വിവിധാകൃതിരൂപാണി ഭവനാനി തതസ്തതഃ। ശുശ്രാവ രുചിരം ഗീതം ത്രിസ്ഥാനസ്വരഭൂഷിതമ്
അവിടെ അവിടെ വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള ഭവനങ്ങൾ കാണുകയും, മൂന്നു സ്വരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ പാട്ടുകൾ കേൾക്കുകയും ചെയ്തു.
സ്ത്രീണാം മദനവിദ്ധാനാം ദിവി ചാപ്സരസാമിവ। ശുശ്രാവ കാഞ്ചീനിനദം നൂപുരാണാം ച നിഃസ്വനമ്
സ്വർഗത്തിലെ അപ്സരസുകളെ പോലെ, പ്രേമത്തിൽ മുങ്ങിയ സ്ത്രീകളുടെ കാഞ്ചിയുടെ മണിയും നൂപുരത്തിന്റെ ശബ്ദവും അവൻ കേട്ടു.
സോപാനനിനദാംശ്ചാപി ഭവനേഷു മഹാത്മനാമ്। ആസ്ഫോടിതനിനാദാംശ്ച ക്ഷ്വേഡിതാംശ്ച തതസ്തതഃ
മഹാത്മാക്കളുടെ ഭവനങ്ങളിൽ പടികൾ കയറിയ ശബ്ദവും, കൈയടിയും കൂവലും അവിടെ അവിടെ നിന്ന് അവൻ കേട്ടു.
ശുശ്രാവ ജപതാം തത്ര മന്ത്രാന് രക്ഷോഗൃഹേഷു വൈ। സ്വാധ്യായനിരതാംശ്ചൈവ യാതുധാനാന് ദദര്ശ സഃ
അവിടെ രാക്ഷസരുടെ വീടുകളിൽ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുന്നവരുടെ ജപശബ്ദവും, സ്വാധ്യായത്തിൽ തനിമയുള്ള യാതുധാനന്മാരെയും അവൻ കണ്ടു.
രാവണസ്തവസംയുക്താന് ഗര്ജതോ രാക്ഷസാനപി। രാജമാര്ഗം സമാവൃത്യ സ്ഥിതം രക്ഷോഗണം മഹത്
രാവണനെ സ്തുതിച്ച് ഗർജ്ജിക്കുന്ന വലിയ രാക്ഷസസംഘം രാജപഥം നിറച്ച് നില്ക്കുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
ദദര്ശ മധ്യമേ ഗുല്മേ രാക്ഷസസ്യ ചരാന് ബഹൂന്। ദീക്ഷിതാഞ്ജടിലാന് മുണ്ഡാന് ഗോജിനാമ്ബരവാസസഃ
മദ്ധ്യഭാഗത്തുള്ള കൂട്ടത്തിൽ, ദീക്ഷയെടുത്ത, ജടയുള്ള, തല മുണ്ഡനമാക്കിയ, പശുവിന്റെ ചർമ്മം ധരിച്ച അനേകം രാക്ഷസചാരന്മാരെ അവൻ കണ്ടു.
ദര്ഭമുഷ്ടിപ്രഹരണാനഗ്നികുണ്ഡായുധാംസ്തഥാ। കൂടമുദ്ഗരപാണീംശ്ച ദണ്ഡായുധധരാനപി
ദർഭ പുള്ളി കൈയിൽ പിടിച്ചവരെയും, അഗ്നികുണ്ഡം ആയുധമാക്കിയവരെയും, വടി, മുദ്ഗരങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരെയും, ദണ്ഡം ആയുധമായി പിടിച്ചവരെയും അവൻ കണ്ടു.
ഏകാക്ഷാനേകവര്ണാംശ്ച ലംബോദരപയോധരാന്। കരാലാന് ഭുഗ്നവക്ത്രാംശ്ച വികടാന് വാമനാംസ്തഥാ
ഒറ്റകണ്ണുള്ളവരെയും, പല നിറത്തിലുള്ളവരെയും, വലിയ വയറും മുലയും ഉള്ളവരെയും, ഭയാനകമായ വളഞ്ഞ വായും ഉള്ളവരെയും, വിചിത്രരൂപികളും, ചെറുതായവരെയും അവൻ കണ്ടു.
