സംക്ഷിപ്തോഽയം മയാഽഽത്മാ ച രാമാര്ഥേ രാവണസ്യ ച। സിദ്ധിം ദിശന്തു മേ സര്വേ ദേവാഃ സര്ഷിഗണാസ്ത്വിഹ
രാമന്റെ കാരണത്താലും രാവണന്റെ ഭീഷണിയാലും ഞാൻ എന്റെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും എല്ലാ ഋഷികളും ഇവിടെ എനിക്ക് വിജയം നൽകട്ടെ.
ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂര്ഭഗവാന് ദേവാശ്ചൈവ തപസ്വിനഃ। സിദ്ധിമഗ്നിശ്ച വായുശ്ച പുരുഹൂതശ്ച വജ്രഭൃത്
സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവും, ഭഗവാനും, ദേവന്മാരും, തപസ്വികളും, അഗ്നിയും വായുവും, പുരുഹൂതനും വജ്രധാരിയും എനിക്ക് വിജയം നൽകണമേ.
വരുണഃ പാശഹസ്തശ്ച സോമാദിത്യൌ തഥൈവ ച। അശ്വിനൌ ച മഹാത്മാനൌ മരുതഃ സര്വ ഏവ ച
വരുണൻ, കൈയിൽ പാശം പിടിച്ചവൻ, സോമനും ആദിത്യന്മാരും, മഹാത്മാക്കളായ അശ്വിനികളും, എല്ലാ മരുതുകളും എന്നെ വിജയിപ്പിക്കട്ടെ.
സിദ്ധിം സര്വാണി ഭൂതാനി ഭൂതാനാം ചൈവ യഃ പ്രഭുഃ। ദാസ്യന്തി മമ യേ ചാന്യേഽപ്യദൃഷ്ടാഃ പഥി ഗോചരാഃ
എല്ലാ ജീവികളും, ജീവികളുടെ അധിപനും, വഴിയിൽ കാണപ്പെടാതെ സഞ്ചരിക്കുന്ന മറ്റുള്ളവരും എന്നെ വിജയിപ്പിക്കട്ടെ.
തദുന്നസം പാണ്ഡുരദന്തമവ്രണം ശുചിസ്മിതം പദ്മപലാശലോചനമ്। ദ്രക്ഷ്യേ തദാര്യാവദനം കദാ ന്വഹം പ്രസന്നതാരാധിപതുല്യവര്ചസമ്
ഉയർന്ന, വെളുത്ത പല്ലുകളും മായമില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയും താമരയിലപോലുള്ള കണ്ണുകളും ഉജ്ജ്വലമായ ചന്ദ്രനുപോലുള്ള ആ മഹാന്റെ മുഖം ഞാൻ എപ്പോഴാണ് കാണുക?
ക്ഷുദ്രേണ ഹീനേന നൃശംസമൂര്തിനാ സുദാരുണാലംകൃതവേഷധാരിണാ। ബലാഭിഭൂതാ ഹ്യബലാ തപസ്വിനീ കഥം നു മേ ദൃഷ്ടിപഥേഽദ്യ സാ ഭവേത്
നിസ്സഹായയായ ആ തപസ്വിനിയെ, ക്രൂരനും ദയയില്ലാത്തവനും ഭയങ്കരമായ അലങ്കാരങ്ങളോടെ വേഷം ധരിച്ചവനും പിടിച്ചുപറ്റിയപ്പോൾ, ഇന്ന് എന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ അവൾ എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും?
thumb|ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ്വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ പതിനാലാം സര്ഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ മനസാ ചാധിഗമ്യ താമ്। അവപ്ലുതോ മഹാതേജാഃ പ്രാകാരം തസ്യ വേശ്മനഃ
അവൾയെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ഒരു നിമിഷം ധ്യാനിച്ച്, മഹാശക്തനായ ആ വാനരൻ ആ ഭവനത്തിന്റെ മതിൽ ചാടിക്കടന്നു.
സ തു സംഹൃഷ്ടസര്വാംഗഃ പ്രാകാരസ്ഥോ മഹാകപിഃ। പുഷ്പിതാഗ്രാന് വസന്താദൌ ദദര്ശ വിവിധാന് ദ്രുമാന്
മതിലിന്മേൽ നിന്ന മഹാകപി, ശരീരമാകെ സന്തോഷത്തിൽ വിറയച്ച്, വസന്തകാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച色色മായ മരങ്ങൾ കണ്ടു.
സാലാനശോകാന് ഭവ്യാംശ്ച ചമ്പകാംശ്ച സുപുഷ്പിതാന്। ഉദ്ദാലകാന് നാഗവൃക്ഷാംശ്ചൂതാന് കപിമുഖാനപി
അവൻ ഭംഗിയുള്ള അശോകമരങ്ങൾ, പുഷ്പിച്ച കംപകമരങ്ങൾ, ഉദ്ദാലകമരങ്ങൾ, നാഗമരങ്ങൾ, മാവുകൾ, കപിമുഖംപോലെയുള്ള മരങ്ങളും കണ്ടു.
