സൂര്യേ ചാസ്തം ഗതേ രാത്രൌ ദേഹം സംക്ഷിപ്യ മാരുതിഃ। വൃഷദംശകമാത്രോഽഥ ബഭൂവാദ്ഭുതദര്ശനഃ
സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, രാത്രിയിൽ, മാരുതിയുടെ മകൻ തന്റെ ശരീരം ചുരുക്കി, ഒരു പൂച്ചയുടെ വലുപ്പം മാത്രമാക്കി, അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തിൽ മാറി.
പ്രദോഷകാലേ ഹനുമാംസ്തൂര്ണമുത്പത്യ വീര്യവാന്। പ്രവിവേശ പുരീം രമ്യാം പ്രവിഭക്തമഹാപഥാമ്
പ്രദോഷസമയത്ത്, ശക്തിയോടെ ഹനുമാൻ വേഗത്തിൽ ചാടി, വലിയ വീഥികൾ വിഭജിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ആ മനോഹരമായ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
പ്രാസാദമാലാവിതതാം സ്തമ്ഭൈഃ കാഞ്ചനസംനിഭൈഃ। ശാതകുമ്ഭനിഭൈര്ജാലൈര്ഗന്ധര്വനഗരോപമാമ്
നഗരം കൊട്ടാരങ്ങളുടെ നിരകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്ന തൂണുകളും, ശുദ്ധമായ പൊന്നുപോലെയുള്ള ജാലികളും, ഗന്ധർവനഗരത്തിനെപ്പോലെയുമാണ് അവിടത്തെ ഭംഗി.
സപ്തഭൌമാഷ്ടഭൌമൈശ്ച സ ദദര്ശ മഹാപുരീമ്। തലൈഃ സ്ഫടികസംകീര്ണൈഃ കാര്തസ്വരവിഭൂഷിതൈഃ
ഏഴും എട്ടും നിലകളുള്ള ഭവനങ്ങൾ, സ്ഫടികം പതിച്ച നിലങ്ങളും പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച നിലകളും, ആ മഹാനഗരത്തിൽ ഹനുമാൻ കണ്ടു.
വൈദൂര്യമണിചിത്രൈശ്ച മുക്താജാലവിഭൂഷിതൈഃ। തൈസ്തൈഃ ശുശുഭിരേ താനി ഭവനാന്യത്ര രക്ഷസാമ്
വൈഡൂര്യമണികൾ കൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായ പറ്റങ്ങളും മുത്തുപൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച ഭവനങ്ങൾ, അവിടത്തെ രാക്ഷസരുടെ കൊട്ടാരങ്ങൾ വിവിധ ഭംഗികളിൽ തിളങ്ങി.
കാഞ്ചനാനി വിചിത്രാണി തോരണാനി ച രക്ഷസാമ്। ലംകാമുദ്യോതയാമാസുഃ സര്വതഃ സമലംകൃതാമ്
രാക്ഷസരുടെ അത്ഭുതകരമായ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വാതിലുകൾ, എല്ലാടും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ലങ്കയെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
അചിന്ത്യാമദ്ഭുതാകാരാം ദൃഷ്ട്വാ ലംകാം മഹാകപിഃ। ആസീദ് വിഷണ്ണോ ഹൃഷ്ടശ്ച വൈദേഹ്യാ ദര്ശനോത്സുകഃ
അനുഭവിക്കാൻ കഴിയാത്ത അത്ഭുതരൂപത്തിലുള്ള ലങ്കയെ കണ്ടപ്പോൾ, മഹാകപി ഹനുമാൻ സീതയെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ഒരുപാട് സന്തോഷവും, കുറെ വിഷാദവും അനുഭവിച്ചു.
