കരാലാ ധൂമ്രകേശിന്യോ രാക്ഷസീര്വികൃതാനനാഃ। പിബന്തി സതതം പാനം സുരാമാംസസദാപ്രിയാഃ
ഭയാനകമായ, പുകപടർന്ന മുടിയുള്ള, ഭീകരമായ മുഖങ്ങളുള്ള രാക്ഷസസ്ത്രികൾ, എപ്പോഴും മദ്യം കുടിക്കുകയും, എപ്പോഴും മാംസം ഇഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
സ്കന്ധവന്തമുപാസീനാഃ പരിവാര്യ വനസ്പതിമ്। തസ്യാധസ്താച്ച താം ദേവീം രാജപുത്രീമനിന്ദിതാമ്
വിശാലമായ തോളുള്ള വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുറ്റിലും ഇരുന്ന്, അതിന്റെ അടിയിൽ, കുറ്റമറ്റ രാജകുമാരിയെ അവർ കണ്ടു.
ലക്ഷയാമാസ ലക്ഷ്മീവാന് ഹനൂമാഞ്ജനകാത്മജാമ്। നിഷ്പ്രഭാം ശോകസംതപ്താം മലസംകുലമൂര്ധജാമ്
തേജസ്സുള്ള ഹനുമാൻ ജനകിയുടെ മകളെ ശ്രദ്ധിച്ചു; ദു:ഖത്തിൽ ചുട്ടുപൊള്ളിയ, പ്രകാശം കുറഞ്ഞ, മലിനമായ മുടിയോടെ.
ക്ഷീണപുണ്യാം ച്യുതാം ഭൂമൌ താരാം നിപതിതാമിവ। ചാരിത്രവ്യപദേശാഢ്യാം ഭര്തൃദര്ശനദുര്ഗതാമ്
പുണ്യം കുറഞ്ഞു ഭൂമിയിൽ വീണ നക്ഷത്രംപോലെ, സദാചാരത്തിൽ സമ്പന്നയും ഭർത്താവിനെ കാണാൻ വയ്യാതെ വേദനയിലുമാണ് അവൾ.
ഭൂഷണൈരുത്തമൈര്ഹീനാം ഭര്തൃവാത്സല്യഭൂഷിതാമ്। രാക്ഷസാധിപസംരുദ്ധാം ബന്ധുഭിശ്ച വിനാകൃതാമ്
ഉത്തമാഭരണങ്ങൾ ഇല്ലാതായെങ്കിലും ഭർത്താവിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൾ; രാക്ഷസാധിപൻ തടഞ്ഞുവെച്ചതും ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതുമാണ്.
വിയൂഥാം സിംഹസംരുദ്ധാം ബദ്ധാം ഗജവധൂമിവ। ചന്ദ്രരേഖാം പയോദാന്തേ ശാരദാഭ്രൈരിവാവൃതാമ്
സൈന്യങ്ങൾ ചുറ്റി നിൽക്കുന്ന, സിംഹം തടഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ആനക്കുട്ടിയെപ്പോലെ; മേഘങ്ങളുടെ അറ്റത്ത് ശരദ്കാല മേഘങ്ങൾ മറച്ചിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രക്കലപോലും.
ക്ലിഷ്ടരൂപാമസംസ്പര്ശാദയുക്താമിവ വല്ലകീമ്। സ താം ഭര്തൃഹിതേ യുക്താമയുക്താം രക്ഷസാം വശേ
ദു:ഖിതമായ രൂപം, ആരും തൊടാത്ത, സ്വരം തെറ്റിയ വല്ലകിപോലും; ഭർത്താവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ജീവിക്കുന്ന, എന്നാൽ രാക്ഷസികളുടെ അധീനതയിലായവൾ.
അശോകവനികാമധ്യേ ശോകസാഗരമാപ്ലുതാമ്। താഭിഃ പരിവൃതാം തത്ര സഗ്രഹാമിവ രോഹിണീമ്
അശോകവനത്തിന്റെ നടുവിൽ, ദു:ഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവൾ; അവിടെ ആ സ്ത്രീകൾ ചുറ്റി നിൽക്കുന്ന, നക്ഷത്രങ്ങളോടുകൂടിയ രോഹിണിപോലെ.
ദദര്ശ ഹനുമാംസ്തത്ര ലതാമകുസുമാമിവ। സാ മലേന ച ദിഗ്ധാംഗീ വപുഷാ ചാപ്യലംകൃതാ। മൃണാലീ പങ്കദിഗ്ധേവ വിഭാതി ച ന ഭാതി ച
ഹനുമാൻ അവളെ അവിടെ കണ്ടു, പൂക്കൾ ഇല്ലാത്ത തളിരുപോലെ; ശരീരം മലിനത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടിട്ടും സൗന്ദര്യത്തിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൾ; ചെളിയിൽ മൂടിയ മുടൽതണ്ടുപോലെ, തിളങ്ങുന്നവളും അല്ലാതെയും.
