മത്തപ്രമത്താനി സമാകുലാനി രഥാശ്വഭദ്രാസനസംകുലാനി। വീരശ്രിയാ ചാപി സമാകുലാനി ദദര്ശ ധീമാന് സ കപിഃ കുലാനി
മദംപിടിച്ചും അശാന്തമായും, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, മനോഹരമായ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ എന്നിവ നിറഞ്ഞും, വീരതയുടെ മഹിമ നിറഞ്ഞും, ആ കുരങ്ങൻ അവിടെ വംശങ്ങളെ കണ്ടു.
പരസ്പരം ചാധികമാക്ഷിപന്തി ഭുജാംശ്ച പീനാനധിവിക്ഷിപന്തി। മത്തപ്രലാപാനധിവിക്ഷിപന്തി മത്താനി ചാന്യോന്യമധിക്ഷിപന്തി
അവർ പരസ്പരം അധികമായി പരിഭവിച്ചു, കട്ടിയുള്ള കൈകൾ ഉയർത്തി വീശി, മദംപിടിച്ചവരുടെ അർത്ഥമില്ലാത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, മദംപിടിച്ച് ഒരുമനസ്സായി പരസ്പരം അപമാനിച്ചു.
രക്ഷാംസി വക്ഷാംസി ച വിക്ഷിപന്തി ഗാത്രാണി കാന്താസു ച വിക്ഷിപന്തി। രൂപാണി ചിത്രാണി ച വിക്ഷിപന്തി ദൃഢാനി ചാപാനി ച വിക്ഷിപന്തി
രാക്ഷസന്മാർ അവരുടെ നെഞ്ചുകൾ വീശി, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ മേൽ അവരവരുടെ അവയവങ്ങൾ ഇട്ടുവീശി, വിവിധ രൂപങ്ങൾ കാണിച്ചു, ശക്തമായ വില്ലുകൾ ഉയർത്തി വീശി.
ദദര്ശ കാന്താശ്ച സമാലഭന്ത്യ- സ്തഥാപരാസ്തത്ര പുനഃ സ്വപന്ത്യഃ। സുരൂപവക്ത്രാശ്ച തഥാ ഹസന്ത്യഃ ക്രുദ്ധാഃ പരാശ്ചാപി വിനിഃശ്വസന്ത്യഃ
അവൻ കണ്ടത്, ചില പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ ചേർന്നു കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നത്, മറ്റുചിലർ അവിടെ തന്നെ ഉറങ്ങുന്നത്; മനോഹരമായ മുഖമുള്ളവർ ചിരിക്കുന്നത്, കോപംകൊണ്ട മറ്റുചിലർ ആഴമായി ശ്വാസം വിടുന്നത്.
മഹാഗജൈശ്ചാപി തഥാ നദദ്ഭിഃ സുപൂജിതൈശ്ചാപി തഥാ സുസദ്ഭിഃ। രരാജ വീരൈശ്ച വിനിഃശ്വസദ്ഭി- ര്ഹ്രദാ ഭുജംഗൈരിവ നിഃശ്വസദ്ഭിഃ
വലിയ ആനകൾ കൂവുന്നതും, നല്ലപോലെ ആദരിക്കപ്പെട്ടും സുഖകരമായി ഇരുന്നവരും, വീരന്മാർ ആഴമായി ശ്വാസം വിടുന്നതും, അങ്ങനെ ആ നഗരം പുഴുക്കളാൽ ശ്വാസം വിടുന്ന തടാകങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
ബുദ്ധിപ്രധാനാന് രുചിരാഭിധാനാന് സംശ്രദ്ദധാനാഞ്ജഗതഃ പ്രധാനാന്। നാനാവിധാനാന് രുചിരാഭിധാനാന് ദദര്ശ തസ്യാം പുരി യാതുധാനാന്
അവിടെ ആ നഗരത്തിൽ, ബുദ്ധിയിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള, മനോഹരമായ പേരുള്ള, വിശ്വാസത്തോടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന, ലോകത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന, വിവിധതരത്തിലുള്ള, മനോഹരമായ പേരുള്ള യാതുദാനന്മാരെ അവൻ കണ്ടു.
നനന്ദ ദൃഷ്ട്വാ സ ച താന് സുരൂപാന് നാനാഗുണാനാത്മഗുണാനുരൂപാന്। വിദ്യോതമാനാന് സ ച താന് സുരൂപാന് ദദര്ശ കാംശ്ചിച്ച പുനര്വിരൂപാന്
അവിടെ മനോഹരരായി, തങ്ങളുടേതായ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞും പ്രകാശം നിറഞ്ഞും നിന്നവരെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ സന്തോഷിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ, അവിടെ ചിലരെയെങ്കിലും വിരൂപരായി അവൻ കണ്ടു.
