സുജാതമൂലാ സുഭഗാ കീര്തിമാലാ യശസ്വിനീ। പ്രഭഗ്നാ ചിരരാത്രായ മമ സീതാമപശ്യതഃ
നല്ല വേരുകളുള്ള, ഭാഗ്യവതിയായ, കീര്ത്തിയും മഹത്വവും അലങ്കാരമായ സീതയെ ഞാൻ ഇത്രയും കാലം കാണാതെ ഇരിക്കും.
താപസോ വാ ഭവിഷ്യാമി നിയതോ വൃക്ഷമൂലികഃ। നേതഃ പ്രതിഗമിഷ്യാമി താമദൃഷ്ട്വാസിതേക്ഷണാമ്
ഞാൻ ഇനി വൃക്ഷങ്ങളുടെ വേരുകളും പഴങ്ങളും മാത്രം കഴിക്കുന്ന വ്രതസ്ഥനായ ഒരു തപസ്വിയായി മാറും; കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ള സീതയെ കണ്ടില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ തിരിച്ചു പോകില്ല.
യദി തു പ്രതിഗച്ഛാമി സീതാമനധിഗമ്യ താമ്। അംഗദഃ സഹിതഃ സര്വൈര്വാനരൈര്ന ഭവിഷ്യതി
എങ്കിൽ, സീതയെ കണ്ടെത്താതെ ഞാൻ തിരിച്ചു പോയാൽ, അങ്കദനും എല്ലാ വാനരന്മാരും ജീവിച്ചിരിക്കില്ല.
വിനാശേ ബഹവോ ദോഷാ ജീവന് പ്രാപ്നോതി ഭദ്രകമ്। തസ്മാത് പ്രാണാന് ധരിഷ്യാമി ധ്രുവോ ജീവതി സംഗമഃ
നശ്വരതയിൽ അനേകം ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ട്, ജീവിച്ചാൽ നല്ലതും ലഭിക്കും; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ജീവൻ സംരക്ഷിക്കും, കാരണം സാക്ഷാൽസംഗമം ഉറപ്പാണ്.
ഏവം ബഹുവിധം ദുഃഖം മനസാ ധാരയന് ബഹു। നാധ്യഗച്ഛത് തദാ പാരം ശോകസ്യ കപികുഞ്ജരഃ
ഇങ്ങനെ അനേകം ദുഃഖങ്ങൾ മനസ്സിൽ വഹിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹാബലശാലിയായ വാനരൻ തന്റെ ദുഃഖത്തിന് അവസാനം കാണാനായില്ല.
തതോ വിക്രമമാസാദ്യ ധൈര്യവാന് കപികുഞ്ജരഃ। രാവണം വാ വധിഷ്യാമി ദശഗ്രീവം മഹാബലമ്। കാമമസ്തു ഹൃതാ സീതാ പ്രത്യാചീര്ണം ഭവിഷ്യതി
പിന്നീട് ധൈര്യം വീണ്ടെടുത്ത്, ആ സ്ഥിരനിശ്ചയനായ വാനരൻ ചിന്തിച്ചു: 'രാവണനെ, പത്ത് തലകളുള്ള മഹാബലശാലിയെ ഞാൻ സംഹരിക്കും; സീതയെ എങ്കിൽ കൊണ്ടുപോയാലും, അവളെ തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരും.'
അഥവൈനം സമുത്ക്ഷിപ്യ ഉപര്യുപരി സാഗരമ്। രാമായോപഹരിഷ്യാമി പശും പശുപതേരിവ
അല്ലെങ്കിൽ, അവനെ പിടിച്ച് സമുദ്രം കടന്ന് രാമനോടു കൊണ്ടുപോകും, മൃഗത്തെ യജമാനനോടു കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ.
ഇതി ചിന്താസമാപന്നഃ സീതാമനധിഗമ്യ താമ്। ധ്യാനശോകപരീതാത്മാ ചിന്തയാമാസ വാനരഃ
ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ മുഴുകി, സീതയെ കണ്ടെത്താതെ, ധ്യാനവും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ആ വാനരൻ ആലോചിച്ചു.
യാവത് സീതാം ന പശ്യാമി രാമപത്നീം യശസ്വിനീമ്। താവദേതാം പുരീം ലംകാം വിചിനോമി പുനഃ പുനഃ
ഞാൻ സീതയെ, രാമന്റെ പ്രശസ്തയായ ഭാര്യയെ, കാണുന്നത് വരെ ഈ ലങ്കാപുരി വീണ്ടും വീണ്ടും അന്വേഷിക്കും.
സമ്പാതിവചനാച്ചാപി രാമം യദ്യാനയാമ്യഹമ്। അപശ്യന് രാഘവോ ഭാര്യാം നിര്ദഹേത് സര്വവാനരാന്
സമ്പാതിയുടെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് ഞാൻ സീതയെ കാണാതെ രാമനോടു മടങ്ങിയാൽ, രഘുവംശജനായ രാമൻ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും ദഹിപ്പിക്കും.