തഥാഽഽമ്രവണസമ്പന്നാഁല്ലതാശതസമന്വിതാന്। ജ്യാമുക്ത ഇവ നാരാചഃ പുപ്ലുവേ വൃക്ഷവാടികാമ്
അങ്ങനെ, അനേകം വള്ളികൾ അലങ്കരിച്ച മാവു തോട്ടങ്ങൾ കടന്ന്, വില്ലിൽ നിന്നു വിടുവിച്ച അമ്പുപോലെ, അവൻ വൃക്ഷവാടിയിൽ ചാടിപ്പോയി.
സ പ്രവിശ്യ വിചിത്രാം താം വിഹഗൈരഭിനാദിതാമ്। രാജതൈഃ കാഞ്ചനൈശ്ചൈവ പാദപൈഃ സര്വതോ വൃതാമ്
അവൻ അത്ഭുതകരമായ ആ തോട്ടത്തിൽ കടന്നു, പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ് ഗാനം പാടുന്ന, ചുറ്റും വെള്ളിയും പൊന്നും നിറഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
വിഹഗൈര്മൃഗസങ്ഘൈശ്ച വിചിത്രാം ചിത്രകാനനാമ്। ഉദിതാദിത്യസംകാശാം ദദര്ശ ഹനുമാന് ബലീ
പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളും മൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ, നിറങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ മനോഹരമായ കാനനം, ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതായും, ബലവാനായ ഹനുമാൻ കണ്ടു.
വൃതാം നാനാവിധൈര്വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പോപഗഫലോപഗൈഃ। കോകിലൈര്ഭൃങ്ഗരാജൈശ്ച മത്തൈര്നിത്യനിഷേവിതാമ്
പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും കായുന്ന色色 വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട, കുയിലുകളും മദംപോലുള്ള കറുത്ത തേനീച്ചകളും എപ്പോഴും വന്നു കൂടുന്ന ഒരു തോട്ടമായിരുന്നു അത്.
പ്രഹൃഷ്ടമനുജാം കാലേ മൃഗപക്ഷിമദാകുലാമ്। മത്തബര്ഹിണസംഘുഷ്ടാം നാനാദ്വിജഗണായുതാമ്
സമയത്തിന് അനുയോജ്യമായി, ആ തോട്ടം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ മനുഷ്യരാലും ഉല്ലാസഭരിതമായ പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും കൊണ്ടും നിറഞ്ഞിരുന്നു. മദംപൊങ്ങി കുരുളികൾ കുരച്ചും, പലവിധം പക്ഷികൾ കൂട്ടമായി ശബ്ദിച്ചും, ആ തോട്ടം മുഴുവനും ഉല്ലാസം നിറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു.
മാര്ഗമാണോ വരാരോഹാം രാജപുത്രീമനിന്ദിതാമ്। സുഖപ്രസുപ്താന് വിഹഗാന് ബോധയാമാസ വാനരഃ
അപരാധമില്ലാത്ത രാജകുമാരിയെ, അതായത് ഉത്തമരൂപമുള്ള സീതയെ, അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ വാനരൻ സുഖമായി ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന പക്ഷികളെ ഉണർത്തി.
ഉത്പതദ്ഭിര്ദ്വിജഗണൈഃ പക്ഷൈര്വാതൈഃ സമാഹതാഃ। അനേകവര്ണാ വിവിധാ മുമുചുഃ പുഷ്പവൃഷ്ടയഃ
പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ പറന്നുയരുമ്പോൾ അവരുടെ ചിറകുകൾ കാറ്റിൽ ചലിച്ചു, അതോടെ പല നിറത്തിലുള്ള വിവിധതരം പുഷ്പങ്ങൾ മഴപോലെ താഴേക്ക് വീണു.
പുഷ്പാവകീര്ണഃ ശുശുഭേ ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ। അശോകവനികാമധ്യേ യഥാ പുഷ്പമയോ ഗിരിഃ
പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട മാരുതപുത്രനായ ഹനുമാൻ അശോകവനത്തിന്റെ നടുവിൽ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു മലപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
ദിശഃ സര്വാഭിധാവന്തം വൃക്ഷഖണ്ഡഗതം കപിമ്। ദൃഷ്ട്വാ സര്വാണി ഭൂതാനി വസന്ത ഇതി മേനിരേ
മരച്ചില്ലകളിൽ കയറി എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഓടുന്ന കപിയെ കണ്ടു, അവിടെയുള്ള എല്ലാ ജീവികളും വസന്തകാലം തന്നെ എത്തിയെന്ന് കരുതി.
