ഇഹൈവ നിയതാഹാരോ വത്സ്യാമി നിയതേന്ദ്രിയഃ। ന മത്കൃതേ വിനശ്യേയുഃ സര്വേ തേ നരവാനരാഃ
ഇവിടെ തന്നെ, ഭക്ഷണവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ച് ഞാൻ താമസിക്കും; എന്റെ കാരണം ആ മനുഷ്യരും വാനരന്മാരും നശിക്കരുത്.
അശോകവനികാ ചാപി മഹതീയം മഹാദ്രുമാ। ഇമാമധിഗമിഷ്യാമി നഹീയം വിചിതാ മയാ
ഈ വലിയ അശോകവനം, വലിയ വൃക്ഷങ്ങളോടുകൂടിയതായിതിനെ ഞാൻ അന്വേഷിക്കണം, കാരണം ഇതുവരെ ഞാൻ ഇതിൽ തിരയാനില്ല.
വസൂന് രുദ്രാംസ്തഥാഽഽദിത്യാനശ്വിനൌ മരുതോഽപി ച। നമസ്കൃത്വാ ഗമിഷ്യാമി രക്ഷസാം ശോകവര്ധനഃ
വസുക്കൾക്കും രുദ്രന്മാർക്കും ആദിത്യന്മാർക്കും അശ്വിനീദേവന്മാർക്കും മരുതുകൾക്കും വന്ദനം ചെയ്ത്, ഞാൻ ഈ ദാനവരുടെ ദുഃഖം കൂട്ടാൻ പോകുന്നു.
ജിത്വാ തു രാക്ഷസാന് ദേവീമിക്ഷ്വാകുകുലനന്ദിനീമ്। സമ്പ്രദാസ്യാമി രാമായ സിദ്ധീമിവ തപസ്വിനേ
രാക്ഷസന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ആഭരണമായ ദേവിയെ രാമനോടു തിരിച്ചു നൽകും, യഥാ തപസ്സുകാരന് സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നതുപോലെ.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ ചിന്താവിഗ്രഥിതേന്ദ്രിയഃ। ഉദതിഷ്ഠന് മഹാബാഹുര്ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ
അൽപ്പസമയത്തേക്ക് ധ്യാനിച്ച്, ചിന്തയുടെ ഭാരത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മോചിതനായ മഹാബാഹുവായ ഹനുമാൻ, വായുപുത്രൻ, എഴുന്നേറ്റു.
നമോഽസ്തു രാമായ സലക്ഷ്മണായ ദേവ്യൈ ച തസ്യൈ ജനകാത്മജായൈ। നമോഽസ്തു രുദ്രേന്ദ്രയമാനിലേഭ്യോ നമോഽസ്തു ചന്ദ്രാഗ്നിമരുദ്ഗണേഭ്യഃ
രാമനും ലക്ഷ്മണനുമൊപ്പമുള്ള രാമനുമേയും, ജനകപുത്രിയായ ദേവിയേയും വന്ദനം ചെയ്യുന്നു; രുദ്രനും ഇന്ദ്രനും യമനും വായുവിനും, ചന്ദ്രനും അഗ്നിയും മരുത്ഗണങ്ങൾക്കും വന്ദനം.
സ തേഭ്യസ്തു നമസ്കൃത്വാ സുഗ്രീവായ ച മാരുതിഃ। ദിശഃ സര്വാഃ സമാലോക്യ സോഽശോകവനികാം പ്രതി
അവർക്കും സുഗ്രീവനും വന്ദനം ചെയ്ത ശേഷം, വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും നോക്കി അശോകവനത്തേക്കു ശ്രദ്ധിച്ചു.
സ ഗത്വാ മനസാ പൂര്വമശോകവനികാം ശുഭാമ്। ഉത്തരം ചിന്തയാമാസ വാനരോ മാരുതാത്മജഃ
മനസ്സിൽ ആദ്യം ആ ശുഭമായ അശോകവനത്തിലേക്ക് പോയി, വായുപുത്രനായ വാനരൻ ഇനി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
ധ്രുവം തു രക്ഷോബഹുലാ ഭവിഷ്യതി വനാകുലാ। അശോകവനികാ പുണ്യാ സര്വസംസ്കാരസംസ്കൃതാ
നിശ്ചയമായും ഈ പുണ്യമായ അശോകവനം, എല്ലാതരത്തിലും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്, അനേകം ദാനവന്മാരാൽ നിറഞ്ഞതും, മരങ്ങളാൽ കവിഞ്ഞതുമാണ്.
രക്ഷിണശ്ചാത്ര വിഹിതാ നൂനം രക്ഷന്തി പാദപാന്। ഭഗവാനപി വിശ്വാത്മാ നാതിക്ഷോഭം പ്രവായതി
ഇവിടെ മരങ്ങളെ കാക്കാൻ കാവൽക്കാരെ തീർച്ചയായും നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്; ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവായ മഹാനായ ഭഗവാനും ഇവിടെയൊരു കാറ്റ് പോലും അതിക്രമിച്ച് വീശാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല.
