളേ, അവളോട് അപേക്ഷിക്കൂ; കൂടുതൽ പറയുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം? രാഘവനിൽ നിന്ന് ഭയങ്കരമായ ഭയം രാക്ഷസന്മാരെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രണിപാതപ്രസന്നാ ഹി മൈഥിലീ ജനകാത്മജാ। അലമേഷാ പരിത്രാതും രാക്ഷസ്യോ മഹതോ ഭയാത്
ജനകന്റെ മകൾ മൈഥിലി വിനയത്തോടെ എളുപ്പത്തിൽ പ്രസന്നയാകും; വലിയ ഭയത്തിൽ നിന്ന് രാക്ഷസസ്ത്രികളെ രക്ഷിക്കാൻ ഇവൾ മാത്രം മതി.
അപി ചാസ്യാ വിശാലാക്ഷ്യാ ന കിംചിദുപലക്ഷയേ। വിരൂപമപി ചാംഗേഷു സുസൂക്ഷ്മമപി ലക്ഷണമ്
ഈ വിശാലകണ്ണിയിലുള്ള അവളുടെ ശരീരത്തിൽ ഒരു ദോഷവും, ചെറിയൊരു അടയാളം പോലും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
ഛായാവൈഗുണ്യമാത്രം തു ശങ്കേ ദുഃഖമുപസ്ഥിതമ്। അദുഃഖാര്ഹാമിമാം ദേവീം വൈഹായസമുപസ്ഥിതാമ്
അവളുടെ നിഴലിൽ ചെറിയൊരു തകരാറ് മാത്രമേ ഞാൻ സംശയിക്കുന്നുള്ളൂ; ആകാശമാർഗം വന്ന ഈ ദേവിക്ക് അനുചിതമായ ദു:ഖം നേരിട്ടിരിക്കുന്നു.
അര്ഥസിദ്ധിം തു വൈദേഹ്യാഃ പശ്യാമ്യഹമുപസ്ഥിതാമ്। രാക്ഷസേന്ദ്രവിനാശം ച വിജയം രാഘവസ്യ ച
വൈദേഹിക്ക് ലക്ഷ്യം നേടാൻ സമയമെത്തിയെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു; രാക്ഷസാധിപന്റെ നാശവും രാഘവന്റെ വിജയംയും അടുത്തിരിക്കുന്നു.
നിമിത്തഭൂതമേതത് തു ശ്രോതുമസ്യാ മഹത് പ്രിയമ്। ദൃശ്യതേ ച സ്ഫുരച്ചക്ഷുഃ പദ്മപത്രമിവായതമ്
ഇത് ഒരു നല്ല ലക്ഷണം തന്നെയാണ്—ഇവള്ക്ക് ഇങ്ങനെ വലിയ സന്തോഷം കേൾക്കാൻ സാധിക്കുന്നത്; അവളുടെ പടർപ്പിച്ച താമരയിലപോലുള്ള കണ്ണുകൾ വിറയുന്നു.
ഈഷദ്ധി ഹൃഷിതോ വാസ്യാ ദക്ഷിണായാ ഹ്യദക്ഷിണഃ। അകസ്മാദേവ വൈദേഹ്യാ ബാഹുരേകഃ പ്രകമ്പതേ
സാധാരണ ശാന്തമായ അവളുടെ വലതുകൈ ഇപ്പോൾ കുറച്ച് വിറയുന്നു; വൈദേഹിയുടെ ഒരു കൈ മാത്രം അപ്രത്യക്ഷമായി വിറയുന്നു.
കരേണുഹസ്തപ്രതിമഃ സവ്യശ്ചോരുരനുത്തമഃ। വേപന് കഥയതീവാസ്യാ രാഘവം പുരതഃ സ്ഥിതമ്
കുഞ്ഞാനയുടെ തുമ്പിനോടു സാമ്യമുള്ള അവളുടെ ഇടതുരണ്ടായാണ് വിറയുന്നത്; രാഘവൻ അവളുടെ മുമ്പിൽ നിൽക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നപോലെയാണ്.
പക്ഷീ ച ശാഖാനിലയം പ്രവിഷ്ടഃ പുനഃ പുനശ്ചോത്തമസാന്ത്വവാദീ। സുസ്വാഗതാം വാചമുദീരയാണഃ പുനഃ പുനശ്ചോദയതീവ ഹൃഷ്ടഃ
ഒരു പക്ഷി ശാഖയിൽ കയറി, വീണ്ടും വീണ്ടും നല്ലതും ആശ്വാസകരവുമായ ശബ്ദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നു; സന്തോഷത്തോടെ അവളെ ആവർത്തിച്ച് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
തതഃ സാ ഹ്രീമതീ ബാലാ ഭര്തുര്വിജയഹര്ഷിതാ। അവോചദ് യദി തത് തഥ്യം ഭവേയം ശരണം ഹി വഃ
അപ്പോൾ ലജ്ജാശീലയുള്ള ആ ബാല, ഭർത്താവിന്റെ വിജയത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ഇത് സത്യമാണെങ്കിൽ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു അഭയം ആകട്ടെ.'
thumb|അഷ്ടാവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ അഷ്ടാവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിൽ ഇരുപത്തിയെട്ടാം സര്ഗം കേൾക്കട്ടെ.
സാ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ വചോ നിശമ്യ തദ് രാവണസ്യാപ്രിയമപ്രിയാര്താ। സീതാ വിതത്രാസ യഥാ വനാന്തേ സിംഹാഭിപന്നാ ഗജരാജകന്യാ
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ, രാവണന്റെ കഠിനമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സീതയ്ക്ക് അതീവ ദുഃഖം തോന്നി. കാട്ടിന്റെ അറ്റത്ത് സിംഹം ആക്രമിച്ച ആനയുടെ മകളെപ്പോലെ അവൾ ഭയത്തോടെ വിറച്ചു.
സാ രാക്ഷസീമധ്യഗതാ ച ഭീരു- ര്വാഗ്ഭിര്ഭൃശം രാവണതര്ജിതാ ച। കാന്താരമധ്യേ വിജനേ വിസൃഷ്ടാ ബാലേവ കന്യാ വിലലാപ സീതാ
രാക്ഷസസ്ത്രികൾക്കിടയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, രാവണന്റെ ഭീഷണികൾ കേട്ട് ഭയപ്പെട്ട സീത, മരുഭൂമിയിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു ബാലികയെപോലെ കരയിത്തുടങ്ങി.