വൃക്ഷേഭ്യഃ പതിതൈഃ പുഷ്പൈരവകീര്ണാഃ പൃഥഗ്വിധൈഃ। രരാജ വസുധാ തത്ര പ്രമദേവ വിഭൂഷിതാ
മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ വിവിധതരം പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട ഭൂമി അവിടെ ഉത്സവത്തിന് അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
നിര്ധൂതപത്രശിഖരാഃ ശീര്ണപുഷ്പഫലദ്രുമാഃ। നിക്ഷിപ്തവസ്ത്രാഭരണാ ധൂര്താ ഇവ പരാജിതാഃ
ഇലകളും പൂക്കളും പഴങ്ങളും ചിതറിച്ചുവീണ വലിയ മരങ്ങൾ വസ്ത്രവും ആഭരണവും കളഞ്ഞു തോറ്റുപോയ കപടസ്ത്രീകളെപ്പോലെ തോന്നി.
ഹനൂമതാ വേഗവതാ കമ്പിതാസ്തേ നഗോത്തമാഃ। പുഷ്പപത്രഫലാന്യാശു മുമുചുഃ ഫലശാലിനഃ
വേഗത്തിൽ ചലിച്ച ഹനുമാനാൽ ആ ഉത്തമവൃക്ഷങ്ങൾ കുലുങ്ങി, പുഷ്പങ്ങളും ഇലകളും പഴങ്ങളും ഉടൻ തന്നെ ചിതറിച്ചു.
വിഹംഗസങ്ഘൈര്ഹീനാസ്തേ സ്കന്ധമാത്രാശ്രയാ ദ്രുമാഃ। ബഭൂവുരഗമാഃ സര്വേ മാരുതേന വിനിര്ധുതാഃ
പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ഇല്ലാതായി, വെറും ശാഖകൾ മാത്രം ശേഷിച്ച മരങ്ങൾ കാറ്റിൽ കുലുങ്ങി, ജീവനില്ലാത്തവയെന്നപോലെ തോന്നി.
വിധൂതകേശീ യുവതിര്യഥാ മൃദിതവര്ണകാ। നിപീതശുഭദന്തോഷ്ഠീ നഖൈര്ദന്തൈശ്ച വിക്ഷതാ
വളഞ്ഞുമറിയുന്ന മുടിയുള്ള, അലങ്കാരങ്ങൾ നശിച്ച, മനോഹരമായ പല്ലും അധരവും നഖത്തിലും പല്ലിലും കുത്തി ചിതറിച്ച യുവതിയെപ്പോലെ,
തഥാ ലാംഗൂലഹസ്തൈസ്തു ചരണാഭ്യാം ച മര്ദിതാ। തഥൈവാശോകവനികാ പ്രഭഗ്നവനപാദപാ
അതുപോലെ തന്നെ, ഹനുമാന്റെ വാൽ, കൈ, കാലുകൾ കൊണ്ട് അടിയേറ്റു, അശോകവനം തകർന്ന മരങ്ങളോടെ കയറ്റംപോയതായി തോന്നി.
മഹാലതാനാം ദാമാനി വ്യധമത് തരസാ കപിഃ। യഥാ പ്രാവൃഷി വേഗേന മേഘജാലാനി മാരുതഃ
വലിയ വള്ളികളുടെ മാലകൾ കുരങ്ങൻ ശക്തിയോടെ കീറി, മഴക്കാലത്ത് കാറ്റ് മേഘക്കൂട്ടങ്ങൾ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ ആക്കി.
സ തത്ര മണിഭൂമീശ്ച രാജതീശ്ച മനോരമാഃ। തഥാ കാഞ്ചനഭൂമീശ്ച വിചരന് ദദൃശേ കപിഃ
അവിടെ കുരങ്ങൻ മനോഹരമായ രത്നഭൂമികളും വെള്ളിഭൂമികളും പൊന്നിന്റെ നിലങ്ങളും കാണുകയും അവിടവിടെയായി സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്തു.
വാപീശ്ച വിവിധാകാരാഃ പൂര്ണാഃ പരമവാരിണാ। മഹാര്ഹൈര്മണിസോപാനൈരുപപന്നാസ്തതസ്തതഃ
വിവിധ ആകൃതിയിലുള്ള, ഉത്തമജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ, വിലയേറിയ രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച വലിയ പടികൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കുളങ്ങൾ അവിടവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
മുക്താപ്രവാലസികതാഃ സ്ഫാടികാന്തരകുട്ടിമാഃ। കാഞ്ചനൈസ്തരുഭിശ്ചിത്രൈസ്തീരജൈരുപശോഭിതാഃ
മുത്തും പവഴയും നിറഞ്ഞ മണൽ, സ്ഫടികം കൊണ്ടുള്ള അടിത്തറ, മനോഹരമായ പൊൻമരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച തീരങ്ങൾ അവയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബുദ്ധപദ്മോത്പലവനാശ്ചക്രവാകോപശോഭിതാഃ। നത്യൂഹരുതസംഘുഷ്ടാ ഹംസസാരസനാദിതാഃ
പുഷ്പിച്ച താമരകളും നീലവജ്രങ്ങളുമായി, ചക്രവാകപക്ഷികൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ജലപക്ഷികളുടെ ശബ്ദം നിറഞ്ഞ, ഹംസകളും സാരസങ്ങളും മുഴങ്ങുന്ന കുളങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.