ധന്വിനഃ ഖഡ്ഗിനശ്ചൈവ ശതഘ്നീമുസലായുധാന്। പരിഘോത്തമഹസ്താംശ്ച വിചിത്രകവചോജ്ജ്വലാന്
വില്ലും വാൾവും കൈവശമുള്ളവരെയും, മുഷ്ടികയും ഉരുകൊലും ആയുധമാക്കിയവരെയും, വലിയ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവരെയും, വിവിധ കവർച്ചകൾ ധരിച്ചവരെയും അവൻ കണ്ടു.
നാതിസ്ഥൂലാന് നാതികൃശാന് നാതിദീര്ഘാതിഹ്രസ്വകാന്। നാതിഗൌരാന് നാതികൃഷ്ണാന്നാതികുബ്ജാന്ന വാമനാന്
അവിടെ അതിയായി കൂർത്തവരല്ലാത്ത, അതിയായി ദുർബലരല്ലാത്ത, അതിയായി ഉയരമുള്ളവരല്ലാത്ത, അതിയായി ചുരുങ്ങിയവരല്ലാത്ത, അതിയായി വെളുത്തവരല്ലാത്ത, അതിയായി കറുത്തവരല്ലാത്ത, അതിയായി കുനിഞ്ഞവരല്ലാത്ത, അതിയായി ചെറുതായവരല്ലാത്തവരെയും അവൻ കണ്ടു.
വിരൂപാന് ബഹുരൂപാംശ്ച സുരൂപാംശ്ച സുവര്ചസഃ। ധ്വജിനഃ പതാകിനശ്ചൈവ ദദര്ശ വിവിധായുധാന്
വികലരൂപികളെയും, അനേകരൂപികളെയും, സുന്ദരരെയും, തേജസ്സുള്ളവരെയും, കൊടിയും പതാകയും കൈവശമുള്ളവരെയും, വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരെയും അവൻ കണ്ടു.
ശക്തിവൃക്ഷായുധാംശ്ചൈവ പട്ടിശാശനിധാരിണഃ। ക്ഷേപണീപാശഹസ്താംശ്ച ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ
ശക്തിയും മരങ്ങളും ആയുധമാക്കിയവരെയും, വാൾ, അശനിയും കൈവശമുള്ളവരെയും, കല്ലെറിയാനുള്ള ഉപകരണങ്ങളും കയറ്റുമാലും കൈവശമുള്ളവരെയും ആ മഹാകപി കണ്ടു.
സ്രഗ്വിണസ്ത്വനുലിപ്താംശ്ച വരാഭരണഭൂഷിതാന്। നാനാവേഷസമായുക്താന് യഥാസ്വൈരചരാന് ബഹൂന്
പുഷ്പമാലകളും, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും, മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചവരെയും, വിവിധ വേഷങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെയും അവൻ കണ്ടു.
തീക്ഷ്ണശൂലധരാംശ്ചൈവ വജ്രിണശ്ച മഹാബലാന്। ശതസാഹസ്രമവ്യഗ്രമാരക്ഷം മധ്യമം കപിഃ
കൂരായ ശൂലവും ശക്തമായ അശനിയും കൈവശമുള്ളവരെയും, ലക്ഷക്കണക്കിന് ജാഗ്രതയോടെ കാവൽ നില്ക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരെയും ആ മധ്യസ്ഥ കപി കണ്ടു.
രക്ഷോഽധിപതിനിര്ദിഷ്ടം ദദര്ശാന്തഃപുരാഗ്രതഃ। സ തദാ തദ് ഗൃഹം ദൃഷ്ട്വാ മഹാഹാടകതോരണമ്
രാക്ഷസാധിപൻ നിർദേശിച്ച അന്തഃപുരത്തിനു മുന്നിൽ വലിയ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള തൊരണയോടെ അലയുന്ന ആ ഭവനം അവൻ കണ്ടു.
രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ വിഖ്യാതമദ്രിമൂര്ധ്നി പ്രതിഷ്ഠിതമ്। പുണ്ഡരീകാവതംസാഭിഃ പരിഖാഭിഃ സമാവൃതമ്
പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിലായി സ്ഥാപിച്ച, കമലമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച കുഴികൾ ചുറ്റിയ, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ പ്രശസ്തമായ ആ ഭവനം അവൻ കണ്ടു.