സംക്ഷിപ്തോഽയം മയാഽഽത്മാ ച രാമാര്ഥേ രാവണസ്യ ച। സിദ്ധിം ദിശന്തു മേ സര്വേ ദേവാഃ സര്ഷിഗണാസ്ത്വിഹ
രാമന്റെ കാരണത്താലും രാവണന്റെ ഭീഷണിയാലും ഞാൻ എന്റെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും എല്ലാ ഋഷികളും ഇവിടെ എനിക്ക് വിജയം നൽകട്ടെ.
ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂര്ഭഗവാന് ദേവാശ്ചൈവ തപസ്വിനഃ। സിദ്ധിമഗ്നിശ്ച വായുശ്ച പുരുഹൂതശ്ച വജ്രഭൃത്
സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവും, ഭഗവാനും, ദേവന്മാരും, തപസ്വികളും, അഗ്നിയും വായുവും, പുരുഹൂതനും വജ്രധാരിയും എനിക്ക് വിജയം നൽകണമേ.
വരുണഃ പാശഹസ്തശ്ച സോമാദിത്യൌ തഥൈവ ച। അശ്വിനൌ ച മഹാത്മാനൌ മരുതഃ സര്വ ഏവ ച
വരുണൻ, കൈയിൽ പാശം പിടിച്ചവൻ, സോമനും ആദിത്യന്മാരും, മഹാത്മാക്കളായ അശ്വിനികളും, എല്ലാ മരുതുകളും എന്നെ വിജയിപ്പിക്കട്ടെ.
സിദ്ധിം സര്വാണി ഭൂതാനി ഭൂതാനാം ചൈവ യഃ പ്രഭുഃ। ദാസ്യന്തി മമ യേ ചാന്യേഽപ്യദൃഷ്ടാഃ പഥി ഗോചരാഃ
എല്ലാ ജീവികളും, ജീവികളുടെ അധിപനും, വഴിയിൽ കാണപ്പെടാതെ സഞ്ചരിക്കുന്ന മറ്റുള്ളവരും എന്നെ വിജയിപ്പിക്കട്ടെ.
തദുന്നസം പാണ്ഡുരദന്തമവ്രണം ശുചിസ്മിതം പദ്മപലാശലോചനമ്। ദ്രക്ഷ്യേ തദാര്യാവദനം കദാ ന്വഹം പ്രസന്നതാരാധിപതുല്യവര്ചസമ്
ഉയർന്ന, വെളുത്ത പല്ലുകളും മായമില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയും താമരയിലപോലുള്ള കണ്ണുകളും ഉജ്ജ്വലമായ ചന്ദ്രനുപോലുള്ള ആ മഹാന്റെ മുഖം ഞാൻ എപ്പോഴാണ് കാണുക?
ക്ഷുദ്രേണ ഹീനേന നൃശംസമൂര്തിനാ സുദാരുണാലംകൃതവേഷധാരിണാ। ബലാഭിഭൂതാ ഹ്യബലാ തപസ്വിനീ കഥം നു മേ ദൃഷ്ടിപഥേഽദ്യ സാ ഭവേത്
നിസ്സഹായയായ ആ തപസ്വിനിയെ, ക്രൂരനും ദയയില്ലാത്തവനും ഭയങ്കരമായ അലങ്കാരങ്ങളോടെ വേഷം ധരിച്ചവനും പിടിച്ചുപറ്റിയപ്പോൾ, ഇന്ന് എന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ അവൾ എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും?
thumb|ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ്വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ പതിനാലാം സര്ഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ മനസാ ചാധിഗമ്യ താമ്। അവപ്ലുതോ മഹാതേജാഃ പ്രാകാരം തസ്യ വേശ്മനഃ
അവൾയെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ഒരു നിമിഷം ധ്യാനിച്ച്, മഹാശക്തനായ ആ വാനരൻ ആ ഭവനത്തിന്റെ മതിൽ ചാടിക്കടന്നു.
സ തു സംഹൃഷ്ടസര്വാംഗഃ പ്രാകാരസ്ഥോ മഹാകപിഃ। പുഷ്പിതാഗ്രാന് വസന്താദൌ ദദര്ശ വിവിധാന് ദ്രുമാന്
മതിലിന്മേൽ നിന്ന മഹാകപി, ശരീരമാകെ സന്തോഷത്തിൽ വിറയച്ച്, വസന്തകാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച色色മായ മരങ്ങൾ കണ്ടു.
സാലാനശോകാന് ഭവ്യാംശ്ച ചമ്പകാംശ്ച സുപുഷ്പിതാന്। ഉദ്ദാലകാന് നാഗവൃക്ഷാംശ്ചൂതാന് കപിമുഖാനപി
അവൻ ഭംഗിയുള്ള അശോകമരങ്ങൾ, പുഷ്പിച്ച കംപകമരങ്ങൾ, ഉദ്ദാലകമരങ്ങൾ, നാഗമരങ്ങൾ, മാവുകൾ, കപിമുഖംപോലെയുള്ള മരങ്ങളും കണ്ടു.
