വിരൂപാന് ബഹുരൂപാംശ്ച സുരൂപാംശ്ച സുവര്ചസഃ। ധ്വജിനഃ പതാകിനശ്ചൈവ ദദര്ശ വിവിധായുധാന്
വികലരൂപികളെയും, അനേകരൂപികളെയും, സുന്ദരരെയും, തേജസ്സുള്ളവരെയും, കൊടിയും പതാകയും കൈവശമുള്ളവരെയും, വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരെയും അവൻ കണ്ടു.
ശക്തിവൃക്ഷായുധാംശ്ചൈവ പട്ടിശാശനിധാരിണഃ। ക്ഷേപണീപാശഹസ്താംശ്ച ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ
ശക്തിയും മരങ്ങളും ആയുധമാക്കിയവരെയും, വാൾ, അശനിയും കൈവശമുള്ളവരെയും, കല്ലെറിയാനുള്ള ഉപകരണങ്ങളും കയറ്റുമാലും കൈവശമുള്ളവരെയും ആ മഹാകപി കണ്ടു.
സ്രഗ്വിണസ്ത്വനുലിപ്താംശ്ച വരാഭരണഭൂഷിതാന്। നാനാവേഷസമായുക്താന് യഥാസ്വൈരചരാന് ബഹൂന്
പുഷ്പമാലകളും, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും, മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചവരെയും, വിവിധ വേഷങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെയും അവൻ കണ്ടു.
തീക്ഷ്ണശൂലധരാംശ്ചൈവ വജ്രിണശ്ച മഹാബലാന്। ശതസാഹസ്രമവ്യഗ്രമാരക്ഷം മധ്യമം കപിഃ
കൂരായ ശൂലവും ശക്തമായ അശനിയും കൈവശമുള്ളവരെയും, ലക്ഷക്കണക്കിന് ജാഗ്രതയോടെ കാവൽ നില്ക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരെയും ആ മധ്യസ്ഥ കപി കണ്ടു.
രക്ഷോഽധിപതിനിര്ദിഷ്ടം ദദര്ശാന്തഃപുരാഗ്രതഃ। സ തദാ തദ് ഗൃഹം ദൃഷ്ട്വാ മഹാഹാടകതോരണമ്
രാക്ഷസാധിപൻ നിർദേശിച്ച അന്തഃപുരത്തിനു മുന്നിൽ വലിയ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള തൊരണയോടെ അലയുന്ന ആ ഭവനം അവൻ കണ്ടു.
രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ വിഖ്യാതമദ്രിമൂര്ധ്നി പ്രതിഷ്ഠിതമ്। പുണ്ഡരീകാവതംസാഭിഃ പരിഖാഭിഃ സമാവൃതമ്
പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിലായി സ്ഥാപിച്ച, കമലമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച കുഴികൾ ചുറ്റിയ, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ പ്രശസ്തമായ ആ ഭവനം അവൻ കണ്ടു.
പ്രാകാരാവൃതമത്യന്തം ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ। ത്രിവിഷ്ടപനിഭം ദിവ്യം ദിവ്യനാദവിനാദിതമ്
പൂർണ്ണമായും മതിലുകൾ ചുറ്റിയ, ദിവ്യമായ രൂപം ഉള്ളതും, ദേവഗാനങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നതും, ദേവലോകത്തെപ്പോലെയുള്ളതുമായ ആ ഭവനം മഹാകപി കണ്ടു.
വാജിഹ്രേഷിതസംഘുഷ്ടം നാദിതം ഭൂഷണൈസ്തഥാ। രഥൈര്യാനൈര്വിമാനൈശ്ച തഥാ ഹയഗജൈഃ ശുഭൈഃ
കുതിരകളുടെ കുരൽ, ആഭരണങ്ങളുടെ ശബ്ദം, മനോഹരമായ രഥങ്ങൾ, വാഹനങ്ങൾ, ആകാശവിമാനങ്ങൾ, ഉത്തമമായ കുതിരകളും ആനകളും നിറഞ്ഞത് അവിടെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
വാരണൈശ്ച ചതുര്ദന്തൈഃ ശ്വേതാഭ്രനിചയോപമൈഃ। ഭൂഷിതൈ രുചിരദ്വാരം മത്തൈശ്ച മൃഗപക്ഷിഭിഃ
നാലു ദന്തമുള്ള വലിയ ആനകൾ, വെള്ളയുള്ള മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെ, മനോഹരമായ വാതിലുകളിൽ അലങ്കരിച്ച് നിർത്തിയിരിക്കുന്നു. കൂടെ, മദംപിടിച്ച മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രക്ഷിതം സുമഹാവീര്യൈര്യാതുധാനൈഃ സഹസ്രശഃ। രാക്ഷസാധിപതേര്ഗുപ്തമാവിവേശ ഗൃഹം കപിഃ
വളരെ ശക്തിയുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് രാക്ഷസന്മാർ കാവലിരുന്നത്, രാക്ഷസാധിപൻ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നത്, അങ്ങനെ കുരങ്ങൻ ആ ഭവനത്തിനുള്ളിൽ കടന്നു.