പ്രാകാരാവൃതമത്യന്തം ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ। ത്രിവിഷ്ടപനിഭം ദിവ്യം ദിവ്യനാദവിനാദിതമ്
പൂർണ്ണമായും മതിലുകൾ ചുറ്റിയ, ദിവ്യമായ രൂപം ഉള്ളതും, ദേവഗാനങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നതും, ദേവലോകത്തെപ്പോലെയുള്ളതുമായ ആ ഭവനം മഹാകപി കണ്ടു.
വാജിഹ്രേഷിതസംഘുഷ്ടം നാദിതം ഭൂഷണൈസ്തഥാ। രഥൈര്യാനൈര്വിമാനൈശ്ച തഥാ ഹയഗജൈഃ ശുഭൈഃ
കുതിരകളുടെ കുരൽ, ആഭരണങ്ങളുടെ ശബ്ദം, മനോഹരമായ രഥങ്ങൾ, വാഹനങ്ങൾ, ആകാശവിമാനങ്ങൾ, ഉത്തമമായ കുതിരകളും ആനകളും നിറഞ്ഞത് അവിടെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
വാരണൈശ്ച ചതുര്ദന്തൈഃ ശ്വേതാഭ്രനിചയോപമൈഃ। ഭൂഷിതൈ രുചിരദ്വാരം മത്തൈശ്ച മൃഗപക്ഷിഭിഃ
നാലു ദന്തമുള്ള വലിയ ആനകൾ, വെള്ളയുള്ള മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെ, മനോഹരമായ വാതിലുകളിൽ അലങ്കരിച്ച് നിർത്തിയിരിക്കുന്നു. കൂടെ, മദംപിടിച്ച മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രക്ഷിതം സുമഹാവീര്യൈര്യാതുധാനൈഃ സഹസ്രശഃ। രാക്ഷസാധിപതേര്ഗുപ്തമാവിവേശ ഗൃഹം കപിഃ
വളരെ ശക്തിയുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് രാക്ഷസന്മാർ കാവലിരുന്നത്, രാക്ഷസാധിപൻ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നത്, അങ്ങനെ കുരങ്ങൻ ആ ഭവനത്തിനുള്ളിൽ കടന്നു.
സ ഹേമജാമ്ബൂനദചക്രവാലം മഹാര്ഹമുക്താമണി ഭൂഷിതാന്തമ്। പരാര്ഘ്യകാലാഗുരുചന്ദനാര്ഹം സ രാവണാന്തഃപുരമാവിവേശ
പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട, വിലയേറിയ മുത്തുകളും മണികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, ഉത്തമമായ അഗരു ചന്ദനങ്ങളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ രാവണന്റെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു.
thumb|പഞ്ചമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ പഞ്ചമഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡയുടെ അഞ്ചാം സര്ഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
തതഃ സ മധ്യംഗതമംശുമന്തം ജ്യോത്സ്നാവിതാനം മുഹുരുദ്വമന്തമ്। ദദര്ശ ധീമാന് ഭുവി ഭാനുമന്തം ഗോഷ്ഠേ വൃഷം മത്തമിവ ഭ്രമന്തമ്
അപ്പോൾ ആ ധീരനായവൻ ആകാശത്തിൽ പ്രകാശം പകർന്നു, വെള്ളിച്ചിരണം പരത്തുന്ന, വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയർന്ന് അസ്തമിക്കുന്ന, പശുവിടയിൽ ചുറ്റി നടക്കുന്ന മദംപിടിച്ച കാളയെപ്പോലെ, ചന്ദ്രനെ കണ്ടു.
ലോകസ്യ പാപാനി വിനാശയന്തം മഹോദധിം ചാപി സമേധയന്തമ്। ഭൂതാനി സര്വാണി വിരാജയന്തം ദദര്ശ ശീതാംശുമഥാഭിയാന്തമ്
ലോകത്തിലെ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന, മഹാസമുദ്രത്തെ ഉണർത്തുന്ന, എല്ലാ ജീവികളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന, ശീതള കിരണമുള്ള ചന്ദ്രനെ അവൻ സമീപിക്കുമ്പോൾ കണ്ടു.