തതോ വരാര്ഹാഃ സുവിശുദ്ധഭാവാ- സ്തേഷാം സ്ത്രിയസ്തത്ര മഹാനുഭാവാഃ। പ്രിയേഷു പാനേഷു ച സക്തഭാവാ ദദര്ശ താരാ ഇവ സുസ്വഭാവാഃ
അവിടെ ഉന്നത ബഹുമാനത്തിന് അർഹമായ, മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള, മഹത്തായ സ്വഭാവമുള്ള, പ്രിയപാനങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുള്ള, സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നക്ഷത്രങ്ങളെ പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെയും അവൻ കണ്ടു.
സ്ത്രിയോ ജ്വലന്തീസ്ത്രപയോപഗൂഢാ നിശീഥകാലേ രമണോപഗൂഢാഃ। ദദര്ശ കാശ്ചിത് പ്രമദോപഗൂഢാ യഥാ വിഹംഗാ വിഹഗോപഗൂഢാഃ
അവിടെ ചില സ്ത്രീകൾ, അർദ്ധരാത്രിയിൽ പ്രിയപതികളാൽ അണിയിച്ചിരിക്കുന്നു; ചിലർ സഖികളാൽ ചേർന്നു ഇരിക്കുന്നു; പക്ഷികൾക്ക് മറ്റൊരു പക്ഷിയാൽ ചേർന്നു ഇരിക്കുന്നതുപോലെ അവരും ചേർന്നു ഇരിക്കുന്നു.
അന്യാഃ പുനര്ഹര്മ്യതലോപവിഷ്ടാ- സ്തത്ര പ്രിയാങ്കേഷു സുഖോപവിഷ്ടാഃ। ഭര്തുഃ പരാ ധര്മപരാ നിവിഷ്ടാ ദദര്ശ ധീമാന് മദനോപവിഷ്ടാഃ
മറ്റുചിലർ മുകളിലത്തെ മാളികകളിൽ ഇരുന്നു, പ്രിയരുടെ മടിയിൽ സുഖമായി വിശ്രമിച്ചു, ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയിലും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരുമായിരുന്നു; ചിലർ മോഹത്തിൽ മുഴുകിയവരായി ധീരനായ അവൻ കണ്ടു.
അപ്രാവൃതാഃ കാഞ്ചനരാജിവര്ണാഃ കാശ്ചിത്പരാര്ഘ്യാസ്തപനീയവര്ണാഃ। പുനശ്ച കാശ്ചിച്ഛശലക്ഷ്മവര്ണാഃ കാന്തപ്രഹീണാ രുചിരാങ്ഗവര്ണാഃ
ചിലർ വസ്ത്രം ധരിക്കാതെ സ്വർണ്ണത്തോടു സമാനമായ നിറത്തിൽ തിളങ്ങി; ചിലർ അത്യന്തം വിലയേറിയ ശുദ്ധസ്വർണ്ണനിറത്തിൽ; വീണ്ടും ചിലർ ചന്ദ്രപ്രഭയിലുപമമായ നിറത്തിൽ, പ്രിയരിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞതുകൊണ്ട് ഭംഗി കുറവായിട്ടും, അവളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ മനോഹരമായിരുന്നു.
തതഃ പ്രിയാന് പ്രാപ്യ മനോഽഭിരാമാന് സുപ്രീതിയുക്താഃ സുമനോഽഭിരാമാഃ। ഗൃഹേഷു ഹൃഷ്ടാഃ പരമാഭിരാമാ ഹരിപ്രവീരഃ സ ദദര്ശ രാമാഃ
അവിടെ പ്രിയരെ പ്രാപിച്ച, മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന, പരമാനന്ദത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന, വീടുകളിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്ന, അത്യന്തം മനോഹരമായ സ്ത്രീകളെ ധൈര്യശാലിയായ കുരങ്ങൻ കണ്ടു.
ചന്ദ്രപ്രകാശാശ്ച ഹി വക്ത്രമാലാ വക്രാഃ സുപക്ഷ്മാശ്ച സുനേത്രമാലാഃ। വിഭൂഷണാനാം ച ദദര്ശ മാലാഃ ശതഹ്രദാനാമിവ ചാരുമാലാഃ
ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ള മുഖങ്ങളെയും, വളഞ്ഞ മനോഹരമായ പാളികളും കണ്ണുകളുമുള്ളവരെയും, അലങ്കാരങ്ങളുടെ മനോഹരമായ മാലകളും, നൂറു കുളങ്ങളിലെ താമരമാലകളെ പോലെ ആകർഷകമായവയെയും അവൻ കണ്ടു.