സ ഹേമജാമ്ബൂനദചക്രവാലം മഹാര്ഹമുക്താമണി ഭൂഷിതാന്തമ്। പരാര്ഘ്യകാലാഗുരുചന്ദനാര്ഹം സ രാവണാന്തഃപുരമാവിവേശ
പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട, വിലയേറിയ മുത്തുകളും മണികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, ഉത്തമമായ അഗരു ചന്ദനങ്ങളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ രാവണന്റെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു.
thumb|പഞ്ചമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ പഞ്ചമഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയുടെ അഞ്ചാം സര്ഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
തതഃ സ മധ്യംഗതമംശുമന്തം ജ്യോത്സ്നാവിതാനം മുഹുരുദ്വമന്തമ്। ദദര്ശ ധീമാന് ഭുവി ഭാനുമന്തം ഗോഷ്ഠേ വൃഷം മത്തമിവ ഭ്രമന്തമ്
അപ്പോൾ ആ ധീരനായവൻ ആകാശത്തിൽ പ്രകാശം പകർന്നു, വെള്ളിച്ചിരണം പരത്തുന്ന, വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയർന്ന് അസ്തമിക്കുന്ന, പശുവിടയിൽ ചുറ്റി നടക്കുന്ന മദംപിടിച്ച കാളയെപ്പോലെ, ചന്ദ്രനെ കണ്ടു.
ലോകസ്യ പാപാനി വിനാശയന്തം മഹോദധിം ചാപി സമേധയന്തമ്। ഭൂതാനി സര്വാണി വിരാജയന്തം ദദര്ശ ശീതാംശുമഥാഭിയാന്തമ്
ലോകത്തിലെ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന, മഹാസമുദ്രത്തെ ഉണർത്തുന്ന, എല്ലാ ജീവികളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന, ശീതള കിരണമുള്ള ചന്ദ്രനെ അവൻ സമീപിക്കുമ്പോൾ കണ്ടു.
യാ ഭാതി ലക്ഷ്മീര്ഭുവി മന്ദരസ്ഥാ യഥാ പ്രദോഷേഷു ച സാഗരസ്ഥാ। തഥൈവ തോയേഷു ച പുഷ്കരസ്ഥാ രരാജ സാ ചാരുനിശാകരസ്ഥാ
ഭൂമിയിൽ മന്ദരപർവ്വതത്തിൽ ലക്ഷ്മി എങ്ങനെ ഭാസുരയാകുന്നു, സന്ധ്യാസമയത്ത് സമുദ്രത്തിൽ എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, വെള്ളത്തിൽ താമരയിൽ എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനോടൊപ്പം അവൾ മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
ഹംസോ യഥാ രാജതപഞ്ജരസ്ഥഃ സിംഹോ യഥാ മന്ദരകന്ദരസ്ഥഃ। വീരോ യഥാ ഗര്വിതകുഞ്ജരസ്ഥ- ശ്ചന്ദ്രോഽപി ബഭ്രാജ തഥാമ്ബരസ്ഥഃ
വെള്ളി പഞ്ചരയിൽ ഹംസൻ എങ്ങനെ ഭാസുരനാകുന്നു, മന്ദരഗുഹയിൽ സിംഹം എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, മദംപിടിച്ച ആനയുടെ മേൽ വീരൻ എങ്ങനെ ഭംഗിയായി കാണപ്പെടുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനും പ്രകാശിച്ചു.
വിനഷ്ടശീതാമ്ബുതുഷാരപങ്കോ മഹാഗ്രഹഗ്രാഹവിനഷ്ടപങ്കഃ। പ്രകാശലക്ഷ്മ്യാശ്രയനിര്മലാങ്കോ രരാജ ചന്ദ്രോ ഭഗവാന് ശശാങ്കഃ
തണുത്ത വെള്ളം, മഞ്ഞ്, വലിയ ഗ്രഹങ്ങളുടെ നിഴൽ എന്നിവ ഇല്ലാതായി, പ്രകാശവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ, കളങ്കമില്ലാത്ത ഭാഗ്യശാലിയായ ചന്ദ്രൻ തിളങ്ങി.