സ പാണ്ഡുരാവിദ്ധവിമാനമാലിനീം മഹാര്ഹജാമ്ബൂനദജാലതോരണാമ്। യശസ്വിനീം രാവണബാഹുപാലിതാം ക്ഷപാചരൈര്ഭീമബലൈഃ സുപാലിതാമ്
പാണ്ടുരം നിറമുള്ള ഗോപുരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, വിലയേറിയ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വാതിലുകളുള്ള, പ്രശസ്തമായ, രാവണന്റെ കരങ്ങൾകൊണ്ട് കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന, ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള രാത്രിവാസികളായ രാക്ഷസന്മാർ കാവലിരിക്കുന്ന നഗരത്തെ ഹനുമാൻ കണ്ടു.
ചന്ദ്രോഽപി സാചിവ്യമിവാസ്യ കുര്വം- സ്താരാഗണൈര്മധ്യഗതോ വിരാജന്। ജ്യോത്സ്നാവിതാനേന വിതത്യ ലോകാ- നുത്തിഷ്ഠതേഽനേകസഹസ്രരശ്മിഃ
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഇടയിൽ തിളങ്ങുന്ന ചന്ദ്രൻ, തന്റെ അനേകം ആയിരം കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് ലോകങ്ങളെ ചന്ദ്രികയുടെ മറയിട്ട്, ആ നഗരത്തിന് കൂട്ടായ്മ നൽകുന്നവനായി തോന്നി.
ശങ്ഖപ്രഭം ക്ഷീരമൃണാലവര്ണ- മുദ്ഗച്ഛമാനം വ്യവഭാസമാനമ്। ദദര്ശ ചന്ദ്രം സ കപിപ്രവീരഃ പോപ്ലൂയമാനം സരസീവ ഹംസമ്
ശംഖംപോലെയുള്ള പ്രകാശം, പാലുപോലും താമരനാരിനിറംപോലും വെളുപ്പും ഉള്ള, ഉദയിക്കുന്നതും തിളങ്ങുന്നതുമായ ചന്ദ്രനെ, കുളത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന ഹംസത്തെപ്പോലെ, ആ കപിശ്രേഷ്ഠൻ കണ്ടു.
thumb|തൃതീയഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡേ തൃതീയഃ സര്ഗഃ ॥൫-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ സുന്ദരകാണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം സര്ഗം കേൾക്കുക.
സ ലമ്ബശിഖരേ ലമ്ബേ ലമ്ബതോയദസംനിഭേ। സത്ത്വമാസ്ഥായ മേധാവീ ഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ
മാരുതിയുടെ മകൻ ഹനുമാൻ, മേഘംപോലെ ഉയർന്ന ഒരു മലശിഖരത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, സൂക്ഷ്മരൂപം സ്വീകരിച്ചു.
നിശി ലംകാം മഹാസത്ത്വോ വിവേശ കപികുഞ്ജരഃ। രമ്യകാനനതോയാഢ്യാം പുരീം രാവണപാലിതാമ്
ആ മഹാശക്തിയുള്ള കപികുഞ്ചരൻ, രാവണൻ ഭരിക്കുന്ന, മനോഹരമായ വനങ്ങളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ ലങ്കയിൽ, രാത്രിയിൽ കടന്നു ചെന്നു.
സുപുഷ്ടബലസമ്പുഷ്ടാം യഥൈവ വിടപാവതീമ്। ചാരുതോരണനിര്യൂഹാം പാണ്ഡുരദ്വാരതോരണാമ്
ശക്തിയും സമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞ, പച്ചിലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, മനോഹരമായ വാതിലുകളും വെളുത്ത വാതിലുകളും ഉള്ള നഗരത്തെ ഹനുമാൻ കണ്ടു.
ഭുജഗാചരിതാം ഗുപ്താം ശുഭാം ഭോഗവതീമിവ। താം സവിദ്യുദ്ഘനാകീര്ണാം ജ്യോതിര്ഗണനിഷേവിതാമ്
പാമ്പുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴികൾ ഉള്ളതും, പാമ്പുകളുടെ നഗരമായ ഭോഗവതിയെപ്പോലെ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതും, മേഘങ്ങൾ മിന്നലോടെ നിറഞ്ഞതും, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടം ചുറ്റിയതുമായ നഗരമായിരുന്നു അത്.
