ദീര്ഘാഭിര്ദ്രുമയുക്താഭിഃ സരിദ്ഭിശ്ച സമന്തതഃ। അമൃതോപമതോയാഭിഃ ശിവാഭിരുപസംസ്കൃതാഃ
ചുറ്റുമുള്ള നീണ്ട നദികൾ മരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, അവയുടെ ജലം അമൃതംപോലെയും ശുദ്ധവും മംഗളകരവുമായിരുന്നു.
ലതാശതൈരവതതാഃ സംതാനകുസുമാവൃതാഃ। നാനാഗുല്മാവൃതവനാഃ കരവീരകൃതാന്തരാഃ
നൂറുകണക്കിന് വള്ളികൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട, പൂക്കളാൽ പൊതിഞ്ഞ, വിവിധതരം കാടുകൾ ചുറ്റുമുള്ള, കറവീരക്കാടുകൾ കൊണ്ട് വിഭജിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതോഽമ്ബുധരസംകാശം പ്രവൃദ്ധശിഖരം ഗിരിമ്। വിചിത്രകൂടം കൂടൈശ്ച സര്വതഃ പരിവാരിതമ്
അതിനുശേഷം, കുരങ്ങൻ മഴമേഘംപോലെയുള്ള, ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളുള്ള, പല നിറത്തിലുള്ള കൂറ്റങ്ങൾകൊണ്ടും എല്ലാ വശവും ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു വലിയ പർവതം കണ്ടു.
ശിലാഗൃഹൈരവതതം നാനാവൃക്ഷസമാവൃതമ്। ദദര്ശ കപിശാര്ദൂലോ രമ്യം ജഗതി പര്വതമ്
ശിലാമന്ദിരങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടും പലതരം മരങ്ങൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടും, ഭൂമിയിൽ മനോഹരമായ ആ പർവതത്തെ ശക്തനായ കുരങ്ങൻ കണ്ടു.
ദദര്ശ ച നഗാത് തസ്മാന്നദീം നിപതിതാം കപിഃ। അംകാദിവ സമുത്പത്യ പ്രിയസ്യ പതിതാം പ്രിയാമ്
അയാള് ആ മലയില്നിന്ന് താഴേക്ക് വീണൊഴുകുന്ന ഒരു നദി കണ്ട്; പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ മടിയില്നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി വീണ പ്രിയതമയെപ്പോലെയായിരുന്നു അതു.
ജലേ നിപതിതാഗ്രൈശ്ച പാദപൈരുപശോഭിതാമ്। വാര്യമാണാമിവ ക്രുദ്ധാം പ്രമദാം പ്രിയബന്ധുഭിഃ
ജലത്തില് തലകള് വീണുവീണു കിടക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കള് പിടിച്ചിരുത്തുന്ന കോപം നിറഞ്ഞ യുവതിയെപ്പോലെയുമായിരുന്നു ആ നദി.
പുനരാവൃത്തതോയാം ച ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ। പ്രസന്നാമിവ കാന്തസ്യ കാന്താം പുനരുപസ്ഥിതാമ്
പുനരായെത്തിയ വെള്ളംകൊണ്ട് വീണ്ടും നിറഞ്ഞതും, പ്രിയനോടൊപ്പം വീണ്ടും എത്തിച്ചേര്ന്ന സന്തോഷഭരിതയായ പ്രിയയെപ്പോലെയുമായിരുന്നു അതു, മഹാകപി കണ്ടു.
തസ്യാദൂരാത് സ പദ്മിന്യോ നാനാദ്വിജഗണായുതാഃ। ദദര്ശ കപിശാര്ദൂലോ ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ
അതിന്റെ അടുത്ത് തന്നെ, വിവിധ പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാല് നിറഞ്ഞതായ പദ്മിനികള് ഹനുമാന്, കപിശ്രേഷ്ഠനും വായുപുത്രനുമായവന് കണ്ടു.
കൃത്രിമാം ദീര്ഘികാം ചാപി പൂര്ണാം ശീതേന വാരിണാ। മണിപ്രവരസോപാനാം മുക്താസികതശോഭിതാമ്
അയാള് തണുത്ത വെള്ളം നിറഞ്ഞ, മനോഹരമായ രത്നങ്ങളാല് ചുവടുകെട്ടിയ, മുത്ത് മണല് കൊണ്ട് ദീപ്തിയുള്ള, ഒരുകൃത്രിമ നീളമുള്ള കുളവും കണ്ടു.