ശിലാതലം പ്രാപ്യ യഥാ മൃഗേന്ദ്രോ മഹാരണം പ്രാപ്യ യഥാ ഗജേന്ദ്രഃ। രാജ്യം സമാസാദ്യ യഥാ നരേന്ദ്ര- സ്തഥാ പ്രകാശോ വിരരാജ ചന്ദ്രഃ
ശിലാതലത്തിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ സിംഹം എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, വലിയ കാടിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ ആന എങ്ങനെ ഭംഗിയായി കാണപ്പെടുന്നു, രാജ്യം ലഭിച്ച രാജാവ് എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രൻ പ്രകാശിച്ചു.
പ്രകാശചന്ദ്രോദയനഷ്ടദോഷഃ പ്രവൃദ്ധരക്ഷഃപിശിതാശദോഷഃ। രാമാഭിരാമേരിതചിത്തദോഷഃ സ്വര്ഗപ്രകാശോ ഭഗവാന് പ്രദോഷഃ
സ്വർഗംപോലെ പ്രകാശമുള്ള സന്ധ്യ, ചന്ദ്രോദയത്തിൽ ഇരുട്ട് നീക്കി, വളരുന്ന രാക്ഷസന്മാരെയും മാംസംഭക്ഷകരെയും അകറ്റി, രാമനിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന മനസ്സിനെ ശമിപ്പിച്ചു.
തന്ത്രീസ്വരാഃ കര്ണസുഖാഃ പ്രവൃത്താഃ സ്വപന്തി നാര്യഃ പതിഭിഃ സുവൃത്താഃ। നക്തംചരാശ്ചാപി തഥാ പ്രവൃത്താ വിഹര്തുമത്യദ്ഭുതരൌദ്രവൃത്താഃ
ചങ്ങാതിത്താരങ്ങൾ കാതിന് ഇനിമയുള്ള സംഗീതം പാടുന്നു; നല്ല പെരുമയുള്ള സ്ത്രീകൾ ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം ഉറങ്ങുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, അത്ഭുതകരമായും ഭയങ്കരമായും പെരുമയുള്ള രാത്രി സഞ്ചാരികളും വിനോദത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
മത്തപ്രമത്താനി സമാകുലാനി രഥാശ്വഭദ്രാസനസംകുലാനി। വീരശ്രിയാ ചാപി സമാകുലാനി ദദര്ശ ധീമാന് സ കപിഃ കുലാനി
മദംപിടിച്ചും അശാന്തമായും, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, മനോഹരമായ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ എന്നിവ നിറഞ്ഞും, വീരതയുടെ മഹിമ നിറഞ്ഞും, ആ കുരങ്ങൻ അവിടെ വംശങ്ങളെ കണ്ടു.
പരസ്പരം ചാധികമാക്ഷിപന്തി ഭുജാംശ്ച പീനാനധിവിക്ഷിപന്തി। മത്തപ്രലാപാനധിവിക്ഷിപന്തി മത്താനി ചാന്യോന്യമധിക്ഷിപന്തി
അവർ പരസ്പരം അധികമായി പരിഭവിച്ചു, കട്ടിയുള്ള കൈകൾ ഉയർത്തി വീശി, മദംപിടിച്ചവരുടെ അർത്ഥമില്ലാത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, മദംപിടിച്ച് ഒരുമനസ്സായി പരസ്പരം അപമാനിച്ചു.
രക്ഷാംസി വക്ഷാംസി ച വിക്ഷിപന്തി ഗാത്രാണി കാന്താസു ച വിക്ഷിപന്തി। രൂപാണി ചിത്രാണി ച വിക്ഷിപന്തി ദൃഢാനി ചാപാനി ച വിക്ഷിപന്തി
രാക്ഷസന്മാർ അവരുടെ നെഞ്ചുകൾ വീശി, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ മേൽ അവരവരുടെ അവയവങ്ങൾ ഇട്ടുവീശി, വിവിധ രൂപങ്ങൾ കാണിച്ചു, ശക്തമായ വില്ലുകൾ ഉയർത്തി വീശി.
ദദര്ശ കാന്താശ്ച സമാലഭന്ത്യ- സ്തഥാപരാസ്തത്ര പുനഃ സ്വപന്ത്യഃ। സുരൂപവക്ത്രാശ്ച തഥാ ഹസന്ത്യഃ ക്രുദ്ധാഃ പരാശ്ചാപി വിനിഃശ്വസന്ത്യഃ
അവൻ കണ്ടത്, ചില പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ ചേർന്നു കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നത്, മറ്റുചിലർ അവിടെ തന്നെ ഉറങ്ങുന്നത്; മനോഹരമായ മുഖമുള്ളവർ ചിരിക്കുന്നത്, കോപംകൊണ്ട മറ്റുചിലർ ആഴമായി ശ്വാസം വിടുന്നത്.