തഥാഽഽമ്രവണസമ്പന്നാഁല്ലതാശതസമന്വിതാന്। ജ്യാമുക്ത ഇവ നാരാചഃ പുപ്ലുവേ വൃക്ഷവാടികാമ്
അങ്ങനെ, അനേകം വള്ളികൾ അലങ്കരിച്ച മാവു തോട്ടങ്ങൾ കടന്ന്, വില്ലിൽ നിന്നു വിടുവിച്ച അമ്പുപോലെ, അവൻ വൃക്ഷവാടിയിൽ ചാടിപ്പോയി.
സ പ്രവിശ്യ വിചിത്രാം താം വിഹഗൈരഭിനാദിതാമ്। രാജതൈഃ കാഞ്ചനൈശ്ചൈവ പാദപൈഃ സര്വതോ വൃതാമ്
അവൻ അത്ഭുതകരമായ ആ തോട്ടത്തിൽ കടന്നു, പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ് ഗാനം പാടുന്ന, ചുറ്റും വെള്ളിയും പൊന്നും നിറഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
വിഹഗൈര്മൃഗസങ്ഘൈശ്ച വിചിത്രാം ചിത്രകാനനാമ്। ഉദിതാദിത്യസംകാശാം ദദര്ശ ഹനുമാന് ബലീ
പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളും മൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ, നിറങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ മനോഹരമായ കാനനം, ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതായും, ബലവാനായ ഹനുമാൻ കണ്ടു.
വൃതാം നാനാവിധൈര്വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പോപഗഫലോപഗൈഃ। കോകിലൈര്ഭൃങ്ഗരാജൈശ്ച മത്തൈര്നിത്യനിഷേവിതാമ്
പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും കായുന്ന色色 വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട, കുയിലുകളും മദംപോലുള്ള കറുത്ത തേനീച്ചകളും എപ്പോഴും വന്നു കൂടുന്ന ഒരു തോട്ടമായിരുന്നു അത്.
പ്രഹൃഷ്ടമനുജാം കാലേ മൃഗപക്ഷിമദാകുലാമ്। മത്തബര്ഹിണസംഘുഷ്ടാം നാനാദ്വിജഗണായുതാമ്
സമയത്തിന് അനുയോജ്യമായി, ആ തോട്ടം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ മനുഷ്യരാലും ഉല്ലാസഭരിതമായ പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും കൊണ്ടും നിറഞ്ഞിരുന്നു. മദംപൊങ്ങി കുരുളികൾ കുരച്ചും, പലവിധം പക്ഷികൾ കൂട്ടമായി ശബ്ദിച്ചും, ആ തോട്ടം മുഴുവനും ഉല്ലാസം നിറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു.
മാര്ഗമാണോ വരാരോഹാം രാജപുത്രീമനിന്ദിതാമ്। സുഖപ്രസുപ്താന് വിഹഗാന് ബോധയാമാസ വാനരഃ
അപരാധമില്ലാത്ത രാജകുമാരിയെ, അതായത് ഉത്തമരൂപമുള്ള സീതയെ, അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ വാനരൻ സുഖമായി ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന പക്ഷികളെ ഉണർത്തി.
ഉത്പതദ്ഭിര്ദ്വിജഗണൈഃ പക്ഷൈര്വാതൈഃ സമാഹതാഃ। അനേകവര്ണാ വിവിധാ മുമുചുഃ പുഷ്പവൃഷ്ടയഃ
പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ പറന്നുയരുമ്പോൾ അവരുടെ ചിറകുകൾ കാറ്റിൽ ചലിച്ചു, അതോടെ പല നിറത്തിലുള്ള വിവിധതരം പുഷ്പങ്ങൾ മഴപോലെ താഴേക്ക് വീണു.
പുഷ്പാവകീര്ണഃ ശുശുഭേ ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ। അശോകവനികാമധ്യേ യഥാ പുഷ്പമയോ ഗിരിഃ
പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട മാരുതപുത്രനായ ഹനുമാൻ അശോകവനത്തിന്റെ നടുവിൽ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു മലപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
ദിശഃ സര്വാഭിധാവന്തം വൃക്ഷഖണ്ഡഗതം കപിമ്। ദൃഷ്ട്വാ സര്വാണി ഭൂതാനി വസന്ത ഇതി മേനിരേ
മരച്ചില്ലകളിൽ കയറി എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഓടുന്ന കപിയെ കണ്ടു, അവിടെയുള്ള എല്ലാ ജീവികളും വസന്തകാലം തന്നെ എത്തിയെന്ന് കരുതി.
വൃക്ഷേഭ്യഃ പതിതൈഃ പുഷ്പൈരവകീര്ണാഃ പൃഥഗ്വിധൈഃ। രരാജ വസുധാ തത്ര പ്രമദേവ വിഭൂഷിതാ
മരങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ വിവിധതരം പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട ഭൂമി അവിടെ ഉത്സവത്തിന് അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.