യാ ഭാതി ലക്ഷ്മീര്ഭുവി മന്ദരസ്ഥാ യഥാ പ്രദോഷേഷു ച സാഗരസ്ഥാ। തഥൈവ തോയേഷു ച പുഷ്കരസ്ഥാ രരാജ സാ ചാരുനിശാകരസ്ഥാ
ഭൂമിയിൽ മന്ദരപർവ്വതത്തിൽ ലക്ഷ്മി എങ്ങനെ ഭാസുരയാകുന്നു, സന്ധ്യാസമയത്ത് സമുദ്രത്തിൽ എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, വെള്ളത്തിൽ താമരയിൽ എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനോടൊപ്പം അവൾ മനോഹരമായി തിളങ്ങി.
ഹംസോ യഥാ രാജതപഞ്ജരസ്ഥഃ സിംഹോ യഥാ മന്ദരകന്ദരസ്ഥഃ। വീരോ യഥാ ഗര്വിതകുഞ്ജരസ്ഥ- ശ്ചന്ദ്രോഽപി ബഭ്രാജ തഥാമ്ബരസ്ഥഃ
വെള്ളി പഞ്ചരയിൽ ഹംസൻ എങ്ങനെ ഭാസുരനാകുന്നു, മന്ദരഗുഹയിൽ സിംഹം എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, മദംപിടിച്ച ആനയുടെ മേൽ വീരൻ എങ്ങനെ ഭംഗിയായി കാണപ്പെടുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനും പ്രകാശിച്ചു.
വിനഷ്ടശീതാമ്ബുതുഷാരപങ്കോ മഹാഗ്രഹഗ്രാഹവിനഷ്ടപങ്കഃ। പ്രകാശലക്ഷ്മ്യാശ്രയനിര്മലാങ്കോ രരാജ ചന്ദ്രോ ഭഗവാന് ശശാങ്കഃ
തണുത്ത വെള്ളം, മഞ്ഞ്, വലിയ ഗ്രഹങ്ങളുടെ നിഴൽ എന്നിവ ഇല്ലാതായി, പ്രകാശവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ, കളങ്കമില്ലാത്ത ഭാഗ്യശാലിയായ ചന്ദ്രൻ തിളങ്ങി.
ശിലാതലം പ്രാപ്യ യഥാ മൃഗേന്ദ്രോ മഹാരണം പ്രാപ്യ യഥാ ഗജേന്ദ്രഃ। രാജ്യം സമാസാദ്യ യഥാ നരേന്ദ്ര- സ്തഥാ പ്രകാശോ വിരരാജ ചന്ദ്രഃ
ശിലാതലത്തിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ സിംഹം എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, വലിയ കാടിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ ആന എങ്ങനെ ഭംഗിയായി കാണപ്പെടുന്നു, രാജ്യം ലഭിച്ച രാജാവ് എങ്ങനെ തിളങ്ങുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രൻ പ്രകാശിച്ചു.
പ്രകാശചന്ദ്രോദയനഷ്ടദോഷഃ പ്രവൃദ്ധരക്ഷഃപിശിതാശദോഷഃ। രാമാഭിരാമേരിതചിത്തദോഷഃ സ്വര്ഗപ്രകാശോ ഭഗവാന് പ്രദോഷഃ
സ്വർഗംപോലെ പ്രകാശമുള്ള സന്ധ്യ, ചന്ദ്രോദയത്തിൽ ഇരുട്ട് നീക്കി, വളരുന്ന രാക്ഷസന്മാരെയും മാംസംഭക്ഷകരെയും അകറ്റി, രാമനിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന മനസ്സിനെ ശമിപ്പിച്ചു.
തന്ത്രീസ്വരാഃ കര്ണസുഖാഃ പ്രവൃത്താഃ സ്വപന്തി നാര്യഃ പതിഭിഃ സുവൃത്താഃ। നക്തംചരാശ്ചാപി തഥാ പ്രവൃത്താ വിഹര്തുമത്യദ്ഭുതരൌദ്രവൃത്താഃ
ചങ്ങാതിത്താരങ്ങൾ കാതിന് ഇനിമയുള്ള സംഗീതം പാടുന്നു; നല്ല പെരുമയുള്ള സ്ത്രീകൾ ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം ഉറങ്ങുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, അത്ഭുതകരമായും ഭയങ്കരമായും പെരുമയുള്ള രാത്രി സഞ്ചാരികളും വിനോദത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.