മഹാഗജൈശ്ചാപി തഥാ നദദ്ഭിഃ സുപൂജിതൈശ്ചാപി തഥാ സുസദ്ഭിഃ। രരാജ വീരൈശ്ച വിനിഃശ്വസദ്ഭി- ര്ഹ്രദാ ഭുജംഗൈരിവ നിഃശ്വസദ്ഭിഃ
വലിയ ആനകൾ കൂവുന്നതും, നല്ലപോലെ ആദരിക്കപ്പെട്ടും സുഖകരമായി ഇരുന്നവരും, വീരന്മാർ ആഴമായി ശ്വാസം വിടുന്നതും, അങ്ങനെ ആ നഗരം പുഴുക്കളാൽ ശ്വാസം വിടുന്ന തടാകങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
ബുദ്ധിപ്രധാനാന് രുചിരാഭിധാനാന് സംശ്രദ്ദധാനാഞ്ജഗതഃ പ്രധാനാന്। നാനാവിധാനാന് രുചിരാഭിധാനാന് ദദര്ശ തസ്യാം പുരി യാതുധാനാന്
അവിടെ ആ നഗരത്തിൽ, ബുദ്ധിയിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള, മനോഹരമായ പേരുള്ള, വിശ്വാസത്തോടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന, ലോകത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന, വിവിധതരത്തിലുള്ള, മനോഹരമായ പേരുള്ള യാതുദാനന്മാരെ അവൻ കണ്ടു.
നനന്ദ ദൃഷ്ട്വാ സ ച താന് സുരൂപാന് നാനാഗുണാനാത്മഗുണാനുരൂപാന്। വിദ്യോതമാനാന് സ ച താന് സുരൂപാന് ദദര്ശ കാംശ്ചിച്ച പുനര്വിരൂപാന്
അവിടെ മനോഹരരായി, തങ്ങളുടേതായ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞും പ്രകാശം നിറഞ്ഞും നിന്നവരെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ സന്തോഷിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ, അവിടെ ചിലരെയെങ്കിലും വിരൂപരായി അവൻ കണ്ടു.
തതോ വരാര്ഹാഃ സുവിശുദ്ധഭാവാ- സ്തേഷാം സ്ത്രിയസ്തത്ര മഹാനുഭാവാഃ। പ്രിയേഷു പാനേഷു ച സക്തഭാവാ ദദര്ശ താരാ ഇവ സുസ്വഭാവാഃ
അവിടെ ഉന്നത ബഹുമാനത്തിന് അർഹമായ, മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള, മഹത്തായ സ്വഭാവമുള്ള, പ്രിയപാനങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുള്ള, സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നക്ഷത്രങ്ങളെ പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെയും അവൻ കണ്ടു.
സ്ത്രിയോ ജ്വലന്തീസ്ത്രപയോപഗൂഢാ നിശീഥകാലേ രമണോപഗൂഢാഃ। ദദര്ശ കാശ്ചിത് പ്രമദോപഗൂഢാ യഥാ വിഹംഗാ വിഹഗോപഗൂഢാഃ
അവിടെ ചില സ്ത്രീകൾ, അർദ്ധരാത്രിയിൽ പ്രിയപതികളാൽ അണിയിച്ചിരിക്കുന്നു; ചിലർ സഖികളാൽ ചേർന്നു ഇരിക്കുന്നു; പക്ഷികൾക്ക് മറ്റൊരു പക്ഷിയാൽ ചേർന്നു ഇരിക്കുന്നതുപോലെ അവരും ചേർന്നു ഇരിക്കുന്നു.
അന്യാഃ പുനര്ഹര്മ്യതലോപവിഷ്ടാ- സ്തത്ര പ്രിയാങ്കേഷു സുഖോപവിഷ്ടാഃ। ഭര്തുഃ പരാ ധര്മപരാ നിവിഷ്ടാ ദദര്ശ ധീമാന് മദനോപവിഷ്ടാഃ
മറ്റുചിലർ മുകളിലത്തെ മാളികകളിൽ ഇരുന്നു, പ്രിയരുടെ മടിയിൽ സുഖമായി വിശ്രമിച്ചു, ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയിലും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരുമായിരുന്നു; ചിലർ മോഹത്തിൽ മുഴുകിയവരായി ധീരനായ അവൻ കണ്ടു.