ചണ്ഡമാരുതനിര്ഹ്രാദാം യഥാ ചാപ്യമരാവതീമ്। ശാതകുമ്ഭേന മഹതാ പ്രാകാരേണാഭിസംവൃതാമ്
പ്രചണ്ഡമായ കാറ്റിന്റെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന, അമരാവതിയെപ്പോലെയുള്ള, വലിയ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മതിലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നഗരമായിരുന്നു അത്.
കിങ്കിണീജാലഘോഷാഭിഃ പതാകാഭിരലംകൃതാമ്। ആസാദ്യ സഹസാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രാകാരമഭിപേദിവാന്
കിങ്കിണികളുടെ മധുരമായ ശബ്ദത്തോടും പതാകകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ആ നഗരഭാഗം സന്തോഷത്തോടെ ഹനുമാൻ വേഗത്തിൽ സമീപിച്ച് കോട്ടമതിലിന് മീതെ ചാടിക്കടന്നു.
വിസ്മയാവിഷ്ടഹൃദയഃ പുരീമാലോക്യ സര്വതഃ। ജാമ്ബൂനദമയൈര്ദ്വാരൈര്വൈദൂര്യകൃതവേദികൈഃ
ചുറ്റും മുഴുവൻ നഗരത്തെ നോക്കുമ്പോൾ ഹനുമാന്റെ ഹൃദയം അത്ഭുതത്തിൽ നിറഞ്ഞു; പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വാതിലുകളും വൈഡൂര്യമണികളാൽ നിർമ്മിച്ച പീഠങ്ങളും അവൻ കണ്ടു.
വജ്രസ്ഫടികമുക്താഭിര്മണികുട്ടിമഭൂഷിതൈഃ। തപ്തഹാടകനിര്യൂഹൈ രാജതാമലപാണ്ഡുരൈഃ
വജ്രം, സ്ഫടികം, മുത്തുകൾ എന്നിവകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച നിലങ്ങളും ഉണങ്ങിയ പൊന്നിന്റെ നടപ്പാതകളും വെള്ളിയുടെ പ്രകാശമുള്ള വഴികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വൈദൂര്യകൃതസോപാനൈഃ സ്ഫാടികാന്തരപാംസുഭിഃ। ചാരുസംജവനോപേതൈഃ ഖമിവോത്പതിതൈഃ ശുഭൈഃ
വൈഡൂര്യമണികളാൽ നിർമ്മിച്ച പടികൾ, സ്ഫടികപ്പൊടിയാൽ നിറഞ്ഞ ഇടവഴികൾ, ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്ന് പോവുന്ന പോലെ തോന്നുന്ന മനോഹരമായ നടപ്പാതകൾ എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
ക്രൌഞ്ചബര്ഹിണസംഘുഷ്ടൈ രാജഹംസനിഷേവിതൈഃ। തൂര്യാഭരണനിര്ഘോഷൈഃ സര്വതഃ പരിനാദിതാമ്
കുരുവികൾക്കും മയിൽക്കൂട്ടങ്ങൾക്കും ശബ്ദം നിറഞ്ഞു; രാജഹംസകൾ അലങ്കരിച്ച, സംഗീതത്തിന്റെയും ആഭരണങ്ങളുടെ ശബ്ദത്താലും മുഴങ്ങുന്ന നഗരം ആയിരുന്നു.