ന ത്വേവ സീതാം പരമാഭിജാതാം പഥി സ്ഥിതേ രാജകുലേ പ്രജാതാമ്। ലതാം പ്രഫുല്ലാമിവ സാധുജാതാം ദദര്ശ തന്വീം മനസാഭിജാതാമ്
എങ്കിലും, രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ച, ഉന്നതമായ മനസ്സുള്ള, പാതയിൽ നില്ക്കുന്ന, പുഷ്പിച്ച വള്ളിയെ പോലെ സുന്ദരിയായ സീതയെ അവൻ കണ്ടില്ല.
സനാതനേ വര്ത്മനി സംനിവിഷ്ടാം രാമേക്ഷണീം താം മദനാഭിവിഷ്ടാമ്। ഭര്തുര്മനഃ ശ്രീമദനുപ്രവിഷ്ടാം സ്ത്രീഭ്യഃ പരാഭ്യശ്ച സദാ വിശിഷ്ടാമ്
പൗരാണികമായ സത്യപഥത്തിൽ ഉറച്ച, മാൻകണ്ണുള്ള, മോഹത്തിൽ ആകൃതമായ, ഭർത്താവിന്റെ മഹത്വമുള്ള മനസ്സിൽ ലയിച്ച, എല്ലาสต്രീകളിലും ഉന്നതയായ അവളെ അവൻ കണ്ടു.
ഉഷ്ണാര്ദിതാം സാനുസൃതാസ്രകണ്ഠീം പുരാ വരാര്ഹോത്തമനിഷ്കകണ്ഠീമ്। സുജാതപക്ഷ്മാമഭിരക്തകണ്ഠീം വനേ പ്രനൃത്താമിവ നീലകണ്ഠീമ്
ചൂടിൽ പീഡിതയായി, കണ്ണുനീർ കണികകൾ കഴുത്തിൽ പതിഞ്ഞ്, മുമ്പ് വിലയേറിയ ഉത്തമമാലകൾ അണിഞ്ഞ്, മനോഹരമായ പാളികളും ആഴത്തിലുള്ള നിറമുള്ള കഴുത്തുമുള്ള, കാട്ടിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന നീലക്കഴുത്ത് പക്ഷിയെപ്പോലെ അവൾ തോന്നി.
അവ്യക്തരേഖാമിവ ചന്ദ്രലേഖാം പാംസുപ്രദിഗ്ധാമിവ ഹേമരേഖാമ്। ക്ഷതപ്രരൂഢാമിവ വര്ണരേഖാം വായുപ്രഭുഗ്നാമിവ മേഘരേഖാമ്
അവൾ മങ്ങിയ ചന്ദ്രരേഖയെപ്പോലെയും, പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട പൊൻരേഖയെപ്പോലെയും, മുറിവ് മായിച്ചിട്ടുള്ള പാടിനെപ്പോലെയും, കാറ്റിൽ വളഞ്ഞ മേഘരേഖയെപ്പോലെയും ആയിരുന്നു.
സീതാമപശ്യന്മനുജേശ്വരസ്യ രാമസ്യ പത്നീം വദതാം വരസ്യ। ബഭൂവ ദുഃഖോപഹതശ്ചിരസ്യ പ്ലവംഗമോ മന്ദ ഇവാചിരസ്യ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും വാഗ്മിയും ആയ രാമന്റെ ഭാര്യ സീതയെ കാണാനായില്ലാത്തപ്പോൾ, ആ കുരങ്ങൻ ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകി, കുറച്ചു നേരം വിശ്രമിച്ച ശേഷം മന്ദമായവനെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
thumb|ഷഷ്ഠഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡത്തിലെ ആറാം സർഗം കേൾക്കട്ടെ.
സ നികാമം വിമാനേഷു വിചരന് കാമരൂപധൃക്। വിചചാര കപിര്ലങ്കാം ലാഘവേന സമന്വിതഃ
തനിക്കിഷ്ടമുള്ള രൂപം എടുക്കുകയും, കുരങ്ങൻ അതിവേഗത്തിൽ ലങ്കയിലെ മഹാലയങ്ങളിൽ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിച്ചു.
ആസസാദ ച ലക്ഷ്മീവാന് രാക്ഷസേന്ദ്രനിവേശനമ്। പ്രാകാരേണാര്കവര്ണേന ഭാസ്വരേണാഭിസംവൃതമ്
ഭാഗ്യശാലിയായ അവൻ, സൂര്യന്റെ നിറത്തിലുള്ള പ്രകാശമുള്ള മതിലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ വസതിയിലേക്ക് സമീപിച്ചു.