വിവിധൈര്മൃഗസങ്ഘൈശ്ച വിചിത്രാം ചിത്രകാനനാമ്। പ്രാസാദൈഃ സുമഹദ്ഭിശ്ച നിര്മിതൈര്വിശ്വകര്മണാ
വിവിധ മൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളാല് നിറഞ്ഞ, മനോഹരമായ അലങ്കരിച്ച കാനനവും, വിശ്വകര്മ്മ നിര്മ്മിച്ച വലിയ പ്രാസാദങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാനനൈഃ കൃത്രിമൈശ്ചാപി സര്വതഃ സമലംകൃതാമ്। യേ കേചിത് പാദപാസ്തത്ര പുഷ്പോപഗഫലോപഗാഃ
എല്ലായിടത്തും കൃത്രിമമായി ഒരുക്കിയ കാനനങ്ങളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, അവിടെയുള്ള എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞവയായിരുന്നു.
സച്ഛത്രാഃ സവിതര്ദീകാഃ സര്വേ സൌവര്ണവേദികാഃ। ലതാപ്രതാനൈര്ബഹുഭിഃ പര്ണൈശ്ച ബഹുഭിര്വൃതാമ്
എല്ലാം നല്ല കുടകളും പീഠങ്ങളും, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വേലികളും, അനേകം വളര്ന്ന വള്ളികളും ഇലകളും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
കാഞ്ചനീം ശിംശപാമേകാം ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ। വൃതാം ഹേമമയീഭിസ്തു വേദികാഭിഃ സമന്തതഃ
മഹാകപി ഒരു പൊന്നുപോലെയുള്ള ശിംശപാ വൃക്ഷം കണ്ടു; അതു മുഴുവന് പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പീഠങ്ങളാല് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു.
സോഽപശ്യദ് ഭൂമിഭാഗാംശ്ച നഗപ്രസ്രവണാനി ച। സുവര്ണവൃക്ഷാനപരാന് ദദര്ശ ശിഖിസംനിഭാന്
അവന് നിലംപിടിച്ച സ്ഥലങ്ങളും മലയില് നിന്നൊഴുകുന്ന ഉറവകളും, മയിലുപോലെയുള്ള ദീപ്തിയുള്ള മറ്റു പൊന്നുവൃക്ഷങ്ങളും കണ്ടു.
തേഷാം ദ്രുമാണാം പ്രഭയാ മേരോരിവ മഹാകപിഃ। അമന്യത തദാ വീരഃ കാഞ്ചനോഽസ്മീതി സര്വതഃ
ആ വൃക്ഷങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തില് മഹാകവി വിചാരിച്ചു: 'എന്റെ ശരീരം മുഴുവന് മേരുപര്വതംപോലെ പൊന്നുപോലെയാണ്.'
താന് കാഞ്ചനാന് വൃക്ഷഗണാന് മാരുതേന പ്രകമ്പിതാന്। കിങ്കിണീശതനിര്ഘോഷാന് ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയമാഗമത്
പവനത്തില് കുലുങ്ങുന്ന പൊന്നുവൃക്ഷങ്ങള് നൂറുകണക്കിന് കിങ്കിണികള് മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി; അവയെ കണ്ടു ഹനുമാന് അത്ഭുതഭരിതനായി.
സുപുഷ്പിതാഗ്രാന് രുചിരാംസ്തരുണാങ്കുരപല്ലവാന്। താമാരുഹ്യ മഹാവേഗഃ ശിംശപാം പര്ണസംവൃതാമ്
പുഷ്പങ്ങളും പുതിയ തളിരുകളും നിറഞ്ഞ, ഇലകള് കൊണ്ട് മൂടിയ മനോഹരമായ ആ ശിംശപാ വൃക്ഷത്തില് അതിവേഗത്തില് ഹനുമാന് കയറി.
ഇതോ ദ്രക്ഷ്യാമി വൈദേഹീം രാമദര്ശനലാലസാമ്। ഇതശ്ചേതശ്ച ദുഃഖാര്താം സമ്പതന്തീം യദൃച്ഛയാ
ഇവിടെ നിന്ന് രാമനെ കാണാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന, മനസ്സില് ദുഃഖം നിറഞ്ഞ് ഇവിടെ അവിടെ അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന വൈദേഹിയെ കാണാമെന്നു ഞാന് കരുതുന്നു.
അശോകവനികാ ചേയം ദൃഢം രമ്യാ ദുരാത്മനഃ। ചന്ദനൈശ്ചമ്പകൈശ്ചാപി ബകുലൈശ്ച വിഭൂഷിതാ
ഇത് ഉറപ്പായും ആ ദുഷ്ടന്റെ മനോഹരമായ അശോകവനം തന്നെയാണ്; ചന്ദനം, ചമ്പകം, ബകുലം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്.