ഇഹൈവ നിയതാഹാരോ വത്സ്യാമി നിയതേന്ദ്രിയഃ। ന മത്കൃതേ വിനശ്യേയുഃ സര്വേ തേ നരവാനരാഃ
ഇവിടെ തന്നെ, ഭക്ഷണവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ച് ഞാൻ താമസിക്കും; എന്റെ കാരണം ആ മനുഷ്യരും വാനരന്മാരും നശിക്കരുത്.
അശോകവനികാ ചാപി മഹതീയം മഹാദ്രുമാ। ഇമാമധിഗമിഷ്യാമി നഹീയം വിചിതാ മയാ
ഈ വലിയ അശോകവനം, വലിയ വൃക്ഷങ്ങളോടുകൂടിയതായിതിനെ ഞാൻ അന്വേഷിക്കണം, കാരണം ഇതുവരെ ഞാൻ ഇതിൽ തിരയാനില്ല.
വസൂന് രുദ്രാംസ്തഥാഽഽദിത്യാനശ്വിനൌ മരുതോഽപി ച। നമസ്കൃത്വാ ഗമിഷ്യാമി രക്ഷസാം ശോകവര്ധനഃ
വസുക്കൾക്കും രുദ്രന്മാർക്കും ആദിത്യന്മാർക്കും അശ്വിനീദേവന്മാർക്കും മരുതുകൾക്കും വന്ദനം ചെയ്ത്, ഞാൻ ഈ ദാനവരുടെ ദുഃഖം കൂട്ടാൻ പോകുന്നു.
ജിത്വാ തു രാക്ഷസാന് ദേവീമിക്ഷ്വാകുകുലനന്ദിനീമ്। സമ്പ്രദാസ്യാമി രാമായ സിദ്ധീമിവ തപസ്വിനേ
രാക്ഷസന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ആഭരണമായ ദേവിയെ രാമനോടു തിരിച്ചു നൽകും, യഥാ തപസ്സുകാരന് സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നതുപോലെ.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ ചിന്താവിഗ്രഥിതേന്ദ്രിയഃ। ഉദതിഷ്ഠന് മഹാബാഹുര്ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ
അൽപ്പസമയത്തേക്ക് ധ്യാനിച്ച്, ചിന്തയുടെ ഭാരത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മോചിതനായ മഹാബാഹുവായ ഹനുമാൻ, വായുപുത്രൻ, എഴുന്നേറ്റു.
നമോഽസ്തു രാമായ സലക്ഷ്മണായ ദേവ്യൈ ച തസ്യൈ ജനകാത്മജായൈ। നമോഽസ്തു രുദ്രേന്ദ്രയമാനിലേഭ്യോ നമോഽസ്തു ചന്ദ്രാഗ്നിമരുദ്ഗണേഭ്യഃ
രാമനും ലക്ഷ്മണനുമൊപ്പമുള്ള രാമനുമേയും, ജനകപുത്രിയായ ദേവിയേയും വന്ദനം ചെയ്യുന്നു; രുദ്രനും ഇന്ദ്രനും യമനും വായുവിനും, ചന്ദ്രനും അഗ്നിയും മരുത്ഗണങ്ങൾക്കും വന്ദനം.
സ തേഭ്യസ്തു നമസ്കൃത്വാ സുഗ്രീവായ ച മാരുതിഃ। ദിശഃ സര്വാഃ സമാലോക്യ സോഽശോകവനികാം പ്രതി
അവർക്കും സുഗ്രീവനും വന്ദനം ചെയ്ത ശേഷം, വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും നോക്കി അശോകവനത്തേക്കു ശ്രദ്ധിച്ചു.
സ ഗത്വാ മനസാ പൂര്വമശോകവനികാം ശുഭാമ്। ഉത്തരം ചിന്തയാമാസ വാനരോ മാരുതാത്മജഃ
മനസ്സിൽ ആദ്യം ആ ശുഭമായ അശോകവനത്തിലേക്ക് പോയി, വായുപുത്രനായ വാനരൻ ഇനി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു.
ധ്രുവം തു രക്ഷോബഹുലാ ഭവിഷ്യതി വനാകുലാ। അശോകവനികാ പുണ്യാ സര്വസംസ്കാരസംസ്കൃതാ
നിശ്ചയമായും ഈ പുണ്യമായ അശോകവനം, എല്ലാതരത്തിലും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്, അനേകം ദാനവന്മാരാൽ നിറഞ്ഞതും, മരങ്ങളാൽ കവിഞ്ഞതുമാണ്.
രക്ഷിണശ്ചാത്ര വിഹിതാ നൂനം രക്ഷന്തി പാദപാന്। ഭഗവാനപി വിശ്വാത്മാ നാതിക്ഷോഭം പ്രവായതി
ഇവിടെ മരങ്ങളെ കാക്കാൻ കാവൽക്കാരെ തീർച്ചയായും നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്; ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവായ മഹാനായ ഭഗവാനും ഇവിടെയൊരു കാറ്റ് പോലും അതിക്രമിച്ച് വീശാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല.