വസ്വോകസാരപ്രതിമാം സമീക്ഷ്യ നഗരീം തതഃ। ഖമിവോത്പതിതാം ലംകാം ജഹര്ഷ ഹനുമാന് കപിഃ
ദേവതകളുടെ സമ്പത്തിനെ പോലും തുല്യമായ ആ നഗരത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന ലങ്കയെ കണ്ട് ഹനുമാൻ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
താം സമീക്ഷ്യ പുരീം ലംകാം രാക്ഷസാധിപതേഃ ശുഭാമ്। അനുത്തമാമൃദ്ധിമതീം ചിന്തയാമാസ വീര്യവാന്
രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന്റെ ആ ഭംഗിയാർന്ന, സമ്പന്നമായ, അപരിമിതമായ ലങ്കാനഗരം ഹനുമാൻ ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിച്ചു.
നേയമന്യേന നഗരീ ശക്യാ ധര്ഷയിതും ബലാത്। രക്ഷിതാ രാവണബലൈരുദ്യതായുധപാണിഭിഃ
രാവണന്റെ സൈന്യം ആയുധം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട് കാവലിരിക്കുന്നു; ഇതുപോലെയുള്ള നഗരത്തെ ബലപ്രയോഗംകൊണ്ട് മറ്റാരും കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.
കുമുദാങ്ഗദയോര്വാപി സുഷേണസ്യ മഹാകപേഃ। പ്രസിദ്ധേയം ഭവേദ് ഭൂമിര്മൈന്ദദ്വിവിദയോരപി
കുമുദൻ, അങ്കദൻ, മഹാകവി സുഷേണൻ, പ്രശസ്തരായ മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും മാത്രമേ ഈ ഭൂമി കീഴടക്കാൻ കഴിയൂ.
വിവസ്വതസ്തനൂജസ്യ ഹരേശ്ച കുശപര്വണഃ। ഋക്ഷസ്യ കപിമുഖ്യസ്യ മമ ചൈവ ഗതിര്ഭവേത്
വിവസ്വാൻ്റെ പുത്രനും ഹരിയുടെ പുത്രനായ കുശപർവ്വനും കപിമുഖ്യനായ ഋക്ഷനും എനിക്കും മാത്രമേ വിജയത്തിനുള്ള വഴി ഈ നഗരത്തിൽ ലഭിക്കൂ.
സമീക്ഷ്യ ച മഹാബാഹോ രാഘവസ്യ പരാക്രമമ്। ലക്ഷ്മണസ്യ ച വിക്രാന്തമഭവത് പ്രീതിമാന് കപിഃ
രാഘവന്റെ വീര്യവും ലക്ഷ്മണന്റെ ധൈര്യവും മനസ്സിൽ ഓർത്തപ്പോൾ ആ കപി സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു.
താം രത്നവസനോപേതാം ഗോഷ്ഠാഗാരാവതംസികാമ്। യന്ത്രാഗാരസ്തനീമൃദ്ധാം പ്രമദാമിവ ഭൂഷിതാമ്
രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച, പശുശാലയുടെ ചിഹ്നം അണിഞ്ഞ, സുഗന്ധങ്ങൾ പുരട്ടിയ, അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച സ്ത്രീയെപ്പോലെ ആ നഗരത്തെ അവൻ കണ്ടു.
താം നഷ്ടതിമിരാം ദീപൈര്ഭാസ്വരൈശ്ച മഹാഗ്രഹൈഃ। നഗരീം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ സ ദദര്ശ മഹാകപിഃ
ദീപങ്ങളാലും മഹാഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രകാശത്താലും ഇരുണ്ടിരിപ്പ് നീങ്ങിയ രാക്ഷസാധിപന്റെ നഗരത്തെ ആ മഹാകപി കണ്ടു.
അഥ സാ ഹരിശാര്ദൂലം പ്രവിശന്തം മഹാകപിമ്। നഗരീ സ്വേന രൂപേണ ദദര്ശ പവനാത്മജമ്
അപ്പോൾ ആ നഗരം, സ്വന്തം രൂപത്തിൽ, കപികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വായുപുത്രൻ ഹനുമാൻ അകത്തു കടക്കുന്നതു കണ്ടു.