മലിനേന തു വസ്ത്രേണ പരിക്ലിഷ്ടേന ഭാമിനീമ്। സംവൃതാം മൃഗശാവാക്ഷീം ദദര്ശ ഹനുമാന് കപിഃ
മലിനവും പഴകിയ വസ്ത്രം ധരിച്ച, പ്രകാശമുള്ളവളെ, മൃഗശാവിന്റെ കണ്ണുപോലുള്ള കണ്ണുകളോടെ മറച്ചിരിക്കുന്നവളെ, കുരങ്ങനായ ഹനുമാൻ കണ്ടു.
താം ദേവീം ദീനവദനാമദീനാം ഭര്തൃതേജസാ। രക്ഷിതാം സ്വേന ശീലേന സീതാമസിതലോചനാമ്
ദു:ഖഭരിതമായ മുഖം, പക്ഷേ മനസ്സിൽ ദൃഢതയുള്ള, സ്വന്തം സദാചാരത്തിൽ സംരക്ഷിതയായ, ഭർത്താവിന്റെ തേജസ്സിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന, കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ള സീതയെ, ആ ദേവിയെ.
താം ദൃഷ്ട്വാ ഹനുമാന് സീതാം മൃഗശാവനിഭേക്ഷണാമ്। മൃഗകന്യാമിവ ത്രസ്താം വീക്ഷമാണാം സമന്തതഃ
മൃഗശാവിന്റെ കണ്ണുപോലുള്ള കണ്ണുകളോടെ, എല്ലാടും ഭയത്തോടെ നോക്കുന്ന, കുരങ്ങനായ ഹനുമാൻ സീതയെ കണ്ടു.
ദഹന്തീമിവ നിഃശ്വാസൈര്വൃക്ഷാന് പല്ലവധാരിണഃ। സംഘാതമിവ ശോകാനാം ദുഃഖസ്യോര്മിമിവോത്ഥിതാമ്
അവളുടെ ഉച്ച്വാസം ഇലകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങളെ കത്തിക്കുന്നതുപോലും, അവൾ ദു:ഖങ്ങളുടെ കൂട്ടമായതുപോലും, ദു:ഖത്തിന്റെ തിരമാല ഉയർന്നതുപോലുമാണ്.
താം ക്ഷമാം സുവിഭക്താംഗീം വിനാഭരണശോഭിനീമ്। പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ മാരുതിഃ പ്രേക്ഷ്യ മൈഥിലീമ്
അഭരണങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും ശരീരഭാഗങ്ങൾ മനോഹരമായ, മൈഥിലി രാജകുമാരിയെ കണ്ടപ്പോൾ മാരുതി അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഹര്ഷജാനി ച സോഽശ്രൂണി താം ദൃഷ്ട്വാ മദിരേക്ഷണാമ്। മുമോച ഹനുമാംസ്തത്ര നമശ്ചക്രേ ച രാഘവമ്
മദിരാകണ്ണുള്ള സീതയെ കണ്ടപ്പോൾ ഹനുമാന്റെ കണ്ണുകളിൽ സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞു, അവിടെ തന്നെയിരുന്ന് രാമനോടു നമസ്കരിച്ചു.
നമസ്കൃത്വാഥ രാമായ ലക്ഷ്മണായ ച വീര്യവാന്। സീതാദര്ശനസംഹൃഷ്ടോ ഹനുമാന് സംവൃതോഽഭവത്
ശക്തനായ ഹനുമാൻ രാമനും ലക്ഷ്മണനും നമസ്കരിച്ച്, സീതയെ കണ്ട സന്തോഷത്തിൽ ഒളിച്ചുനിന്നു.
thumb|അഷ്ടാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ അഷ്ടാദശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിൽ പതിനെട്ടാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
തഥാ വിപ്രേക്ഷമാണസ്യ വനം പുഷ്പിതപാദപമ്। വിചിന്വതശ്ച വൈദേഹീം കിഞ്ചിച്ഛേഷാ നിശാഭവത്
പൂക്കളുള്ള വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കാടിൽ, വൈദേഹിയെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, രാത്രി ഒട്ടും ബാക്കി മാത്രമായിരുന്നു.
ഷഡംഗവേദവിദുഷാം ക്രതുപ്രവരയാജിനാമ്। ശുശ്രാവ ബ്രഹ്മഘോഷാന് സ വിരാത്രേ ബ്രഹ്മരക്ഷസാമ്
വേദത്തിന്റെ ആറു ശാഖകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാർ യാഗങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ ഉച്ചരിച്ച വേദഘോഷവും യാഗസമയത്തിലെ ശബ്ദങ്ങളും ആ രാത്രിയിൽ അവൻ കേട്ടു.
അഥ മംഗലവാദിത്രൈഃ ശബ്ദൈഃ ശ്രോത്രമനോഹരൈഃ। പ്രാബോധ്യത മഹാബാഹുര്ദശഗ്രീവോ മഹാബലഃ
ശുഭമായ വാദ്യങ്ങൾക്കും കാതിന് ആഹ്ലാദം നൽകുന്ന സംഗീതത്തിനും ഇടയിൽ മഹാബലശാലിയായ പത്തുമുന്ദനായ രാവണൻ ഉണർന്നുയർന്നു.