ഇയം ച നലിനീ രമ്യാ ദ്വിജസങ്ഘനിഷേവിതാ। ഇമാം സാ രാജമഹിഷീ നൂനമേഷ്യതി ജാനകീ
ഇവിടെ മനോഹരമായ ഒരു താമരക്കുളം ഉണ്ട്; പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങള് നിറഞ്ഞത്. രാജമഹിഷിയായ ജാനകി തീർച്ചയായും ഈ സ്ഥലത്ത് വരും.
സാ രാമാ രാജമഹിഷീ രാഘവസ്യ പ്രിയാ സതീ। വനസംചാരകുശലാ ധ്രുവമേഷ്യതി ജാനകീ
രാമന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയും, വനവാസത്തില് നിപുണയുമായ രാജമഹിഷിയായ ജാനകി തീർച്ചയായും ഇവിടെ വരും.
അഥവാ മൃഗശാവാക്ഷീ വനസ്യാസ്യ വിചക്ഷണാ। വനമേഷ്യതി സാദ്യേഹ രാമചിന്താസുകര്ശിതാ
അല്ലെങ്കില് മൃഗശാവിന്റെ കണ്ണുപോലെയുള്ള, ബുദ്ധിമതിയായ, രാമചിന്തയില് ദുഃഖിതയായ അവള് ഉടന് ഈ വനത്തിലേക്ക് വരും.
രാമശോകാഭിസംതപ്താ സാ ദേവീ വാമലോചനാ। വനവാസരതാ നിത്യമേഷ്യതേ വനചാരിണീ
രാമനോടുള്ള ദുഃഖത്തിൽ കനലാകുന്ന, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള ആ ദേവി, എപ്പോഴും കാടിൽ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവളാണ്; അവൾ തീർച്ചയായും ഇവിടെ വരും.
വനേചരാണാം സതതം നൂനം സ്പൃഹയതേ പുരാ। രാമസ്യ ദയിതാ ചാര്യാ ജനകസ്യ സുതാ സതീ
കാട്ടിൽ ജീവിക്കുന്നവരുടെ സാന്നിധ്യം എപ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കുന്നവളാണ് അവൾ; രാമനു പ്രിയവും ജനകന്റെ സത്യസന്ധയായ മകളുമാണ് അവൾ.
സംധ്യാകാലമനാഃ ശ്യാമാ ധ്രുവമേഷ്യതി ജാനകീ। നദീം ചേമാം ശുഭജലാം സംധ്യാര്ഥേ വരവര്ണിനീ
സന്ധ്യാനമസ്കാരത്തിൽ മനസ്സോടും കറുത്ത നിറമുള്ളയും ആയ ജാനകി തീർച്ചയായും ഈ ശുദ്ധജലമുള്ള നദിയിലേക്ക് സന്ധ്യാകാലത്ത് വരും.
തസ്യാശ്ചാപ്യനുരൂപേയമശോകവനികാ ശുഭാ। ശുഭായാഃ പാര്ഥിവേന്ദ്രസ്യ പത്നീ രാമസ്യ സമ്മതാ
ഈ മനോഹരമായ അശോകവനം അവളെക്കായി യോജിച്ചതാണ്; ഭൂപതിയുടെ സദ്ഗുണമുള്ള ഭാര്യയും രാമന് പ്രിയപ്പെട്ടവളുമാണ് അവൾ.
യദി ജീവതി സാ ദേവീ താരാധിപനിഭാനനാ। ആഗമിഷ്യതി സാവശ്യമിമാം ശീതജലാം നദീമ്
ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള ആ ദേവി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവൾ തീർച്ചയായും ഈ തണുത്ത വെള്ളമുള്ള നദിയിലേക്ക് വരും.
ഏവം തു മത്വാ ഹനുമാന് മഹാത്മാ പ്രതീക്ഷമാണോ മനുജേന്ദ്രപത്നീമ്। അവേക്ഷമാണശ്ച ദദര്ശ സര്വം സുപുഷ്പിതേ പര്ണഘനേ നിലീനഃ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച മഹാത്മാവായ ഹനുമാൻ, മനുഷ്യരാജാവിന്റെ ഭാര്യയെ കാത്ത്, എല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി, പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഇലക്കൂട്ടത്തിൽ ഒളിഞ്ഞുനിന്നു.
thumb|പഞ്ചദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ പഞ്ചദശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ പതിനഞ്ചാം സർഗ്ഗം ഇപ്പോൾ കേൾക്കട്ടെ.
സ വീക്ഷമാണസ്തത്രസ്ഥോ മാര്ഗമാണശ്ച മൈഥിലീമ്। അവേക്ഷമാണശ്ച മഹീം സര്വാം താമന്വവൈക്ഷത
അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട്, മൈഥിലിയെ അന്വേഷിച്ചും, മുഴുവൻ ഭൂമിയും ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കിയും, അവൻ അവളെ അന്വേഷിച്ചു.