രക്ഷിതം രാക്ഷസൈര്ഭീമൈഃ സിംഹൈരിവ മഹദ് വനമ്। സമീക്ഷമാണോ ഭവനം ചകാശേ കപികുഞ്ജരഃ
ഭയങ്കരരായ രാക്ഷസന്മാർ കാത്തു നിൽക്കുന്ന, സിംഹങ്ങൾ കാവൽ നിൽക്കുന്ന വലിയ കാടുപോലെ, കുരങ്ങൻ ആ ഭവനത്തെ നോക്കി അതിന്റെ ഭംഗിയിൽ വിസ്മയിച്ചു.
രൂപ്യകോപഹിതൈശ്ചിത്രൈസ്തോരണൈര്ഹേമഭൂഷണൈഃ। വിചിത്രാഭിശ്ച കക്ഷ്യാഭിര്ദ്വാരൈശ്ച രുചിരൈര്വൃതമ്
വിലയേറിയ വെള്ളി അണിഞ്ഞ മനോഹരമായ കവാടങ്ങൾ, പൊന്നാലങ്കാരങ്ങൾ, വിവിധതരം മുറ്റങ്ങളും മനോഹരമായ വാതിലുകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഗജാസ്ഥിതൈര്മഹാമാത്രൈഃ ശൂരൈശ്ച വിഗതശ്രമൈഃ। ഉപസ്ഥിതമസംഹാര്യൈര്ഹയൈഃ സ്യന്ദനയായിഭിഃ
വലിയ ആനകളിൽ കയറിയ മഹാമാത്രന്മാരും, ധൈര്യശാലികളും, ക്ഷീണം ഇല്ലാത്തവരും, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത കുതിരകളും രഥസാരഥികളും അവിടെ ഒരുമിച്ചിരുന്നതായി.
ബഹുരത്നസമാകീര്ണം പരാര്ഘ്യാസനഭൂഷിതമ്। മഹാരഥസമാവാപം മഹാരഥമഹാസനമ്
അനേകം വിലയേറിയ രത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു, അത്യന്തം വിലപിടിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മഹാരഥന്മാരും വലിയ സിംഹാസനങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
ദൃശ്യൈശ്ച പരമോദാരൈസ്തൈസ്തൈശ്ച മൃഗപക്ഷിഭിഃ। വിവിധൈര്ബഹുസാഹസ്രൈഃ പരിപൂര്ണം സമന്തതഃ
അനേകം മനോഹരവും ഉത്തമവുമായ കാഴ്ചകളും, പലവിധമുള്ള അന്യാന്യ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ആയിരക്കണക്കിന് നിറഞ്ഞു എല്ലാ ഭാഗത്തും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു.
വിനീതൈരന്തപാലൈശ്ച രക്ഷോഭിശ്ച സുരക്ഷിതമ്। മുഖ്യാഭിശ്ച വരസ്ത്രീഭിഃ പരിപൂര്ണം സമന്തതഃ
ശാന്തമായ അകത്തളരക്ഷകരും രാക്ഷസന്മാരും കാത്തുസൂക്ഷിച്ചും, പ്രധാനമായ ഉത്തമസ്ത്രികളും എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞു നിന്നതുമായിരുന്നു.
മുദിതപ്രമദാരത്നം രാക്ഷസേന്ദ്രനിവേശനമ്। വരാഭരണസംഹ്രാദൈഃ സമുദ്രസ്വനനിഃസ്വനമ്
ആ രാക്ഷസാധിപന്റെ വസതിയിൽ സന്തോഷത്തോടെ ഉള്ള മനോഹരമായ സ്ത്രീകൾ കൊണ്ടും, വിലയേറിയ ആഭരണങ്ങളുടെ ശബ്ദം സമുദ്രം പോലെ മുഴങ്ങിയും പ്രകാശം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തദ് രാജഗുണസമ്പന്നം മുഖ്യൈശ്ച വരചന്ദനൈഃ। മഹാജനസമാകീര്ണം സിംഹൈരിവ മഹദ് വനമ്
രാജസമൃദ്ധിയാൽ സമ്പന്നവും, ഉത്തമചന്ദനത്തിന്റെ സുഗന്ധം പരക്കുന്നതും, മഹത്തായ ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്ന ആ രാജമന്ദിരം, സിംഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വലിയ കാടുപോലെയായിരുന്നു.
ഭേരീമൃദങ്ഗാഭിരുതം ശങ്ഖഘോഷവിനാദിതമ്। നിത്യാര്ചിതം പര്വസുതം പൂജിതം രാക്ഷസൈഃ സദാ
പെരിയയും മൃദംഗവും മുഴങ്ങിയും, ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദം മുഴങ്ങിയും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ പൂജിക്കപ്പെടുകയും, രാക്ഷസന്മാർ എപ്പോഴും ആദരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.