വിബുധ്യ തു മഹാഭാഗോ രാക്ഷസേന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന്। സ്രസ്തമാല്യാമ്ബരധരോ വൈദേഹീമന്വചിന്തയത്
ഉണർന്ന ശേഷം, മഹാഭാഗനായ രാക്ഷസരാജാവും മഹാശക്തനും ആയ രാവണൻ, മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും തളർന്ന നിലയിൽ, വൈദേഹിയെ കുറിച്ച് ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഭൃശം നിയുക്തസ്തസ്യാം ച മദനേന മദോത്കടഃ। ന തു തം രാക്ഷസഃ കാമം ശശാകാത്മനി ഗൂഹിതുമ്
അവളോടുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ പൂർണ്ണമായും ആകൃഷ്ടനായി, അത്യന്തം മോഹം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, ആ രാക്ഷസൻ തന്റെ ആഗ്രഹം ഒളിപ്പിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയി.
സ സര്വാഭരണൈര്യുക്തോ ബിഭ്രച്ഛ്രിയമനുത്തമാമ്। താം നഗൈര്വിവിധൈര്ജുഷ്ടാം സര്വപുഷ്പഫലോപഗൈഃ
എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, അതുല്യമായ തേജസ്സോടെ, വിവിധതരം പൂക്കളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ മരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ ആ തോട്ടത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു.
വൃതാം പുഷ്കരിണീഭിശ്ച നാനാപുഷ്പോപശോഭിതാമ്। സദാ മത്തൈശ്ച വിഹഗൈര്വിചിത്രാം പരമാദ്ഭുതൈഃ
തുടർച്ചയായ കുളംപൂക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, പലവിധ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, എപ്പോഴും മദം നിറഞ്ഞ അത്ഭുതകരമായ പക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ആ തോട്ടം.
ഈഹാമൃഗൈശ്ച വിവിധൈര്വൃതാം ദൃഷ്ടിമനോഹരൈഃ। വീഥീഃ സമ്പ്രേക്ഷമാണശ്ച മണികാഞ്ചനതോരണാമ്
കണ്ണിന് ആഹ്ലാദം നൽകുന്ന പലവിധ മനോഹരമായ മൃഗങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, രത്നങ്ങളും പൊന്നും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച വാതിലുകൾ ഉള്ള വഴികൾ അവൻ നോക്കി നടന്നു.
നാനാമൃഗഗണാകീര്ണാം ഫലൈഃ പ്രപതിതൈര്വൃതാമ്। അശോകവനികാമേവ പ്രാവിശത് സംതതദ്രുമാമ്
പലതരം മൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, വീണുപോയ പഴങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന, മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അശോകവനം അവൻ പ്രവേശിച്ചു.
അംഗനാഃ ശതമാത്രം തു തം വ്രജന്തമനുവ്രജന്। മഹേന്ദ്രമിവ പൌലസ്ത്യം ദേവഗന്ധര്വയോഷിതഃ
നൂറ്റാണ്ട് സ്ത്രീകൾ അവനെ പിന്തുടർന്ന് നടന്നു, മഹേന്ദ്രനെ ദേവഗന്ധർവ്വ സ്ത്രീകൾ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ.
ദീപികാഃ കാഞ്ചനീഃ കാശ്ചിജ്ജഗൃഹുസ്തത്ര യോഷിതഃ। വാലവ്യജനഹസ്താശ്ച താലവൃന്താനി ചാപരാഃ
അവിടെയുള്ള ചില സ്ത്രീകൾ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വിളക്കുകൾ എടുത്തു, ചിലർ വാൽവെഞ്ഞനങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ചു, മറ്റുള്ളവർ താളവൃക്ഷത്തിന്റെ കൂമ്പുകൾ കൊണ്ടുള്ള വീശൽ പിടിച്ചു.
കാഞ്ചനൈശ്ചൈവ ഭൃംഗാരൈര്ജഹ്രുഃ സലിലമഗ്രതഃ। മണ്ഡലാഗ്രാ ബൃസീശ്ചൈവ ഗൃഹ്യാന്യാഃ പൃഷ്ഠതോ യയുഃ
ചിലർ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പാത്രങ്ങളിൽ വെള്ളം എടുത്ത് മുന്നോട്ട് നടന്നു; വൃത്താകൃതിയിലുള്ള വീശൽ പിടിച്ചവരൊക്കെ പിന്നിൽ പിന്തുടർന്നു.
കാചിദ് രത്നമയീം പാത്രീം പൂര്ണാം പാനസ്യ ഭ്രാജതീമ്। ദക്ഷിണാ ദക്ഷിണേനൈവ തദാ ജഗ്രാഹ പാണിനാ
ഒരു സ്ത്രീ, രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച, തിളങ്ങുന്ന പാനപാത്രം വലതുകൈയിൽ എടുത്തു.