സംക്ഷിപ്തോഽയം മയാഽഽത്മാ ച രാമാര്ഥേ രാവണസ്യ ച। സിദ്ധിം ദിശന്തു മേ സര്വേ ദേവാഃ സര്ഷിഗണാസ്ത്വിഹ
രാമന്റെ കാരണത്താലും രാവണന്റെ ഭീഷണിയാലും ഞാൻ എന്റെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും എല്ലാ ഋഷികളും ഇവിടെ എനിക്ക് വിജയം നൽകട്ടെ.
ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂര്ഭഗവാന് ദേവാശ്ചൈവ തപസ്വിനഃ। സിദ്ധിമഗ്നിശ്ച വായുശ്ച പുരുഹൂതശ്ച വജ്രഭൃത്
സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവും, ഭഗവാനും, ദേവന്മാരും, തപസ്വികളും, അഗ്നിയും വായുവും, പുരുഹൂതനും വജ്രധാരിയും എനിക്ക് വിജയം നൽകണമേ.
വരുണഃ പാശഹസ്തശ്ച സോമാദിത്യൌ തഥൈവ ച। അശ്വിനൌ ച മഹാത്മാനൌ മരുതഃ സര്വ ഏവ ച
വരുണൻ, കൈയിൽ പാശം പിടിച്ചവൻ, സോമനും ആദിത്യന്മാരും, മഹാത്മാക്കളായ അശ്വിനികളും, എല്ലാ മരുതുകളും എന്നെ വിജയിപ്പിക്കട്ടെ.
സിദ്ധിം സര്വാണി ഭൂതാനി ഭൂതാനാം ചൈവ യഃ പ്രഭുഃ। ദാസ്യന്തി മമ യേ ചാന്യേഽപ്യദൃഷ്ടാഃ പഥി ഗോചരാഃ
എല്ലാ ജീവികളും, ജീവികളുടെ അധിപനും, വഴിയിൽ കാണപ്പെടാതെ സഞ്ചരിക്കുന്ന മറ്റുള്ളവരും എന്നെ വിജയിപ്പിക്കട്ടെ.
തദുന്നസം പാണ്ഡുരദന്തമവ്രണം ശുചിസ്മിതം പദ്മപലാശലോചനമ്। ദ്രക്ഷ്യേ തദാര്യാവദനം കദാ ന്വഹം പ്രസന്നതാരാധിപതുല്യവര്ചസമ്
ഉയർന്ന, വെളുത്ത പല്ലുകളും മായമില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയും താമരയിലപോലുള്ള കണ്ണുകളും ഉജ്ജ്വലമായ ചന്ദ്രനുപോലുള്ള ആ മഹാന്റെ മുഖം ഞാൻ എപ്പോഴാണ് കാണുക?
ക്ഷുദ്രേണ ഹീനേന നൃശംസമൂര്തിനാ സുദാരുണാലംകൃതവേഷധാരിണാ। ബലാഭിഭൂതാ ഹ്യബലാ തപസ്വിനീ കഥം നു മേ ദൃഷ്ടിപഥേഽദ്യ സാ ഭവേത്
നിസ്സഹായയായ ആ തപസ്വിനിയെ, ക്രൂരനും ദയയില്ലാത്തവനും ഭയങ്കരമായ അലങ്കാരങ്ങളോടെ വേഷം ധരിച്ചവനും പിടിച്ചുപറ്റിയപ്പോൾ, ഇന്ന് എന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ അവൾ എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും?
thumb|ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ്വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയിലെ പതിനാലാം സര്ഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
സ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ മനസാ ചാധിഗമ്യ താമ്। അവപ്ലുതോ മഹാതേജാഃ പ്രാകാരം തസ്യ വേശ്മനഃ
അവൾയെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ഒരു നിമിഷം ധ്യാനിച്ച്, മഹാശക്തനായ ആ വാനരൻ ആ ഭവനത്തിന്റെ മതിൽ ചാടിക്കടന്നു.
സ തു സംഹൃഷ്ടസര്വാംഗഃ പ്രാകാരസ്ഥോ മഹാകപിഃ। പുഷ്പിതാഗ്രാന് വസന്താദൌ ദദര്ശ വിവിധാന് ദ്രുമാന്
മതിലിന്മേൽ നിന്ന മഹാകപി, ശരീരമാകെ സന്തോഷത്തിൽ വിറയച്ച്, വസന്തകാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച色色മായ മരങ്ങൾ കണ്ടു.
സാലാനശോകാന് ഭവ്യാംശ്ച ചമ്പകാംശ്ച സുപുഷ്പിതാന്। ഉദ്ദാലകാന് നാഗവൃക്ഷാംശ്ചൂതാന് കപിമുഖാനപി
അവൻ ഭംഗിയുള്ള അശോകമരങ്ങൾ, പുഷ്പിച്ച കംപകമരങ്ങൾ, ഉദ്ദാലകമരങ്ങൾ, നാഗമരങ്ങൾ, മാവുകൾ, കപിമുഖംപോലെയുള്ള മരങ്ങളും കണ്ടു.